Vamana Purana · Chapter 54
iti śrīvāmanapurāṇe tripañcāśo 'dhyāyaḥ
nārada uvāca /
purūravā dvijaśreṣṭha yathā devaṃ śriyaḥ patim /
nakṣatrapuruṣākhyena ārādhayata tad vada
pulastya uvāca /
śrūyatāṃ kathayiṣyāmi nakṣatrapuruṣavratam /
nakṣatrāṅgani devasya yāni yānīha nārada
mūlarkṣaṃ caraṇau viṣṇorjaṅghe dve rohiṇī smṛte /
dve jānunī tathāśvinyau saṃstite rūpadhārimaḥ
āṣāḍhaṃ dve dvayaṃ corvorguhyasthaṃ phālgunīdvayam /
kaṭisthāḥ kṛttikāścaiva vāsudevasya saṃsthitāḥ
prauṣṭhapadyādvayaṃ pārśve kukṣibhyāṃ revatī sthitā /
uraḥsaṃsthā tvanurādhā śraviṣṭhā pṛṣṭhasaṃsthitā
viśākhā bhujayorhastaḥ karadvayamudāhṛtam /
punarvasurathāṅgulyo nakhāḥ sārpaṃ tathocyate
grīvāsthaitā tathā jyeṣṭhā śravaṇaṃ karṇayoḥ sthitam /
mukhasaṃsthastathā puṣyaḥ svātirdantāḥ prakīrtitāḥ
hanū dve vāruṇaścokto nāsā paitra udāhṛtaḥ /
mṛgaśīrṣaṃ nayanayo rūpadhāriṇi tiṣṭhati
citrā caiva lalāṭe tu bharaṇī tu tathā śiraḥ /
śiroruhasthā caivārdrā nakṣatrāṅgamidaṃ hareḥ
vidhānaṃ saṃpravakṣyāmi yathāyogena nārada /
saṃpūjito hariḥ kāmān vidadhāti yathepsitān
caitramāse sitāṣṭamyāṃ yadā mūlagataḥ śaśī /
tadā tu bhagavatpādau pūjayet tu vidhānataḥ /
nakṣatrasannidhau dadyād viprendrāya ca bhojanam
jānunī cāśvinīyoge pūjayedatha bhaktitaḥ /
dohade ca haviṣyānnaṃ pūrvavad dvijabhojanam
āṣāḍhābhyāṃ tathā dvābhyāṃ dvāvūrū pūjayed budhaḥ /
salilaṃ śiśiraṃ tatra dohade ca prakīrtitam
phālgunīdvitaye guhyaṃ pūjanīyaṃ vicakṣaṇaiḥ /
dodahe ca payo gavyaṃ deyaṃ ca dvijabhojanam
kṛttikāsu kaṭiḥ pūjyā sopavāso jitendriyaḥ /
deyañca dohadaṃ viṣṇoḥ sugandhakusumodakam
pārśve bhādrapadāyugme pūjayitvā vidhānataḥ /
guḍaṃ salehakaṃ dadyād dohade devakīrtitam
dve kukṣī revatīyoge dohade mudgamodakāḥ /
anurādhāsu jaṭharaṃ ṣaṣṭhikānnaṃ ca dohade
śraviṣṭhāyāṃ tathā pṛṣṭhaṃ sālibhaktaṃ ca dohade /
bhujayugmaṃ viśākhāsu dohade paramodanam
haste hastau tathā pūjyau yāvakaṃ dohade smṛtam /
punarvasāvaṅgulīśca paṭolastatra dohade
āśleṣāsu nakhān pūjya dohade tittirāmiṣam /
jyeṣṭhāyāṃ pūjayed grīvāṃ dohade tilamodakam
śravaṇe śravaṇau pūjyau dadhibhaktaṃ ca dohade /
puṣye mukhaṃ pūjayeta dohade ghṛtapāyasam
svātiyoge ca daśanā dohade tilaśaṣkulī /
dātavyā keśavaprītyai brahmaṇasya ca bhojanam
hanū śatabhiṣāyoge pūjayecca prayatnataḥ /
priyaṅguraktaśālyannaṃ dohadaṃ madhuvidviṣaḥ
maghāsu nāsikā pūjyā madhu dadyācca dohade /
mṛgottamāṅge nayane mṛgamāṃsaṃ ca dohade
citrāyoge lalāṭaṃ ca dohade cārubhojanam /
bharaṇīṣu śiraḥ pūjyaṃ cāru bhaktaṃ ca dohade
saṃpūjanīyā vidvadbhirārdrāyoge śiroruhāḥ /
viprāṃśca bhojayed bhaktayā dohade ca guḍārdrakam
nakṣetrayogeṣveteṣu sampūjya jagataḥ patim /
pārite dakṣiṇāndadyāt strīpuṃsoścāruvāsasī
chatropānatśvetayugaṃ sapta dhānyāni kāñcanam /
ghṛtapātraṃ ca matiman brāhmaṇāya nivedayet
pratinakṣatrayogena pūjanīyā dvijātayaḥ /
nakṣatramaya evaiṣa puruṣaḥ śāśvato mataḥ
nakṣatrapuruṣākhyaṃ hi vratānāmuttamaṃ vratam /
pūrvaṃ kṛtaṃ hi bhṛguṇā sarvapātakanāśanam
aṅgopāṅgāni devarṣe pūjayitvā jagadguroḥ /
surūpāmyabhijāyante pratyaṅgaṅgāni caiva hi
saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ kulasaṃgāgataṃ ca yat /
pitṛmātṛsamutthaṃ ca tatsarvaṃ hanti keśavaḥ
sarvāṇi bhadrāṇyāpnoti śarīrārogyamuttamam /
anantāṃ manasaḥ prītiṃ rūpaṃ cātīva śobhanam
vāṅmādhuryaṃ tathā kānti yaccānyadabhivāñchitam /
dadāti nakṣatrapumān pūjitastu janārdanaḥ
upoṣya samyageteṣu krameṇarkṣeṣu nārada /
arundhatī mahābhāgā khyātimagryāṃ jagāma ha
ādityastanayārthāya nakṣatrāṅgaṃ janārdanam /
saṃpūjayitvā govindaṃ revantaṃ putramāptavān
rambhā rūpamavāpāgryaṃ vāṅmādhuryaṃ ca menakā /
kānti vidhuravāpāgryāṃ rājyaṃ rājā pūrūvāḥ
evaṃ vidhānato brahmannakṣatrāṅgo janārdanaḥ /
pūjito rūpadhārī yaistaiḥ prāptā tu sukāmitā
etat tavoktaṃ paramaṃ pavitraṃ dhanyaṃ yaśasyaṃ śubharūpadāyi /
nakṣatrapuṃsaḥ paramaṃ vidhānaṃ śṛṇuṣva puṇyāmiha tīrthayātrāma
Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0