Varaha Purana · Chapter 148
atha stutasvāmimāhātmyam //
sūta uvāca //
goniṣkramaṇamāhātmyaṃ śrutvā guhyamanuttamam //
vismayaṃ paramaṃ gatvā sarvaratnavibhūṣitā
dharaṇyuvāca //
aho gavāṃ hi māhātmyaṃ tava caivaṃ śrutaṃ mayā //
yacchrutvā'haṃ jagannātha jātāsmi parinirvṛtā
evameva paraṃ guhyaṃ brūhi nārāyaṇa prabho //
asmātkṣetrātparaṃ deva yadi kṣetraṃ viśiṣyate
śrīvarāha uvāca //
ahaṃ nārāyaṇo devaḥ sarvadharmavyapāśrayaḥ //
mātsaryaṃ caiva me nāsti tenāhaṃ paramaḥ prabhuḥ
etacchāstraṃ mahābhāge prayuktaṃ līlayā mayā //
varāharūpamādāya sarvabhāgavatapriyam
dharaṇyuvāca //
yathā yathā bhāṣasi dharmakāraṇamidaṃ vaco dharmaviniścayaṃ mahat //
tathā tathā deva varā'prameyaṃ hṛdyaṃ mano bhāvayase janārdana
tato mahīvacaḥ śrutvā dharmaśreṣṭhī mahāmanāḥ //
varāharūpī bhagavānpratyuvāca vasundharām
śrīvarāha uvāca //
sādhu bhūme mahābhāge mama karmavyavasthite //
kathayiṣyāmyahaṃ hyevaṃ guhyaṃ lokasukhāvaham
stutasvāmīti vikhyātaṃ guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama //
hyaparaṃ yugamāsādya tatra sthāsyāmi sundari
putro'haṃ vasudevasya devakyā garbhasambhavaḥ//
vāsudeva iti khyātaḥ sarvadānavasūdanaḥ
pañca tasya suśiṣyāśca bhaviṣyanti vicakṣaṇāḥ //
ṛṣayo dharmasaṃyuktā matprasādādbalāśritāḥ
te māṃ saṃsthāpayiṣpanti dharmamūrttiṃ mahīṃ gatam //
śāṇḍilyo jājaliścaiva kapilaścopasāyakaḥ
bhṛguścaiva mahābhāge mama māgārnusāriṇaḥ //
te ca prasannamanasa ātmadṛṣṭāntadarśinaḥ
svayaṃ jñānaprabhāveṇa bhāsayiṣyanti māṃ sadā//
saṅkarṣaṇo vāsudevo pradyumno hyaniruddhakaḥ
gacchatā bahukālena mama karmaparāyaṇaḥ //
tato dīrgheṇa kālena ijyāpūrvasthitena ca
varaṃ teṣāṃ pradāsyāmi yo yasya hṛdi saṃsthitaḥ //
te pravakṣyanti māṃ devi ātmaśāstravyavasthitāḥ
ātmaśāstraṃ pratiṣṭheta yatra dharmaḥ suniṣṭhitaḥ //
bhavatvetanniścayena na tu mithyā kadācana
tava deva prasādena ihalokaḥ pravartatām //
tānapyevaṃ vadiṣyāmi śiṣyāya bhavatāṃ priyam
bhaviṣyati na saṃdeho yato yūyaṃ mama priyāḥ //
suśiṣyā bāḍhamityevaṃ bhaviṣyanti na saṃśayaḥ
tadete pravadiṣyanti sarvabhāgavatapriyam //
yathā ca mathyamānādvai dadhnaścoddhriyate ghṛtam
evaṃ sarveṣu śāstreṣu vārāhaṃ ghṛtasammitam //
vārāhaṃ jñānamutsṛjya mahābhāgaṃ mahaujasam
evaṃ samaṃ mayā caiva hyātmanā paribhāṣitam //
te praṇāmaṃ kariṣyanti siddhiṃ prāpsyanti vai parām
mahājñānamidaṃ sūkṣmaṃ bhūme bhakteṣu dṛśyate //
śāstrāṇāṃ paramaṃ śāstraṃ sarvasaṃsāramokṣaṇam
kiñcidanyatpravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare //
śāstrametanmahābhāge sdhūlakarma mahaujasam
kecittaranti jñānena kecitkarmaṇi niṣṭhitāḥ //
kecidyatheṣṭaṃ suśroṇi keciddānena karmaṇā
kecidyogabalaṃ bhuktā paśyanti mama saṃsthitam //
vidhipūrvaṃ tu me kiñcinnarāḥ paśyanti niṣṭhitāḥ
sarvadharmakarāḥ kecitsarvāśāḥ sarvavikrayāḥ //
te māṃ paśyanti vai bhūme ekacitta vyavasthitāḥ
evametanmahāśāstraṃ devi saṃsāramokṣaṇam //
mama bhaktavyavasthāyai prayuktaṃ paramaṃ priyam
te tathā ca pravakṣyanti yacca yasyābhirocate //
anyathānyasya dṛṣṭānāmṛṣibhiryatprayojitam
tadyugasya prabhāveṇa bhūme kurvanti mānavāḥ //
taiḥ svaśiṣyaiḥ samaṃ devi ye śāstraviniyojitāḥ
matprasādena te sarve siddhiṃ yāsyanti matparām //
mama śiṣyeṣu yeṣāṃ ca mātsaryopahatātmanām
macchāstre ca bhaveddoṣasteṣāmatra punarbhavaḥ //
mātsaryaṃ ye ca kurvanti maddharmaparame jane
teṣāṃ nāyaṃ paro loko mātsaryopahatātmanām //
anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare
mama mārgānusāreṇa paraṃ guhyaṃ mama priye //
śāstravanto vinītāśca bahudoṣavivarvitāḥ
te tu mātsaryardoṣeṇa naṣṭācārāḥ patantyadhaḥ //
mātsaryaṃ sarvanāśāya mātsaryaṃ dharmanāśakam
yastu mātsaryasaṃyukto na sa paśyati māṃ kvacit //
bahukarmasamāyuktā dānādhyayananiṣṭhitāḥ
tapasā jñānayuktā vā nityaṃ karmasu codyatāḥ //
anena hi svabhāvena mātsaryaṃ caiva kurvate
na te paśyanti māṃ bhūme māyayā paridūṣitāḥ //
na karttavyaṃ tataḥ sarvairmātsaryaṃ dharmaghātakam //
mama śāstrapareṇeha yadīcchetparamāṃ gatim
etadguhyaṃ mahābhāge na jānanti manīṣiṇaḥ //
mātsaryasya tu doṣeṇa bahavo nidhanaṃ gatāḥ
etacchāstraṃ mahābhāge prayuktaṃ vidhinā mayā //
varāharūpamādāya sarvabhāgavatapriyam
tatrāścaryaṃ mahābhāge śṛṇu bhūtagirau mama //
āyasī pratimā tatra hyabhedyā caiva dṛśyate
bruvanti kecitkāṃsyeti āyasītyapare'bruvan //
pāṣāṇītyapare kecidanye vajramayīti ca
ūrddhvaṃ vā yadi vā'dho vā ye kurvanti mamārcanam //
tathāpi māṃ saṃspṛśanti śiromadhye tu sundari
ye tu paśyanti māṃ bhūme maṇipūragirau sthitam //
stuvantyācāryavantaśca matprasādatsu saṃyatāḥ
ācāryāṇāṃ guṇānbhuktvā mama karmapathe sthitāḥ //
sarvakilbiṣamuktāśca yānti te paramāṃ gatim
tasminkṣetre mahābhāge asti guhyaṃ paraṃ mama //
paṃcārumeti vikhyātamuttarāṃ diśamāśritam
tatra snānaṃ prakurvīta paṃcakāloṣito naraḥ //
modate nandane divye hyapsarobhiḥ samākule
athātra muṃcate prāṇānkṛtakṛtyo bhavennaraḥ //
nandanaṃ vanamutsṛtya mama lokaṃ ca gacchati
bhṛgukuṇḍeti vikhyātamatra guhyaṃ paraṃ mama //
mama dakṣiṇapārśve tu adūrādardhayojanāt
tatra snānaṃ tu kurvīta mama mārgānusārakaḥ //
bhūpṛṣṭhe na tu jāyeta kālena vijitendriyaḥ
dhruvo yatra tu tiṣṭheta meruśṛṃge śiloccaye //
tatra modati suśroṇi apsarobhiryathāsukham
athātra muṃcate prāṇān mama karmapathe sthitaḥ //
dhruvalokaṃ parityajya mama loke mahīyate
maṇikuṇḍeti vikhyātaṃ tatra guhyaṃ paraṃ mama //
maṇayo yatra dṛśyante anekālayasaṃsthitāḥ
agādhaṃ taṃ hṛdaṃ bhadre devānāmapi durlabham //
vismayaṃ kiṃ punastatra malayaścaṃcalaḥ sthitaḥ
tatra snānaṃ prakurvīta paṃcakāloṣito naraḥ //
ratnabhāgī bhavedvīro rājalakṣaṇasaṃyutaḥ
athātra muṃcate prāṇānmama karmapathe sthitaḥ //
chittvā vai sarvasaṃsāraṃ mama lokaṃ prapadyate
suguhyaṃ pūrvapārśvena mama kṣetrasya sundari //
adūratastrikośena parimāṇaṃ vidhīyate
tatra snānaṃ tu kurvīta mama lokaṃ sa gacchati //
dhūtapāpeti vikhyātaṃ tatra guhyaṃ paraṃ mama
paṃcakrośādadūrādvai mama kṣetrasya paścime //
tatra kuṇḍaṃ mahābhāge mama tadrocate jalam
suvarṇābhaṃ mārakatamagādhaṃ nirmitaṃ mayā //
tatra snānaṃ prakurvīta paṃcabhaktoṣito naraḥ
dhunvāno duṣkaraṃ karma paṃcabhūtātmaniṣṭhitam //
kṛtodakastatra bhadre dhūtapāpo yaśasvini
gatvendralokaṃ suśroṇi devaiḥ saha sa modate //
athātra muṃcate prāṇānmama karmaparāyaṇaḥ
indralokaṃ parityajya mama lokaṃ prapadyate //
tatrāścaryaṃ mahābhāge dhūtapāpe śṛṇuṣva me
varttate ca viśālākṣi maṇipūre girau mama //
tāvanna patate dhārā yāvatpāpaṃ na dhūyate
dhūte pāpe ca suśroṇi dhārā ca patati kṣitau //
evaṃ tatra viśālākṣi vṛkṣamaśvatthamiśritam
dhūtapāpaṃ na praviśetpraviśatyamale nare //
tasminkṣetre varārohe samantātpaṃcayojane
yatra tiṣṭhāmyahaṃ devi paścimāṃ diśamāśritaḥ //
tatra cāmalakaṃ bhadre adūrādarddhayojanāt
mama caiva prabhāveṇa sarvakālaphalodayam //
tatra kaścinna jānāti pāpakarmā narādhamaḥ
bhaktaṃ bhāgavataṃ śuddhaṃ mama karmavyavasthitam //
upoṣya ca trirātrāṇi śraddadhāno jitendriyaḥ
tatra gatvā varārohe udite ca divākare //
atha madhyāhnavelāyāṃ yadi vā'staṃgate'pi vā
ekacittena gantavyaṃ dhṛtiṃ kṛtvā supuṣkalām //
yattatra labhate bhadre phalamāmalakaṃ śubham
paṃcarātreṇa labhate tasminbhūtagirau mama //
tato harivacaḥ śrutvā sā mahī saṃśitavratā
punarnārāyaṇaṃ tatra provāca vinayānvitā //
stutasvāmī śruto'si tvaṃ tattra sthānāni yāni ca
etannāmaniruktiṃ tvaṃ vaktumarhasi sāmpratam
śrīvarāha uvāca //
bhūme hitvā tu saṃsārānye cānye devakaṇṭakāḥ //
dvāpare yugamāsādya yatra sthāsyāmi sundari
tato'maraiśca brahmādyairbahubhirmantravādibhiḥ //
stutiṃ karttuṃ samārabdhaṃ maṇipūrāśritasya me
tato māṃ nārado devi asito devalastathā //
parvataśca mahābhāge mama bhaktyā vyavasthitaḥ
nāma kurvanti me tatra maṇipūragirau tataḥ //
stutasvāmīti vikhyātaṃ mama karmavyapāśritam
etatte kathitaṃ bhadre niruktikaraṇaṃ mayā //
tvayā pṛṣṭaṃ hi yadbhadre sarvabhāgavatapriyam
etatstutagirerdevi māhātmyaṃ kathitaṃ mayā //
dvāparaṃ yugamāsādya yatra sthāsyāmi sundari
etāni bhūme guhyāni tatra bhūtagirau mama //
śraddhadhānena marttyena śrotavyaṃ nātra saṃśayaḥ
etatte kathitaṃ bhadre sarvadharmavyapāśrayam //
śrīstutasvāmimāhātmyaṃ kimanyatparipṛcchasi
iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre stutasvāmimāhātmyaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0