Vamana Purana · Chapter 43
iti śrīvāmanapurāṇe dvicatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
tataḥ svaisainyamālakṣya nihataṃ pramathairatha /
andhako 'bhyetya śukraṃ tu idaṃ vacanamabravīt
bhagavaṃstvāṃ māśritya vayaṃ bādhāma devatāḥ /
athānyānapi viprarṣe gandharvasurakinnarān
tadiyaṃ paśya bhagavan mayā guptā varūthinī /
anāthena yathā nārī pramathairapi kālyate
kujambhādyāśca nihatā bhrātaro mama bhārgava /
akṣayāḥ pramathāścāmī kurukṣetraphalaṃ yathā
tasmāt kuruṣva śreyo no na jīyema yathā paraiḥ /
jayema ca parān yuddhe tathā tvaṃ kurtumarhasi
śukro 'ndhakavacaḥ śrutvā sāntvayan paramādbhutam /
vacanaṃ prāha devarṣe brahmarṣirdānaveśvaram /
tvaddhitārtha yatiṣyāmi kariṣyāmi tava priyam
ityevamuktvā vacanaṃ vidyāṃ saṃjīvanīṃ kaviḥ /
ārvatayāmāsa tadā vidhānena śucivrataḥ
tasyāmāvartyamānāyāṃ vidyāyāmasureśvarāḥ /
ye hatāḥ prathamaṃ yuddhe dānavāste samutthitāḥ
kujambhādiṣu daityeṣu nandī śaṅkaramabravīt /
yuddhāyābhyāgateṣveva nandī śaṅkaramabravīt
mahādeva vaco mahyaṃ śṛṇu tvaṃ paramādbhutam /
avicintyamasahyaṃ ca mṛtānāṃ jīvanaṃ punaḥ
ye hatāḥ pramathairdaityā yathāśaktyā raṇājire /
te samujjīvitā bhūyo bhārgāveṇātha vidyāyā
tadidaṃ tairmahādeva mahatkarma kṛtaṃ raṇe /
saṃjātaṃ svalpameveśa śukravidyābalākṣayam
ityevamukte vacane nandinā kulanandinā /
pratyuvāca prabhuḥ prītya svārthasādhanamuttamam
gaccha sukraṃ gaṇapate mamāntikamupānaya /
ahaṃ taṃ saṃyamiṣyāmi yathāyogaṃ sametya hi
ityevamukto rudreṇa nandī gaṇapatistataḥ /
samājagāma daityānāṃ camuṃ śukrajighṛkṣayā
taṃ dadarśāsuraśreṣṭho balavān hayakandharaḥ /
saṃrurodha tadā mārgaṃ sihasyeva paśurvane
samupetyāhanannandī vajreṇa śataparvaṇā /
sa papātātha niḥsaṃjño yayau nandī tatastvaran
tataḥ kujambho jambhaśca balo vṛtrastvayaḥśirāḥ /
pañca dānavaśārdulā nandinaṃ samupādravan
tathānye dānavaśreṣṭha mayahlādapurogamāḥ /
nānāpraharaṇā yuddhe gaṇanāthamabhidravan
tato gaṇānāmadhipaṃ kuṭyamānaṃ mahābalaiḥ /
samapaśyanta devāstaṃ pitāmahapurogamāḥ
taṃ dṛṣṭvā bhagavān brahma prāha śakrapurogamān /
sāhāyyaṃ kriyatāṃ śaṃbhoretadantaramuttamam
pitāmahoktaṃ vacanaṃ śrutvā devāḥ savāsavāḥ /
samāpatanta vegena śivasainyamathāmbarāt
teṣāmāpatatāṃ vegaḥ pramathānāṃ bale babhau /
āpagānāṃ mahāvegaṃ patantīnāṃ mahārṇave
tato halahalāśabdaḥ samajāyata cobhayoḥ /
balayorghorasaṃkāśo surapramathayoratha
tamantaramupāgamya nandī saṃgṛhya vegavān /
rathād bhārgavamākrāmat siṃhaḥ kṣudramṛgaṃ yathā
tamādāya harābhyāśamāgamad gaṇanāyakaḥ /
nipātya rakṣiṇaḥ sarvānatha śukraṃ nyavedayat
tamānītaṃ kaviṃ śarvaḥ prākṣipad vadane prabhuḥ /
bhārgavaṃ tvāvṛtatanuṃ jaṭhare sa nyaveśayat
sa śaṃbhunā kaviśrṣṭho grasto jaṭharamāsthitaḥ /
tuṣṭāva bhagavāntaṃ taṃ munirvāgbhirathādarāt
śukra uvāca /
varadāya namastubhyaṃ harāya guṇaśāline /
śaṅkarāya maheśāya tryambakāya namo namaḥ
jīvanāya namastubhyaṃ lokanātha vṛṣākape /
madanāgne kālaśatro vāmadevāya te namaḥ
sthāṇave viśvarūpāya vāmanāya sadāgate /
mahādevāya śarvāya īśvarāya namo namaḥ
trinayana hara bhava śaṅkara umāpate jīmūtaketo śuhāgṛha śmaśānanirata bhūtivilepana sūlapāṇe paśupate gopate tatpuruṣasattma namo namaste |
itthaṃ stutaḥ kavivarema haro 'tha bhaktyā prīto varaṃ varaya dadmi tavetyuvāca /
sa prāha devavara dehi varaṃ mamādya yadvai tavaiva jaṭharāt pratinirgamo 'stu
tato haro 'kṣīṇi tadā nirudhya prāha dvijendrādya vinirgamasva /
ityuktamātro vibhunā cacāra devodare bhārgavapuṅgavastu
paribhraman dadarśātha śaṃbhorevodare kaviḥ /
bhuvanārṇavapātālān vṛtān sthāvarajaṅmaiḥ
ādityān vasavo rudrān viśvedevān gaṇāṃstathā /
yakṣān kiṃpuruṣādyādīn gandharvāpsarasāṃ gaṇān
munīn manujasādhyāṃśca paśukīṭapipīlikān /
vṛkṣagulmān girīn vallyaḥ phalamūlauṣadhāni ca
sthālasthāṃśca jalasthāṃścānimiṣānnimiṣānapi /
catuṣpadān sadvipadān sthāvarān jaṅgamānapi
avyaktāṃścaiva vyaktāṃśca saguṇānnirguṇānapi /
sa dṛṣṭvā kautukāviṣṭaḥ paribabhrāma bhārgavaḥ /
tatrāsato bhārgavasya divyaḥ saṃvatsaro gataḥ
na cānamalabhad brahmaṃstataḥ śrānto 'bhavat kaviḥ /
sa śrantaṃ vīkṣya cātmānaṃ nālabhannirgamaṃ vaśī /
bhiktinamro mahādevaṃ śaraṇaṃ samupāgam
śukra uvāca/ /
viśvarūpa mahārūpa viśvarūpākṣasūtradhṛk /
sahasrākṣa mahādeva tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
namo 'stu te śaṅkara śarva śaṃbho sahasranetrāṅghribhujaṅgabhūṣaṇa /
dṛṣṭvaiva sarvān bhuvanāṃstavodare śrānto bhavantaṃ śaraṇaṃ prapannaḥ
ityevamukte vacane mahātmā śaṃbhurvacaḥ prāha tato vihasya /
nirgaccha putro 'si mamādhunā tvaṃ śiśnena bho bhārgavavaṃśacandra
nāmnā tu śukreti carācarāstvāṃ stoṣyanti naivātra vicāramanyat /
ityevamuktvā bhagavān mumoca śiśnena śukraṃ sa ca nirjagāma
vinirgato bhārgāvavaṃśacandraḥ śukratvamāpadya mahānubhāvaḥ /
praṇamya śaṃbhuṃ sa jagāma tūrṇa mahāsurāṇāṃ balamuttamaujāḥ
bhārgave punarāyāte dānavā muditābhavan /
punaryuddhāya vidadhurmatiṃ saha gaṇeśvaraiḥ
gaṇeśvarāstānasurān sahāmarāgaṇairatha /
yuyudhuḥ saṃkulaṃ yuddhaṃ sarva eva jayepsavaḥ
tato 'suragaṇānāṃ ca devatānāṃ ca yudhyatām /
dvandvayuddhūṃ samabhavad ghorarūpaṃ tapodhana
andhako nandinaṃ yuddhaṃ śaṅkukarṇaṃ tvayaḥśirāḥ /
kumbhadhvajaṃ balirdhīmān nandiṣeṇaṃ virocanaḥ
aśvagrīvo viśākhaṃ ca śākho vṛtramayodhayat /
vāṇastathā naigameyaṃ balaṃ rākṣasapuṅgavaḥ
vināyako māhāvīrya paraśvadhadharo raṇe /
saṃkruddho rākṣasaśreṣṭhaṃ tuhuṇḍaṃ samayodhayat /
duryodhanaśca balinaṃ ghaṇṭākarṇamayodhayat
hastī ca kuṇḍajaṭharaṃ hlādo vīraṃ ghaṭodaram /
ete hi balināṃ śreṣṭhā dānavāḥ pramathāstathā /
saṃyodhayanti devarṣe divyābdānāṃ śatani ṣaṭ
śatakratumathāyāntaṃ vajrapāṇimabhisthitam /
vārayāmāsa balavān jambho nāma mahāsuraḥ
sambhunāmāsurapatiḥ sa brahmaṇamayodhayat /
mahaujasaṃ kujambhaśca viṣṇuṃ daityāntakāriṇam
vivasvantaṃ raṇe śālvo varuṇaṃ triśirāstathā /
dvimūrdhā pavanaṃ somaṃ rāhurmitraṃ virūpadhṛk
aṣṭau ye vasavaḥ khyātā dharādyāste mahāsurān /
aṣṭāveva maheṣvāsān vārayāmāsurāhave
sarabhaḥ śalakṣaḥ pākaḥ puro 'tha vipṛthuḥpṛthuḥ /
vātāpi celvalaścaiva nānāśastrāstrayodhinaḥ
viśvedevagaṇān sarvān viṣvaksenapurogamān /
eka eva raṇe raudraḥ kālanemirmahāsuraḥ
ekādaśaiva ye rudrāstāneko 'pi raṇotkaṭaḥ /
yodhayāmāsa tejasvī vidyunmālī mahāsuraḥ
dvāvaśvinau ca narako bhāskarāneva śambaraḥ /
sādhyān marudgaṇāṃścaiva nivātakavacādayaḥ
evaṃ dvandravasahasrāṇi pramathāmaradānavaiḥ /
kṛtāni ca surābdānāṃ daśatīḥ ṣaṭ mahāmune
yadā na śakitā yoddhuṃ daivatairamarārayaḥ /
tadā māyaṃ samāśritya grasantaḥ kramaśo 'vyayān
tato 'bhavacchailapṛṣṭhaṃ prāvṛḍabhrasamaprabhaiḥ /
āvṛtaṃ varjitaṃ sarvaiḥ pramathairamarairapi
dṛṣṭvā śūnyaṃ giriprasthaṃ grastāṃś ca pramathāmarān /
krodhādutpādayāmāsa rudro jṛmbhāyikāṃ vaśī
tayā spṛṣṭā danusutā alasā mandabhāṣiṇaḥ /
vadanaṃ vikṛtaṃ kṛtvā muktaśastraṃ vijṛmbhire
jṛmbhamāṇeṣu ca tadāca dānaveṣu gaṇeśvarāḥ /
surāśca niryayustūrṇaṃ daityadehebhya ākulā
meghaprabhebhyo daityebhyo nirgacchanto 'marottamāḥ /
śobhante padmapatrākṣā meghebhya iva vidyutaḥ
gaṇāmareṣu ca samaṃ nirgateṣu tapodhana /
ayudhyanta mahātmāno bhūya evātikopitāḥ
tatastu devaiḥ sagaṇaiḥ dānavāḥ śarvapālitaiḥ /
parājīyanta saṃgrāme bhūyo bhūyastvaharniśam
tatastrinetraḥ svaiṃ saṃdhyāṃ saptābdhaśatike gate /
kāle 'bhyupāsata tadā so 'ṣṭādaśabhujo 'vyayaḥ
saṃspṛśyāpaḥ sarasvatyāṃ snātvā ca vidhinā haraḥ /
kṛtārtho bhaktimān mūrdhnā puṣpāñjalimupākṣipat
tato nanāma śirasā tataścakre pradakṣiṇam /
hiraṇyagarbhetyādityamupatasthe jajāpa ha
tvaṣṭre namo namaste 'stu samyaguccārya śūladhṛk /
nanarta bhāvagambhīraṃ dordaṇḍaṃ bhrāmayan balāt
parinṛtyati deveśe gaṇāścaivāmarāstathā /
nṛtyante bhāvasaṃyuktā harasyānuvilāsinaḥ
sandhyāmupāsya deveśaḥ parinṛtya yathecchayā /
yuddhāya dānavaiḥ sarvaistrinetrabhujapālitaiḥ
tato 'maragaṇāḥ sarvaistrinetrabhujapālitaiḥ /
dānavā nirjitāḥ sarve balibhirbhayavarjitaiḥ
svabalaṃ nirjitaṃ dṛṣṭvā matvājeyaṃ ca śaṅkam /
andhakaḥ sundamāhūya idaṃ vacanamabrīt
sunda bhrātāsi me vīra viśvasyaḥ sarvavastuṣu /
tadvadāmyadya yadvākyaṃ tacchrutvā yatkṣamaṃ kuru
durjayo 'sau raṇapaṭurdharmātmā kāraṇāntaraiḥ /
samāsate hi hṛdaye padmākṣī śailanandinī
taduttiṣṭhasva gacchāmo yatrāste cāruhāsinī /
tatraināṃ mohayiṣyāmi hararūpeṇa dānava
bhavān bhavasyānucaro bhava nandī gaṇeśvaraḥ /
tato gatvātha bhuktvā tāṃ jeṣyāmi pramathān surān
itvevamukte vacane bāḍhaṃ sundo 'mbhayabhāṣata /
samajāyata śailādirandhakaḥ śaṅkaro 'pyabhūt
nandirudrau tato bhūtvā mahāsuracamūpatī /
saṃprāptau mandaragiriṃ prahāraiḥ kṣatavigrahau
hastamālambya sundasya andhako haramandiram /
viveśa nirviśaṅkena cittenāsurasattamaḥ
tato girisutā dūrādāyāntaṃ vīkṣya cāndhakam /
maheśvaravapuśchnnaṃ prahārairjarjaracchavim
sundaṃ śailādirūpasthamavaṣṭamyāviśat tataḥ /
taṃ dṛṣṭvā mālinīṃ prāha suyaśāṃ vijayāṃ jayām
jaye paśyasva devasya madarthe vigrahaṃ kṛtam /
śatrubhirdānavavaraistaduttiṣṭhasva satvaram
ghṛtamānaya paurāṇaṃ bījikāṃ lavaṇaṃ dadhi /
vraṇabhaṅgaṃ kariṣyāmi svayameva pinākinaḥ
kuruṣva śīghraṃ suyaśe svabharturvraṇanāśanam /
ityevamuktvā vacanaṃ samatthāya varāsanāt
abhyudyayau tadā bhaktvā manyamānā vṛṣadhvajam /
śūlapāṇestataḥ sthitvā rūpaṃ cihnāni yatnataḥ
anviyeṣa tato brahmannobhau pārśvasthitau vṛṣau /
sā jñātvā dānavaṃ raudraṃ māyācchāditavigrahm
apayānaṃ tadā cakre girirājasutā mune /
devyāścintitamājñāya sundaṃ tyaktvāndhako 'suraḥ
samādravata vegena harakāntāṃ vibhāvarīm /
samādravata daiteyo yena mārgeṇa sāgamat
apaskārāntaraṃ bhañjan pādaplutibhirākulaḥ /
tamāpatantaṃ dṛṣṭvaiva girijā prādravad bhayāt
gṛhaṃ tyaktvā hayupavanaṃ sakhībhiḥ sahitā tadā /
tatrāpyanujagāmāsau madāndho munipuṅgava
tathāpi na śaśaṣainaṃ tapaso gopanāya tu /
tadbhayādāviśad gaurī śvetārkakusumaṃ śuci
vijaḍayādyā mahāgulme saṃprayātā layaṃ mune /
naṣṭāyāmātha pārvatyāṃ bhūyo hairaṇyalocaniḥ
sundaṃ haste samādāya svasainyaṃ punarāgamat /
andhake purāyāte svabalaṃ munisattama
prāvartata mahāyuddhaṃ pramathāsurayoratha /
tato 'maragaṇaśreṣṭho viṣṇuścakragadādharaḥ
nijaghānāsurabalaṃ śaṅkarapriyakāmyayā /
śārṅgacāpacyutairbāṇaiḥ saṃsyūtā dānavarṣabhāḥ
pañca ṣaṭ sapta cāṣṭau vā vraghnapādairghanā iva /
gadayā kāṃścidavadhīt cakreṇānyān janārdanaḥ
khaṅgena ca cakartānyān dṛṣṭyānyān bhasmāsādvyadhāt /
halenākṛṣya caivānyān mu salena vyacūrṇayat
garuḍaḥ pakṣapātābhyāṃ tuṇḍenāpyurasāhanat /
sa cādipuruṣo dhātā purāṇāḥ prapitāmahaḥ
bhrāmayan vipulaṃ padmamabhyaṣiñcata vāriṇā /
saṃspṛṣṭā brahmatoyena sarvatīrthamayena hi
gaṇāmaragaṇāścāsan navanāgaśatādhikāḥ /
dānavāstena toyena saṃspṛṣṭāścāghahāriṇā
savāhanāḥ kṣayaṃ jagmuḥ kuliśeneva parvatāḥ /
dṛṣṭvā brahmaharī yuddhe ghātayantau mahāsurān
śatakratuśca dudrāva pragṛhya kuliśaṃ balī /
tamāpatantaṃ saṃprekṣya balo dānavasattamaḥ
muktvā devaṃ gadāpāṇiṃ vimānasthaṃ ca padmajam /
śakramevādravad yoddhuṃ muṣṭimudyāmya nārada /
balavān dānavapatirajeyo devadānavai
tamāpatantaṃ tridaśeśvarastu doṣṇāṃ sahasreṇa yatābalena /
vajraṃ paribhrāmya balasya mūrdhni cikṣepa he mūḍha hato 'syudīrya
sa tasya mūrdhni pravaro 'pi vajro jagāma tūrṇaṃ hi sahasradhā mune /
balo 'dravad devapatiśca bhītaḥ parāṅmukho 'bhṛt samarānmaharṣe
taṃ cāpi jambho vimukhaṃ nirīkṣya bhūtvāgrataḥ prāha na yuktametat /
tiṣṭhasva rājāsi carācarasya na rājadharme gaditaṃ palāyanam
sahasrākṣo jambhavākyaṃ nikhamya bhītastūrṇaṃ viṣṇumāgānmaharṣe /
upetyāha śrūyatāṃ vākyamīśa tvaṃ me nātho bhūtabhavyeśa viṣṇo
jambhastarjayate 'tyarthaṃ māṃ nirāyudhamīkṣya hi /
āyudhaṃ dehi bhagavān tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
tamuvāca hariḥ śakraṃ tyaktvā darpa vrajādhunā /
prārthayasvāyudhaṃ vahniṃ sa te dāsyatyasaṃśayam
janārdanavacaḥ śrutvā śakrastvaritavikramaḥ /
śaraṇaṃ pāvakamagādidaṃ covāca nārada
śakra uvāca /
nighnano mebalaṃ vajraṃ kṛśāno śatadhā gatam /
eṣa cāhūyate jambhastasmāddehyāyudhaṃ mama
pulastya uvāca /
tamāha bhagavān vahniḥ prīto 'si tava vāsava /
yattvaṃ darpa parityajya māmeva śaraṇaṃ gataḥ
ityuccārya svaśaktyāstu śaktiṃ niṣkrāmya bhāvataḥ /
prādādindrāya bhagavān rocamāno divaṃ gataḥ
tāmādāya tadā śaktiṃ śataghaṇṭāṃ sudāruṇām /
pratyudyayau tadā jambhaṃ hantukāmo 'rimardanaḥ
tenātiyaśasā daityaḥ sahasaivābhisaṃdrutaḥ /
krodhaṃ cakre tadā jambha nijaghāna gajādhipam
jambhamuṣṭinipātena bhagnakumbhakaṭo gajaḥ /
nipapāta yathā śailaḥ śakravajrahataḥ purā
patamānād dvipendrāt tu śakraścāplutya vegavān /
tyaktvaiva mandaragiriṃ papāta vasudhātale
patamāna hariṃ śiddhāścāraṇāśca tadābruvan /
mā mā śakra patasvādya bhūtale tiṣṭha vāsava
sa teṣāṃ vacanaṃ śrutvā yogī tasthau kṣaṇaṃ tadā /
prāha caitān kathaṃ yotsye apatraḥ śatrubhiḥ sahaḥ
tamūcurdevagandharvā mā viṣādaṃ vrajeśvara /
yudhyasva tvaṃ samāruhyapreṣayiṣyāma yadā ratham
ityevamuktvā vipulaṃ rathaṃ svastikalakṣaṇam /
vānaradhvajasaṃyuktaṃ haribhirharibhiryutam
śuddhajāmbhūnadamayaṃ kiṅkiṇījālamaṇḍitam /
śakrāya preṣayāmāsurviśvāvasupurogamāḥ
tamāgatamudīkṣyātha hīnaṃ sārathinā hariḥ /
prāha yotsye kathaṃ yuddhe saṃyamiṣye kathaṃ hayān
yadi kaściddhi sārathyaṃ kariṣyati mamādhunā /
tato 'haṃ ghātaye śatrūn nānyatheti kathañcana
tato 'bruvaṃste gandharvā nāsmākaṃ sārathirvibho /
vidyate svayamevāśvāṃstvaṃ saṃyantumihārhasi
ityevamukte gavāṃstyaktvā syandanamuttamam /
kṣamātalaṃ nipapātaiva paribhraṣṭasragambaraḥ
calanmaulirmuktakacaḥ paribhraṣṭāyudhāṅgadaḥ /
patamānaṃ sahasrākṣaṃ dṛṣṭvā bhūḥ samakampata
pṛthivyāṃ kampamānāyāṃ śamīkarṣestapasvinī /
bhāryābravīt prabho bālaṃ bahiḥ kuru yathāsukham
sa tu śīlāvacaḥ śrutvā kimarthamiti cāvravīt /
sā cāha śrūyatāṃ nātha daivajñaparibhāṣitam
yadeyaṃ kampate bhūmistadā prakṣipyate bahiḥ /
yadbāhyato muniśreṣṭha tad bhaved dviguṇaṃ mune
etadvākyaṃ tadā śrutvā bālamādāya putrakam /
nirāśaṅko bahiḥ śīghraṃ prākṣipat kṣmātale dvijaḥ
bhūyo goyugalārthāya praviṣṭo bhāryayā dvijaḥ /
nivārito gatā velā arddhūhānirbhaviṣyati
ityevamukte devarṣe bahirnirgamya vegavān /
dadarśa bāladvitayaṃ samarūpamavasthitam
taṃ dṛṣṭvā devatāḥ pūjya bhāryāṃ cādbhutadarśanām /
prāha tattvaṃ na vindāmi yat pṛcchāmi vadasva tat
bālasyāsya dvitīyasya ke bhaviṣyadguṇā vada /
bhāgyāni cāsya yaccoktaṃ karmatat kathayādhunā
sābravīnnādya te vakṣye vadiṣyāmi punaḥ prabho /
so 'bravīd vada me 'dyaiva nocennāśnāmi bhojanam
sā prāha śrūyatāṃ brahman vadiṣye vacanaṃ hitam /
kātareṇādya yatpṛṣṭaṃ bhāvyaḥ kārurayaṃ ki
ityuktāvati vākye tu bāla eva tvecetanaḥ /
jagāma sāhyaṃ śakrasya kartuṃ sautyaviśāradaḥ
taṃ vrajantaṃ hi gandharvā viśvāvasupurogamāḥ /
jñātvendrasyaiva sāhāyye tejasā samavardhayan
gandharvatejasā yuktaḥ śiśuḥ śakraṃ sametya hi /
provācaihyehi deveśa priyo yantā bhavāmi te
tacchratvāsya hariḥ prāha kasya putro 'si bālaka /
saṃyantāsi kathaṃ cāśvān saṃśayaḥ pratibhāti me
so 'bravīdṛṣitejotthaṃ kṣmābhavanaṃ viddhi vāsava /
gandharvatejasā yuktaṃ vājiyānavaniśāradam
tatchravā bhagavāñchakraḥ khaṃ bheje yogināṃ varaḥ /
sa cāpi vipratanayo mātalirnāmaviśrutaḥ
tato 'dhirūḍhastu rathaṃ śakrastridaśapuṅgavaḥ /
raśmīn śamīkatanayo mātaliḥ pragṛhītavān
tato mandaramāgamya viveśa ripuvāhinīm /
praviśan dadṛśe śrīmān patitaṃ kārsukaṃ mahat
saśaraṃ pañcavarṇābhaṃ sitaraktāsitāruṇam /
pāṇḍucchāyaṃ suraśreṣṭhastaṃ jagrāha samārgaṇam
tatas manasā devān rajaḥsattvatamomayān /
namaskṛtya śaraṃ cāpe sādhijye viniyojayat
tato niśceruratyugrāḥ śarā barhiṇavāsasaḥ /
brahmeśathaviṣṇunāmāṅkāḥ sūdayanto 'surān raṇe
ākāśaṃ vidiśaḥ pṛthvīṃ diśaśca sa śarotkaraiḥ /
sahasrākṣo 'tipaṭubhiśchādayāmāsa nārada
gajo viddho hayo bhinnaḥ pṛthivyāṃ patito rathaḥ /
mahāmātro dharāṃ prāptaḥ sadyaḥ sīdañcharāturaḥ
padāti patito bhūmyāṃ śakramārgaṇatāḍitaḥ /
hatapradhānabhūyiṣṭhaṃ balaṃ tadabhavad ripoḥ
taṃ śakrabāṇabhihataṃ durāsadaṃ sainyaṃ samālakṣya tadā kujambhaḥ /
jambhāsuraścāpi sureśamavyayaṃ prajagamaturgṛhya gade sughore
tāvāpatantau bhagavān nirīkṣya sudarśanenārivināśanena /
viṣṇuḥ kujambhaṃ nijaghāna vegāt sa syandanād gāmagamad gatāsuḥ
tasmin hate bhrātari mādhavena jambhastataḥ krodhavaśaṃ jagāma /
krodhānvitaḥ śakramupādravad raṇe siṃhaṃ yataiṇo 'tivipannabuddhiḥ
tamāpatantaṃ prasamīkṣya śakrastyaktvaiva cāpaṃ saśaraṃ mahātmā /
jagrāha śaktiṃ yamadaṇḍakalpāṃ tāmagnidattāṃ ripave sasarja
śaktiṃ saghaṇṭāṃ kṛtaniḥsvanāṃ vai dṛṣṭvā patantīṃ gadayā jaghāna /
gadāṃ ca kṛtvā sahasaiva bhasmasād bibheda jambhaṃ hṛdaye ca tūrṇam
śaktyā sa bhinno hṛdaye surāriḥ papāta bhūmyāṃ vigatāsureva /
taṃ vīkṣya bhūmau patitaṃ visaṃjñaṃ daityāstu bhītā vimukhā babhūvuḥ
jambhe hate daityabale ca bhagne gaṇāstu hṛṣṭā harimarcayantaḥ /
vīryaṃ praśaṃsanti śatakratośca sa gotrabhiccharvamupetya tasthau
Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0