Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vamana Purana · Chapter 44

44.1

iti śrīvāmanapurāṇe tricatvāriśodhyāyaḥ
pulastya uvāca /
tasmistadā daityabale ca bhagne śukro 'bravīdandakamāsurendram /
ehyehi vīrādya gṛhaṃ mahāsura yotsyāma bhūyo harametya śailam

44.2

tamuvācāndhako brahman na samyagbhavatoditam /
raṇānnaivāpayāsyāmi kulaṃ vyapadiśan svayam

44.3

paśya tvaṃ dvijaśārdūla mama vīryaṃ sudurdharam /
devadānavagandharvān jeṣye sendramaheśvaram

44.4

ityevamuktvā vacanaṃ hiraṇyākṣasuto 'ndhakaḥ /
samāśvāsyābravīcchaṃbhuṃ sārithaṃ sārithiṃ madhurākṣaram

44.5

sārthe vāhaya rathaṃ harābhyāśaṃ mahābala /
yāvannihanmi bāṇaighaiḥ pramathāmaravāhinīm

44.6

ityandhakavacaḥ śrutvā sārathisturagāṃstadā /
kṛṣmavarṇān mahāvegān kaśayābhyāhananmune

44.7

te yatnato 'pi turaghāḥ preryamāṇā haraṃ prati /
jaghaneṣvavasīdantaḥ kṛcchre ṇohuśca taṃ ratham

44.8

vahantasturagā daityaṃ prāptāḥ pramathavāhinīm /
saṃvatsareṇa sāgreṇa vāyuvegasamā api

44.9

tataḥ kārmukamānamya bāṇajālairgaṇeśvarān /
surān saṃchādayāmāsa sendropendramaheśvarān

44.10

bāṇaiśachāditamīkṣyaiva balaṃ trailokyarakṣitā /
surān provāca bhagavāṃścakrapiṇirjanārdanaḥ

44.11

viṣṇuruvāca /
kiṃ tiṣṭhadhvaṃ suraśreṣṭhā hatenānena vai jayaḥ /
tasamānmadvacanaṃ śīghraṃ kriyatāṃ vai jayepsavaḥ

44.12

śātyantāmasya turāgāḥ samaṃ rathakuṭumbinā /
bhajyatāṃ syandanaścāpi virathaḥ kriyatāṃ ripuḥ

44.13

virathaṃ tu kṛtaṃ paścādenaṃ dhakṣyati śaṅkaraḥ /
nopekṣyaḥ śatruruddiṣṭo devācāryeṇa devatāḥ

44.14

iteyavamuktāḥ pramathā vāsudevena sāmarāḥ /
cakrurvegaṃ sahendreṇa samaṃ cakradhareṇa ca

44.15

turagāṇāṃ sahasraṃ tu meghābhānāṃ janārdanaḥ /
nimiṣāntaramātreṇa gadayā vinipothayat

44.16

hatāśvāt syandanāt skandaḥ pragṛhya rathasārathim /
śaktyā vibhinnahṛdayaṃ gatāsuṃ vyasṛjad bhuvi

44.17

vināyakādyāḥ pramathāḥ samaṃ śakreṇa daivataiḥ /
sadhvajākṣaṃ rathaṃ tūrṇamabhañjanta tapodhanāḥ

44.18

sahasā sa mahātejā virathastyajya kārmukam /
gadāmādāya balavānabhidudrāva daivatān

44.19

padānyaṣṭau tato gatvā meghagambhīrayā girā /
sthitvā provāca daityendro mahādevaṃ sa hetumat

44.20

bhikṣo bhavān sahānīkastvasahāyo 'smi sāmpratam /
tathāpi tvāṃ vijeṣyāmi paśya me 'dya parākramam

44.21

tadvākyaṃ śaṅkaraḥ śrutvā sendrānsuragaṇāṃstadā /
brahmaṇā sahitān sarvān svaśarīre nyaveśayat

44.22

śarīrasthāṃstān pramathān kṛtvā devāṃśca śaṅkaraḥ /
prāha ehyehi tuṣṭātman ahameko 'pi saṃśthitaḥ

44.23

taṃ dṛṣṭvā mahadāścaryaṃ sarvāmaragaṇakṣayam /
daityaḥ śaṅkaramabhyāgād gadāmādāya vegavān

44.24

tamāpatantaṃ bhagavān dṛṣṭvā tyaktvā vṛṣottamam /
śūlapāṇirgiriprasthe padātiḥ pratyatiṣṭhata

44.25

vegenaivāpatantaṃ ca bibhedorasi bhairavaḥ /
dāruṇaṃ sumahad rūpaṃ kṛtvā trailokyabhīṣaṇam

44.26

daṃṣṭrākarālaṃ ravikoṭisaṃnibhaṃ mṛgāricarmābhivṛtaṃ jaṭādharam /
bhujaṅgahārāmalakaṇṭhakandaraṃ viṃśārdhabāhuṃ saṣaḍardhalocanam

44.27

etādṛsena rūpeṇa bhagavān bhūtabhāvananaḥ /
bibheda śatruṃ śūlena śubhadaḥ śāśvataḥ śivaḥ

44.28

saśūlaṃ bhairavaṃ gṛhya bhinnepyurasi dānavaḥ /
vijahārātivegena krośamātraṃ mahāmune

44.29

tataḥ kathañcid bhagavān saṃstabhyātmanāmātmanā /
tūrṇamutpāṭayāmāsa śūlena sagadaṃ ripum

44.30

daityādhipastavapi gadāṃ haramūrdhni nyapātayat /
karābhyāṃ gṛhya śūlaṃ ca samutpatata dānavaḥ

44.31

saṃsthitaḥ sa mahāyogī sarvādhāraḥ prajāpatiḥ /
gadāpātakṣatād bhūri caturdhāsṛgathāpatat

44.32

pūrvadhārāsamudbhūto bhairavo 'gnisamaprabhaḥ /
vidyārājeti vikhyātaḥ padmamālāvibhūṣitaḥ

44.33

tathā dakṣiṇadhārottho bhairavaḥ pretamaṇḍitaḥ /
kālarājeti vikhyātaḥ kṛṣṇāñjanasamaprabhaḥ

44.34

atha protīcīdhārottho bhairavaḥ patrabhūṣitaḥ /
atasīkusumaprakhyaḥ kāmarājeti viśrutaḥ

44.35

udagdhārābhavaścānyo bhairavaḥ śūlabhūṣitaḥ /
somarājeti vikhyātaścakramālāvibhūṣitaḥ

44.36

kṣatasya rudhirāt jāto bhairavaḥ śūlabhūṣitaḥ /
svacchandarājo vikhyātaḥ indrāyudhasamaprabhaḥ

44.37

bhūmisthād rudhirājjāto bhairavaḥ śūlabhūṣitaḥ /
khyāto lalitarājeti saubhāñjanasamaprabhaḥ

44.38

evaṃ hi saptarūpo 'sau kathyate bhairavo mune /
vighnarājo 'ṣṭamaḥ prokto bhairavāṣṭakamucyate

44.39

evaṃ mahātmanā daityaḥ śūlaproto mahāsurāḥ /
chatravad dhārito brahman bhairaveṇa triśulinā

44.40

tasyāsṛgulbaṇaṃ brahmañchūlabhedādavāpatat /
yenākaṣṭhaṃ mahādevo nimagnaḥ saptamūrtimān

44.41

tataḥ svedo 'bhavad bhūri śramajaḥ śaṅkarasya tu /
lalāṭaphalake tasmājjātā kanyāsṛgāplutā

44.42

yadbhūbhyāṃ nyapatad vipra svedabinduḥ śivānanāt /
tasmādaṅgarapuñjābho bālakaḥ samajāyata

44.43

sa bālastaṣito 'tyarthaṃ papau rudhiramāndhakam /
kanyā cotkṛtya saṃjātamasṛgvililihe 'dbhutā

44.44

tatastāmāha bālārkaprabhāṃ bhairavamūrtimān /
śaṅkaro varado loke śreyor'thāya vaco mahat

44.45

tvāṃ pūjayiṣyanti surā ṛṣaḥ pitaroragāḥ /
yakṣavidyādharāścaiva mānavāśca śubhaṅkari

44.46

tvāṃ stoṣyanti sadā devi balipuṣpotkaraiḥ karaiḥ /
carcciketi subhaṃ nāma yasmādā rudhiracarcitā

44.47

ityevamuktā varadena carcikā bhūtānujātā haricarmavāsinī /
mahīṃ samantād vicacāra sundarī sthānaṃ gatā haiṅgulatādrimuttamam

44.48

tasyāṃ gatāyāṃ varadaḥ kujasya prādād varaṃ sarvavarottamaṃ yat /
grahādhipatyaṃ jagātāṃ śubhāśubhaṃ bhaviṣyati tvadvarāgaṃ mahātmana

44.49

haro 'ndhakaṃ varṣasahasramātraṃ divyaṃ svanetrārkahutāśanena /
cakāra saṃśuṣkatanuṃ tvaśoṇitaṃ tvagasthiśeṣaṃ bhagavān sa bhairavaḥ

44.50

tatrāgninā netrabhavena śuddhaḥ sa muktapāpo 'surarāḍ babhuva /
tataḥ prajānāṃ bahurūpamīśaṃ nāthaṃ hi sarvasya carācarasya

44.51

jñātvā sa sarveśvaramīśamavyayaṃ trailokyanāthaṃ varadaṃ vareṇyam /
sarvaiḥ surādyairnatamīḍyamādyaṃ tato 'ndhakaḥ stotramidaṃ cakāra

44.52

andhaka uvāca /
namo 'stu te bhairava bhīmamūrte trilokagoptre śitaśūladhāriṇe /
viṃśārddhabāho bhujageśahāra trinetra māṃ pāhi vipannabuddhim

44.53

jayasva sarveśvara viśvamūrtte surāsurairvanditapādapīṭha /
trailokyamāturgurave vṛṣāṅka bhītaḥ śaraṇyaṃ śaraṇāgato 'smi

44.54

tvāṃ nātha devāḥ śivamīrayanti siddhā haraṃ sthāṇuṃ maharṣayaśca /
bhīmaṃ ca yakṣā manujā maheśvaraṃ bhūtāśca bhūtādhipamāmananti

44.55

niśācarā ugramupārcayanti bhaveti puṇyāḥ pitaro namanti /
dāso 'smi tubhyaṃ hara pāhi mahyaṃ pāpakṣayaṃ me kuru lokanātha

44.56

bhāvaṃstridevastriyugastridharmā tripuṣkaraścāsi vibho trinetra /
trayyāruṇistritivyayātman punīhi māṃ tvāṃ śaraṇaṃ gato 'smi

44.57

triṇāciketastripadapratiṣṭhaḥ ṣaḍaṅgavit tvaṃ viṣayeṣvalubdhaḥ /
trailokyanātho 'si punīhi śaṃbho dāso 'smi bhītaḥ śaraṇāgataste

44.58

kṛtaṃ mahat śaṅkara te 'parādhaṃ mayā mahābhūtapate girīśa /
kāmāriṇā nirjitamānasena prasādaye tvāṃ śirasā nato 'smi

44.59

pāpo 'haṃ pāpakarmāhaṃ pāpātmā pāpasaṃbhavaḥ /
trāhi māṃ deva īśāna sarvapāpaharo bhava

44.60

mā me krudhyasva deveśa tvayā caitādṛśo 'smayaham /
sṛṣṭaḥ pāpasamācāro me prasanno bhaveśvara

44.61

tvaṃ karttā caiva dhātā ca tvaṃ jayastvaṃ mahājayaḥ /
tvaṃ maṅgalyastvamoṅkārastvamīśāno dhruvo 'vyayaḥ

44.62

tvaṃ brahma sṛṣṭikṛnnāthastvaṃ viṣṇustvaṃ maheśvaraḥ /
tvamindrastvaṃ vaṣaṭkāro dharmastvaṃ ca surottamaḥ

44.63

sūkṣmastvaṃ vyaktarūpastvaṃ tvamavyaktastvamīśvaraḥ /
tvayā sarvamidaṃ vyāptaṃ jagat sthāvarajaṅgamam

44.64

tvamādiranto madhyaśca tvamanādiḥ sahasrapāt /
vijayastvaṃ sahasrākṣo virūpākṣo mahābhujaḥ

44.65

antaḥ sarvāgo vyāpī haṃsaḥ prāṇādhipo 'cyutaḥ /
gīrvāṇapatiravyagro rudraḥ paśupatiḥ śivaḥ

44.66

traividyastvaṃ jitakrodho jitārirvijitendriyaḥ /
jayaśca śūlapāṇistvaṃ trāhi māṃ śaraṇāgatam

44.67

pulastya uvāca /
itthaṃ maheśvaro brahman stuto daityādhipena tu /
prītiyuktaḥ viṅgalākṣo hairaṇyākṣimuvāca ha

44.68

siddho 'si dānavapate parituṣṭo 'smi te 'ndhaka /
varaṃ varaya bhadraṃ te yamicchasi vināmbikām

44.69

andhaka uvāca /
ambikā jananī mahyaṃ bhagavāṃstryambakaḥ pitā /
vandāmi caraṇau māturvandanīyā mamāmbikā

44.70

varado 'si yadīśāna tadyātu vilayaṃ mama /
śārīraṃ mānasaṃ vāgjaṃ duṣkṛtaṃ durvicintitam

44.71

tathā me dānavo bhāvo vyapayātu maheśvara /
sthirāstu tvayi bhaktistu varametat prayaccha me

44.72

mahādeva uvāca /
evaṃ bhavatu daityendra pāpaṃ te yātu saṃkṣayam /
mukto 'si daityabhāvācca bhṛṅgī gaṇapatirbhava

44.73

ityevamuktvā varadaḥ śūlagrādavatārya tam /
nirmārjya nijahastena cakre nirvraṇamandhakam

44.74

tataḥ svadehato devān brahmādīnājuhāva saḥ /
te niścerurmahātmāno namasyantastrilocanam

44.75

gaṇān sanandīnāhūya sanniveśya tadāgrataḥ /
bhṛṅginaṃ darśayāmāsa dhruvaṃ naiṣo 'ndhakati hi

44.76

taṃ dṛṣṭvā dānavapatiṃ saṃśuṣkapiśitaṃ ripum /
gaṇādhipatyamāpannaṃ praśaśaṃsurvṛṣadhvajam

44.77

tatastān prāha bhagavān saṃpariṣvajya devatāḥ /
gacchadhvaṃ svāni dhiṣṇyāni bhuñjadhvaṃ tridivaṃ sukham

44.78

sahasrākṣo 'pi saṃyātu parvataṃ malayaṃ śubham /
tatra svakāryaṃ kṛtvaiva paścād yātu triviṣṭapam

44.79

ityevamuktvā tridaśān samābhāṣya vyasarjayat /
pimāmahaṃ namaskṛtya pariṣvajya janārdanam /
te visṛṣṭā maheśena surā jagmustrakṣiviṣṭapam

44.80

mahendro malayaṃ gatvā kṛtvā kāryaṃ divaṃ gataḥ /
gateṣu śakrapāgryeṣu deveṣu bhagavāñciśavaḥ

44.81

visarjayāmāsa gaṇānanumānya yathārhataḥ /
gaṇāśca śaṅkaraṃ dṛṣṭvā svaṃ svaṃ vāhanamāsthitāḥ

44.82

jagmuste śubhalokāni mahābhogāni nārada /
yatra kāmadudhā gāvaḥ sarvakāmaphaladrumāḥ

44.83

nadyastvamṛtavāhinyo hradāḥ pāyasakardamāḥ /
svāṃ svāṃ gatiṃ prayāteṣu pramatheṣu maheśvaraḥ

44.84

samādāyāndhakaṃ haste sanandiḥ śailamabhyagāt /
dvābhyāṃ varṣasahasrābhyāṃ punarāgādvaro gṛhm

44.85

dadṛśe ca gireḥ putrīṃ śvetārkakusumasthitām /
samāyātaṃ nirīkṣyaiva sarvalakṣaṇasaṃyutam

44.86

tyaktvār'kapuṣpaṃ nirgatya sakhīstāḥ samupāhvayat /
samāhūtāśca devyā tā jayādyāstūrmamāgaman

44.87

tābhiḥ parivṛtā tasthau haradarśanalālasā /
tatastrinetro girijāṃ dṛṣṭvā prekṣya ca dānavam

44.88

nandinaṃ ca tathā harṣādāliliṅge gireḥ sutām /
athovācaiṣa dāsaste kṛto devi mayāndhakaḥ

44.89

paśyasva praṇatiṃ yātaṃ svasutaṃ cāruhāsini /
ityuccāryāndhakaṃ caiva putra pahyehi satvaram

44.90

vrajasva śaraṇaṃ mātureṣa śreyaskarī tava /
ityukto vibhunā nandī andhakaśca gaṇeśvaraḥ

44.91

samāgamyāmbikāpādau vavandaturubhāvapi /
andhako 'pi tadā gaurīṃ bhaktinamro mahāmune /
stutiṃ cakre mahāpuṇyāṃ pāpaghnīṃ śrutīsaṃmitām

44.92

andhaka uvāca /
oṃ namasye bhāvānīṃ bhūtabhavyapriyāṃ lokadhātrīṃ janitrīṃ skandamātaraṃ mahādevapriyāṃ dhāriṇīṃ syandinīṃ cetanāṃ trailokyamātaraṃ dharitrīṃ devamātaramathejyāṃ smṛtiṃ dayāṃ lajjāṃ kāntimagryāmasūyāṃ matiṃ sadāpāvanīṃ daityasainyakṣayakarīṃ mahāmāyāṃ vaijayantī suśubhāṃ kālarātriṃ govindabhaginīṃ śailarājapūtrīṃ sarvadevārcitāṃ sarvabhūtārcitāṃ vidyāṃ sarasvatīṃ trinayanamahiṣīṃ namasyāmī mṛḍānīṃ śaraṇyāṃ śaraṇamupāgato 'haṃ namo namaste |
itthaṃ stutā sāndhakena parituṣṭā vibhāvarī /
prāha putra prasannāsmi vṛṇuṣva paramuttamam

44.93

bhṛṅgiruvāca /
pāpaṃ praśamamāyātu trividhaṃ mama pārvati /
tatheśvare ca satataṃ bhaktirastu mamāmvike

44.94

pulastya uvāca /
bāḍhamityabravīd gaurī hiraṇyākṣasutaṃ tataḥ /
sa cāste pūjayañśarvaṃ gaṇānāmadhipo 'bhavat

44.95

evaṃ purā dānavasattamaṃ taṃ maheśvareṇātha virūpadṛṣṭyā /
kṛtvaiva rūpaṃ bhayadaṃ ca bhairavaṃ bhṛṅgitvamīsena kṛtaṃ svabhaktyā

44.96

etat tavoktaṃ harakīrtivardhanaṃ puṇyaṃ pavitraṃ śubhadaṃ maharṣe /
saṃkīrtanīyaṃ dvijasattameṣu dharmāyurārogyadhanaiṣiṇā sadā

Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc