Vamana Purana · Chapter 30

iti śrīvāmanapurāṇe ekonatriṃśodhyāyaḥ
pulastya uvāca /
caṇḍamuṇḍau ca nihatau sainyaṃ ca vidrutam /
samādideśātibalaṃ raktabījaṃ mahāsuram /
akṣauhiṇīnāṃ triṃśadbhiḥ koṭibhiḥ parivāritam

tamāpatantaṃ daityānāṃ balaṃ dṛṣṭvaiva caṇḍikā /
mumoca siṃhanādaṃ vai tābhyāṃ saha maheśvarī

ninadantyāstato devyā brahmāṇī mukhato 'bhavat /
haṃsayuktavimānasthā sākṣasūtrakamaṇḍaluḥ

māheśvarī trinetrā ca vṛṣārūḍhā triśūlinī /
mahāhivalayā raudrā jātā kuṇḍalinī kṣaṇāt

kaṇṭhādatha ca kaumārī barhipatrā ca śaktinī /
samudbhūtā ca devarṣe mayūravaravāhanā

bāhubhyāṃ garuḍārūḍhā śaṅkhacakragadāsinī /
śārṅgabāṇadharā jātā vaiṣṇavī rūpaśālinī

mahogramuśalā raudrā daṃṣṭrollikhitabhūtalā /
vārāhī pṛṣṭhato jātā śeṣanāgopari śthitā

vajrāṅkuśodyatakarā nānālaṅkārabhūṣitā /
jātā gajendrapaṣṭhasthā māhendrī stanamaṇḍalāt

vikṣipantī saṭākṣepairgrahanakṣatratārakāḥ /
nakhinī hṛdayājjātā nārasiṃhī sudāruṇā

tābhirnipātyamānaṃ tu nirīkṣya balamāsuram /
nanāda bhūyo nādān vai caṇḍikā nirbhayā ripūn /
tanninādaṃ mahacchrutvā trailokyapratipūrakam

samājagāma deveśaḥ śūlapāṇistrilocanaḥ /
abhyetya vandya caivaināṃ prāha vākyaṃ tadāmbikaṃ

samāyāto 'smi vai durge dehyājñāṃ kiṃ karomi te /
tadvākyasamakālaṃ ca devyā dehodbhavā śivā

jātā sā cāha deveśaṃ gaccha dautyena śaṅkara /
brūhi śumbhaṃ niśumbhaṃ ca yadi jīvitumicchatha

tad gacchadhvaṃ durācārāḥ saptamaṃ hi rasātalam /
vāsavo labhatāṃ svargaṃ devāḥ santu gatavyathā

yajantu brāhmaṇādyāmī varṇā yajñāṃśca sāmpratam /
noced balāvalepena bhavanto yoddhumicchatha

tadāgacchadhvamavyagrā eṣāhaṃ viniṣūdaye /
yatastu sā śivaṃ dautye nyayojayat nārada

tato nāma mahādevyāḥ śivadūtītyajāyata /
te cāpi śaṅkaravacaḥ śrutvā garvasamanvitam/ /
huṅkṛtvābhyadravan sarve yatra kātyāyanī sthitā

tataḥ śaraiḥ śaktibhiraṅkurvaraiḥ paraśvadhaiḥ śūlabhuśuṇḍipaṭṭiśaiḥ /
prāsaiḥ sunīkṣṇaiḥ parighaiśca vistṛtairvavarṣatudaityavarau sureśvarīm

sā cāpi bāṇairvarakāmukacyutaiś ciccheda śastrāṇyatha bāhubhiḥ saha /
jaghāna cānyāt raṇacaṇḍavikramā mahāsurān bāṇaśatairmaheśvarī

mārī triśūlena jaghāna cānyān khaṭvāṅgapātairaparāṃśca kauśikī /
mahājalakṣepahataprabhāvān brāhmī tathānyānasurāṃścakāra

māheśvarī śūlavidāritorasaś cakāra dagdhānaparāṃśca vaiṣṇavī /
śaktyā kumārī kuliśena caindrī tuṇḍena cakreṇa varāharūpiṇī

nakhairvibhinnānapi nālasiṃhī aṭṭāṭṭahāsaipi rudradutī /
rudrastriśūlena tathaiva cānyān vināyakaścāpi paraśvadhena

evaṃ hi devyā vividhaistu rūpairnipātyamānā danupugavāste /
petuḥ pṛthivyāṃ bhuvi cāpi bhūtaiste bhakṣyamāṇāḥ pralayaṃ prajagmuḥ

te vadhyamānāstvatha devatābhirmahāsurā mātṛbhirākulāśca /
vimuktakeśāstaralekṣaṇā bhayāt te raktabījaṃ śaraṇaṃ hi jagmuḥ

sa raktabījaḥ sahasābhyupetya varāstramādāya ca mātṛmaṇḍatam /
vidrāvayan bhūtagaṇān samantād viveśa kopāt sphuritādharaśca

tamāpatantaṃ prasamīkṣya mātaraḥ śastraiḥ śitāgrairditajaṃ vavarṣuḥ /
yo raktabindurnyapatat pṛthivyāṃ sa tatpramāṇastvasuro 'pi jajñe

tatastadāścaryamayaṃ nirīkṣya sā kauśikī keśinimabhyuvāca /
pibasva caṇḍe rudhiraṃ tvarātervitatya vaktraṃ vaḍavānalābham

sā tvevamuktā varadāmbikā hi vitatya vaktraṃ vikarālamugram /
oṣṭhaṃ nabhaspṛk pṛthivīṃ spūśantaṃ kṛtvādharaṃ tiṣṭhati carmamuṇḍā

tato 'mbikā keśavikarṣaṇākulaṃ kṛtvā ripuṃ prākṣipata svavaktre /
bibheda śūlena tathāpyurastaḥ kṣatodbhavānye nyapataṃśca vaktre

tatastu śoṣaṃ prajagāma raktaṃ raktakṣaye hīnabalo babhūva /
taṃ hīnavīryaṃ śatadhā cakāra cakreṇa cāmīkarabhūṣitena

tasmin viśaste danusainyanāte te dānavā dīnataraṃ vineduḥ /
hā tāta ha bhrātariti bruvantaḥ kta yāsi tiṣṭhasva muhūrttamehi

tathāpare vilulitakeśapāśā viśīrṇavarmābharaṇā digambarāḥ /
nipātitā dharaṇitale mṛḍānyā pradudruvurgirivaramuhya daityāḥ

viśīrṇavarmāyudhabhūṣaṇaṃ tat balaṃ nirīkṣyaiva hi dānavendraḥ /
viśīrmacakrākṣaratho niśumbhaḥ krodhānmṛḍānīṃ samupājagāma

khaḍgaṃ samādāya ca carma bhāsvaraṃ dhunvan śiraḥ prekṣya ca rūpamasyāḥ /
saṃstambhamohajvarapīḍite 'tha citre yathāsau likhito babhūva

taṃ stambhitaṃ vīkṣya surāmagre provāca devī vacanaṃ vihasya /
anena vīryeṇa surāstvayā jitā anena māṃ prārthayase balena

śrutvā tu vākyaṃ kauśikyā dānavaḥ sucirādiva /
provāca cintayitvātha vacanaṃ vadatāṃ varaḥ

sukumārarīro 'thaṃ macchastrapatanādapi /
śatadhā yāsyate bhīru āmapātramivāmbhasi

etad vicintayannartha tvāṃ praharttu na sundari /
karomi buddhi tasmāt tvaṃ māṃ bhajasvāyatekṣaṇe

mama khaṅganipātaṃ hi nendro dhārayituṃ kṣamaḥ /
nivarttaya matiṃ yuddhād bhāryā me bhava sāmpratam

itthaṃ niśumbhavacanaṃ śrutvā yogīśvarī mune /
vihasya bhāvagambhīraṃ niśumbhaṃ vākyamabravīt

nājitāhaṃ raṇe vīra bhave bhāryā hi kasyacit /
bhavān yadiha bhāryārtho tato māṃ jaya saṃyuge

ityevamukte vacane khaṅgamudyamya dānavaḥ /
pracikṣepa tadā vegāt kauśikīṃ prati nārada

tamāpatantaṃ nistriṃśaṃ ṣaḍbhirbarhiṇarājitaiḥ /
ciccheda carmaṇā sārddha tadadbhutamivābhavat

khaḍge sacarmaṇi chinne gadāṃ gṛhya mahāsuraḥ /
samādravat kośabhavāṃ vāyuvegasamo jave

tasyāpatata evāśu karau śliṣṭau samau dṛḍhau /
gadayā saha ciccheda kṣurepreṇa raṇe 'mbikā

tasminnapatite raudre suraśatrau bhayaṅkare /
caṇḍādya mātaro hṛṣṭāścakruḥ kilakilādhvanim

gaganasthāstato devāḥ śatakratupurogamāḥ /
jayasva vijayetyūcurhṛṣṭāḥ śatrau nipātite

tatastūryāṇyavādyanta bhūtasaṃghaiḥ samantataḥ /
puṣpavṛṣṭiṃ ca mumucuḥ surāḥ kātyāyanīṃ prati

niśumbhaṃ patitaṃ dṛṣṭvā śumbhaḥ krodhānmahāmune /
vṛndārakaṃ samāruhya pāśapāṇiḥ samabhyagāt

tamāpatantaṃ dṛṣṭvātha sagajaṃ dānaveśvaram /
jagrā ha caturo vāṇāṃścandrārdhākaravarcasaḥ

kṣuraprābhyāṃ samaṃ pādau dvau ciccheda dvipasya sā /
dvābhyāṃ kumbhe jaghānātha hasantī līlayāmbikā

nikṛttābhyāṃ gajaḥ padmyāṃ nipapāta tathecchayā /
śakravajrasamākrāntaṃ śailarājaśiro yathā

tasyāvarjitanāgasya śumbhasyāpyutpatiṣyataḥ /
śiraściccheda bāṇena kuṇḍalālaṅkṛtaṃ śivā

chinne śirasi daityendro nipapāta sakuñjaraḥ /
yathā samahiṣaḥ kroñco mahāsenasamāhataḥ

śrutvā surāḥ suraripu nihatau mṛḍānyā sendrāḥ sasūryamarudaśvivasupradhānāḥ /
āgatya taṃ girivaraṃ vinayāvanamrā devyāstadā stutipadaṃ tvidamīrayantaḥ

devā ūcuḥ/ /
namo 'stu te bhagavati pāpanāśini namo 'stu te suraripudarpaśātani /
namo 'stu te harihararājyadāyini namo 'stu te makhabhujakāryakāriṇi

namo 'stu te tridaśaripukṣayaṅkari namo 'stu te śatamakhapādapūjite /
namo 'stu te mahiṣavināsakāriṇi namo 'stu te hariharabhāskarastute

namo 'stu te 'ṣṭādaśabāhuśālini namo 'stu te śumbhaniśumbhaghātini /
namo 'stu lokārttihare triśūlini namo 'stu nārāyaṇi cakradhāriṇi

namo 'stu vārāhi sadā dharādhare tvāṃ nārasiṃhi praṇatā namo 'suta te /
namo 'stu nārasiṃhi praṇatā namo 'stu te /
namo 'stu te vajradhare gajadhvaje namo 'suta kaumāri mayūravāhini

namo 'stu paitāmahahaṃsavāhane namo 'stu mālāvikaṭe sukeśini /
nama'stu mālāvikaṭe sukeśini /
namo 'stu te rāsabhapṛṣṭhavāhini namo 'stu sarvārttihare jaganmaye

namo 'stu viśveśvari pāhi viśvaṃ niṣūdayārīn dvijadevatānām /
namo 'stu te sarvamayi trinetre namo namaste varade prasīda

brahmāṇī tvaṃ mṛḍānī varaśikhigamanā śaktihastā kumārī vārāhī tvaṃ suvaktrā khagapatigamanā vaiṣṇavī tvaṃ saśārṅgo /
durdṛśyā nārasiṃhī ghuraghuritaravā tvaṃ tathaindrī savajrā tvaṃ mārī carmamuṇḍāśavagamanaratā yoginī yogasiddhā

namaste trinetre bhagavati tavacaraṇānuṣitā ye aharaharvinataśiraso 'vanatāḥ /
nahi nahi paribhavamastyaśubhaṃ ca stutibalikusumakarāḥ satataṃ ye

evaṃ stutā suravaraiḥ suraśatrunāśinī prāha prahasya surasiddhamaharṣivaryān /
prāpto mayād bhutatamo bhavatāṃ prasādāt saṃgrāmamūrdhvi suraśatrujayaḥ pramardāt

imāṃ stutiṃ bhaktiparā narottamā bhavadbhiruktāmanukīrttayanti /
duḥsvapnanāśo bhavitā na saṃśayo varastathānyo vriyatāmabhīpsitaḥ

devā ūcuḥ /
yadi varadā bhavatī tridaśānāṃ dvijaśiśugoṣu yatasva hitāya /
punarapi devaripūnaparāṃstvaṃ pradaha hutāśanatulyaśarīre

devyuvāca/ /
bhūyo bhaviṣyāmyasṛgukṣitānanā harānanasvedajalodbhavā surāḥ /
andhāsurasyāpratipoṣaṇe ratā nāmnā prasiddhā bhuvaneṣu carcikā

bhūyo vadhiṣyāmi surārimuttamaṃ saṃbhūya nandasya gṛhe yaśodayā /
taṃ vipracittiṃ lavaṇaṃ tathāparau śumbhaṃ niśumbhaṃ daśanaprahārimī

bhūyaḥ surāstiṣyayuge nirāśinī nirīkṣya mārī ca gṛhe śatakratoḥ /
saṃbhūya devyāmitasatyadhāmayā surā bhariṣyāmi ca śākambharī vai

bhūyo vipakṣakṣapaṇāya devā vindhye bhaviṣyamyṛṣirakṣaṇārtham /
durvṛttaceṣṭān vinihatya daityān bhūyaḥ sameṣyāmi surālayaṃ hi

yadāruṇākṣo bhavitā mahāsuraḥ tadā bhaviṣyāmi hitāya devātāḥ /
mahālirūpeṇa vinaṣṭajīvitaṃ kṛtvā samaṣyāmi punastriviṣṭapam

pulastya uvāca /
ityevamuktvā varadā surāṇāṃ kṛtvā praṇāmaṃ divajapuṅgavānām /
visṛjya bhūtāni jagāma devī khaṃ siddhasaṃghairanugamyamānā

idaṃ purāṇaṃ paramaṃ pavitraṃ devyā jayaṃ maṅgaladāyi puṃsām /
śrotavyametanniyataiḥ sadaiva rakṣoghnametadbhagavānuvāca

abhijānīhi bhavataḥ śāpādvāratāṃ gatm /
subahūni ca pāpāni mayā yāni kṛtāni hi

dadṛśe rūpasaṃpannāṃ ghṛtācīṃ sa plavaṅgamaḥ /
sāpi taṃ balināṃ śreṣṭhaṃ dṛṣṭvaiva kapikuñjaram