Vamana Purana · Chapter 51

iti śrīvāmanapurāṇe pañcāśo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
devamātuḥ sthite udare vāmanākṛtau /
nistejaso 'surā jātā yathoktaṃ viśvayoninā

nistejaso 'surān dṛṣṭvā prahlādaṃ dānaveśvaram /
balirdānavaśārdūla idaṃ vacanamabravīt

baliruvāca /
tāta nistejaso daityāḥ kena jātāstu hetunā /
kathyatāṃ paramajño 'si śubhāśubhaviśārada

pulastya uvāca /
tatpautravacanaṃ śrutvā muhūrtaṃ dhyānamāstitaḥ /
kimarthaṃ tejaso hāniriti kasmādatīva ca

sa jñātvā vāsudevotthaṃ bhayaṃ daityeṣvanuttamam /
cintayāmāsa yogātmā kva viṣṇuḥ sāṃprataṃ sthitaḥ

adho nābheḥ sa pātālān sapta saṃcintya nārada /
nāberupari bhūrādillokāṃścartumiyād vaśī

bhūmiṃ sa paṅkajākārāṃ tanmadhye paṅkajākṛtim /
meruṃ dadarśa śailendraṃ śātakaumbhaṃ maharddhimat

tasyopari mahāpuryastvaṣṭau lokapatīstathā /
teṣāmātuḥ sa dadṛśe mṛgapakṣigaṇairvṛtam

tadadhastānmahāpuṇyamāśramaṃ surapūjitam /
devamātuḥ sa dadṛśe mṛgapakṣigaṇairvṛtam

tāṃ dṛṣṭvā devajananīṃ sarvatejodhikāṃ mune /
viveśa dānavapatiranveṣṭuṃ madhusūdanam

sa dṛṣṭavāñjagannāthaṃ mādhavaṃ vāmanākṛtim /
sarvabhītavareṇyaṃ taṃ devamāturathodare

taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ śaṅkhacakragadādharam /
surāsuragaṇaiḥ sarvaiḥ sarvato vyāptavigraham

tenaiva kramayogena dṛṣṭvā vāmanatāṃ gatam /
daityatejoharaṃ viṣṇuṃ prakṛtistho 'bhavat tataḥ

athovāca mahābuddhirvirojanasutaṃ balim /
prahlādo madhuraṃ vākyaṃ praṇamya madhusūdanam

prahlāda uvāca /
śrūyatāṃ sarvamākhyāsye yato vo bhayamāgatam /
yena nistejaso daityā jātā daityendra hetunā

bhavatā nirjitā devāḥ sendrarudrārkapāvakāḥ /
prayātāḥ śaraṇaṃ devaṃ hariṃ tribhuvaneśvaram

sa teṣāmabhayaṃ dattvā śakrādināṃ jagadguruḥ /
avatīrṇo mahābāhuradityā jaṭhare hariḥ

hṛtāni vastena bale tejāṃsīti matirmama /
nālaṃ tamo viṣahituṃ sthātuṃ sūryodayaṃ bale

pulastya uvāca /
prahlādavacanaṃ śrutvā krodhaprasphuritādharaḥ /
prahlādamāhātha balirbhāvikarmapracoditaḥ

baliruvāca /
tāta ko 'ya harirnāma yato no bhayamāgatam /
santi me śataśo daityā vāsudevabalādhikāḥ

sahasraśo yairamarāḥ sendrarudrāgnimārutāḥ /
nirjitya tyājitāḥ svargaṃ bhagnadarpā raṇājire

yena sūryarathād vegāt cakraṃ kṛṣṭaṃ mahājavam /
sa vipracittirbalavān mama sainyapurassaraḥ

ayaḥśuṅku śivaḥ śaṃbhurasilomā vilomakṛt /
triśirā makarākṣaśca vṛṣaparvā natekṣamaḥ

ete cānaye ca balino nānāyudhavisāradāḥ /
yeṣāmekaikaśo viṣṇuḥ kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm

pulastya uvāca /
pautrasyaitad vacaḥ śrutvā prahlādaḥ krodhamūrchitaḥ /
dhigdhigityāha sa baliṃ vaikuṇṭhākṣepavādinam

dhiktvāṃ pāpasamārāraṃ duṣuṭabuddhiṃ subāliśam /
hariṃ nindayato jihvā kathaṃ na patitā tava

śocyastvamasi durbuddhe nindanīyaś ca sādhubhiḥ /
yat trailokyaguruṃ viṣṇumabhinindasi durmate

śocyaścāsmi na saṃdeho yena jātaḥ pitā tava /
yasya tvaṃ karkaśaḥ putro jāto devāvamānyakaḥ

bhavān kila vijānāti tathā cāmī mahāsurāḥ /
yatā nānyaḥ priyaḥ kaścinmama tasmājjanārdanāt

jānannapi priyataraṃ prāṇebhyo 'pi hariṃ mam /
sarveśvareśvaraṃ devaṃ kathaṃ ninditavānasi

guruḥ pūjyastava pitā pūjyastasyāpyahaṃ guruḥ /
mamāpi pūjyo bhagavān gururlokagururhariḥ

gurorgurugururmūḍha pūjyaḥ pajyatamastava /
pūjyaṃ nindayase pāpa kathaṃ na patito 'syadhaḥ

śocanīyā durācārā dānavāmī kṛtāstvayā /
yeṣāṃ tvaṃ karkaśo rājā vāsudevasya nindakaḥ

yasmād pūjyor'canīyaśca bhavatā nindito hariḥ /
tasmāt pāpasamācarā rājyanāśamavāpnuhi

yatā nānyat priyataraṃ vidyate mama keśavāt /
manasā karmaṇā vācā rājyabhraṣṭastathā pata

yatā na tasmādaparaṃ vyatiriktaṃ hi vidyate /
caturdaśasu lokeṣu rapājyabhraṣṭastathā pata

sarveṣāmaṃpi bhūtānāṃ nānyalloke parāyaṇam /
yathā tathānupasyeyaṃ bhavantaṃ rājyavicyutam

pulastya uvāca /
evamuccārite vākye baliḥ satvaritastadā /
avatīryāsanād brahman kṛtāñjalipuṭo balī

śirasā praṇipatyāha prasādaṃ yātu me guruḥ /
kṛtāparādhānapi hi kṣamanti guravaḥ śiśūn

tatsādhu yadahaṃ śapto bhavatā dānaveśvara /
na bibhemi parebhyo 'haṃ na ca rājyaparikṣayāt

naiva duḥkhaṃ mama vibho yadahaṃ rājyavicyutaḥ /
duḥkhaṃ kṛtāparādhatvād bhavato me mahattaram

tat kṣamyatāṃ tāta mamāparādho bālo 'smayanātho 'smi sudurmatiśca /
kṛte 'pi doṣe guravaḥ śiśūnāṃ kṣamanti daityaṃ samupāgatānām

pulastya uvāca /
sa evamukto vacanaṃ mahātmā vimuktamoho haripādabhaktaḥ /
ciraṃ vicintyādbhutametaditthamuvāca pautraṃ madhuraṃ vaco 'tha

prahlāda uvāca /
tāta mohena me jñānaṃ vivekaśca tiraskṛtaḥ /
yena sarvagataṃ viṣṇuṃ jānaṃstvāṃ saptavānaham

nūnametena bhāvyaṃ vai bhavato yena dānava /
mamāviśanmahābāho vivekapratiṣedhakaḥ

tasmād rājyaṃ prati vibho na jvaraṃ kartumarhasi /
avaśyaṃ bhāvino hyarthā na vinaśyanti karhicit

putramitrakalatrārtha rājyabhogadhanāya ca /
āgame nirgame prājño na viṣādaṃ samācaret

yathā yathā samāyānti pūrvakarmavidhānataḥ /
sukhaduḥkhāni daityendra narastāni sahet tathā

āpadāmāgamaṃ dṛṣṭvā na viṣṇṇo bhaved vaśī /
saṃpadaṃ ca suvistīrṇāṃ prāpya no 'dhṛtimān bhavet

dhanakṣaye na muhyanti na hṛṣyanti dhanāgame /
dhīrāḥ kāryeṣu ca sadā bhavanti puruṣottamāḥ

evaṃ viditvā daityendra na viṣādaṃ kathañcana /
kartumarhasi vidvāṃstvaṃ paṇḍito nāvasīdati

tathānyacca mahābāho hitaṃ śṛṇu mahārthakam /
bhavato 'tha tathānyeṣāṃ śrutvā tacca samācara

śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gaccha tameva puruṣottmam /
sa te trātā bhayādasmād dānavendra bhaviṣyati

ye saṃśritā harimanantamanādimadhyaṃ viṣṇuṃ carācaraguruṃ harimīśitāram /
saṃsāragartapatitasya karāvalambaṃ nūnaṃ na te bhuvi narā jvariṇo bhavanti

tanmanā dānavaśreṣṭha tadbhaktaśca bhavādhunā /
sa eṣa bhavataḥ śreyo vidhāsyati janārdhanaḥ

ahaṃ ca pāpopaśamārthamīśamārādhya yāsye pratitīrthayātrām /
vimuktapāpaśca tato gamiṣye yatrācyuto lokapatirnṛsiṃhaḥ

pulastya uvāca /
ityevamāśvāsya baliṃ mahātmā saṃsmṛtya yogādhipatiṃ ca viṣṇum /
āmantrya sarvān danuyūthapālān jagāma kartuṃ tvatha tīrthayātrām