Varaha Purana · Chapter 124

atha ṛtūpaskaram //
śrīvarāha uvāca //
phālgunasya tu māsasya śuklapakṣasya dvādaśīm //
gṛhya vāsantikān puṣpānsugandhā ye kramāgatāḥ

śvetaṃ pāṇḍurakaṃ caiva sugandhaṃ śobhanaṃ bahu //
vidhinā mantrayuktena suprītenāntarātmanā

tata evaṃ vidhiṃ kṛtvā sarvaṃ bhāgavataṃ śuciḥ //
yastu jānāti karmāṇi sarvaṃ mantraviniścitaḥ

tadāharati karmāṇi vidhidṛṣṭena karmaṇā //
vidhinā mantrapūtena kuryācchāntamano'malaḥ

namo nārāyaṇetyuktvā imaṃ mantramudīrayet //
mantraḥ –
namostu devadeveśa śaṅkhacakragadādhara//
namo'stu te lokanātha pravīrāya namo'stu te

sapuṣpitasyeha vasantakāle vanaspatergarndharasaprayuktāḥ //
paśyaṃśca māṃ puṣpitapādapendraṃ vasantakāle samupāgate ca

yaścaitena vidhānena kuryānmāse tu phālgune //
na sa gacchati saṃsāraṃ mama lokāya gacchati

yattu pṛcchasi suśroṇi māse vaiśākha uttame //
śuklapakṣe tu dvādaśyāṃ yatphalaṃ tacchṛṇuṣva me

puṣpiteṣu ca śāleṣu tathānyeṣu drumeṣu ca //
gṛhītvā śālapuṣpāṇi mama karmaṇi saṃsthitāḥ

kṛtvā tu mama karmāṇi śubhāni taruṇāni ca //
pūjya bhāgavatānsarvān sthāpayitvā tato'grataḥ

ṛṣayaḥ stuvanti mantreṇa vedoktena ca mādhavi //
gandharvāpsarasaścaiva gītanṛtyaiḥ savāditaiḥ

stuvanti devalokāśca purāṇaṃ puruṣottamam //
siddhāvidyādharā yakṣāḥ piśācoragarākṣasāḥ

stuvanti devaṃ bhūtānāṃ sarvalokasya ceśvaram //
ādityā vasavo rudrā aśvinau ca marudgaṇāḥ

stuvanti devadeveśaṃ yugānāṃ saṃkṣaye'kṣayam //
tato vāyuśca viśve ca aśvinau ca samanvitāḥ

stuvanti keśavaṃ devamādikālamayaṃ prabhum //
tato brahmā ca somaśca śakraścāgnisamanvitaḥ //
stuvanti nāthaṃ bhūtānāṃ sarvalokamaheśvaram

nāradaḥ parvataścaiva asito devalastathā //
pulahaśca pulastyaśca bhṛguścāṅgira eva ca

ete cānye ca bahavo mitrāvasuparāvasū //
stuvaṃti nāthaṃ bhūtānāṃ yogināṃ yogamuttamam

śrutvā tu pratinirghoṣaṃ devānāṃ tu mahaujasām //
tato nārāyaṇo devaḥ pratyuvāca vasundharām

kimayaṃ śrūyate śabdo brahmaghoṣeṇa saṃyutaḥ //
devānāṃ ca mahābhāge mahāśabdo'tra śrūyate

tataḥ kamalapatrākṣī sarvarūpaguṇānvitā //
varāharūpiṇaṃ devaṃ pratyuvāca vasundharā

devāḥ kāṃkṣanti te deva vārāhīṃ rūpasaṃsthitim //
tvanniyoganiyuktāśca tadarthaṃ lokabhāvana

tato nārāyaṇo devaḥ pṛthivīṃ pratyuvāca ha//
ahaṃ jānāmi tāndevi mārgamāṇānupasthitān

divyaṃ varṣasahasraṃ vai dhāritāsi vasundhare //
mayā līlāyamānena ekadaṃṣṭrāgrakeṇa vai

ihāgacchāmi bhadraṃ te draṣṭukāmā divaukasaḥ //
ādityā vasavo rudrāḥ skandendrau sapitāmahāḥ

evaṃ tasya vacaḥ śrutvā mādhavasya vasundharā//
śirasyañjalimādhāya tatastu caraṇe'patat

vārāhaṃ puruṣaṃ devaṃ vijñāpayati sā dharā //
uddhṛtāsi tvayā deva rasātalagatā hyaham

śaraṇaṃ tvāṃ prapannāhaṃ tvadbhaktā tvaṃ gatiḥ prabhuḥ //
kiṃ karma karmaṇā kena kiṃ vā janmaparāyaṇam

kathaṃ vā tuṣyase deva pūjyase kena karmaṇā //
tavāhaṃ karttumicchāmi yacca mukhyaṃ sukhāvaham

na ca me'sti vyathā kācittava karmaṇi nityaśaḥ //
na glānirna jarā kācinna janmamaraṇe tathā

sarve surāsurā lokāḥ sarudrendrapitāmahāḥ //
kveṣṭaṃ nivāsaṃ kurvanti ekaikaṃ ca yaśodhara

kāni karmāṇi kurvanti ye tvāṃ paśyanti mādhava //
kimāhārāḥ kimācārāstvāṃ paśyantīha mādhava

brāhmaṇasya ca kiṃ karma kṣatriyasya ca kiṃ bhavet //
vaiśyaḥ kiṃ kurute karma śūdraḥ kiṃ karma kārayet

yogo vai prāpyate kena tapo vā kena niścitam //
kiṃ cātra phalamāpnoti tava karmaparāyaṇaḥ

kiṃ ca duḥkhanivāsaṃ vā bhojanaṃ pānakaṃ tathā //
kiṃ ca karma prayoktavyaṃ tava bhaktaiśca mādhava

prāpaṇaṃ kīdṛśaṃ cāpi kāsu dikṣu tathā prabho //
kathaṃ yoniṃ na gaccheta viyoniṃ na ca gacchati

tiryagyoniṃ na gaccheta karmaṇā kena keśava //
tanmamācakṣva sakalaṃ yena caiva sukhaṃ bhavet

jarā vā kena gaccheta janma vā kena gacchati //
garbhavāsaṃ na gaccheta karmaṇā kena vā'cyuta

saṃsārasya na gaccheta kena karmaprabhāvataḥ //
ityukto bhagavāṃstatra pratyuvāca vasundharām

śṛṇvantu me bhāgavatā ye ca mokṣe vyavasthitāḥ //
tānmantrānkīrttayiṣyāmi yaistoṣaṃ yāti nityaśaḥ

mantraḥ –
māseṣu sarveṣu ca mukhyabhūtastvaṃ mādhavo mādhavamāsa eva //
paśyeddevaṃ taṃ tu vasantakāle upāgataṃ gandharasaprayuktyā//
nityaṃ ca yajñeṣu tathejyate yo nārāyaṇaḥ saptalokeṣu vīraḥ

evaṃ grīṣme vidhiṃ caiva kuryātsarvaṃ mamoktitaḥ//
imamuccārayenmantraṃ sarvabhāgavatapriyam

māseṣu sarveṣvapi mukhyabhūto māso bhavāngrīṣma ekaḥ prapannaḥ //
paśyedbhavantaṃ varttamānaṃ ca grīṣme tenaiva sarvaṃ duḥkhametu praśāntim

evaṃ grīṣme varārohe mama caivārccanaṃ kuru //
na janmamaraṇaṃ yena mama loke gatirbhavet

yāvantaḥ puṣpitāḥ śālāḥ pṛthvyāṃ yāvatsugaṃdhakāḥ //
arccitaḥ sa bhavetsarvaiḥ kṛto yena hyayaṃ vidhi

evaṃ varṣāsvapi dhare mama karma ca kārayet //
niṣkalā bhavato buddhiḥ saṃsāre ca na jāyate

anyacca te pravakṣyāmi karma saṃsāramokṣaṇam //
kadambamukulāścaiva saralārjjunapādapāḥ

eteṣāṃ sumanobhiśca pūjanīyo mahādarāt //
mama saṃsthāpanaṃ kṛtvā vidhidṛṣṭena karmaṇā //
namo nārāyaṇāyeti imaṃ mantramudāharet

paśyanti ye dhyānaparā ghanābhaṃ tvāmāśritāḥ pūjyamānaṃ mahimnā //
nidrāṃ bhavān bhajatāṃ lokanātha varṣāsvimaṃ paśyatu meghavarṇam

āṣāḍhamāse dvādaśyāṃ sarvaśāntikaraṃ śubham//
ya etena vidhānena mama karma tu kārayet

sa martyo na praṇaśyeta saṃsāre'smin yugeyuge //
etatte kathitaṃ devi ṛtūnāṃ karma cottamam

taraṃti yena saṃsāraṃ narāḥ karmaparāyaṇāḥ //
etadguhyaṃ mahābhāge devāḥ ke'pi na jānate

muktvā nārāyaṇaṃ devaṃ vārāhaṃ rūpamāsthitam //
nādīkṣitāya dātavyaṃ mūrkhāya piśunāya ca

kuśiṣyāya na dātavyaṃ ye ca śāstrārthadūṣakāḥ //
na paṭhedgoghnamadhye vai na paṭhecchaṭhamadhyataḥ

dhanadharmakṣayasteṣāṃ paṭhanādāśu jāyate //
paṭhedbhāgavatānāṃ ca ye ca dharmeṇa dīkṣitāḥ

etatte kathitaṃ bhadre pūrvaṃ yatpṛṣṭavatyasi //
kārtsnyena kathitaṃ hyetatkimanyatparipṛccha si

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre ṛtūpaskaraṇaṃ nāma caturviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ