Vamana Purana · Chapter 57
iti śrīvāmanapurāṇo ṣṭpañcāśo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
tasmiṃstīrthavare snātvā dṛṣṭvā devaṃ trilocanam /
pūjayitvā suvarṇākṣaṃ naimiṣaṃ prayayau tataḥ
tatra tīrthasahasrāṇi triṃśatpāpaharāṇi ca /
tomtyāḥ kāñcanākṣyāśca gurudāyāśca madhyataḥ
teṣu snātvārcya deveśaṃ pītavāsasamacyutam /
ṛṣīnapi ca saṃpūjya naimiṣāraṇyavāsinaḥ
devadevaṃ tatheśānaṃ saṃpūjya vidhinā tataḥ /
gayāyāṃ gopatiṃ draṣṭuṃ jagāma sa mahāsuraḥ
tatra brahmadhvaje snātvā kṛtvā cāsya pradakṣiṇām /
piṇḍanirvapaṇaṃ puṇyaṃ pidṛṇāṃ sa cakāra ha
udapāne tathā snātvā tatrābhyarcya pitṝn vaśī /
gadāpāṇiṃ samabhyarcya gopatiṃ cāpi śaṅkaram
indratīrthe tathā snātvā saṃtarpya pitṛdevatāḥ /
mahānadījale snātvā sarayūmājagāma saḥ
tasyāṃ snātvā samabhyarcya gopratāre kuśeśayam /
upoṣya rajanīmekāṃ virajāṃ nagarīṃ yayau
snātvā virajase tīrthe dattvā piṇḍaṃ pitṝṃs tathā /
darśanārtha yayau śrīmān ajitaṃ puruṣottamam
taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣamakṣaraṃ paramaṃ śuciḥ /
ṣaḍrātramuṣya tatraiva mahendraṃ dakṣiṇaṃ yayau
tatra devavaraṃ śaṃbhumarddhanārīśvaraṃ haram /
dṛṣṭvārcya saṃpūjya pitṝn mahendraṃ cottaraṃ gataḥ
tatra devavaraṃ śaṃbhuṃ gopālaṃ somapāyinam. dṛṣṭvā snātvā somatīrthe sahyācalamupāgataḥ
tatra snātvā mahodakyāṃ vaikuṇṭhaṃ cārcyaṃ bhaktitaḥ /
surān pitṛn samabhyarcya pāriyātraṃ giriṃ gataḥ
tatra snātvā lāhgalinyāṃ pūjayitvāparājitam /
kaśerudeśaṃ cābhayetya viśvarūpaṃ dadarśa saḥ
yatra devavaraḥ śaṃbhurgaṇānāṃ tu supūjitam /
viśvarūpamathātmānaṃ darśayāmāsa yogavit
tatra maṅkuṇikātoye snātvābhyaryya maheśvaram /
jagāmādriṃ sa saugandhi prahlādo malāyācalam
mahāhrade tataḥ snātvā pūjayitvā ca śaṅkaram /
tato jagāma yogātmā draṣṭuṃ vindhye sadāśivam
tato vipāśāsalile snātvābhyarcya sadāśivam /
trirātraṃ samupoṣyātha avantīṃ nagarīṃ yayo
tatra śiprājale snātvā viṣṇuṃ saṃpūjya bhaktitataḥ /
śmaśānasthaṃ dadarśātha mahākālavapurdharam
tasmin hi sarvasattvānāṃ tena rūpeṇa śaṅkaraḥ /
tāmasaṃ rūpamāsthāya saṃhāraṃ kurute vaśī
tatrasthena sureśena śvetakirnāma bhūpatiḥ /
rakṣitastvantakaṃ dagdhvā sarvabūtāpahāriṇam
tatrātihṛṣṭo vasati nityaṃ śarvaḥ sahomayā /
vṛtaḥ pramathakoṭībhirbahubhistridaśārcitaḥ
taṃ dṛṣṭvātha mahākālaṃ kālakālāntakāntakam /
yamasaṃyamanaṃ mṛtyormṛtyuṃ citravicitrakam
śmasānanilayaṃ śaṃbhuṃ bhūtanāthaṃ jagatpatim /
pūjayitvā śūladharaṃ jagāma niṣadhān prati
tatrāmareśvaraṃ devaṃ dṛṣṭvā saṃpūjya bhaktitaḥ /
mahodayaṃ samabhyetya hayagrīvaṃ dadarśa saḥ
aśvatīrthe tataḥ snātvā dṛṣṭvā ca turagānanam /
śrīdharaṃ caiva saṃpūjya pañcālaviṣayaṃ yayau
tatreśvaraguṇairyuktaṃ putramarthapateratha /
pāñcālikaṃ vaśī dṛṣṭvā prayāgaṃ parato yayau
snātvā sannihite tīrthe yāmune lokaviśrute /
dṛṣṭvā vaṭeśvaraṃ rudraṃ mādhavaṃ yogaśāyinam
dvāveva bhaktitaḥ pūjyau pūjayitvā mahāsuraḥ /
māghamāsamathopoṣya tato vārāṇasīṃ gataḥ
tato 'syāṃ varaṇāyaṃ ca tīrtheṣu ca pṛthak pṛthak /
sarvapāpaharādyeṣu snātvār'cya pitṛdevatāḥ
pradakṣimīkṛtya purīṃ pūjyāvimuktakeśavau /
lolaṃ divākaraṃ dṛṣṭvā tato madhuvanaṃ yayau
tatra svayaṃbhuvaṃ devaṃ dadarśāsurasattamaḥ /
tamabhyarcya mahātejāḥ puṣkarāraṇyamāgamat
teṣu triṣvapi tīrtheṣu snātvār'cya pitṛdevatāḥ /
puṣkarākṣamayogandhi brahmāṇaṃ cāpyapūjayat
tato bhūyaḥ sarasvatyāstīrthe trailokyaviśrute /
koṭitīrthe rudrakoṭiṃ dadarśa vṛṣabhadhvajam
naimiṣeyā dvijavarā māgadheyāḥ sasaindhavāḥ /
dharmāraṇyāḥ pauṣkareyā daṇḍakāraṇyakāstathā
cāmpeyā bhārukaccheyā devikātīragāśca ye /
te tatra śaṅkaraṃ draṣṭuṃ samāyātā dvijātayaḥ
koṭisaṃkhyāstapaḥ siddhā haradarśalālasāḥ /
ahaṃ pūrvamahaṃ pūrvamityevaṃ vādino mun
tān saṃkṣubdhān haro dṛṣṭvā maharṣīn dagdhakilbiṣān /
teṣāmevānukampārthaṃ koṭimūrttirabhūd bhavaḥ
tataste munayaḥ prītāḥ sarva eva maheśvaram /
saṃpūjayantastasthurvai tīrthaṃ kṛtvā pṛthak pṛthak /
ityevaṃ rudrakoṭīti nāmnā śaṃbhurajāyata
taṃ dadarśa mahātejāḥ prahlādo bhaktimān vaśī /
koṭitīrthe tataḥ snātvā tarpayitvā vasun pitṝn /
rudrakoṭiṃ samabhyarcya jagāma kurujāṅgalam
ta6 devavaraṃ sthāṇuṃ śaṅkaraṃ pārvatīpriyam /
sarasvatījale magnaṃ dadarśa surapūjitam
sārasvate 'mbhasi snātvā sthāṇuṃ saṃpūjya bhaktitaḥ /
snātvā dasāśvamedhe ca saṃpūjya ca surān pitṛn
sahasraliṅgaṃ saṃpūjya snātvā kanyāhrade śuciḥ /
abhivādya guruṃ śukraṃ somatīrthaṃ jagāma ha
tatra snātvār'cya ca pitṛn somaṃ saṃpūjya bhaktitataḥ /
kṣīrikāvāsamabhyetya snānaṃ cakre mahāyaśāḥ
pradakṣiṇīkṛtya taruṃ varuṇaṃ cārcya buddhimān /
bhūyaḥ kurudhvajaṃ dṛṣṭvā padmākhyāṃ nagarī gataḥ
tatrārcya mitrāvaruṇau bhāskarau lokapūjitau /
kumāradhārāmabhyetya dadarśa svāminaṃ vaśī
snātvā kapiladhārāyāṃ saṃtarpyārcya pitṛn surān /
dṛṣṭvā skandaṃ samabhyarcya narmadāyāṃ jagāma ha
tasyāṃ snātvā samabhyarcya vāsudevaṃ śriyaḥ patim /
jagāma bhūdharaṃ draṣṭuṃ vārāhaṃ cakradhāriṇam
snātvā kokāmuke tīrthe saṃpūjya dharaṇīdharam /
trisauvarṇaṃ mahādevamarbudeśaṃ jagāma ha
tatra nārīhrade snātvā pūjayitvā ca śaṅkaram /
kāliñjaraṃ samabhyetya nīlakaṇṭhaṃ dadarśa saḥ
nīlatīrthajale snātvā pūjayitvā tataḥ śivam /
jagāma sāgarānūpe prabhāse draṣṭumīśvaram
snātvā ca saṃgame nadyāḥ sarasvatyārṇaṃvasya ca /
someśvaraṃ lokapatiṃ dadarśa sa kapardinam
yo dakṣaśāpanirdagdhaḥ kṣayī tārādhipaḥ śaśī /
āpyāyitaḥ śaṅkareṇa viṣṇunā sakapardinā
tāvarcya devapravarau prajagāma mahālayam /
tatra rudraṃ samabhyarcya prajagāmottarān kurūn
padmanābhaṃ sa tatrarcya saptagodāvaraṃ yayau /
tatra snātvār'cya viśveśaṃ bhīmaṃ trailokyavanditam
gatvā dāruvane śrīmān liṅgaṃ sa dadarśa ha /
tamarcya brāhmaṇīṃ gatvā snātvār'cya tridaśeśvaram
plakṣāvataraṇaṃ gatvā śrīnivāsamapūjayat /
tataśca kuṇḍinaṃ gatvā saṃpūjya prāmatṛptidam
śūrpārake caturbāhuṃ pūjayitvā vidhānataḥ /
māgadhāraṇyamāsādya dadarśa vasudhādhipam
tamarcayitvā viśveśaṃ sa jagāma prajāmukham /
mahātīrthe tataḥ snātvā vāsudevaṃ praṇamya ca
śoṇaṃ śaṃprāpya saṃpūjya skamavarmāṇamīśvaram /
mahākośyāṃ mahādevaṃ haṃsākhyaṃ bhaktimānatha
pūjayitvā jagāmātha saindhavāraṇyamuttamam /
tatreśvaraṃ sunetrākhyaṃ śaṅkhaśūladharaṃ gurum /
pūjayitvā mahābāhuḥ prajāgāma triviṣṭapam
tatra devaṃ maheśānaṃ jaṭādharamiti śrutam /
taṃ dṛṣṭvār'cya hariṃ cāsau tīrthaṃ kanakhalaṃ yayau
tatrārcya bhadrakālīśaṃ vīrabhadraṃ ca dānavaḥ /
dhanādhipaṃ ca meghaṅkaṃ yayāvatha girivrajam
tatra devaṃ paśupatiṃ lokanāthaṃ maheśvaram /
saṃpūjayitvā pidhivatkāmarūpaṃ jagāma ha
śaśiprabhaṃ devavaraṃ trinetraṃ saṃpūjayitvā saha vai mṛḍānyā /
jagāma tīrthapravaraṃ mahākhyaṃ tasmin mahādevamapūjayat
tatastrikūṭaṃ girimatriputraṃ jagāma draṣṭuṃ sa hi cakrapāṇinam /
tamīḍya bhaktyā tu gajendrasokṣaṇaṃ jajāpa japyaṃ paramaṃ pavitram
tatroṣya daityeśvarasūnurādarānmāsatrayaṃ mūlaphalāmbubhakṣī /
nivedya viprapravareṣu kāñcanaṃ jagāma ghoraṃ sa hi daṇḍakaṃ vanam
tatra divyaṃ mahāśākhaṃ vanaspativapurdharam /
dadarśa puṇḍarīkākṣaṃ mahāśvāpadavāraṇam
tasyādhasthāt trirātraṃ sa mahābhāgavato 'suraḥ /
sthitaḥ sthiṇḍilaśāyī tu paṭhan sārasvataṃ stavam
tasmāt tīrthavaraṃ vidvān sarvapāpapramocanam /
jagāma dānavo draṣṭuṃ sarvapāpaharaṃ harim
tasyāgrato jajāpāsau stavau pāpapraṇāśanau /
yau purā bhagavān prāha kroḍarūpī janārdanaḥ
tasmādathāgād daityendraḥ śālagrāmaṃ mahāphalam /
yatra saṃnihito viṣṇuścareṣu sthāvareṣu ca / /
57.72 tatra sarvagataṃ viṣṇuṃ matvā cakre ratiṃ balī /
pūjayan bhagavatpādau mahābhāgavato mune
iyaṃ tavoktā munisaṃghajuṣṭā prahlādatīrthānugatiḥ supuṇyā /
yatkīrttanācchravaṇāt sparśanācca vimuktapāpā manujā bhavanti
Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0