Vamana Purana · Chapter 18
iti śrīvāmanapurāṇe saptadaśo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
māsi cāśvayuje brahman yadā padmaṃ jagatpateḥ /
nābhyā niryāti hi tadā deveṣvetānyatho 'bhavan
kandarpasya karāgre tu kadambaścārudarśanaḥ /
tena tasya parā prītiḥ kadambena vivarddhate
yakṣāṇāmadhipasyāpi maṇibhadrasya nārada /
vaṭavṛkṣaḥ samabhavat tasmistasya yatiḥ sadā
maheśvarasya hṛdaye dhattūraviṭapaḥ śubhaḥ /
saṃjātaḥ sa ca śarvasya patikṛt tasya nityaśaḥ
brahmaṇo madhyato dehāñjāto marakataprabhaḥ /
kha daraḥ kaṇṭakī śreyānabhavadviśvakarmaṇaḥ
girijāyāḥ karatale kundasulmastvajāyata /
gaṇādhipasya kumbhastho rājate sindhuvārakaḥ
yamasya kṣiṇe pārśve pālāśo dakṣiṇottare /
kṛṣṇodumbarako rudrājjātaḥ kṣomakaro vṛṣaḥ
skandasya bandhujīvastu raveraśvattha eva ca /
kātyāyanayāḥ śamījātābilvo lakṣmāyāḥ kare 'bhavat
nāgānāṃ pataye brahmañcharastambo vyajāyata /
vāsukervistṛte pucche pṛṣṭhe dūrvā sitāsitā
sādhyānāṃ hṛdaye jāto vṛkṣo haritacandanaḥ /
evaṃ jāteṣu sarveṣu tena tat ratirbhavet
tatra ramye śubhe kāle yā śuklaikādaśī bhavet /
tasyāṃ saṃpūjayed viṣṇuṃ tena khaṇḍo 'sya pūryate
puṣṣaiḥ putraiḥ phalairvāpi gandhavarṇarasnvitaiḥ /
oṣadhībhiśca mukhyābhiryāvatsyāccharadāgamaḥ
ghṛtaṃ tilā brīhiyavā hiraṇyakankādi yat /
maṇimuktāpravālāni vastrāṇi vividhāni ca
rasāni svādukaṭvamlakaṣāyalavaṇāni ca /
tiktāni ca nivedyāni tānyakhaṇḍāni yāni hi
tatpūjārthaṃ pradātavyaṃ keśavāya mahātmane /
yadā saṃvatsaraṃ pūrṇamakhaṇḍaṃ bhavate gṛhe
kṛtopavāso devarṣe dvitīye 'hani saṃyataḥ /
snānena tena snāyīta yenākhaṇḍaṃ hi vatsaram
siddhārtakaistilairvāpi tenaivodvartanaṃ smṛtam /
haviṣā padmanābhasya snānameva samācaret /
home tadeva gaditaṃ dāne śaktirnijā dvija
pūjayetātha kusumaiḥ pādādārabhya keśavam /
dhūpayed vividhaṃ dhūpaṃ yena syād vatsaraṃ param
hiraṇyaratnavāsobhiḥ pūjayeta jagad gurum /
rāgakhāṇḍavacoṣyāṇi haviṣyāṇi nivedayet
tataḥ saṃpūjya deveśaṃ padmanābhaṃ jagad gurum /
vijñāpayenmuniśreṣṭha mantreṇānena suvrata
namo 'stu te padmanābha padmādhava mahādyute /
dharmārthakāmamokṣaṇi tvakhaṇḍāni bhavantu me
vikāsipadmapatrākṣa yathākhaṇḍosi sarvataḥ /
tena satyena dharmādya akhaṇḍāḥ santu keśava
evaṃ saṃvatsaraṃ pūrṇaṃ sopavāso jitendriyaḥ /
aghaṇḍaṃ pārayed brahman vrataṃ vai sarvavastuṣu
asmiṃścīrṇe vrataṃ vyaktaṃ parituṣyanti devatāḥ /
dharmārthakāmamokṣādyāstvakṣayāḥ saṃbhavanti hi
etāni te mayoktāni vratānyuktāni kāmibhiḥ /
prakṣyāmyadhunā tvetadvaiṣṇavaṃ pañjaraṃ śubham
namo namaste govinda cakraṃ gṛhya sudarśanam /
prācyāṃ rakṣasva māṃ viṣṇo tvāmāhaṃ śaraṇaṃ gataḥ
gadāṃ kaumodakīṃ gṛhya padmanābhāmitadyute /
yāmyāṃ rakṣasva māṃ viṣṇo tvamāhaṃ śaraṇaṃ gataḥ
halamādāya saunandaṃ namaste puraṣottama /
pratīcyāṃ rakṣa me viṣṇo bhavantaṃ śaraṇaṃ gataḥ
musalaṃ śātanaṃ gṛhya puṇḍarīkākṣa rakṣa māma /
uttarasyāṃ jagannātha bhavantaṃ śaraṇaṃ gataḥ
śārṅgamādāya ca dhanurastraṃ nārāyaṇaṃ hare /
namaste rakṣa rakṣaghna aiśānyāṃ śaraṇaṃ gataḥ
pāñcajanyaṃ mahāśaṅkhamantarbodhyaṃ ca paṅkajam /
pragṛhay rakṣa māṃ viṣṇo āgneyyāṃ yajñasūkara
carma sūryaśataṃ gṛhya khaṅgaṃ candramasaṃ tathā /
nairṛtyāṃ māṃ ca rakṣasva divyamūrte nṛkesarin
vaijayantīṃ pragṛhya tvaṃ śrīvatsaṃ kaṇṭhabhūṣaṇam /
vāyavyāṃ rakṣa māṃ deva aśvaśīrṣa namo 'stu te
vainateyaṃ samāruhya antarikṣe janārdana /
māṃ tvaṃ rakṣājita sadā namaste tvaparājati
viśālākṣaṃ samāruhya rakṣa māṃ tvaṃ rasātale /
akūpāra namastubhyaṃ mahāmoha namo 'stu te
karaśīrṣāṅghrarveṣu tathāṣṭabāhupañjaram /
kṛtvā rakṣasva māṃ deva namaste puruṣottama
etaduktaṃ bhagavatā vaiṣṇavaṃ pañjaraṃ mahat /
purā rakṣārthamīśena kātyāyanyā dvijottama
nāśayāmāsa sā yatra dānavaṃ mahiṣāsuram /
namaraṃ raktabījaṃ ca tathānyān surakaṇṭakān
nārada uvāca /
kāsau kātyāyānī nāma yacā jaghne mahiṣāsuram /
namaraṃ raktabījaṃ ca tathānyān kurakaṇṭakān
kaścasau mahiṣo nāma kule jātaśca kasya saḥ /
kaścāsau raktabījākhyo namaraḥ kasya cātmajaḥ /
etadvistaratastāta yathāvad vaktumarhasiḥ
pulastya uvāca/ /
śrūyatāṃ saṃpravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm /
sarvadā varadā durgā yeyaṃ kātyāyanī mune
purāsuravarau raudrau jagatkṣobhakarāvubhau /
rambhaścaiva karambhaś ca dvāvāstāṃ sumābalau
tāvaputrau ca devarṣe putrārthaṃ tepatustapaḥ /
bahūn varṣagaṇān daityau sthitau pañcanade jale
tatraiko jalamadhyastho dvitīyo 'pyagnipañcamī /
karambhaścaiva rambhaśca yakṣaṃ mālapaṭaṃ prati
ekaṃ mimagnaṃ salile grāharūpeṇa vāsavaḥ /
caraṇābhyāṃ samādāya nijaghāna yathecchayā
tato bhrātari naṣṭe ca rambhaḥ kopapariplutaḥ /
vahnau svaśīrṣaṃ saṃkṣidya hotumaiccan mahābalaḥ
tataḥ pragṛhya keśeṣu khaṅgaṃ ca ravisaprabham /
chettukāmo nijaṃ śīrṣaṃ vahninā pratiṣedhitaḥ
uktaśca mā daityavara nāśayātmānamātmanā /
dustarā paravadhyāpi svavadhyāpyatidustarā
yacca prārthayase vīra taddadāmi yathepsitam /
mā mriyasva mṛtasyeha naṣṭā bhavati vai kathā
tato 'bravīd vaco rambho varaṃ cenme dadāsi hi /
trailokyavijayī putraḥ syānme tvattejasādhikaḥ
ajeyo daivataiḥ sarvaiḥ pubhirdaityaiśca pāvaka /
mahābalo vāyuriva kāmarūpī kṛtāstravit
taṃ provāca kavirbrahman bāñamevaṃ bhaviṣyati /
yasyāṃ cittaṃ samālambi kariṣyasi tataḥ sutaḥ
ityevamukto devena vahninā dānavo yayau /
draṣṭuṃ mālavaṭaṃ yakṣaṃ yakṣaiśca parivāritam
teṣāṃ padmanidhistatra vasate nānyacetanaḥ /
gajaśca mahiṣāścāśvā gāvo 'jāvipariplutāḥ
tān dṛṣṭvaiva tadā cakre bhāvaṃ dānavapārthivaḥ /
mahiṣyāṃ rūpayuktāyāṃ trihāyaṇyāṃ tapodhana
sā samāgācca daityaindraṃ kāmayantī tarasvinī /
sa cāpi gamanaṃ cakre bhavitavyapracoditaḥ
tasyāṃ samabhavad garbhastāṃ pragṛhyātha dānavaḥ /
pātālaṃ praviveśātha tataḥ svabhavanaṃ gataḥ
dṛṣṭaśca dānavaiḥ sarvaiḥ parityaktaśca bandhubhiḥ /
akāryakāraketyevaṃ bhṛyo mālavaṭaṃ gataḥ
sāpi tenaiva patinā mahiṣī cārudarśanā /
samaṃ jagāma tat puṇyaṃ yakṣamaṇḍalamuttamam
tatastu vasatastasya śyāmā sā suṣuve mune /
ajījanat sutaṃ śubhraṃ mahiṣaṃ kāmarūpiṇam
etāmṛtumatīṃ jātāṃ mahiṣo 'nyo dadarśa ha /
sā cābhyagād ditivaraṃ rakṣantī śīlamātmanaḥ
tamunnāmitanāsaṃ ca mahiṣaṃ vīkṣya dānavaḥ /
khaṅga niṣkṛṣya tarasā mahiṣaṃ samupādravat
tenāpi daityastīkṣṇābhyāṃ śṛṅgābhyāṃ hṛdi tāḍitaḥ /
nirbhinnahṛdayo bhūmau nipapāta mamāra ca / /
18.63 mṛte bhartari sā śyāmā yakṣāṇāṃ śaraṇaṃ gatā /
rakṣitā guhyakaiḥ sādhvī nivārya mahiṣaṃ tataḥ
tato nivārito yakṣairhayārirmadanāturaḥ /
nipapāta saro divyaṃ tato daityai'bhavanmṛtaḥ
namaro nāma vikhyāto mahābalaparākramaḥ /
yakṣānāśritya tasthau sa kālayan śvāpadān mun
sa ca daityeśvaro yakṣairmālavaṭapurassaraiḥ /
citāmāropitaḥ sā ca śyāmā taṃ cāruhat patim
tato 'gnimadhyāduttasthau puruṣo raudradarśanaḥ /
vyadrāvayat sa tān yakṣān khaṅgapāṇirbhayaṅkaraḥ
tato hatāstu mahiṣāḥ sarva eva mahātmanā /
ṛte saṃrakṣitāraṃ hi mahiṣaṃ rambhanandanam
sa nāmataḥ smṛto daityo raktabījo mahāmun /
yo 'jayat sarvato devān sendrarudrārkamārutān
evaṃ prabhāvā danupuṅgavāste tejo 'dhikastatra babhau hayāriḥ /
rājye 'bhiṣiktaśca mahāsurendrairvinirjitaiḥ śambaratārakādyaiḥ
aśaknuvadbhiḥ sahitaiśca devaiḥ salokapālaiḥ sahutāśabhāskaraiḥ /
sthānāni tyaktāni śaśīndrabhāskarairdharmaśca dūre pratiyojitaśca
Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0