Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vamana Purana · Chapter 40

40.1

iti śrīvāmanapurāṇe ekonacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
arajā uvāca /
nātmānaṃ tava dāsyāmi buhanoktena kiṃ tava /
rakṣantī bhavataḥ śāpādātmānaṃ ca mahī pate

40.2

prahlāda uvāca/ /
itthaṃ vivadamānāṃ tāṃ bhārgavendrasutāṃ balāt /
kāmopahatacittātmā vyadhvaṃsayata mandadhīḥ

40.3

tāṃ kṛtvā cyutacāpitrāṃ madāndhaḥ pṛthivīpatiḥ /
niścakrāmāśramāt tasmād gataśca nagaraṃ nijam

40.4

sāpi śukrasutā tanvī arajā rajasāplutā /
āśramādatha niragatya bahistasthāvadhosukhī

40.5

cintayantī svapitaraṃ rudatī ca muhurmuhuḥ /
mahāgrahopatapteva rohiṇī śaśinaḥ priyā

40.6

tato bahutithe kāle samāpte yajñakarmaṇi /
pātālādāgamacchukraḥ khamāśramapadaṃ muniḥ

40.7

āśramānte ca dadṛśe sutāṃ daitya rajakhalām /
meghalekhāmivākāśe saṃdhyārāgeṇa rañjitām

40.8

tāṃ dṛṣṭvā paripapraccha putri kenāsi dharṣitā /
kaḥ krīḍati saroṣeṇa samamāśīviṣeṇa hi

40.9

ko 'dyaiva yāmyāṃ nagarīṃ gamiṣyati sudurmatiḥ /
yastvāṃ suddhasamācārāṃ vidhvaṃsayati pāpakṛt

40.10

tataḥ svapitaraṃ dṛṣṭvā kampamānā punaḥ punāḥ /
rudantī vrīḍayopetā mandaṃ mandamuvāca ha

40.11

tava śiṣyeṇa daṇḍena vāryamāṇena cāsakṛt /
balādanāthā rudatī nītāhaṃ vacanīyatām

40.12

etat putryā vacaḥ śrutvā krodhasaṃraktalocanaḥ /
upaspṛśya śucirbhūtvā idaṃ vacanamabravīt

40.13

yasmāt tenāvinitena matto hyabhayamuttamam /
gauravaṃ ca tiraskṛtya cyutadharmārajā kṛtā

40.14

tasmāt sarāṣṭraḥ sabalaḥ sabhṛtyo vāhanaiḥ saha /
saptarātrāntarād bhasma grāvavṛṣṭyā bhaviṣyati

40.15

ityevamuktvā munipuṅgavo 'sau śaptvā sa daṇḍaṃ svasutāmuvāca /
tvaṃ pāpamokṣārthamihaiva putri tiṣṭhasva kalyāṇi tapaścarantī

40.16

śpatvetthaṃ bhagavān śukro daṇḍamikṣvākunandanam /
jagāma śiṣyasahitaḥ pātālaṃ dānavālayam

40.17

daṇḍo 'pi bhasmasād bhūtaḥ sarāṣṭrabalavāhanaḥ /
mahatā grāvavaraṣeṇa saptarātrāntare tadā

40.18

evaṃ tadṛṇḍakāraṇyaṃ parityajyanati devatā /
ālayaṃ rākṣasānāṃ tu kṛtaṃ devena śaṃbhunā

40.19

evaṃ parakalatrāṇi nayanti sukṛtīnapi /
bhasmabhūtān prākṛtāṃstu mahāntaṃ ca parābhavam

40.20

tasmādandhaka durbuddhirna kāryā bhavatā tviyam /
prākṛtāpi dahennārī kimutāhodrinandinī

40.21

śaṅkaro 'pi na daityeśa śakyo jetuṃ surāsuraiḥ /
draṣṭumapyamitaujaskaḥ kimu yodhayituṃ raṇe

40.22

pulastya uvāca /
ityevamukte vacane kruddhastāmrekṣaṇaḥ śvasan /
vākyamāha mahātejāḥ prahlādaṃ cāndhakāsuraḥ

40.23

kiṃ mamāsau raṇe yoddhuṃ śaktastrimayano 'sura /
ekākī dharmarahito bhasmāruṇitavigrahaḥ

40.24

nāndhako bibhiyādindrānnāmarebhyaḥ kathañcana /
sa kathaṃ vṛṣapatrākṣād bibheti strīmukhekṣakāt

40.25

tacchrutvāsya vaco ghoraṃ prahlādaḥ prāha nārada /
na samyaguktaṃ bhavatā viruddhaṃ dharmator'thataḥ

40.26

hutāśanapataṅgābhyāṃ siṃhakroṣṭukayoriva /
gajendramaśakābhyāṃ ca rukmapāṣāṇayoriva

40.27

eteṣāmebhiruditaṃ yāvadantaramandhaka /
tāvadevāntaraṃ cāsti bhavato vā harasya ca

40.28

vārito 'si mayā vīra bhūyo bhūyaśca vāryase /
śṛṇuṣva vākyaṃ devarṣerasitasya mahātmanaḥ

40.29

yo dharmaśīlo jitamānaroṣo vidyāvinīto na paropatāpī /
svadāratuṣṭaḥ paradāravarjo natasya loke bhayamasti kiñcit

40.30

yo dharmahīnaḥ kalahapriyaḥ sadā paropatāpī śrutiśāstravarjitaḥ /
parārthadāreṣsuravarṇasaṃgamī sukhaṃ na vindeta paratra ceha

40.31

dharmānvito 'bhūnmanurarkaputraḥ svadārasaṃtuṣṭamanāstvagastyaḥ

40.32

etāni puṇyāni kṛtānyamībhirmayā nibaddhāni kulakramoktyā /
tejonvitāḥ śāpavarakṣamāśca jātāśca sarve surasiddhapūjyāḥ

40.33

adharma'yukto 'ṅgasuto babhūva vibhuśca nityaṃ kalahapriyo 'bhūt /
paropatāpī namucirdurātmā parābalepsurnahuṣaśca rājā

40.34

parārthalipsurdijito hiraṇyadṛk mūrkhastu tasyāpyanujaḥ sudurmatiḥ /
avarṇasaṃgī yadusttamaujā ete vinaṣṭāstvanayāt purā hi

40.35

tasmād dharmo na saṃtyājyo dharmo hi paramā gatiḥ /
dharmahīnā narā yānti rauravaṃ narakaṃ mahat

40.36

dharmastu gaditaḥ puṃbhistāraṇe divi ceha ca /
patanāya tathādharma iha loke paratra ca

40.37

tyājyaṃ dharmānvitairnnityaṃ paradāropasevanam /
nayanti paradārā hi narakānekaviṃśatim /
sarveṣāmapi varṇānāmeṣa dharmo dhruvo 'ndhaka

40.38

parārthaparadāreṣu yadā vāñchāṃ kariṣyati /
sa yāti narakaṃ ghoraṃ rauravaṃ bahulāḥ samāḥ

40.39

evaṃ purāsurapate devarṣirasito 'vyāyaḥ /
prāha dharmavyavasthānaṃ khagendrāyāruṇāya hi

40.40

tasmāt sudūrato varjet paradārān vicakṣaṇāḥ /
nayanti nikṛtiprajñaṃ paradārāḥ parābhavam

40.41

pulastya uvāca /
ityevamukte vacane prahlādaṃ prāha cāndhakaḥ /
bhavān dharmaparastveko nāhaṃ dharma samācare

40.42

ityevamuktvā prahlādamandhakaḥ prāha śambaram /
gaccha śambara śailendraṃ mandaraṃ vada śaṅkaram

40.43

bhikṣo kimarthaṃ śaulendraṃ svargopamyaṃ sakandaram /
paribhuñjasi kenādya tava datto vadasva māma

40.44

tiṣṭhanti śāsane mahyaṃ devāḥ śakrapurogamāḥ /
tat kimarthaṃ nivasase māmanādṛtya mandare

40.45

yadīṣṭastava śailendraḥ kriyatāṃ vacanaṃ mama /
yeyaṃ hi bhavataḥ patnī sā me śīghraṃ pradīyatām

40.46

ityuktaḥ sa tadā tena śambaro mandaraṃ drutam /
jagāma tatra yatrāste saha devyā pinākadhṛk

40.47

gatvovācāndhakavaco yāthātathyaṃ danoḥ sutaḥ /
tamuttaraṃ haraḥ prāha śṛṇvatyā girikanyayā

40.48

mamāyaṃ mandaro dattaḥ sahasrākṣeṇa dhīmatā /
tanna śaknomyahaṃ tyaktuṃ vinājñāṃ vṛkṣavairiṇaḥ

40.49

yaccābravīd dīyatāṃ me giriputrīti dānavaḥ /
tadeṣā yātu svaṃ kāmaṃ nāhaṃ vārayituṃ kṣamaḥ

40.50

tato 'bravīt girisutā śambaraṃ munisattama /
brūhi gatvāndhakaṃ vīra mama vākyaṃ vipaścitam

40.51

ahaṃ patākā saṃgrāme bhavānīśaśca devinau /
prāmadyūtaṃ paristīrya yo jeṣyati sa lapsyate

40.52

ityevamukto matimān śambaro 'ndakamāgamat /
samāgamyābravīd vākyaṃ śarvagauryośca bhāṣitam

40.53

tacchratvā dānavapatiḥ krodhadīptekṣaṇaḥ śvasan /
samāhūyābravīd vākyaṃ duryodhanamidaṃ vacaḥ

40.54

gaccha śīghraṃ mahābāho bherīṃ sānnāhikīṃ dṛḍhām /
tāḍayasva suviśrabdhaṃ duḥśīlāmiva yoṣitam

40.55

samādiṣṭo 'ndhakenātha bherīṃ duryodhano balāt /
tāḍayāmāsa vegena yathāprāṇena bhūyasā

40.56

sā tāḍitā balavatā bherī duryodhanena hi /
satvaraṃ bhairavaṃ rāvaṃ rurāva surabhī yathā

40.57

tasyāstaṃ svaramākarṇya sarva eva mahāsurāḥ /
samāyātāḥ sabhāṃ tūrṇaṃ kimetaditi vādinaḥ

40.58

yāthātathyaṃ ca tān sarvānāha senāpatirbalī /
te cāpi balināṃ śreṣṭhāḥ sannaddhā yuddhakāṅkṣiṇaḥ

40.59

sahāndhakā niryayuste gajairuṣṭrairhayai rathaiḥ /
andhako rathamāsthāya pañcanalvapraṇamāṇataḥ

40.60

tryambakaṃ sa parājetuṃ kṛtabuddhirviniryayau /
jambhaḥ kujambho huṇḍaśca tuhuṇḍaḥ śambaro baliḥ

40.61

bāṇāḥ kārtasvaro hastī sūryaśatrurmahodaraḥ /
ayaḥśuṅkuḥ śibiḥ śālvo vṛṣaparvā virocanaḥ

40.62

hayagrīvaḥ kālanemiḥ saṃhlādaḥ kālanāśanaḥ /
śarabhaḥ śalabhaścaiva vipracittiśca vīryavān

40.63

duryodhanaśca pākaśca vipākaḥ kālaśambarau /
ete cānye ca bahavo mahāvīryā mahābalāḥ /
prajagamurutsukā yoddhuṃ nānāyudhadharā raṇe

40.64

itthaṃ durātmā danusainyapālastadāndhako yoddhumanā hareṇa /
mahācalaṃ mandaramabhyupeyivān sa kālapāśāvasito hi mandadhīḥ

Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc