Vamana Purana · Chapter 68

iti śrīvāmanapurāṇe saptaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
baliruvāca /
bhavatā kathitaṃ sarvaṃ samārādhya janārdanam /
yā gatiḥ prāpyate loke tāṃ me vaktumihārhasi

kenārcanena devasya prītiḥ samupajāyate /
kāni dānāni śastāni prīṇanāya jagadguroḥ

upavāsādikaṃ kāryaṃ kasyāṃ tithyāṃ mahodayam /
kāni puṇyāni śastāni viṣṇostuṣṭipradāni vai

yaccānyadapi karttavyaṃ hṛṣṭarūpairanālasaiḥ /
tadapyaśeṣaṃ daityendra mamākhyātumihārhasi

prahlāda uvāca /
śraddadhānairbhaktiparairyānyuddiśya janārdanam /
bale dānāni dīyante tānūcurmunayo 'kṣayān

tā eva tithayaḥ śastā yāsvabhyarcya jagatpatim /
taccittastanmayo bhūtvā upavāsī naro bhavet

pūjiteṣu dvijendreṣu pūjitaḥ syājjanārdanaḥ /
etān dviṣanti ye mūḍhāste yānti narakaṃ dhruvam

tānarcayennaro bhaktyā brāhmaṇān viṣṇutatparaḥ /
evamāha hariḥ pūrvaṃ brāhmaṇā māmakī tanuḥ

brāhmaṇo nāvamantavyo budho vāpyabudho 'pi vā /
so 'pi divyā tanurviṣṇostasmāt tāmarcayennaraḥ

tānyeva ca praśastāni kusumāni mahāsura /
yāni syurvarṇayuktāni rasagandhayutāni ca

viśeṣataḥ pravakṣyāmi puṣpāṇi tithayastathā /
dānāni ca praśastāni mādhavaprīṇanāya tu / /
68.11 jātī śatāhvā sumanāḥ kundaṃ bahupuṭaṃ tathā /
bāṇañca campakāśokaṃ karavīraṃ ca yūthikā

pāribhadraṃ pāṭalā ca bakulaṃ giriśālinī /
tilakaṃ ca japākusumaṃ pītakaṃ nāgaraṃ tvapi

etāni hi praśastāni kusumānyacyutārcane /
surabhīṇi tathānyāni varjayitvā tu ketakīm

bilvapatraṃ śamīpatraṃ patraṃ bhṛṅgamṛgāṅkayoḥ /
tamālāmalakīpatraṃ śastaṃ keśavapūjane

yeṣāmapi hica puṣpāṇi praśastānyacyutārcane /
pallavānyapi teṣāṃ stuḥ patrāṇyarcāvidhau hareḥ /
68.16 vīrudhāṃ ca pravālena barhiṣā cārcayettathā /
nānārūpaiścāmbubhavaiḥ kamalendīvarādibhiḥ

pravālaiḥ śucibhiḥ ślakṣṇairjalaprakṣālitairbale /
vanaspatīnāmarcyeta tathā dūrvāgrapallavaiḥ

candanenānulimpeta kuṅkumena prayatnanataḥ /
uśīrapadmakābhyāṃ ca tathā kālīyakādinā

mahiṣākhyaṃ kaṇaṃ dāru sihlakaṃ sāgaruṃ sitā /
śaṅkhaṃ jātīphalaṃ śrīśe dhūpāni syuḥ priyāṇi vai

haviṣā saṃskṛtā ye tu yavagodhūmaśālayaḥ /
tilamudgādayo māṣā vrīhayaśca priyā hareḥ

godānāni pavitrāṇi bhūmidānāni cānagha /
vastrānnasvarṇadānāni prītaye madhughātinaḥ

māghamāse tilā deyāstiladhenuśca dānava /
indhanādīni ca tathā mādhavaprīṇanāya tu

phālgune vrīhayo mudgā vastrakṛṣṇājinādikam /
govindaprīṇanārthāya dātavyaṃ puruṣarṣabhaiḥ

caitre citrāṇi vastrāṇi śayanānyāsanāni ca /
viṣṇoḥ prītyarthametāni deyāni brāhmaṇeṣvatha

gandhamālyāni deyāni vaiśākhe surabhīṇi vai /
deyāni dvijamukhyebhyo madhusūdanatuṣṭaye

udakumbhāmbudhenuṃ ca tālavṛntaṃ sucandanam /
trivikramasya prītyarthaṃ dātavyaṃ sādhubhiḥ sadā

uvānadyugalaṃ chatraṃ lavaṇāmalakādikam /
āṣāḍhe vāmanaprītyai dātavyāni tu bhaktitaḥ

ghṛtaṃ ca kṣīrakumbhāśca ghṛtadhenuphalāni ca /
śrāvaṇe śrīdharaprītyai dātavyāni vipaścitā

māsi bhādrapade dadyāt pāyasaṃ madhusarpiṣī /
hṛṣīkeśaprīṇanārthaṃ lavaṇaṃ saguḍodanam

tilāsturaṅgaṃ vṛṣabhaṃ dadhi tāmrāyasādikam /
prītyarthaṃ padmanābhasya deyamāśvayuje naraiḥ

rajataṃ kanakaṃ dīpān maṇimuktāphalādikam /
dāmodarasya tuṣṭyarthaṃ pradadyāt kārtike naraḥ

kharoṣṭrāśvatarān nāgān yānayugyamajāvikam /
dātvayaṃ keśavaprītyai māsi mārgaśire naraiḥ

prāsādanagarādīni gṛhaprāvaraṇādikam /
nārāyaṇasya tuṣṭyarthaṃ pauṣe deyāni bhaktitaḥ

dāsīdāsamalaṅkāramannaṃ ṣaḍrasasaṃyutam /
puruṣottamasya tuṣṭyarthaṃ pradeyaṃ sārvakālikam

yadyadiṣṭatamaṃ kiñcidyadvāpyasti śuci gṛhe /
tattadvi deyaṃ prītyarthaṃ devadevāya cakriṇe

yaḥ kārayenmandiraṃ keśavasya puṇyāṃllokān sa jayecchāśvatān vai /
dattvārāmān puṣpaphalābhipannān bhogān bhuṅkte kāmātaḥ ślāghanīyān

pitāmahasya purataḥ kulānyaṣṭau tu yāni ca /
tārayedātmanā sārdhaṃ viṣṇormandirakārakaḥ

imāś ca pitaro daitya gāthā gāyanti yoginaḥ /
purato yadusiṃhasya jyāmaghasya tapasvinaḥ

api naḥ sa kule kaścid viṣṇubhakto bhaviṣyati /
harimandirakartā yo bhaviṣyati śicivrataḥ

api naḥ santatau jāyed viṣṇvālayavilepanam /
sammārjanaṃ ca dharmātmā kariṣyati ca bhaktitaḥ

api naḥ santatau jāto dhvajaṃ cakeśavamandire /
dāsyate devadevāya dīpaṃ puṣpānulepanam

mahāpātakayukto vā pātakī copapātakī /
vimuktapāpo bhavati viṣṇvāyatanacitrakṛt

itthaṃ pitṝṇāṃ vacanaṃ śrutvā nṛpatisattamaḥ /
cakārāyatanaṃ bhūmyāṃ khyaṃ ca limpatāsura

vibhūtibhiḥ keśavasya keśavārādhane rataḥ /
nānādhātuvikāraiśca pañcavarṇaiśca citrakaiḥ

dadau dīpāni vidhivad vāsudevālaye bale /
sugandhitailapūrṇāni ghṛtapūrṇāni ca svayam

nānāvarṇā vaijayantyo mahārajanarañjitāḥ /
mañjiṣṭhā navaraṅgīyāḥ śvetapāṭalikāśritāḥ

ārāmā vividhā hṛdyāḥ puṣpāḍhyāḥ phalaśālinaḥ /
latāpallavasaṃchannā devadārubhirāvṛtāḥ

kāritāśca mahāmañcādhiṣṭhitāḥ kuśalairjanaiḥ /
paurogavavidhānajñai ratnasaṃskāribhirddaḍhai

teṣu nityaṃ prapūjyante yatayo brahmacāriṇaḥ /
śrotriyā jñānasampannā dīnāndhavikalādayaḥ

itthaṃ sa nṛpatiḥ kṛtvā śraddadhāno jitendriyaḥ /
jyāmagho viṣṇunilayaṃ gata ityanuśuśrumaḥ

tameva cāgyāpi bale mārgaṃ jyāmaghakāritam /
vrajanti naraśārdūla viṣṇulokajigīṣavaḥ

tasmāt tvamapi rājendra kārayasvālayaṃ hareḥ /
tamarcayasva yatnena brāhmaṇāṃśca bahuśrutān /
paurāṇikān viśeṣeṇa sadācāraratāñśucīn

vāsobhirbhūṣaṇai ratnairgaubhirbhūkanakādibhiḥ /
vibhave sati devasya prīṇanaṃ kuru cakriṇaḥ

evaṃ kriyāyogaratasya te 'dya nūnaṃ murāriḥ śubhado bhaviṣyati /
narā na sīdanti bale samāśritā vibhuṃ jagannāthamanantamacyutam

pulastya uvāca /
ityevamuktvā vacanaṃ ditīśvaro vairocanaṃ satyamanuttamaṃ hi /
saṃpūjitastena vimuktimāyayau saṃpūrṇakāmo haripādabhaktaḥ

gate hi tasmin mudite pitāmahe balerbabhau mandiraminduvarṇam /
mahendraśilpipravaro 'tha keśavaṃ sa kārayāmāsa mahāmahīyān

svayaṃ svabhāryāsahitaścakāra devālaye mārjanalepanādikāḥ /
kriyā mahātmā yavaśarkarādyāṃ baliṃ cakārāpratimāṃ madhudruhaḥ

dīpapradānaṃ svayamāyatākṣī vindhyāvalī viṣṇugṛhe cakāra /
geyaṃ sa dharmyaśravaṇaṃ ca dhīmān paurāṇikairvipravarairakārayat

tathāvidhasyāsurapuṅgavasya dharmye sumārge pratisaṃsthitasya /
jagatpatirdivyavapurjanārdanastasthau mahātmā balirakṣaṇāya

sūryāyutābhaṃ musalaṃ pragṛhya nighnan sa duṣṭāriyūthāpālān /
dvāri sthito na pradadau praveśaṃ prākāragupte balino gṛhe tu

dvāri sthite dhātari rakṣapāle nārāyaṇe sarvaguṇābhirāme /
prāsādamadhye harimīśitāramabhyarcayāmāsa surarṣimukhyam

sa evamāste 'surarāḍ balistu samarcayan vai haripādapaṅkajau /
sasmāra nityaṃ haribhaṣitāni sa tasya jāto vinayāṅkuśastu

idaṃ ca vṛttaṃ sa papāṭha daityarāṭ smaran suvākyāni guroḥ śubhāni /
tathyāni pathyāni paratra ceha pitāmahasyendrasamasya vīraḥ

ye vṛddhavākyāni samācaranti śrutvā duruktānyapi pūrvatastu /
snigdhāni paścānnavanītaśuddhā modanti te nātra vicāramasti

āpadbhujaṅgadaṣṭasya mantrahīnasya sarvadā /
vṛddhavākyaiṣadhā nūnaṃ kurvanti kila nirviṣam

vṛddhavākyāmṛtaṃ pītvā taduktamanumānya ca /
yā tṛptirjāyate puṃsā somapāne kutastathā

āpattau patitānāṃ yeṣāṃ vṛddhā na santi śāstāraḥ /
te śocyā banadhūnāṃ jīvanto 'pīha mṛtatulyāḥ

āpadgrāhagṛhītānāṃ vṛddhāḥ santi na paṇḍitāḥ /
yeṣāṃ mokṣyitāre vai teṣāṃ sāntirna vidyate

āpajjalanimagnānāṃ hriyatāṃ vyasanormibhiḥ /
vṛddhavākyairvinā nūnaṃ naivottāraṃ kathañcana

tasmād yo vṛddhavākyāni śṛṇuyād vidadhāti ca /
sa sadyaḥ siddhimāpnoti yathā vairocano baliḥ