Vamana Purana · Chapter 48
iti śrīvāmanapurāṇe saptacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
saṃnivṛtte tato bāṇe dānavāḥ satvaraṃ punaḥ /
nivṛttā devatānāṃ ca saśastrā yuddhalālasāḥ
viṣṇurapyamitaujāstaṃ jñātvājeyaṃ baleḥ sutam /
prāhāmantrya surān sarvān yudhyadhvaṃ vigatajvarāḥ
viṣṇunātha samādiṣṭā devāḥ śakrapurogamāḥ /
yuyudhurdānavaiḥ sārdhaṃ viṣṇustvantaradhīyata
mādhavaṃ gatamājñāya śukro balimuvāca ha/ govindena murāstyaktāstvaṃ jayasvādhunā bale
sa purohitavākyena prīto yāte janārdane /
gadāmādāya dejasvī devasainyamabhidrutaḥ
bāṇo bāhusahasreṇa gṛhya praharaṇānyatha /
devasainyamabhidrutya nijaghāna sahasraśaḥ
mayo 'pi māyāmāsthāya taistai rūpāntarairmune /
yodhayāmāsa balāvān surāṇāṃ ca varūchinīm
vidyujjihvaḥ praribhadro vṛṣaparvā śatekṣaṇaḥ /
vipāko vikṣaraḥ sainyaṃ te 'pi devānupādravan
te hanyamānā ditijairdevāḥ śakrapurogamāḥ /
gate janārdane deve prāyaśo vimukhyābhavan
tān prabhagnān suragāṇān balibāṇāpurogamāḥ /
pṛṣṭhataścādravan sarve trailokyavijigīṣavaḥ
saṃbādhyamānā daiteyairdavāḥ sendrā bhayāturāḥ /
triviṣṭapaṃ parityajya brahmalokamupāgatāḥ
brahmalokaṃ gateṣvitthaṃ sendreṣvapi sureṣu vai /
svargabhoktā balirjātaḥ saputrabhrātṛbāndhavaḥ
śakro 'bhūd bhagavān brahman balirbāṇo yamo 'bhavat /
varuṇo 'bhūnmayaḥ somo rāhurhlodo hutāśanaḥ
svarbhānurabhavat sūryaḥ śukraścāsīd bṛhaspatiḥ /
ye 'nye 'pyadhikṛtā devāsteṣu jātāḥ surārayaḥ
pañcamasya kalerādau dvāparānte sudāruṇaḥ /
devāsuro 'bhūt saṃgrāmo yatra śakro 'pyabhūd baliḥ
pātālāḥ sapta tasyāsn vaśe lokatrayaṃ tathā /
bhūrbhuvaḥsvariti khyātaṃ daśalokādhipo baliḥ
svarge svayaṃ nivasati bhuñjan bhogān sudarlabhān /
tatropāsanta gandharvā viśvāvasupurogamāḥ
tilottamādyāpsaraso nṛtyanti suratāpasa /
vādayanti ca vādyāni yakṣavidyādharādayaḥ
vividhānapi bhogāṃśca bhuñjan daityeśvaro bali /
sasmāra manasā brahman prahlādaṃ svapitāmaham
saṃsmṛto naptṛṇā cāsau mahābhāgavato 'suraḥ /
samabhyāgāt tvarāyuktaḥ pātālāt svargamavyayam
tamāgataṃ samīkṣyaiva tyaktvā siṃhāsanaṃ baliḥ /
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vavande caraṇāvubhau
pādayoḥ patitaṃ vīraṃ prahlādastvarito balim /
samutthāpya pariṣyavajya viveśa paramāsane
laṃ baliḥ prāha bhostāta tvatprasādāt surā mayā /
nirjitāḥ śakrarājyaṃ ca hṛtaṃ vīryabalānmayā
tadidaṃ tāta madvīryavinirjitasurottamam /
trailokyarājyaṃ bhuñja tvaṃ mayi bhṛtye puraḥsthite
etāvatā puṇyayutaḥ syāmahaṃ tāta yat svayam /
tvadaṅghripūjābhiratastvaducchiṣṭānnabhojanaḥ
na sā pālayato rājyaṃ dhṛtirbhavati sattama /
yā dhṛtirguruśuśruṣāṃ kurvato jāyate vibho
tatastaduktaṃ balinā vākyaṃ śrutvā dvijottama /
prahlādaḥ prāha vacanaṃ dharmakāmārthasādhanam
mayā kṛtaṃ rājyamakaṇṭakaṃ purā praśāsitā bhūḥ suhṛdo 'nupūjitāḥ /
dattaṃ yatheṣṭaṃ janināstathātmajāḥ sthito bale samprati yogasādhakaḥ
gṛhītaṃ pu6 vidhivanmayā bhūyo 'rpitaḥ tava /
evaṃ bhava gurūṇāṃ tvaṃ sadā suśrūṣaṇe rataḥ
ityevamuktvā vacanaṃ kare tvādāya dakṣiṇe /
śākre siṃhāsane brahman baliṃ tūrṇaṃ nyaveśayat
sopaviṣṭo mahendrasya sarvaratnamaye śubhe /
siṃhahāsane daityapatiḥ śuśubhe maghavāniva
tatropaviṣṭaścaivāsau kṛtāñjalipuṭo nataḥ /
prahlādaṃ prāha vacanaṃ meghagambhīrayā girā
yanmayā tāta kartavyaṃ trailokyaṃ parirakṣatā /
dharmārthakāmamokṣebhyastadādiśatu me bhavān
tadvākyasama kālaṃ ca śukraḥ prahlādamabravīt /
yadyuktaṃ tanmahābāho vadasvādyottaraṃ vacaḥ
vacanaṃ baliśukrābhyāṃ śrutvā bhāgavato 'suraḥ /
prāha dharmārthasaṃyuktaṃ prahlādo vākyamuttamam
yadāyatyāṃ kṣamaṃ rājan yaddhitaṃ bhuvanasya ca /
avirodhena dharmasya arthasyopārjanaṃ ca yat
sarvasattvānugamanaṃ kāmavargaphalaṃ ca yat /
paratreha ca yacchreyaḥ putra tatkarma āraca
yatā ślāghyaṃ prayāsyadya yathā kīrtirbhavettava /
yatā nāyaśaso yogastathā kuru mahāmate
etadartha śriyaṃ dīptāṃ kāṅkṣante puruṣottamāḥ /
yenaitāni gṛhe 'smākaṃ nivasanti sunirvṛtāḥ
kulajo vyasane magnaḥ sakhā cārthabahiḥ kṛtaḥ /
vṛddho jñātirguṇī vipraḥ kīrtīśca yaśasā saha
tasmād yathaite nivasanti putra rājyasthitasyeha kulodgatādyāḥ /
tathā yatsvāmalasattvaceṣṭa yathā yaśasvī bhavitāsi loke
bhūbhyāṃ sadā brāhmaṇabhūṣitāyāṃ kṣatrānvitāyāṃ dṛḍhavāpitāyām /
śuśruṣaṇāsaktasamudbhavāyā mṛddhiṃ prayāntīha narādhipendrāḥ
tasmād dvijāgryāḥ śrutiśāstrayuktā narādhipāṃste kratubhirdvijendrā yajñāgnidhūmena nṛpasya śāntiḥ
tapo 'dhyayanasaṃpannā yājanādhyāpane ratāḥ /
santu viprā bale pūjyāstvatto 'nujñāmavāpya hi / /
48.44 svādhyāyayajñaniratā dātāraḥ śastrajīvinaḥ /
kṣatriyāḥ santu daityendra prajāpālanadharmiṇaḥ
yajñādhyayanasaṃpannā dātāraḥ kṛṣikāriṇaḥ /
pāśupālyaṃ prakurvantu veśyā vipaṇijīvinaḥ
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ sadā śuśruṣaṇe ratāḥ /
śūdrāḥ santvasuraśreṣṭha tavājñākāriṇaḥ sadā
yadā varṇāḥ svadharmasthā bhavanti ditijeśvara /
dharmavṛddhistadā syādvai dharmavṛddhau nṛpodayaḥ
tasmād varṇāḥ svadharmasthāstvayā kāryāḥ sadā bale /
tadvṛddhau bhavato vṛddhistadvānau hānirucyate
itthaṃ vacaḥ śrāṇya mahāsurendro baliṃ mahātmā sa babhūva tūṣṇīm /
tato yadājñāpayase kariṣye itthaṃ baliḥ prāha vaco maharṣe
Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0