Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vamana Purana · Chapter 58

58.1

iti śrīvāmanapurāṇe saptapañcāśo 'dhyāyaḥ
nārada uvāca /
yān japyān bhagavadbha bhaktyā prahlādo dānavo 'japat /
gajendramokṣaṇādīṃstu caturastān vadasva me

58.2

pulastya uvāca /
śṛṇuṣva kathayiṣyāmi japyānetāṃstapodhana /
duḥsvapnanāśo bhavati yairuktaiḥ saṃśrutaiḥ smṛtaiḥ

58.3

gajendramokṣaṇaṃ tvādau śṛṇuṣva tadanantaram /
sārasvataṃ tataḥ puṇyau pāpapraśamanau stavau

58.4

sarvaratnamayaḥ śrīmāṃstrikūṭo nāma parvataḥ /
sutaḥ parvatarājasya sumerorbhāskaradyuteḥ

58.5

kṣīrodajalavīcyagrairdhaitāmalaśilātalaḥ /
utthitaḥ sāgaraṃ bhittvā devarṣigaṇasevitaḥ

58.6

apasarobhiḥ parivṛtaḥ śrīmān prasvaṇākulaḥ /
gandharvaiḥ kinnarairyakṣaiḥ siddhacāraṇapannagaiḥ

58.7

vidyādharaiḥ sapatnīkaiḥ saṃyataiśca tapasvibhiḥ /
vṛkadvīpigajendraśca vṛgātro virājate

58.8

punnāgaiḥ karṇikāraiśca bilvāmalakapāṭalaiḥ /
cūtanīpakadambaiśca candanāgurucampakaiḥ

58.9

śālaistālaistamālaiśca saralārjunaparpaṭaiḥ /
tathānyairvividhairvṛkṣaiḥ sarvataḥ samalaṅkṛtaḥ

58.10

nānādhātvaṅkitaiḥ śṛṅgaiḥ prasravadbhiḥ samantataḥ /
śobhito ruciraprakhyaistribhirvistīrṇasānubhiḥ

58.11

mṛgaiḥ śākhāmṛgaiḥ siṃdairmātaṅgaiśca sadāmadaiḥ /
jīvañjīvakasaṃghuṣṭaiścakoraśikhināditaiḥ

58.12

tasyaikaṃ kāñcanaṃ śṛṅgaṃ sevate yaṃ divākaraḥ /
nānāpuṣpasamākīrṇaṃ nānāgandhādhivāsitam

58.13

dvitīyaṃ rājataṃ śṛṅgaṃ sevate yaṃ niśākaraḥ /
pāṇḍurāmbudasaṃkāśaṃ tuṣāracayasaṃnibham

58.14

vajrendranīlavaiḍūryatejobhirbhāsayan diśaḥ /
tṛtīyaṃ brahmasadanaṃ prakṛṣṭaṃ śṛṅgamuttamam

58.15

na tatkṛtaghnāḥ paśyanti na nṛśaṃsā na nāstikāḥ /
nātaptatapaso loke ye ca pāpakṛto janāḥ

58.16

tasya sānumataḥ pṛṣṭhe saraḥ kāñcanapaṅkajam /
kāraṇḍavasamākīrṇaṃ rājahaṃsopaśobhitam

58.17

kumudotpalakahlāraiḥ puṇḍarīkaiśca maṇḍitam /
kamalaiḥ śatapatraiśca kāñcanaiḥ samalaṅkṛtam

58.18

patrairmarakataprakhyaiḥ puṣpaiḥ kāñcanasaṃnibhaiḥ /
gulmaiḥ kīcakaveṇūnāṃ samantāt pariveṣṭitam

58.19

tasmin sarasi duṣṭātmā virūpo 'ntarjaleśayaḥ /
āsīd grāho gajendrāṇāṃ ripurākekarekṣamaḥ

58.20

atha dantojjvalamukhaḥ kadācid gajayūthapaḥ /
madasrāvī jalākāṅkṣī pādacārīva parvataḥ

58.21

vāsayanmadagandhena girimairāvatopamaḥ /
gajo hyañjanasaṃkāśo madāccalitalocanaḥ

58.22

tṛṣitaḥ pātukāmo 'sau avatīrṇaśca tajjalam /
salīlaḥ paṅkajavane yūthamadhyagataścaran

58.23

gṛhītastena raudreṇa grāheṇāvyaktamūrtinā /
paśyantīnāṃ kareṇūnāṃ krośantīnāṃ ca dāruṇam

58.24

hriyate paṅkajavane grāheṇātibalīyasā /
vāruṇaiḥ saṃyataḥ pāśairniṣprayatnagatiḥ kṛtaḥ

58.25

veṣṭyamānaḥ sughoraistu pāśairnāgo dṛḍhaistathā /
visphūrya ca yathāśakti vikrosaṃśca mahāravān

58.26

vyathitaḥ sa nirutsāho gṛhīto ghorakarmaṇā /
paramāpadamāpanno manasācintayaddharim

58.27

sa tu nāgavaraḥ śrīman nārāyaṇaparāyaṇaḥ /
tameva śaraṇaṃ devaṃ gataḥ sarvātmanā tadā

58.28

ekātmā nigṛhītātmā viśuddhenāntarātmanā /
janmajanmāntarābhyāsāt bhaktimān garuḍadhvaje

58.29

nānyaṃ devaṃ mahādevāt pūjayāmāsa keśavāt /
mathitāmṛtaphenābhaṃ śaṅkhacakragadādharam

58.30

sahasraśubhanāmānamādidevamajaṃ vibhum /
pragṛhya puṣkarāgreṇa kāñcanaṃ kamalottamam /
āpadvimokṣamanvicchan gajaḥ stotramudīrayat

58.31

gajendra uvāca /
oṃ namo mūlaprakṛtaye ajitāya mahātmane /
anāśritāya devāya niḥspṛhāya namo 'stu te

58.32

nama ādyāya bījāya ārṣeyāya pravartine /
antarāya caikāya avyaktāya namo namaḥ

58.33

namo guhyāya gūḍhāya guṇāya guṇavartine /
aprarkyāprameyāya atulāya namo namaḥ

58.34

namaḥ śivāya śāntāya niścintāya yaśasvine /
sanātanāya pūrvāya purāṇāya namo namaḥ

58.35

namo devādhidevāya svabhāvāya namo namaḥ /
namo jagatpratiṣṭhāya govindāya namo namaḥ

58.36

namo 'stu padamanābhāya namo yogodbhavāya ca /
viśveśvarāya devāya śivāya haraye namaḥ

58.37

namo 'stu tasmai devāya nirguṇāya guṇātmane /
nārāyaṇāya viśvāya devānāṃ paramātmane

58.38

namo namaḥ kāraṇavāmanāya nārāyaṇāyāmitavikramāya /
śrīśārṅgacakrāsigadādharāya namo 'stu tasmai puruṣottamāya

58.39

guhyāya vedanilayāya mahodarāya siṃhāya daityanidhanāya caturbhujāya /
brahmendrarudramunicāraṇasaṃstutāya devottamāya varadāya namo 'cyutāya

58.40

nāgendradehaśayanāsanasupriyāya gokṣīrahemaśukanīlaghanopamāya /
pītāmbarāya madhukaiṭabhanāśanāya viśvāya cārumukuṭāya namo 'jarāya

58.41

nābhiprajātakramalasthacaturmakhāya śrīrodakārṇavaniketayaśodharāya /
nānāvicitramukuṭāṅgadabhūṣaṇāya sarveśvarāya varadāya namo varāya

58.42

bhaktipriyāya varadīptasudarśanāya phulālāravindavipulāyatalocanāya /
devendravighnaśamanodyatapauruṣāya yogeśvarāya virajāya namo varāya

58.43

brahmāyanāya tridaśāyanāya lokādhināthāya bhavāpanāya /
nārāyaṇāyātmahitāyanāya mahāvarāhāya namaskaromi

58.44

kūṭasthamavyaktamacintyarūpaṃ nārāyaṇaṃ kāraṇamādidevam /
yugāntaśeṣaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ taṃ devadevaṃ śaraṇaṃ prapadye

58.45

yogeśvaraṃ cāruvicitramaulim ajñeyam agryaṃ prakṛteḥ parastham /
kṣetrajñamātmaprabhavaṃ vareṇyaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadya

58.46

adṛśyamavyaktamacintyamavyayaṃ maharṣayo brahmayaṃ sanātanam /
vadanti yaṃ vai puruṣaṃ sanātanaṃ taṃ devaguhyaṃ śaraṇaṃ prapadye

58.47

yadakṣaraṃ brahma vadanti sarvagaṃ niśamya yaṃ mṛtyumukhāt pramucyate /
tamīśvaraṃ tṛptamanuttamairguṇaiḥ parāyaṇaṃ viṣṇumupaimi sāśvatam

58.48

kāryaṃ kriyā kāraṇamaprameyaṃ hiraṇyabāhuṃ varapadmanābham /
mahābalaṃ vedanidhiṃ sureśaṃ va3jāmi viṣṇuṃ śaraṇaṃ janārdanam

58.49

kirīṭakeyūramahārhaniṣkairmaṇyuttamālaṅkṛtasarvagātram /
pītāmbaraṃ kāñcanabhakticitraṃ mālādharaṃ keśavamabhyupaimi

58.50

bhavodbhavaṃ vedavidāṃ pariṣṭhaṃ yogātmanāṃ sāṃkhyavidāṃ variṣṭham /
ādityarudrāśvivasuprabhāvaṃ prabhuṃ prapadye 'cyutamātmavantam

58.51

śrīvatsāṅkaṃ mahādevaṃ devaguhyamanaupamam /
prapadye sūkṣmamacalaṃ vareṇyamabhayapradam

58.52

prabhavaṃ sarvabhūtānāṃ nirguṇaṃ parameśvaram /
prapadye muktasaṃgānāṃ yatīnāṃ paramāṃ gatim

58.53

bhagavantaṃ guṇādhyakṣamakṣaraṃ puṣkarekṣaṇam /
śaraṇyaṃ śaraṇaṃ bhaktyā prapadye bhaktavatsalam

58.54

trivikramaṃ trilokeśaṃ sarveṣāṃ prapitāmaham /
yogātmānaṃ mahātmānaṃ prapadye 'haṃ janārdanam

58.55

ādidevamajaṃ śaṃbhuṃ vyaktāvyaktaṃ sanātanam /
nārāyaṇamaṇīyāṃsaṃ prapadye brāhmaṇapriyam

58.56

namo varāya devāya namaḥ sarvasahāya ca /
prapadye devadeveśamaṇīyāṃsamaṇoḥ sadā

58.57

ekāya lokattvāya parataḥ paramātmane /
namaḥ sahasraśirase anantāya mahātmane

58.58

tvāmeva paramaṃ devamṛṣayo vedapāragāḥ /
kīrtayanti ca yaṃ sarve brahmādīnāṃ parāyaṇam

58.59

namaste puṇḍarīkākṣa bhaktānāmabhayaprada /
subrahmaṇya namaste 'stu trāhi māṃ śaraṇāgatam

58.60

pulastya uvāca /
bhaktiṃ tasyānusaṃcintya nāgasyamoghasaṃbhavaḥ /
prītimānabhavad viṣṇuḥ śaṅkhacakragadādharaḥ

58.61

sānnidhyaṃ kalpayāmāsa tasmin sarasi keśavaḥ /
garuḍastho jagatsvāmī lokādhārastapodhanaḥ

58.62

grāhagrastaṃ gajendraṃ taṃ taṃ ca grāhaṃ jalāśayāt /
ujjahārāprameyātmā tarasā madhusūdanaḥ

58.63

sthalasthaṃ dārayāmāsa grāhaṃ cakreṇa mādhavaḥ /
mokṣayāmāsa nāgendraṃ pāśebhyaḥ śaraṇāgatam

58.64

sa hi devalaśāpena hūhūrgandharvasattamaḥ /
grāhatvamagamat kṛṣṇād vadhaṃ prāpya divaṃ gataḥ

58.65

gajo 'pi viṣṇunā spṛṣṭo jāto divyavapuḥ pumān /
āpadviktau yugapad gajagandharvasattamau

58.66

prītīmān puṇḍarīkākṣaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ /
abhavat tvatha deveśastābhyāṃ caiva prapūjitaḥ

58.69

idaṃ ca bhagavān yogī gajendraṃ śaraṇāgatam /
provāca muniśārdūla madhuraṃ madhusūdanaḥ // VamP_58. 67 //
śrībhagavānuvāca /
yo māṃ tvāñca saraścaiva grāhasya ca vidāraṇam /
gulmakīcakareṇūnāṃ rūpaṃ meroḥ sutasya ca / /
58.68 aśvatthaṃ bhāskaraṃ gaṅgaṃ naimiṣāraṇyameva ca /
saṃsmariṣyanti manujāḥ prayatāḥ sthirabuddhayaḥ

58.70

kīrtayiṣyanti bhaktyā ca śroṣyanti ca śucivrataḥ /
duḥsvapno naśyate teṣāṃ susvapnaśca bhaviṣyati

58.71

mātsyaṃ kaurmañca vārāhaṃ vāmanaṃ tārkṣyameva ca /
nārasiṃhaṃ ca nāgendraṃ sṛṣṭipralayakārakam

58.72

etāni prātarutthāya saṃsmariṣyanati ye narāḥ /
sarvapāpaiḥ pramucyante puṇyaṃ lokamavāpnuyuḥ

58.73

pulastya uvāca /
evamuktvā hṛṣīkeśo gajendraṃ garuḍadhvajaḥ /
sparśayāmāsa hastena gajaṃ gandharvameva ca

58.74

tato divyavapurbhatvā gajendro madhusūdanam /
jagāma śaraṇaṃ vipra nārāyaṇaparāyamaḥ

58.75

tato nārāyaṇaḥ śrīmān mokṣayitvā gajottamam /
pāpabanadhācca śāpācca grāhaṃ cādbhutakarmakṛt

58.76

ṛṣibhiḥ stūyamānaśca devaguhyaparāyaṇaiḥ /
gataḥ sa bhagavān viṣṇurdurvijñeyagatiḥ prabhuḥ

58.77

gajendramokṣaṇaṃ dṛṣṭvā devāḥ śakrapurogamāḥ /
vavandire mahātmānaṃ prabhuṃ nārāyaṇaṃ harim

58.78

maharṣayaścāraṇāśca dṛṣṭvā gajavimokṣaṇam /
vismayotphūllanayanāḥ saṃstuvanti janārdanam

58.79

prajāpatipatirbrahmā cakrapāṇiviceṣṭitam /
gajendramokṣaṇaṃ dṛṣṭvā idaṃ vacanamabravīt

58.80

ya idaṃ śṛṇuyāntityaṃ prātarutthāya mānavaḥ /
prāpnuyāt paramāṃ siddhiṃ duḥsvapnastasya naśyati

58.81

gajendra mokṣaṇaṃ puṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam /
kathitena smṛtenātha śrutena ca tapodhanaḥ /
gajendramokṣaṇeneha sadyaḥ pāpāt pramucyate

58.82

etatpavitraṃ paramaṃ supuṇyaṃ saṃkīrtanīyaṃ caritaṃ murāreḥ /
yasmin kilokte bahupāpabandhanāt labhyeta mokṣo dviradena yadvat

58.83

ajaṃ vareṇyaṃ varapadmanābhaṃ nārāyaṇaṃ brahmanidhiṃ sureśam /
taṃ devaguhyaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ vandāmyahaṃ lokapatiṃ vareṇyam

58.84

pulastya uvāca /
etat tavoktaṃ pravaraṃ stavānāṃ stavaṃ murārervaranāgakīrtanam /
yaṃ kīrtya saṃśrutya tathā vicintya pāpāpanodaṃ puruṣo labheta

Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc