Vamana Purana · Chapter 47
iti śrīvāmupurāṇe ṣaṭcatviriṃśo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
etadarthaṃ balirdaityaḥ kṛto rājā kalipriya /
mantrapradātā prahlādaḥ śukraścāsīt purohitaḥ
jñātvābhiṣiktaṃ daiteyaṃ virocanasutaṃ balim /
didṛkṣavaḥ samāyātāḥ samayāḥ sarva eva hi
tānāgatānnirīkṣyaiva pūjayitvā yatākramama /
papraccha kulajān sarvān kiṃnu śreyaskaraṃ mama
tamucuḥ sarva evainaṃ śṛṇuṣva suramardana /
yat te śreyaskaraṃ karma yadasmākaṃ hitaṃ tathā
pitāmahastava 7lī āsīd dānavapālakaḥ /
hiraṇyakaśipurvīraḥ sa śakro 'bhūjjagattraye
tamāgamya suraśreṣṭho viṣṇuḥ siṃhavapurdharaḥ /
pratyakṣaṃ dānavendrāṇāṃ nakhaistaṃ hi vyadārayat
apakṛṣṭaṃ tathā rājyamāndhakasya mahātmanaḥ /
teṣāmarthe mahābāho śaṅkarema triśūlinā
tathā tava pitṛvyo 'pi jambhaḥ śakreṇa ghātitaḥ /
kujambho viṣṇunā cāpi pratyakṣaṃ paśuvat tava
śambhuḥ pāko mahendreṇa bhrātā tava sudarśanaḥ /
virocanastava pitā nihataḥ kathayāmi te
śrutvā go6kṣayaṃ brahman kṛta śakreṇa dānavaḥ /
udyogaṃ kārayāmāsa saha sarvairmahāsuraiḥ
rathairanye gajairanye vājibhiścāpare 'surāḥ /
padātayastathaivānye jagmuryuddhāya daivataiḥ
mayo 'gre yāti balavān senānātho bhayaṅkaraḥ /
sainyasya madhye ca baliḥ kālanemiśca ṣṛṣṭhataḥ
vāmapārśvamavaṣṭabhya śālavaḥ prathitavikramaḥ /
prayāti dakṣiṇaṃ ghoraṃ tārakākhyo bhayaṅkaraḥ
dānavānāṃ sahasrāṇi prayutānyarbudāni ca/ saṃprayātāni yuddhāya devaiḥ saha kalipriya
śrutvāsurāṇāmudyogaṃ śakraḥ surapatiḥ surān /
uvāca yāma daityāṃstān yoddhuṃ sabalasaṃyutān
ityevamuktvā vacanaṃ surarāṭ syandanaṃ balī /
samāruroha bhagavān yatamātalivājinam
samārūḍhe sahasrākṣe syandanaṃ devatāgaṇaḥ /
svaṃ svaṃ vāhanamāruhya niśceruryuddhakāṅkṣimaḥ
ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve 'śvinau tathā /
vidyādharā guhyakāśca yakṣarākṣasapannagāḥ
rājarṣayastathā siddhā nānābhūtāś ca saṃhatāḥ /
gajānanye rathānanye hayānanye samāruhan
vimānāni ca subhrāṇi pakṣivāhyāni nārada /
samāruhyādravan sarve yato daityabalaṃ sthitam
etasmin viṣṇuḥ suraśreṣṭha adhiruhya samabhyagāt
tamāgataṃ sahasrākṣastrailokyapatimavyayam /
vavanda mūrdhnāvanataḥ saha sarvaiḥ surottamaiḥ
tato 'gre devasainyasya kārtikeyo gadādharaḥ /
pālayañjaghanaṃ viṣṇuryāti madhye sahasradṛk
vāmaṃ pārśvaṃmavaṣbhya janto vrajate mune /
dakṣiṇaṃ varuṇaḥ pārśvamavaṣṭabhyāvrajad balī
tato 'marāṇāṃ pṛtanā yaśasvinī skandendraviṣṇuvambupasūryapālitā /
nānāstraśastrodyatadoḥsamūhā samāsasādāribalaṃ mahīdhre
udayādritaṭe ramye śubhe samaśilātale /
nirvṛkṣe pakṣirahite jāto devāsuro raṇaḥ
saṃnipātastayo raudraḥ sainyayorabhavanmune /
mahīdharottame pūrvaṃ yathā vānarahastinoḥ
raṇareṇu rathoddhūtaḥ piṅgalo raṇamūrdhani /
saṃdyānuraktaḥ sadṛśo meghaḥ khe suratāpasa
tadāsīt tumulaṃ yuddhaṃ na prājñāyata kiñcana /
śrūyate tvaniśaṃ śabdaḥ chindhi bhindhīti sarvataḥ
tato viśasano raudro daityānāṃ daivataiḥ saha /
jāto rudhiraniṣyando rajaḥsayamanātmakaḥ
śānte rajasi devādyāstad dānavabalaṃ mahat /
abhidravanti sahitāḥ samaṃ skandena dhīmatā
nijaghnurdānavān devāḥ kumārabhujapālitāḥ /
devān nijaghnurdaityāśca mayaguptāḥ prahāriṇaḥ
tato 'mṛtarasāsvādād vinā bhūtāḥ surattamāḥ /
nirjitāḥ samare daityaiḥ samaṃ skandena nārada
vinirjitān surān dṛṣṭvā vainateyadhvajo 'rihā /
śārṅgamānamya bāṇaighairnijaghāna tatastataḥ
te viṣṇunā hanyamānāḥ patattribhirayomukhaiḥ /
daiteyāḥ śaraṇaṃ jagmuḥ kālanemiṃ mahāsurām
tebhyaḥ sa cābhayaṃ dattvā jñātvājeyaṃ ca mādhavam /
vivṛddhimagamad brahman yathā vyādhirupekṣitaḥ
yaṃ yaṃ kareṇa spṛśati devaṃ yakṣaṃ sakinnaram /
taṃ tamādāya cikṣepa vistṛte vadane balī
saṃrambhād dānavendro vimṛdati ditijaiḥ saṃyuto devasainyaṃ sendraṃ sārka sacandraṃ karacaraṇanakhairaskṣatrahīno 'pi vegāt /
cakrairvaiśvānarābhaistvavanigaganayostiryagūrdhvaṃ samantāt prāpte 'nte kālavahnerjagadakhilamidaṃ rūpamāsīd didhakṣoḥ
taṃ dṛṣṭvā varddhamānaṃ ripamatibalinaṃ devagandharvamukhyāḥ siddhāḥsādhyāśvimukhyā bhayataraladṛśaḥ prādravan dikṣu sarve /
poplūyantaśca daityā harimamaragaṇairarcitaṃ cārumauliṃ nānāśastrāstrapātairvigalitayaśasaṃcakrurutsiktadarpāḥ
tānitthaṃprekṣya daityān mayabalipuragān kālanemipradhānān bāṇairākṛṣya śārṅga tvanavaratamurobhedibirvajrakalpaiḥ /
kopādāraktadṛṣṭiḥ sarathagajahayān dṛṣṭinirdhūtavīryān nārācakhyaiḥ supuṅkhairjalad iva girīn chādayāmāsa viṣṇuḥ
tairvāṇaiśchādyamānā harikaranuditaiḥ kāladaṇḍaprakāśairnārācairardhacandrairbālimayapurāgā bhītabhītāstvārantaḥ /
prārambe dānavendraṃ śatavadanamatho preṣayan kālanemiṃ sa prāyād devasainyaprabhumamitabalaṃ keśavaṃ lokanātham
taṃ dṛṣṭvā śataśīrṣamudyatagadaṃ śailendraśṛṅgākṛtiṃ viṣṇuḥ śārṅgamapāsya satvaramatho jagrāha cakraṃ kare /
so 'pyenaṃ prasamīkṣya daityaviṭapapracchedanaṃ māninaṃ provācātha vihasya taṃ ca suciraṃ meghasvano dānavaḥ
ayaṃ sa danuputrasainyavitrāsakṛdriṣuḥ paramakopitaḥ sa madhorvighātakṛt /
hiraṇyanayanāntakaḥ kusumapūjāratiḥ kva yāti mama dṛṣṭigocare nipatitaḥ khalaḥ
yadyeṣa saṃprati mamāhavamabhyuṣaiti nṛnaṃ na yāti nilayaṃ nijamambujākṣaḥ /
manmuṣṭipiṣṭaśithilāṅgamupāttabhasma saṃdrakṣyate surajano bhayakātarākṣaḥ
ityevamuktvā madhusūdanaṃ vai sa kālanemiḥ sphuritādharoṣṭhaḥ /
gadāṃ khagendropari jātakopo mumoca śaile kuliśaṃ yathendraḥ
tāmāpatantīṃ prasamīkṣya viṣṇurghorāṃ gadāṃ dānavabāhumuktām /
cakreṇa ciccheda sudurgatasya manorathaṃ pūrvakṛtena karma
gadāṃ chittvā dānavābhyāśametya bhujau pīnau saṃpraciccheda vegāt /
bhujābhyāṃ kṛttābhyāṃ dagdhaśailaprakāśaḥ saṃdṛśyetāpyaparaḥ kālanemi
tato 'sya mādhavaḥ kopāt śiraścakreṇa bhūtale /
chittvā nipātayāmāsa pakvaṃ tālaphalaṃ yathā
tathā vibāhurviśirā muṇḍatālo yathā vane /
tasthau merurivākampyaḥ kabandhaḥ kṣmādhareśvaraḥ
taṃ vainateyo 'pyupasā khagottmo nipātayāmāsa mune dharaṇyām /
yathāmbarād bāhuśiraḥ praṇaṣṭabalaṃ mahendraḥ kuliśena bhūmyām
tasmin hate dānavasainyapāle saṃpīḍyamānāstridaśaistu daityāḥ /
vimuktaśastrālakacarmavastrāḥ saṃprādravan bāṇamṛte 'surendrāḥ
Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0