Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vamana Purana · Chapter 23

23.1

devadeva uvāca /
tasyāṃ tapatyāṃ narasattamena jātaḥ sutaḥ pārthivalakṣaṇastu /
sa jātakarmādibhireva saṃskṛto vivarddhatājyena huto yathāgniḥ

23.2

kṛto 'sya cūḍākaraṇaśca devā vipraṇa mitrāvaruṇātmajena /
navābdikasya vratabandhanaṃ ca vede ca śāstre vidhipārago 'būt

23.3

tataścatuḥpaḍbhirapīha varṣaiḥ sarvajñatāmabhyagamata tato 'sau /
khyātaḥ pṛthivyāṃ puruṣottamo 'sau nāmnā kuruḥ saṃvaraṇasya putraḥ

23.4

tato narapatirdṛṣṭvā dharmikaṃ tanayaṃ śubham /
dārakriyārthamakarod yatnaṃ śubhakule tataḥ

23.5

sodāminīṃ sudāmnastu sutāṃ rūpādhikāṃ napaḥ /
kurorarthāya vatavān sa prādāt kurave 'pi tām

23.6

sa tāṃ nṛpasutāṃ labdhvā dharmārthāvavirodhayan /
reme tanvyā saha tayā paulomyā maghavāniva

23.7

tato narapatiḥ putraṃ rājyabhārakṣamaṃ balī /
viditvā yovarājyāya vidhānenābhyaṣecayat

23.8

tato rājye 'bhiṣiktastu kuruḥ pitrā nije pade /
pālayāmāsa sa mahīṃ putravacca svayaṃ prajāḥ

23.9

sa eva kṣetrapālo 'bhūt paśupālaḥ sa eva hi /
sa sarvapālakaścāsīt prajāpālo mahābalaḥ

23.10

tato 'sya buddhirupannā kīrtirloke garīyasī /
yāvatkīrtiḥ susaṃsthā hi tāvadvāsaḥ suraiḥ saha

23.11

sa tvevaṃ nṛpatiśreṣṭho yāthātathyamavekṣya ca /
vicacāra mahīṃ sarvāṃ kīrtyarthaṃ tu narādhipaḥ

23.12

tato dvaitavanaṃ nāma puṇyaṃ lokeśvaro balī/ /
tadāsādya susaṃtuṣṭo viveśābhyāntaraṃ tataḥ

23.13

tatra devīṃ dadarśātha puṇyāṃ pāpavimocanīm /
plakṣajāṃ brahmaṇaḥ putrīṃ harijihvāṃ sarasvatīm

23.14

sudarśanasya jananīṃ hvandaṃ kṛtvā suvistaram /
sthitāṃ bhagavatīṃ kūle tīrthakoṭibhirāplutām

23.15

tasyāstajjalamīkṣyaiva snātvā prīto 'bhavannṛpaḥ /
samājagāma ca punaḥ brahmaṇo vedimuttarām

23.16

samantapañcakaṃ nāma dharmasthānamanuttamam /
ākamantād yojanāni pañca ca sarvataḥ

23.17

devā ūcuḥ /
kiyantyo vedayaḥ santi brahmaṇaḥ puruṣottama /
yenottaratayā vedirgāditā sarvapañcakā

23.18

devadeva uvāca/ /
vedayo lokanāthasya pañca dharmasya setavaḥ /
yāsu yaṣṭaṃ sureśena lokanāthena śaṃbhunā

23.19

prayāgo madhyamā vediḥ pūrvā vedirgayāśiraḥ /
virajā dakṣiṇā vediranantaphaladāyinī

23.20

pratīcī puṣkarā vedistribhiḥ kuṇḍairalaṅkṛtā /
samantapañcakā coktā vedirevottarāvyayā

23.21

tamamanyata rājarṣiridaṃ kṣetraṃ mahāphalam /
kariṣyāmi kṛṣiṣyāmi sarvān kāmān yathepsitān

23.22

iti saṃcintya manasā tyaktvā syantanamuttamam /
cakre kīrtyarthamatulaṃ saṃsthānaṃ pārthivarṣabhaḥ
kṛtvā sīraṃ sa sauvarṇaṃ gahya rudravṛṣaṃ prabhuḥ /
pauṇḍrakaṃ yāmyamahiṣaṃ svayaṃ karṣitumudyataḥ

23.23

taṃ karṣantaṃ naravaraṃ samabhyetya takratuḥ /
provāca rājan kimidaṃ bhavān kartumihodyataḥ

23.24

taṃ karṣantaṃ naravaraṃ samabhyetya śatakratuḥ /
provāca rājan kimidaṃ bhavān kartumihodyataḥ

23.25

rājābravīt suravaraṃ tapaḥ satyaṃ kṣamāṃ dayām /
kṛṣāmi śaucaṃ dānaṃ ca yogaṃ ca brahmacāritām

23.26

tasyovāca harirdevaḥ kasmādbījo nareśvara /
labdho 'ṣṭāṅgeti sahasā avahasya gatastataḥ

23.27

gate 'pi śakra rājarṣirahanyahani sīradhṛk /
kṛṣate 'nyān samantācca saptakrośān mahīpatiḥ

23.28

tato 'hamabruvaṃ gatvā kuro kimidamityatha /
tadāṣṭāṅgaṃ mahādharmaṃ samākhyātaṃ nṛpeṇa hi

23.29

tato mayāsya gaditaṃ nṛpa bījaṃ kva tiṣṭhati /
sa cāha mama dehasthaṃ bījaṃ tamahamabruvam /
dehyahaṃ vāpayiṣyāmi sīraṃ kṛṣatu vai bhavān

23.30

tato nṛpatinā bāhurdakṣiṇaḥ prasṛtaḥ kataḥ /
prasṛtaṃ taṃ bhujaṃ dṛṣṭvā mayā cakreṇa vegataḥ

23.31

sahasradhā tataśchidya datto yuṣmākameva hi /
tataḥ savyo bhujo rājñā dattaś chinno 'pyasau mayā

23.32

tathaivoruyugaṃ prādānmayā chinnau ca tāvubhau /
tataḥ sa me śiraḥ prādāt tena prīte 'smi tasya ca /
varado 'smītyathetyukte kururvaramayācata

23.33

yāvadetanmayā kṛṣṭaṃ dharmakṣetraṃ tadastu ca /
snātānāṃ ca mṛtānāṃ ca mahāpuṇyaphalaṃ tviha

23.34

upavāsaṃ ca dānaṃ ca snānaṃ japyaṃ ca mādhava /
homayajñādikaṃ cānyacchubhaṃ vāpyaśubhaṃ vibho

23.35

tvatprasāddhṛṣīkeśa śaṅkhacakragadādhara /
akṣayaṃ pravare kṣetre bhavatvatra mahāphalam

23.36

tathā bhavān suraiḥ sārdhaṃ samaṃ devena śalinā /
vasa tvaṃ puṇḍarīkākṣa mannāmavyañjake 'cyuta /
ityevamuktastenāhaṃ rājñā bāḍhamuvāca tam

23.37

tathā ca tvaṃ divyavapurbhava bhūyo mahīpate /
tathāntakāle māmeva layaṭameṣyasi suvrata

23.38

kīrtiśca śāśvatī tubhyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
tatraiva yājakā yajñān yajiṣyanti sahasraśaḥ

23.39

tasya kṣetrasya rakṣārthaṃ dadau sa puruṣottamaḥ /
yakṣaṃ ca candranāmānaṃ vāsukiṃ cāpi pannagam

23.40

vidyādharaṃ śaṅkukarṇaṃ sukeśiṃ rākṣaseśvaram /
ajāvanaṃ ca nṛpatiṃ mahodevaṃ ca pāvakam

23.41

etāni sarvato 'bhyetya rakṣanti kurujāṅgalam /
amīṣāṃ balino 'nye ca bhṛtyāścaivānuyāyinaḥ

23.42

aṣṭau sahasrāṇi dharanurdharāṇāṃ ye vārayantīha suduṣkṛtān vai /
snātuṃ na yacchanti mahograrūpāstavanyasya bhūtāḥ sacarācarāṇām

23.43

tasyaiva madhye bahupuṇya uktaḥ pṛthūdakaḥ pāpaharaḥ śivaśca /
puṇyā nadī prāṅmukhatāṃ prayātā yatraughayuktasya śubhā jatāḍhyā

23.44

pūrvaṃ prajeyaṃ prapitāmahena sṛṣṭā samaṃ bhūtagaṇaiḥ samastaiḥ /
mahī jalaṃ vahnisamīrameva khaṃ tvevamādau vibabhau pṛthūdakaḥ

23.45

tathā ca sarvāṇā mahārṇavāni tīrthāni nadyaḥ stravaṇāḥ sarāṃsi /
saṃnirmitānīha mahābhujena taccaikyamāgāt salilaṃ mahīṣu

Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc