Vamana Purana · Chapter 56

iti śrīvāmanapurāṇe pañcapañcāśo 'dhyāyaḥ
nārada uvāca /
bhagavaṃllokanāthāya viṣṇave viṣamekṣaṇaḥ /
kimarthamāyudhaṃ cakraṃ dattavāṃllokapūjitam

pulastya uvāca/ /
śṛṇuṣvāvahito bhūtvā kathāmetāṃ purātanīm /
cakrapradānasaṃbaddhāṃ śivamāhātmayavardhinīm

āsīd dvijātipravaro vedavedāṃṅgapāragaḥ /
gṛhāśramī mahābhāgo vītamanyuriti smṛtaḥ

tasyātreyī mahābhāgo bhāryāsīcchīlasaṃmatā /
pativratā patiprāṇā dharmaśīleti viśrutā

tasyāmasya maharṣestu ṛtukālābhigāminaḥ /
saṃbabhūva sutaḥ śrīmān upamanyuriti samṛtaḥ

taṃ mātā muniśārdūla śālipiṣṭarasena vai /
poṣayāmāsa vadatī kṣīrametat sudurgatā

so 'jānāno 'tha kṣīrasya svādutāṃ paya ityatha /
saṃbhāvanāmapyakarocchālipiṣṭarase 'pi hi

sa tvekadā samaṃ pitrā kutracid dvijameśmani /
kṣīraudanaṃ ca bubhuje susvādu prāṇapuṣṭidam

sa labdhvānupamaṃ svādaṃ kṣīrasya ṛṣidārakaḥ /
mātrā dattaṃ dvitīye 'hni nādatte piṣṭavāri tat

rurodātha tato bālyāt poya'rthi cātako yathā /
taṃ mātā rudatī prāha bāṣpagadgadayā girā

umāpatau paśupatau śūladhāriṇi saṃkare /
aprasanne virupākṣe kutaḥ kṣīreṇa bhojanam

yadīcchasi payo bhoktuṃ sadyaḥ puṣṭikaraṃ suta /
tadārādhaya deveśaṃ virūpākṣaṃ triśūlinam

tasmistuṣṭe jagaddhāmni sarvakalyāṇadāyini /
prāpyate 'mṛtapāyitvaṃ kiṃ punaḥ kṣīrabhojanam

tanmāturvacanaṃ śrutvā vītamanyusuto 'bravīt /
ko 'yaṃ virūpākṣa iti tvayārādhyastu kīrtitaḥ

tataḥ sutaṃ dharmaśīlā dharmāḍhyaṃ vākyamabravīt /
yo 'yaṃ virupākṣa iti śrūyatāṃ kathayāmi te

āsīnmahāsurapatiḥ śrīdāma iti viśrutaḥ /
tenākramya jagatsarvaṃ śrīrnītā svavaśaṃ purā

niḥśrīkāstu trayo lokāḥ kṛtāstena durātmānā /
śrīvatsaṃ vāsudevasya hartumaicchanmahābalaḥ

tamsya duṣṭaṃ bhagavānabhiprāyaṃ janārdanaḥ /
jñātvā tasya vadhākāṅkṣī maheśvaramupāgamat

etasminnantare śaṃbhuryogamūrtidharo 'pyayaḥ /
tasthau himācalaprasthamāśritya ślukṣṇabhūtalam

athābhyetya jagannāthaṃ sahasraśirasaṃ vibhum /
ārādhayāmāsa hariḥ svayamātmānamātmanā

sāgraṃ varṣasahasraṃ tu pādāṅguṣṭhena tastivān /
gṛṇaṃstatparamaṃ brahma yogijñeyamalakṣaṇam

tataḥ prītaḥ prabhuḥ prādād viṣṇave paramaṃ varam /
pratyakṣaṃ taijasaṃ śrīmān divyaṃ cakraṃ sudarśanam

tad dattvā devadevāya sarvabhūtabhayapradam /
kālacakranibhaṃ cakraṃ śaṅkaro viṣṇumabravīt

varāyudho 'yaṃ deveśa sarvāyudhanibarhaṇaḥ /
sudarśano dvādaśāraḥ ṣaṇṇābhirdviyugo javī

ārāsaṃsthāstvamī cāsya devā māsāśca rāśayaḥ /
śiṣṭānāṃ rakṣaṇārthāya saṃsthitā ṛthavaśca ṣaṭ

agniḥ somastathā mitro varuṇo 'tha śacīpatiḥ /
indrāgnī cāpyatho viśve prajāpataya eva ca

hanūmāṃś cātha balāvān devo dhanvantaristathā /
tapaścaiva tapasyaśca dvādaśaite pratiṣṭhitāḥ /
caitrādyāḥ phālgunāntāśca māsāstatra pratiṣṭhatāḥ

tvamevamādhāya vibho varāyudhaṃ śatruṃ surāṇāṃ jahi mā viśaṅkithāḥ /
amogha eṣo 'mararājaḍapūjito dhṛto mayā netragatastapobalāt

ityuktaḥ śaṃbhūnā viṣṇuḥ bhavaṃ vacanamabravīt /
kathaṃ śaṃbho vijānīyāmamogho mogha eva vā

yadyamogho vibho cakraḥ sarvatrāpratighastava /
jijñāsārthaṃ tavaiveha prakṣepsyāmi pratīccha bhoḥ

tadvākyaṃ vāsudevasya niśamyāha vinākadhṛk /
yadyevaṃ prakṣipasveti nirviśaṅkena cetasā

tanmaheśānavacanaṃ śrutvā viṣṇuḥ sudarśanam /
mumoca tejojijñāsuḥ śaṅkaraṃ prati vegavān

murārikaravibhraṣṭaṃ cakramabhyetya śūlinam /
tridhā cakāra viśveśaṃ yajñeśaṃ yajñayājakam

haraṃ haristridhābhūtaṃ dṛṣṭavā kṛttaṃ mahābhujaḥ /
vrīḍopaplutadehastu praṇipātaparo 'bhavat

pādapraṇāmāvanataṃ vīkṣya dāmodaraṃ bhavaḥ /
prāha prītiparaḥ śrīmānuttiṣṭhati punaḥ punaḥ / /
56.35 prākṛto 'yaṃ mahābāho vikāraścakraneminā /
nikṛtto na svarabhāvo me so 'cchedyo 'dāhya eva ca

tadyadetāni cakreṇa trīṇi bhāgāni keśava /
kṛtāni tāni puṇyani bhaviṣyanti na saśayaḥ

hiraṇyākṣaḥ smṛto hyekaḥ suvarṇākṣastathā paraḥ /
tṛtīyaśca virūpākṣastrayo 'mī puṇyadā nṛṇām

uttiṣṭha gacchasva vibho nihantumamarārdanam /
śrīdāmni nihate viṣṇo nandayiṣyanti devatāḥ

ityevamukto bhagavān harema garuḍadhvajaḥ /
gatvā suragiriprasthaṃ śrīdāmānaṃ dadarśa ha

taṃ dṛṣṭvā devadarpaghnaṃ daityaṃ devavaro hariḥ /
mumoca cakraṃ vegāḍhyaṃ hato 'sīti bruvanmuhuḥ

tatastu tenāpratipauruṣeṇa cakreṇa daityasya śiro nikṛttam /
saṃchinnasīrṣo nipapāta śailād vajrāhataṃ śailaśiro yathaiva

tasamin hate devaripau murārirīśaṃ samārādhya virūpanetram /
labdhvā ca cakraṃ pravaraṃ mahāyudhaṃ jagāma devo nilayaṃ payonidhim

so 'yaṃ putra nirūpākṣo devadevo maheśvaraḥ /
tamārādhaya cet sādho kṣīreṇocchasi bhojanam

tanmāturvacanaṃ śrutvā vītamanyusuto balī /
tamārādhya virūpākṣaṃ prāptaḥ kṣīreṇa bhojanam

evaṃ tavoktaṃ paramaṃ pavitraṃ saṃchedanaṃ śarvatanoḥ purā vai /
tattīrthavaryaṃ sa mahāsuro vai samāsasādātha supuṇyahetoḥ