Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vamana Purana · Chapter 19

19.1

iti śrīvāmanapurāṇe aṣṭādaśo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
tatastu devā mahiṣema nirjitāḥ sthānāni saṃtyajya savāhanāyudhāḥ /
jagmuḥ puraskṛtya ricāmahaṃ te draṣṭuṃ tadā cakradharaṃ śriyaḥ patim

19.2

gatvā tvapaśyaṃśca mithaḥ surottamau sthitau khagendrāsanaśaṅkarau hi /
dṛṣṭāvā praṇamyaiva ca siddisādhakau nyavedayaṃstanmahiṣādiceṣṭitam

19.3

prabho 'śvisūryendvanilāgnivedhasāṃ jaleśaśakrādiṣu cādhikārān /
ākramya nākāttu nirākṛtā vayaṃ kṛtāvanisthā mahiṣāsureṇa

19.4

etad bhavantau śaraṇāgatānāṃ śrutvā vaco brūta hitaṃ surāṇām /
na ced vrajāmo 'dya rasātalaṃ hi saṃkālyamānā yudhi dānavena

19.5

itthaṃ murāriḥ saha śaṅkareṇa śrutvā vaco viplutacetasastān /
dṛṣṭvātha cakre sahasaiva kopaṃ kālāgnikalpo hariravyayātmā

19.6

tato 'nukopānmadhusūdanasya saśaṅkarasyāpi pitāmahasya /
tathaiva śakrādiṣu daivateṣu maharddhi tejo vadanād viniḥsutam

19.7

taccaikatāṃ parvatakūṭasannibhaṃ jagāma tejaḥ pravarāśram mune /
kātyāyanasyāpratimasya tena maharṣiṇā teja upākṛtaṃ ca

19.8

tenārṣisṛṣṭena ca teja-sā vṛtaṃ jvalatprakāśārkasahasratulyam /
tasmācca jātā taralāyatākṣī kātyāyanī yogaviśuddhadehā

19.9

māheśvarād vaktramatho babhūva netratrayaṃ pāvakatejasā ca /
yāmyena keśā haritejasā ca bhujāstathāṣṭādaśa saṃpjajñire

19.10

saumyena yugmaṃ stanayoḥ susaṃhataṃ madhyaṃ tathaindreṇa ca tejasābhavat /
ūraba cajaṅghe ca nitambasaṃyute jāte jaleśasya tu tejasā hi

19.11

pādo ca lokaprapitāmahasya padmābhikośapratimau babhūvatuḥ /
divākarāṇamapi tejasāṅgulīḥ karāṅgulīśca vasutejasaiva

19.12

prajāpatīnāṃ daśanāśca tejasā yākṣeṇa nāsā śravaṇau ca mārutāt /
sādhyena ca bhrayugalaṃ sukāntimat kandarpabāṇāsanasannibhaṃ babhau

19.13

tarthārṣitejottamamuttamaṃ mahannāmnā pṛthivyāmabhavat prasiddham /
kātyāyanītyeva tadā babhau sā nāmnā ca tenaiva jagatprasiddhā

19.14

dadau triśūlaṃ varadastriśūlī cakraṃ murārirvaruṇaśca śaṅkham /
śaktiṃ hutāśaḥ śvasanaśca cāpaṃ tūṇau tathākṣyyaśarau vivasvān

19.15

vajraṃ tathendraḥ saha ghaṇṭayā ca yamo 'tha daṇḍaṃ dhanado gadāṃ ca /
brahma'kṣamālāṃ sakamaṇḍaluṃ ca kālo 'simugraṃ saha carmaṇā ca

19.16

hāraṃ ca somaḥ saha cāmareṇa mālaṃ samudro himavān mṛgendram /
cūḍāmaṇiṃ kuṇḍalamarddhacandraṃ prādāt kuṭhāraṃ vasuśilpakarttā

19.17

gandharvarājo rajatānuliptaṃ pānasya pūrṇaṃ sadṛśaṃ ca bhājanam /
bhujaṅgahāraṃ bhujageśvaro 'pi amlānapuṣpāmṛtavaḥ srajaṃ ca

19.18

tadātituṣṭā surasttamānāṃ aṭṭāṭṭahāsaṃ mumuce trinetrā /
tāṃ tuṣṭuvurdevavarāḥ sahendrāḥ saviṣṇurudrendvanilāgnibhāskarāḥ

19.19

namo 'stu daivyai surapūjitāyai yā saṃsthitā yogaviśuddhadehā /
nidrāsvarūpeṇa mahīṃ vitatya tṛṣṇā trapā kṣud bhayadātha kāntiḥ

19.20

śraddhā smṛtiḥ puṣṭiratho kṣamā ca chāyā ca śaktiḥ kamalālayā ca /
vṛttirdayā bhrānti ratheha māyā namo 'stu daivyai bhavarūpikāyai

19.21

tataḥ stutāḥ devavarairmṛgendramāruhya devī pragatāvanīdhram /
vindhyaṃ mahāparvatamuccaśṛṅgaṃ cakāra yaṃ nimnataraṃ tvagastyaḥ

19.22

nārada uvāca /
kirmathamadriṃ bhagavānagastyastaṃ nimnaśṛṅgaṃ kṛtavān maharṣiḥ /
kasmai kṛte kena ca kāraṇena etad vadasvāmalasattvavṛtte

19.23

pulastya uvāca /
purā hi vindhyena divākarasya gatirniruddhā gaganecarasya /
ravistataḥ kumabhabhavaṃ sametya homāvasāne vacanaṃ babhāṣe

19.24

samāgato 'haṃ dvija dūratastvāṃ kuruṣva māmuddharaṇaṃ munīndra /
dadasva dānaṃ mama yanmanīṣinaṃ carāmi yena tridiveṣu nirvṛtaḥ

19.25

itthaṃ divākaravaco guṇasaṃprayogi śrutvā tadā kalaśajo vacanaṃ babhāṣe /
dānaṃ dadāmi tava yanmanasastvabhīṣṭaṃ nārthi prayāti vimukho mama kaścideva

19.26

śrutvā vaco 'mṛtamayaṃ kalaśodbhavasya prāha prabhuḥ karatale vinidhāya mūrdhni /
eṣo 'dya me girivaraḥ praruṇāddhi mārgaṃ vindhyasya nimnakaraṇe bhagavan yatasva

19.27

iti ravivacanādathāha kumbhajanmā kutamiti viddhi mayā hi nīcaśṛṅgam /
tava kiraṇajito bhaviṣyate mahīdhro mama caraṇasamśritasya kā vyathā te

19.28

ityevamuktvā kalaśodbhāvastu sūryaṃ hi saṃstūya vinamya bhaktyā /
jagāma saṃtyajya hi daṇḍakaṃ hi vindhyācalaṃ vṛddhvapurmaharṣiḥ

19.29

gatvā vacaḥ prāha munirmahīdhraṃ yāsye mahātīrthavaraṃ supuṇyam /
vṛddhosmayaśaktaśca tavādhiroḍhuṃ tasmād bhavān nīcataro 'stu sadyaḥ

19.30

ityevamukto munisttamena sa nīcaśṛṅgastvabhavanmahīdhraḥ /
samākramaccāpi maharṣimukyaḥ prollaṅghya vindhyaṃ tvidamāha śailam

19.31

yāvanna bhūyo nijamāvrajāmi mahāśramaṃ dhautavapuḥ sutīrthāt /
tvayā na tāvattviha vardhitavyaṃ no ced viśapsye 'hamavajñayā te

19.32

ityevamuktvā bhagavāñjagāma diśaṃ sa yāmyāṃ sahasāntarikṣam /
ākramya tasthau sa hi tāṃ tadāśāṃ kāle vrajāmyatra yadā munīndraḥ

19.33

tatrāśramaṃ ramyataraṃ hi kṛtvā saṃśuddhajāmbūnadatoraṇāntam /
tatrātha nikṣipya vidarbhaputrīṃ svamāśramaṃ saumyamupājagāma

19.34

ṛtāvṛtau parvakāleṣu nityaṃ tammabare hyāśramamāvasat saḥ /
śeṣaṃ ca kālaṃ sa hi daṇḍakasthas tapaścārāmitakāntimān muniḥ

19.35

vinandhyo 'pi dṛṣṭvā gagane mahāśramaṃ vṛddhiṃ na yātyeva bhayānmaharṣeḥ /
nāsau nivṛtteti matiṃ vidhāya sa saṃsthito nīcatarāgraśṛṅgaḥ

19.36

evaṃ tvagastyena mahācalendraḥ sa nīcaśṛṅge hi kṛto maharṣe /
tasyordhvaśṛṅge munisaṃstutā sā durgā sthitā dānavanāśanārtham

19.37

devāśca siddhāśca mahoragāśca vidyādharā bhūtagaṇāśca sarve /
sarvāpsarobhiḥ pratirāmayantaḥ kātyāyanīṃ tasthurapetaśokāḥ

Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc