Vamana Purana · Chapter 23
devadeva uvāca /
tasyāṃ tapatyāṃ narasattamena jātaḥ sutaḥ pārthivalakṣaṇastu /
sa jātakarmādibhireva saṃskṛto vivarddhatājyena huto yathāgniḥ
kṛto 'sya cūḍākaraṇaśca devā vipraṇa mitrāvaruṇātmajena /
navābdikasya vratabandhanaṃ ca vede ca śāstre vidhipārago 'būt
tataścatuḥpaḍbhirapīha varṣaiḥ sarvajñatāmabhyagamata tato 'sau /
khyātaḥ pṛthivyāṃ puruṣottamo 'sau nāmnā kuruḥ saṃvaraṇasya putraḥ
tato narapatirdṛṣṭvā dharmikaṃ tanayaṃ śubham /
dārakriyārthamakarod yatnaṃ śubhakule tataḥ
sodāminīṃ sudāmnastu sutāṃ rūpādhikāṃ napaḥ /
kurorarthāya vatavān sa prādāt kurave 'pi tām
sa tāṃ nṛpasutāṃ labdhvā dharmārthāvavirodhayan /
reme tanvyā saha tayā paulomyā maghavāniva
tato narapatiḥ putraṃ rājyabhārakṣamaṃ balī /
viditvā yovarājyāya vidhānenābhyaṣecayat
tato rājye 'bhiṣiktastu kuruḥ pitrā nije pade /
pālayāmāsa sa mahīṃ putravacca svayaṃ prajāḥ
sa eva kṣetrapālo 'bhūt paśupālaḥ sa eva hi /
sa sarvapālakaścāsīt prajāpālo mahābalaḥ
tato 'sya buddhirupannā kīrtirloke garīyasī /
yāvatkīrtiḥ susaṃsthā hi tāvadvāsaḥ suraiḥ saha
sa tvevaṃ nṛpatiśreṣṭho yāthātathyamavekṣya ca /
vicacāra mahīṃ sarvāṃ kīrtyarthaṃ tu narādhipaḥ
tato dvaitavanaṃ nāma puṇyaṃ lokeśvaro balī/ /
tadāsādya susaṃtuṣṭo viveśābhyāntaraṃ tataḥ
tatra devīṃ dadarśātha puṇyāṃ pāpavimocanīm /
plakṣajāṃ brahmaṇaḥ putrīṃ harijihvāṃ sarasvatīm
sudarśanasya jananīṃ hvandaṃ kṛtvā suvistaram /
sthitāṃ bhagavatīṃ kūle tīrthakoṭibhirāplutām
tasyāstajjalamīkṣyaiva snātvā prīto 'bhavannṛpaḥ /
samājagāma ca punaḥ brahmaṇo vedimuttarām
samantapañcakaṃ nāma dharmasthānamanuttamam /
ākamantād yojanāni pañca ca sarvataḥ
devā ūcuḥ /
kiyantyo vedayaḥ santi brahmaṇaḥ puruṣottama /
yenottaratayā vedirgāditā sarvapañcakā
devadeva uvāca/ /
vedayo lokanāthasya pañca dharmasya setavaḥ /
yāsu yaṣṭaṃ sureśena lokanāthena śaṃbhunā
prayāgo madhyamā vediḥ pūrvā vedirgayāśiraḥ /
virajā dakṣiṇā vediranantaphaladāyinī
pratīcī puṣkarā vedistribhiḥ kuṇḍairalaṅkṛtā /
samantapañcakā coktā vedirevottarāvyayā
tamamanyata rājarṣiridaṃ kṣetraṃ mahāphalam /
kariṣyāmi kṛṣiṣyāmi sarvān kāmān yathepsitān
iti saṃcintya manasā tyaktvā syantanamuttamam /
cakre kīrtyarthamatulaṃ saṃsthānaṃ pārthivarṣabhaḥ
kṛtvā sīraṃ sa sauvarṇaṃ gahya rudravṛṣaṃ prabhuḥ /
pauṇḍrakaṃ yāmyamahiṣaṃ svayaṃ karṣitumudyataḥ
taṃ karṣantaṃ naravaraṃ samabhyetya takratuḥ /
provāca rājan kimidaṃ bhavān kartumihodyataḥ
taṃ karṣantaṃ naravaraṃ samabhyetya śatakratuḥ /
provāca rājan kimidaṃ bhavān kartumihodyataḥ
rājābravīt suravaraṃ tapaḥ satyaṃ kṣamāṃ dayām /
kṛṣāmi śaucaṃ dānaṃ ca yogaṃ ca brahmacāritām
tasyovāca harirdevaḥ kasmādbījo nareśvara /
labdho 'ṣṭāṅgeti sahasā avahasya gatastataḥ
gate 'pi śakra rājarṣirahanyahani sīradhṛk /
kṛṣate 'nyān samantācca saptakrośān mahīpatiḥ
tato 'hamabruvaṃ gatvā kuro kimidamityatha /
tadāṣṭāṅgaṃ mahādharmaṃ samākhyātaṃ nṛpeṇa hi
tato mayāsya gaditaṃ nṛpa bījaṃ kva tiṣṭhati /
sa cāha mama dehasthaṃ bījaṃ tamahamabruvam /
dehyahaṃ vāpayiṣyāmi sīraṃ kṛṣatu vai bhavān
tato nṛpatinā bāhurdakṣiṇaḥ prasṛtaḥ kataḥ /
prasṛtaṃ taṃ bhujaṃ dṛṣṭvā mayā cakreṇa vegataḥ
sahasradhā tataśchidya datto yuṣmākameva hi /
tataḥ savyo bhujo rājñā dattaś chinno 'pyasau mayā
tathaivoruyugaṃ prādānmayā chinnau ca tāvubhau /
tataḥ sa me śiraḥ prādāt tena prīte 'smi tasya ca /
varado 'smītyathetyukte kururvaramayācata
yāvadetanmayā kṛṣṭaṃ dharmakṣetraṃ tadastu ca /
snātānāṃ ca mṛtānāṃ ca mahāpuṇyaphalaṃ tviha
upavāsaṃ ca dānaṃ ca snānaṃ japyaṃ ca mādhava /
homayajñādikaṃ cānyacchubhaṃ vāpyaśubhaṃ vibho
tvatprasāddhṛṣīkeśa śaṅkhacakragadādhara /
akṣayaṃ pravare kṣetre bhavatvatra mahāphalam
tathā bhavān suraiḥ sārdhaṃ samaṃ devena śalinā /
vasa tvaṃ puṇḍarīkākṣa mannāmavyañjake 'cyuta /
ityevamuktastenāhaṃ rājñā bāḍhamuvāca tam
tathā ca tvaṃ divyavapurbhava bhūyo mahīpate /
tathāntakāle māmeva layaṭameṣyasi suvrata
kīrtiśca śāśvatī tubhyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
tatraiva yājakā yajñān yajiṣyanti sahasraśaḥ
tasya kṣetrasya rakṣārthaṃ dadau sa puruṣottamaḥ /
yakṣaṃ ca candranāmānaṃ vāsukiṃ cāpi pannagam
vidyādharaṃ śaṅkukarṇaṃ sukeśiṃ rākṣaseśvaram /
ajāvanaṃ ca nṛpatiṃ mahodevaṃ ca pāvakam
etāni sarvato 'bhyetya rakṣanti kurujāṅgalam /
amīṣāṃ balino 'nye ca bhṛtyāścaivānuyāyinaḥ
aṣṭau sahasrāṇi dharanurdharāṇāṃ ye vārayantīha suduṣkṛtān vai /
snātuṃ na yacchanti mahograrūpāstavanyasya bhūtāḥ sacarācarāṇām
tasyaiva madhye bahupuṇya uktaḥ pṛthūdakaḥ pāpaharaḥ śivaśca /
puṇyā nadī prāṅmukhatāṃ prayātā yatraughayuktasya śubhā jatāḍhyā
pūrvaṃ prajeyaṃ prapitāmahena sṛṣṭā samaṃ bhūtagaṇaiḥ samastaiḥ /
mahī jalaṃ vahnisamīrameva khaṃ tvevamādau vibabhau pṛthūdakaḥ
tathā ca sarvāṇā mahārṇavāni tīrthāni nadyaḥ stravaṇāḥ sarāṃsi /
saṃnirmitānīha mahābhujena taccaikyamāgāt salilaṃ mahīṣu
Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0