Varaha Purana · Chapter 114

atha śrīvarāhāvatāraḥ //
śrīvarāha uvāca //
saṃstūyamāno bhagavānmunibhirmantravādibhiḥ //
tuṣṭo nārāyaṇo devaḥ keśavaḥ paramo vibhuḥ

tato dhyānaṃ samāsthāya divyaṃ yogyaṃ ca mādhavaḥ //
madhuraṃ svaramāsthāya pratyuvāca vasundharām

tava devi priyārthāya bhaktyā yaṃ tvaṃ vyavasthitā //
kārayiṣyāmi te sarvaṃ yatte hṛdi vyavasthitam

ahaṃ tvāṃ dhārayiṣyāmi saśailavanakānanām //
sasāgarāṃ sasaritaṃ saptadvīpasamanvitām

evamāśvāsayitvā tu vasudhāṃ sa ca mādhavaḥ //
rūpaṃ saṃkalpayāmāsa vārāhaṃ sumahaujasam

ṣaṭ sahasrāṇi cocchrāyo vistāreṇa punastrayaḥ //
evaṃ navasahasrāṇi yojanānāṃ vidhāya ca

vāmayā daṃṣṭrayā gṛhya ujjahāra ca medinīm //
saparvatavanākārāṃ saptadvīpāṃ sapattanām

nagā vilagnāḥ patitāḥ kecidvijñānasaṃśritāḥ //
śobhante ca vicitrāṃgameghāḥ sandhyāgame yathā

candranirmalasaṅkāśā varāhamukhasaṃsthitāḥ //
śobhante cakrapāṇeśca mṛṇālaṃ kardame yathā

evaṃ hi dhāryamāṇā sā pṛthivī sāgarānvitā //
varṣāṇāṃ ca sahasraṃ hi vajradaṃṣṭreṇa sādhunā

tasyāmeva tu kālasya parimāṇaṃ yugeṣu ca //
ekasaptatike kalpe kardamo'yaṃ prajāpatiḥ

tataḥ pṛthivyā devaśca bhagavānviṣṇuravyayaḥ//
anyonyābhimatāścaiva vārāhe kalpa uttame

sā gauḥ stuvati taṃ caiva purāṇaṃ paramavyayam //
yogena parameṇaiva śaraṇaṃ caiva gacchati

ādhāraḥ kīdṛśo deva upayogaśca kīdṛśaḥ //
kālekāle ca deveśa karmaṇaścāpi kīdṛśaḥ

kīdṛśā paścimā saṃdhyā kīdṛśī hyardhabāhyataḥ //
śeṣāḥ samānāstvā deva ye tu karmāṇi kurvate

kinnu saṃsthāpane deva āvāhanavisarjane //
aguruṃ gandhadhūpaṃ ca pramāṇaṃ gṛhyate katham

kathaṃ pādyaṃ ca gṛhṇāti snāpanālepanāni ca //
kathaṃ dīpaśca dātavyaḥ kandamūlaphalāni ca

āsanaṃ śayanaṃ caiva kiṅkarmmāpi vidhīyate //
kathaṃ pūjādi karttavyaṃ prāṇāstatra ca vai kati

paścimā pūrvasaṃdhyāyāṃ kiṃ puṇyaṃ cāpi tatra vai //
śaradi kīdṛśaṃ karma śiśire karma kīdṛśam

vasante kīdṛśaṃ karma grīṣme kiṃ karma kārayet //
prāvṛṭkāle ca kiṃ karma varṣānte kiñca kārayet

yāni tatropabhogyāni puṣpāṇi ca phalāni ca //
karmaṇyāste akarmaṇyā ye ca śāstrabahiṣkṛtāḥ

kiṃ karmaṇā bhogavatā tāvadgacchati mādhavam //
kathaṃ karma na cānneṣu atigacchati kīdṛśam

arccāyāḥ kiṃ pramāṇaṃ tu sthāpanaṃ cāpi kīdṛśam //
parimāṇaṃ kathaṃ deva upavāsaśca kīdṛśaḥ

pītakaṃ śuklaraktaṃ vā kathaṃ gṛhṇāti vāsasām //
teṣāṃ tu kāni vastrāṇi yairhitaṃ pratipadyate

keṣu dravyeṣu saṃyuktaṃ madhuparkaṃ pradīyate //
ke tu karmaguṇāstasya madhuparkasya mādhava

keṣu lokeṣu gacchanti madhuparkasya bhakṣaṇāt //
stave paramakāle'pi tava bhaktasya mādhava

kimpramāṇaṃ tu dātavyaṃ madhuparkasamanvitam //
kāni māṃsāni te deva phalaṃ śākasya kīdṛśaḥ //२७/
prāpaṇeṣvapi yujyeta karma śāstrasamāyutam //
āhūtasya ca mantreṇa āgate dharmavatsala

kena mantravidhānena prāśanaṃ te pradīyate //
vratasya copacāreṣu arccayitvā yathāvidhi

kāni karmmāṇi kurvīta tava bhaktasya bhojanāt //
yastu taṃ prāpaṇaṃ deva na ca doṣaprasādikam

ke 'tra bhuṃjanti taddeva sarvaśuddhikaraṃ param //
ye tu ekāśino devamupasarpanti mādhavam

teṣāṃ tu kā gatirdeva tava mārgānusāriṇām //
vrataṃ kṛtvā yathoktena ye'bhigacchanti mādhavam

teṣāṃ tu kā gatirdeva tava bhaktiṃ prakurvatām //
kṛcchrasāṃtapane kṛtvā ye'bhigacchanti mādhavam /३३ /
kāṃ gatiṃ te prapadyante tava karmaparāyaṇāḥ //
vāyvāhāraṃ tataḥ kṛtvā kṛṣṇaṃ samadhigacchati

teṣāṃ tu kā gatiḥ kṛṣṇa tava bhaktau vyavasthitāḥ //
akṣāralavaṇaṃ kṛtvā ye'bhigacchanti cācyutam

kāṃ gatiṃ te prapadyante tava karmānusāriṇaḥ //
kṛtvā payovrataṃ caiva ye'bhigacchaṃti cācyutam

te kāṃ gatiṃ prapadyante narā ye vratakāriṇaḥ//
dattvā gavāhnikaṃ caiva ye prapadyanti mādhavam

kāṃ gatiṃ te prapadyante tava bhaktyā vyavasthitāḥ //
uñchavṛttiṃ samāsthāya ye'bhigacchanti mādhavam

kāṃ gatiṃ te prapadyante narā bhikṣopajīvinaḥ//
gṛhasthadharmaṃ kṛtvā vai ye'bhigacchanti mādhavam

kāṃ gatiṃ te prapadyante tava karmaparāyaṇāḥ //
tava kṣetreṣu vaikuṇṭha ye tu prāṇānvimuñcate

kām̐llokāṃste prapadyante tava kṣetreṣu ye mṛtāḥ //
kṛtvā paṃcātapaṃ caiva mādhavāya prayacchati

kāṃ gatiṃ vai parāyānti ye tu paṃcātape mṛtāḥ //
kaṇṭaśayyāṃ samāsādya ye prapaśyanti cācyutam

teṣāṃ tu kā gatirdeva kaṇṭaśayyāṃ samāśritāḥ//
ākāśaśayanaṃ kṛtvā ye prapadyanti cācyutam

teṣāṃ tu kā gatiḥ kṛṣṇa tava bhaktiparāyaṇāḥ //
govraje śayanaṃ kṛtvā ye prapadyanti keśavam

teṣāṃ tu kā gatirbrahmaṃstava bhaktipathe sthitāḥ //
śākāhāraṃ tataḥ kṛtvā ye'bhigacchanti cācyutam

teṣāṃ tu kā gatirdeva kaṇabhakṣāstu ye narāḥ //
paṃcagavyaṃ tataḥ pītvā ye'bhigacchanti mādhavam

teṣāṃ tu kā gatirdeva ye narā yāvakāśinaḥ //
āhāraṃ gomayaṃ kṛtvā ye'bhigacchanti keśavam

nārāyaṇa gatisteṣāṃ kīdṛśo'tra vidhiḥ smṛtaḥ //
saktuṃ vai bhakṣayitvā tu ye prapadyanti cācyutam

teṣāṃ tu kā gatirdeva tava karmaparāyaṇāḥ //
śirasā dīpakaṃ kṛtvā ye'bhigacchanti keśavam

teṣāṃ tu kā gatirdeva śirasā dīpadhāraṇāt //
ye hi nityaṃ payaḥ pītvā tava cintāvyavasthitāḥ

te gatiṃ kāṃ prapadyante tava ciṃtāparāyaṇāḥ //
aśmāśanaṃ vrataṃ kṛtvā ye prapadyanti nityaśaḥ

teṣāṃ tu kā gatirdeva tava bhaktiparāyaṇāḥ //
bhakṣayitvā tu dūrvāṃ ye prapadyante manīṣiṇaḥ

teṣāṃ tu kā gatirdeva svadharmaguṇacāriṇaḥ //
jānubhyāṃ pratipadyante tava prītyā ca mādhava

teṣāṃ tu kā gatirdeva tanmamācakṣva pṛcchataḥ //
uttānaśayanaṃ kṛtvā dhārayanti hi dīpikām

te yāṃti kāṃ gatiṃ deva kathyate yā ca śāśvatī //
jānubhyāṃ dīpakaṃ kṛtvā keśavāya prapadyate

teṣāṃ tu kā gatirdeva kathyate caiva śāśvatī //
avāṅmukhastu bhūtvā vai yaḥ prapadyejjanārddanam

bhagavan kā gatistasya avākśirasi śāyinaḥ //
putradāragṛhaṃ caiva muktvā yo'nuprapadyate

kā gatistasya siddhā tu kathayasva surottama //
bhāṣito'si mayā hyevaṃ sarvalokasukhāvaham

gamanāgamanaṃ caiva tvatprasannena mādhava //
tvaṃ jñātā tvaṃ pitā caiva sarvadharmaviniścayaḥ

atastvayaiva vaktavyo yogasāṅkhyaviniścayaḥ //
tvāṃ bhajaṃśca gate jīve madhuparkasamanvitam

bhasmākuleṣu niḥkṣipya kathaṃ cāgnau prapadyate //
kāṃ gatiṃ pratipadyante tvadbhaktā jalamāsthitāḥ

tvatkṣetrasaṃsthito vāpi tanmamācakṣva pṛcchataḥ //
smaraṇa putra te kṛṣṇa yaistu nāma prakīrtyate

namo nārāyaṇetyuktvā teṣāṃ vai kā gatirbhavet //
udyateṣvapi śastreṣu hanyamānā raṇe narāḥ

nāmaprakīrtanātteṣāṃ kīdṛśī tu gatirbhavet //
ahaṃ śiṣyā ca dāsī ca tava bhaktyā vyavasthitā

rahasyaṃ dharmasaṃyuktaṃ tanmamācakṣva mādhava //
evaṃ tatparamaṃ guhyaṃ mama prītyā jagadguro

saṃcintya lokadharmārthaṃ tadbhavān vaktumarhati //
iti śrīvarāhapurāṇe pṛthivyāḥ praśno nāma caturdaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ