Varaha Purana · Chapter 140

atha kokāmukha(badarī) māhātmyam//
dharaṇyuvāca//
śrutāni devasthānāni tvayā proktāni yānyuta//
kasmiṃstiṣṭhasi nityaṃ tvaṃ tadbhavānvaktumarhati

kiṃca te paramaṃ sthānaṃ yatra mūrttyākṛtirbhavān//
kasminsthāne kṛtaṃ karma yena yātyuttamāṃ gatim

śrīvarāha uvāca//
śṛṇu tattvena me devi bhaktānāṃ bhaktavatsale //
yeṣu sthāneṣu tiṣṭhāmi kathyamānānimāñchṛṇu

tava kokāmukhaṃ nāma yanmayā pūrvabhāṣitam//
badarīti ca vikhyātaṃ girirājaśilātalam

sthānaṃ lohārgalaṃ nāma mleccharājasamāśritam//
kṣaṇaṃ cāpi na muṃcāmi evametanna saṃśayaḥ

sacaityaṃ paśya me sthānaṃ jagadetaccarācaram//
sarvatrāhaṃ varārohe na mannyūnaṃ hi jānate

ye tu jānanti māṃ devi guhyāṃ kāmagatiṃ mama//
śīghraṃ kokāmukhaṃ yāntu mama karmaparāyaṇāḥ

tato devavacaḥ śrutvā pṛthivī vākyamabravīt//
śirasyañjalimādhāya nirvṛtenāntarātmanā

dharaṇyuvāca//
sarvato lokanātheśa paraṃ kautūhalaṃ hi me//
kathaṃ kokāmukhaṃ śreṣṭhaṃ tadbhavānvaktumarhasi

śrīvarāha uvāca//
nāsti kokāmukhātkṣetraṃ śreṣṭhaṃ kokāmukhācchuci//
nāsti kokāmukhātsthānaṃ nāsti kokāmukhātpriyam

yastu kokāmukhaṃ gatvā bhūyo vinivarttate//
karmāṇi tatra kurvīta ceṣṭaṃ bhavati cātmani

yāni yāni ca kṣetrāṇi tvayā pṛṣṭāni vai dhare/.
kokāmukhasamaṃ sthānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

mama sā paramā mūrttiryāṃ na jānanti gopitām//
sthitaṃ kokāmukhaṃ nāma etatte kathitaṃ mayā

śrīvarāha uvāca//
śṛṇu tattvena me devi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi//
tasmin kokāmukhaṃ ramyaṃ kathyamānaṃ mayā'naghe

jalabinduriti khyātātparvatātpattanādbhuvi//
tattu guhyatamaṃ devi kṛtvā karma mahaujasam

sarvasaṅgānparityajya mama lokaṃ sa gacchati//
viṣṇudhāreti vikhyātā kokāyāṃ mama maṇḍale

parvatātpatitā bhūmau dhārā musalasannibhā//
ahorātroṣito bhūtvā snāyāttatra prayatnataḥ

agniṣṭomasahasrāṇāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ/.
na muhyati sa karttavye phalaṃ prāpnoti cottamam

jāyate vipule śuddhe mama mārgānusāriṇi//
tatrātha muṃcati prāṇānviṣṇudhārāṃ samāśritaḥ

paśyate paramāṃ mūrttimetāṃ mama na saṃśayaḥ//
tatra viṣṇupadaṃ nāma sthānaṃ kokāmukāśritam

etatkaścinna jānāti dhare vārāhasaṃśritam//
tasminkṛtodako devi naro rātrāvupoṣitaḥ

krauṃcadvīpe prajāyeta mama bhaktiparāyaṇaḥ//
tatrātha muṃcati prāṇānguhyasthāne pare mama

sarvasaṅgānparityajya mama loke sa gacchati//
asti viṣṇusaro nāma krīḍitaṃ yattvayā saha

yatra daṃṣṭrāprahāreṇa cāhṛtāsi vasundhare//
tatra snānaṃ tu kurvīta prātaḥkāle vasundhare

sarvapāpaviśuddhātmā mama lokaṃ sa gacchati //
somatīrthamiti khyātaṃ kokāyāṃ mama maṇḍale

yatra pañcaśilābhūbhirviṣṇunāmnā tathāṅkitā //
yastatra kurute snānaṃ pañcarātroṣito naraḥ

gomede jāyate dvīpe mama mārgānusārakaḥ //
tatrātha muñcate prāṇanguhyakṣetre pare mama

sarvapāpavinirmuktaḥ śuddhātmā māṃ sa paśyati //
tuṃgakūṭetivikhyātaṃ kokāyāṃ mama maṇḍale

caturdhārāḥ patantyatra parvatāducchrayaṃ śritāḥ //
yastatra kurute snānaṃ pañcarātroṣito naraḥ

kuśadvīpaṃ samāsādya mama lokeṣu tiṣṭhati //
anityamāśramaṃ nāma kṣetrakarmasukhāvaham

devāśca yaṃ na jānanti kimpunarmanujādayaḥ //
tatra snātvā varārohe ahorātroṣito naraḥ

jāyate puṣkaradvīpe mama karmaparāyaṇaḥ //
atha tatra mṛto bhūme puṇyakṣetre mahāśuciḥ

sarvapāpavinirmukto mama lokaṃ sa gacchati //
astyatrāgnisaro nāma paraṃ guhyaṃ mama sthitam

paṃca dhārāḥ patantyatra girikuñjasamāśritāḥ //
tatra cāpi kṛtasnānaḥ pañcarātroṣito naraḥ

kuśadvīpe ca jāyeta mama karmaparāyaṇaḥ //
tatrātha muñcate prāṇān kṛtvā karma mahaujasam

kuśadvīpātparibhraṣṭo brahmalokaṃ sa gacchati//
asti brahmasaro nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

/
yatra dhārā patatyekā puṇyā bhūmiśilātale//
tatra snānaṃ prakurvīta pañcarātroṣito naraḥ

vasate sūryalokeṣu mama mārgānusārakaḥ //
athā'tra muṃcate prāṇānsūryadhārāṃ samāśritaḥ

sūryalokamatikramya mama lokaṃ tu gacchati //
asti dhenuvaṭaṃ nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

ekā dhārā patatyatra devi pūrṇā śiloccayāt //
tatra snānaṃ prakurvīta ekamekaṃ dinaṃ tathā

saptarātroṣito bhūtvā mama karma samāśritaḥ //
snātvā saptasamudreṣu labdhasaṃjñaḥ samāhitaḥ

saptadvīpeṣu viharenmama karmaparāyaṇaḥ //
tatrātha muṃcate prāṇānmama bhaktisamanvitaḥ

saptadvīpamatikramya mama lokaṃ tu gacchati //
asti dharmodbhavaṃ nāma tasminkṣetre pare mama

girikuñjātpatatyekā dhārā bhūmitale śubhā //
tatra snānaṃ prakurvīta ekarātroṣito naraḥ

sa vaiśyo jāyate śūdro mama karmaparāyaṇaḥ //
tatrā'tha muṃcate prāṇānguhye devi śiloccaye

sāṃgayajñaṃ sadakṣiṇyaṃ bhuktvā māṃ pratipadyate //
asti koṭivaṭaṃ nāma kṣetraṃ guhyaṃ paraṃ mama

ekā dhārā patatyatra vaṭamūlamupāśritā //
tatra snānaṃ tu kurute naro rātrāvupoṣitaḥ

yāvanti vaṭapatrāṇi tasmiñchṛṃge pare mama //
tāvadvarṣasahasrāṇi rūpasaṃpatsamanvitaḥ

tiṣṭhate tu varārohe mama mārgānusāriṇi//
tatrā'tha muṃcate prāṇānkṛtvā karma suduṣkaram

agnivarṇastato bhūtvā mama lokaṃ sa gacchati//
pāpapramocanaṃ nāma guhyamasminparaṃ mama

patatyekatamā dhārā sthūlā kuṃbhasamā tataḥ//
yastatra kurute snānamahorātroṣito naraḥ

jāyate ca caturvedī mama karmaparāyaṇaḥ //
tatrā'tha muñcate prāṇānkauśikīmāśrito nadīm

yastatra kurute snānaṃ paṃcarātroṣito naraḥ //
modate vāsave loke mama mārgānusāriṇi

tatrātha muṃcate prāṇānmama karmaparāyaṇaḥ //
vāsavaṃ lokamutsṛjya mama loka ca gacchati

yamavyasanakaṃ nāma guhyamasti paraṃ mama //
sroto vahati tatraikaṃ kauśikīmāśritaṃ nadīm

yastatra kurute snānamekarātroṣito naraḥ //
na sa gacchati durgāṇi yamasya vyasanaṃ mahat

atha tatra tyajetprāṇānmama karmaparāyaṇaḥ //
viśuddho muktapāpo'sau mama lokaṃ sa gacchati

mātaṃgaṃ nāma vikhyātaṃ tasminkṣetre paraṃ mama //
sroto vahati tatraiva āśritaṃ kauśikīṃ nadīm

snānaṃ kurvaṃti ye tatra ekarātroṣitā narāḥ //
bhedaṃ kimpuruṣaṃ prāpya jāyate nātra saṃśayaḥ

vidvāñchuciśca jāyeta mamakamārnusārakaḥ //
tatrā'tha muṃcate prāṇānguhye devi pare mama

muktvā kimpuruṣaṃ bhedaṃ mama lokaṃ ca gacchati//
asti vajrabhavaṃ nāma guhye tasminparaṃ mama

sroto vahati tatraikamāśritaṃ kauśikīṃ nadīm //
snānaṃ karoti yastatra ekarātroṣito naraḥ

jāyate śakraloke tu mama karmānusārakaḥ //
śarīracakrasaṅghāte vajrahastasvarūpakaḥ

tatra snānaprabhāveṇa jāyate nātra saṃśayaḥ //
athā'tra mucyate prāṇānmama cintanatatparaḥ

śakralokamatikramya mama lokaṃ prapadyate //
tatra trikrośamātreṇa guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

śakrarudreti vikhyātaṃ tasminkokāśilātale //
snānaṃ karoti yastatra trirātropoṣito naraḥ

jambū dvīpe prajāyeta jambūryatra pratiṣṭhitā //
jaṃbūdvīpaṃ parityajya jāyate mama pārśvagaḥ

asti cānyanmahadbhadre kṣetre guhye viśeṣitam //
manujā yena gacchanti muktvā saṃsārasāgaram

daṃṣṭrāṃkureti vikhyātaṃ yatra kokā viniḥsṛtā //
etadguhya na jānanti yato muṃcaṃti jantavaḥ

kṛtodakastatra bhadre ahorātroṣito naraḥ //
jāyate śālmalidvīpe mama karmānusāriṇi

tatrātha muṃcate prāṇānmama karmasu niṣṭhitaḥ //
śālmalidvīpamutsṛjya mama pārśve sa tiṣṭhati

tasminkṣetre mahāguhye paramasti phalodayam //
viṣṇutīrthamiti khyātaṃ mama bhaktasukhāvaham

tataḥ parvatamadhyāttu kokāyāṃ patate jalam //
trisrotasaṃ mahābhāge sarvasaṃsāramokṣaṇam

tasmin kṛtodako bhūme chittvā saṃsārabandhanam //
vāyoḥ sa bhavanaṃ prāpya vāyubhūtastu tiṣṭhati

tatrā'tha muṃcate prāṇānmama karmasu niṣṭhitaḥ //
vāyulokamatikramya mama lokaṃ sa gacchati

asti tatra varaṃ sthānaṃ saṅgamaṃ kauśikokayoḥ //
sarvakāmiketi vikhyātā śilā tiṣṭhati cottare

tatra yaḥ kurute snānamahorātroṣito naraḥ //
vistīrṇe jāyate vaṃśe jātiṃ smarati cātmanaḥ

svarge vā yadi vā bhūmau yaṃ yaṃ kāmayate naraḥ //
taṃ taṃ prāpnoti vai kāmaṃ snātamātraḥ śilātale

tatrā'tha muṃcate prāṇānmama karmaṇyavasthitaḥ //
sarvasaṃgaṃ parityajya mama lokaṃ sa gacchati

/
asti matsyaśilā nāma guhyaṃ kokāmukhe varam //
dhārāḥ patanti tisro vai kauśikīmāśritā nadīm

tatra ca snāyamānastu yadi matsyaṃ prapaśyati //
tato jānāmyahaṃ devi prāpto nārāyaṇaḥ svayam

tatra matsyaṃ punardṛṣṭvā yajamānastu sundari //
dadyādarghyaṃ tato bhadre madhulājasamanvitam

yastatra kurute snānaṃ devi guhye tataḥ pare //
tiṣṭhate padmapatre tu sottare merusaṃśrite

atha saṃprāpya mucyeta matsyaṃ guhyaṃ paraṃ mama //
meruśṛṃgaṃ samullaṅghya gama lokaṃ ca gacchati

paṃcayojanavistāraṃ kṣetraṃ kokāmukhaṃ mama //
yastvetattu vijānāti na sa pāpena lipyate

anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare //
tasminkokāmukhe ramye tiṣṭhāmi dakṣiṇāmukhaḥ

śilācandanasaṃkāśaṃ devānāmapi durlabham //
varāharūpamādāya tiṣṭhāmi puruṣākṛtiḥ

vāmonnatamukhaṃ kṛtvā vāmadaṃṣṭrāsamunnatam //
paśyāmi ca jagatsarvaṃ ye ca bhaktā mama priyāḥ

ye māṃ smaranti vai bhūme puruṣā muktakilbiṣāḥ //
tatra kurvanti karmāṇi śuddhāḥ saṃsāramokṣaṇe

yadi kokāmukhaṃ gacchet kadācitkālaparyaye //
mā tato vinivartteta yadīcchenmama tulyatām

guhyānāṃ paramaṃ guhyametatsthānaṃ paraṃ mahat //
siddhānāṃ paramā siddhirguhyaṃ kokāmukhaṃ param

na ca sāṃkhyena yogena siddhiṃ yānti mahāparām //
yāti kokāmukhaṃ gatvā rahasyaṃ kathitaṃ mayā

evaṃ śreṣṭhaṃ mahābhāge yattvayā paripṛcchim //
paramaṃ kathitaṃ sarvaṃ kimanyacchrotumicchase

ya etatkathitaṃ bhūme kokāmukhamanuttamam //
tāritāḥ pitarastena daśa pūrvāstathā parāḥ

mṛto vā tatra jāyeta śuddhe bhāgavate kule //
ananyamānaso bhūtvā mama mārgapradarśakaḥ

yaścedaṃ śṛṇuyānnityaṃ kalya utthāya mānavaḥ //
tyaktvā paṃcaśataṃ janma mama bhaktaśca jāyate

ya etatpaṭhate nityaṃ kokākhyānaṃ tathoṣasi //
gacchate paramaṃ sthānamevametanna saṃśayaḥ

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre kokāmukhamāhātmyavarṇanaṃ nāma catvāriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ