Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vamana Purana · Chapter 8

8.1

iti śrīvāmanapurāṇe saptamo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
śārṅgapāṇinamāyāntaṃ dṛṣṭvāgre dānaveśvaraḥ /
paribhrāmya gadāṃ vegāt mūrdhni sādhyamatāḍayat

8.2

tāḍitasyātha gadayā dharmaputrasya nārada /
netrābhyāmapatad vāri vahnivarṣanibhaṃ bhuvi

8.3

mūrdhni nārāyaṇasyāpi sā gadā dānavārpitā /
jagāma śatadhā brahmañśailaśṛṅge yathāśaniḥ

8.4

tato nivṛtya daityendraḥ samāsthāya rathaṃ drutam /
ādāya kārmukaṃ vīrastūṇad bāṇaṃ samādade

8.5

ānamya cāpaṃ vegena gārddhūpatrāñsilīmukhān /
mumoca sādhyāya tadā krodhandhakāritānanaḥ

8.6

tānāpatata evāśu bāṇāṃścandrārddhasannibhān /
ciccheda bāṇairaparairnirbibheda ca dānavam

8.7

tato nārāyaṇaṃ daityo daityaṃ nārāyaṇaḥ śaraiḥ /
āvidhyetāṃ tadānyonyaṃ marmabhidbhirajihyagaiḥ

8.8

tato 'mbare saṃnipāto devānāmabhavanmune /
didṛkṣūṇāṃ tadā yuddhaṃ laghu citraṃ ca suṣṭhu ca

8.9

tataḥ surāṇāṃ dundubhyas tvavādyanta mahāsvanāḥ /
puṣpavarṣamanaupamyaṃ mumucuḥ sādhyadaityayauḥ

8.10

tataḥ paśyatsu deveṣu gaganastheṣu tāvubhau /
ayudhyetāṃ maheṣvāsau prekṣakaprītivarddhanam

8.11

babandhatustadākāśaṃ tāvubhau śaravṛṣṭibhiḥ /
diśaśca vidiśaścaiva chādayetāṃ śarotkaraiḥ

8.12

tato nārāyaṇaścāpaṃ samākṛṣya mahāmune /
bibheda mārgaṇaistīkṣṇaiḥ prahlādaṃ sarvamarmasu

8.13

tathā daityeśvaraḥ kruddhaścāpamānamya vegavān /
bibheda hṛdaye bāhvorvadane ca narottamam

8.14

tato 'syato daityapateḥ kārmukaṃ muṣṭibandhanāt /
cicchedaikena bāṇena candrārdhākāravarcasā

8.15

apāsyata dhanuśchinnaṃ cāpamādāya cāparam /
adhijyaṃ lāghavāt kṛtvā vavarṣa niśitāñśarān

8.16

tānapyasya śarān sādhyaśchittvā bāṇairavārayat /
kārmukaṃ ca kṣurapreṇa ciccheda puruṣottamaḥ

8.17

chinnaṃ chinnaṃ dhanurdaityastvanyadanyatsamādade /
samādattaṃ tadā sādhyo mune ciccheda lāghavāt

8.18

saṃchinneṣvatha cāpeṣu jagrāha ditijeśvaraḥ /
parighaṃ dāruṇāṃ dīrghaṃ sarvalohamayaṃ dṛḍham

8.19

parigṛhyātha parighaṃ bhrāmayāmāsa dānavaḥ /
bhrāmyamāṇaṃ sa ciccheda nārācena mahāmuniḥ

8.20

chinne tu parighe śrīmān prahlādo dānaveśvaraḥ /
mudgaraṃ bhrāmya vegena pracikṣepa narāgraje

8.21

tamāpatantaṃ balavān mārgaṇairdaśabhirmune /
ciccheda daśadhā sādhyaḥ sa chinno nyapatad bhuvi

8.22

mudgare vitathe jāte prāsamāvidhya vegavān /
pracikṣepa narāgryāya taṃ ca ciccheda dharmajaḥ

8.23

prāse chinne tato daityaḥ śaktimādāya cikṣipe /
tāṃ ca ciccheda balavān kṣurapreṇa mahātapāḥ

8.24

chinneṣu teṣu śastreṣu dānavo 'nyanmahaddhanuḥ /
samādāya tato bāṇairavatastāra nārada

8.25

tato nārāyaṇo devo daityanāthaṃ jagadguruḥ /
nārācena jaghānātha hṛdaye suratāpasaḥ

8.26

saṃbhinnihṛdayo brahman devenādbhutakarmaṇā /
nipapāta rathopasthe tamapovāha sārathiḥ

8.27

sa saṃjñāṃ sucireṇaiva pratilabhya ditīśvaraḥ /
sudṛḍhaṃ cāpamādāya bhūyo yoddhamupāgataḥ

8.28

tamāgataṃ saṃnirīkṣya pratyuvāca narāgrajaḥ /
gaccha daityendra yotsyāmaḥ prātastvāhnikamācara

8.29

evamukto ditīśastu sādhyenādbhutakarmaṇā /
jagāma naimiṣāraṇyaṃ kriyāṃ cakre tadā'hnikīm

8.30

evaṃ yudhyati deve ca prahlādo hyasuro mune /
rātrau cintayate yuddhe kathaṃ jeṣyāmi dāmbhikam

8.31

evaṃ nārāyaṇenāsau sahāyudhyata nārada /
divyaṃ varṣasasraṃ tu daityo devaṃ na cājayat

8.32

tato varṣasahasrānte hyajite puruṣottame /
pītavāsasamabhyetya dānavo vākyamabravīt

8.33

kimarthaṃ devadeveśa sādhyaṃ nārāyaṇaṃ harim /
vijetuṃ nādya śaknomi etanme kāraṇaṃ vada

8.34

pītavāsā uvāca /
durjayo 'sau mahābāhustvayā prahlāda dharmajaḥ /
sādhyo vipravaro dhīmān mṛdhe devāsurairapi

8.35

prahlāda uvāca /
yadyasau durjayo deva mayā sādhyo raṇājire /
tatkathaṃ yatpratijñātaṃ tadasatyaṃ bhaviṣyati

8.36

hīnapratijño deveśa kathaṃ jīveta mādṛśaḥ /
tasmāttavāgrato viṣṇo kariṣye kāyaśodhanam

8.37

pulstya uvāca /
ityevamuktvā vacanaṃ devāgre dānaveśvaraḥ /
śiraḥsnātastadā tasthau gṛṇan brahma sanātanam

8.38

tato daityapatiṃ viṣṇuṃ pītavāsābravīdvacaḥ /
gaccha jeṣyasi bhaktyā taṃ na yuddhena kathañcana

8.39

prahlāda uvāca /
mayā jitaṃ devadeva trailokyamapi suvrata /
jito 'yaṃ tvatprasādena śakraḥ kimuta dharmajaḥ

8.40

asau yadyajayo deva trailokyenāpi suvrataḥ /
na sthātuṃ tvatprasādeva śakyaṃ kimu karomyaja

8.41

pītavāsā uvāca /
so 'haṃ dānavaśārdūla lokānāṃ hitakāmyayā /
dharmaṃ pravarttāpayituṃ tapaścaryāṃ samāsthitaḥ

8.42

tasmādyadicchasi jayaṃ tamārādhaya dānava /
taṃ parājeṣyase bhaktyā tasmācchuśrūṣa dharmajam

8.43

pulastya uvāca/ /
ityuktaḥ pītavāsena dānavendro mahātmanā /
abravīdvacanaṃ hṛṣṭaḥ samāhūyāndhakaṃ muneṣa

8.44

daityāśca dānavāścaiva paripālyāstvayāndhaka /
mayotsṛṣṭamidaṃ rājyaṃ pratīcchasva mahābhuja

8.45

ityevamukto jagrāha rājyaṃ hairaṇyalocaniḥ /
prahlādo 'pi tadāgacchat puṇyaṃ badarikāśramam

8.46

dṛṣṭvā nārāyaṇaṃ devaṃ naraṃ ca ditijeśvaraḥ /
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vavande caraṇau tayoḥ

8.47

tamuvāca mahātejā vākyaṃ nārāyaṇo 'vyayaḥ /
kimarthaṃ praṇato 'sīha māmajitvā mahāsura

8.48

prahlāda uvāca/ /
kastvāṃ jetuṃ prabho śaktaḥ kastvattaḥ puruṣo 'dhikaḥ /
tvaṃ hi nārāyaṇo 'nantaḥ pītavāsā janārdanaḥ

8.49

tvaṃ devaḥ puṇḍarīkākṣastvaṃ viṣṇuḥ śārṅgacāpadhṛk /
tvamavyayo maheśānaḥ śāśvataḥ puruṣottamaḥ

8.50

tvāṃ yoginaścintayanti cārcayanti manīṣiṇaḥ /
japanti snātakāstvāṃ ca yajanti tvāṃ ca yājñikāḥ

8.51

tvamacyuko hṛṣīkeśaścakrapāṇirdharādharaḥ /
mahāmīno hayaśirāstvameva varakacchapaḥ

8.52

hiraṇyākṣaripuḥ śrīmān bhagavānatha sūkaraḥ /
matpiturnāśanakaro bhavānapi nṛkesarī

8.53

brahma trinetro 'mararāḍ hutāśaḥ pretādhipo nīrapatiḥ samīraḥ /
sūryo mṛgāṅko 'calajaṅgamādyo bhavān vibho nātha khagendraketo

8.54

tvaṃ pṛthvī jyotirākāśaṃ jalaṃ bhūtvā sahasraśaḥ /
tvayā vyāptaṃ jagatsarvaṃ kastvāṃ jeṣyati mādhava

8.55

bhaktyā yadi hṛṣīkeśa toṣameṣi jagadguro /
nānyathā tvaṃ praśakto 'si jetuṃ sarvagatāvyaya

8.56

bhagavānuvāca/ /
parituṣṭo 'smi te daitya stavenānena suvrata /
bhaktyā tvanānyayā cāhaṃ tvayā daitya parājitaḥ

8.57

parājitaśca puruṣo daitya daṇḍaṃ prayacchati /
daṇḍārthaṃ te pradāsyāmi varaṃ vṛṇu yamicchasi

8.58

prahlāda uvāca /
nārāyaṇa varaṃ yāce yaṃ tvaṃ me dātumarhasi /
tanme pāpaṃ layaṃ yātu śārīraṃ mānasaṃ tathā

8.59

vācikaṃ ca jagannātha yattvayā saha yudhyataḥ /
nareṇa yadyapyabhavad varametatprayaccha me

8.60

nārāyaṇa uvāca /
evaṃ bhavatu daidyendra pāpaṃ te yātu saṃkṣayam /
dvitīyaṃ prārthaya varaṃ taṃ dadāmi tavāsura

8.61

prahlāda uvāca /
yā yā jāyeya me buddhiḥ sā sā viṣṇo tvadāśritā /
devārcane ca niratā tvaccittā tvatparāyaṇā

8.62

nārāyaṇa uvāca /
evaṃ bhaviṣyatyasura varamanyaṃ yamicchasi /
taṃ vṛṇīṣva mahābāho pradāsyāmyavicārayan

8.63

prahlāda uvāca/ /
sarvameva mayā labdhaṃ tvatprasādādadhokṣaja /
tvatpādapaṅkajābhyāṃ hi khyātirastu sadā mama

8.64

evamastvaparaṃ cāstu nityamevākṣayo 'vyayaḥ /
ajaraścāmaraścāpi matprasādād bhaviṣyasi

8.65

gacchasva daityaśārdūla svamāvāsaṃ kriyārataḥ /
na karmabandho bhavato maccittsya bhaviṣyati

8.66

praśāsayadamūn daityān rājyaṃ pālaya śāśvatam /
svajātisadṛśaṃ daitya kuru dharmamanuttamam

8.67

pulastya uvāca /
ityukto lokanāthena prahlādo devamabravīt /
kathaṃ rājyaṃ samādāsye parityaktaṃ jagadguro

8.68

tamuvāca jagatsvāmī gaccha tvaṃ nijamāśrayam /
hitopadeṣṭā daityānāṃ dānavānāṃ tathā bhava

8.69

nārāyaṇenaivamuktaḥ sa tadā daityanāyakaḥ /
praṇipatya vibhuṃ tuṣṭo jagāma nagaraṃ nijam

8.70

dṛṣṭaḥ sabhājitaścāpi dānavairandhakena ca /
nimantritaśca rājyāya na pratyaicchatsa nārada

8.71

rājyaṃ parityajya mahāsurendro niyojayan satpathi dānavendrān /
dhyāyan smaran keśavamaprameyaṃ tasthau tadā yogaviśuddhadehaḥ

8.72

evaṃ purā nārada dānavendro nārāyaṇenottamapūruṣeṇa /
parājitaścāpi vimucya rājyaṃ tasthau mano dhātari sanniveśya

Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc