Vamana Purana · Chapter 12

iti śrīvāmanapurāṇe ekādaśo 'dhyāyaḥ
sukeśiruvāca /
karmaṇā narakānetān kena gacchanti vai katham /
etad vadantu viprendrāḥ paraṃ kautūhalaṃ mama

ṛṣaya ūcuḥ /
karmaṇā yena yeneha yānti śālakaṭaṅkaṭa /
svakarmaphalabhogārthaṃ narakān me śṛṇuṣva tān

vedavevadvijātīnāṃ yairnindā satataṃ kṛtā /
ye purāṇetihāsārthān nābhinandanti pāpinaḥ

kurunindākarā ye ca sakhavighnakarāśca ye /
dāturnivārakāye ca teṣu te nipatanti hi / /
12.4 suhṛddampatisodaryasvāmibhṛtyapitāsutān /
yājyopādhyāyayoryaiśca kṛto bhedo 'dhamairmithaḥ

kanyāmekasya dattvā ca dadatyanyasya ye 'dhamāḥ /
karapatreṇa pāṭyante te dvidhā yamakiṅkaraiḥ

paropatāpajanakāścandanośīrahāriṇaḥ /
bālavyajanaharttāraḥ karambhasikatāśritāḥ

nimantrito 'nyato bhuṅkte śrāddhe daive sapaitṛke /
sa dvidhā kṛṣyate mūḍhastīkṣṇatuṇḍaiḥ khagottamaiḥ

marmāṇi yastu sādhūnāṃ tudan vāgbhirnikṛntati /
tasyopari tudantastu tuṇḍaistiṣṭhanti pattriṇaḥ

yaḥ karoti ca paiśunyaṃ sādhūnāmanyathāmatiḥ /
vajratuṇḍanakhā jihvāmākarṣante 'sya vāyasāḥ

mātāpitṛgurūṇāṃ ca ye 'vajñāṃ cakruruddhatāḥ /
majjante pūyavimmūtre tpratiṣṭhe hyadhosukhāḥ

devatātithibhūteṣu bhṛtyeṣvabhyāgateṣu ca /
abhuktavatsu ye 'śnanti bālapitragnimātṛṣu

duṣṭacāsṛkpūyaniryāsaṃ bhuñjate tvadhamā ime /
sūcīmukhāśca jāyante kṣudhārttā girivigrahāḥ

ekapaṅktyupaviṣṭānāṃ viṣamaṃ bhojayanti ye /
viḍbhojanaṃ rākṣasendra narakaṃ te vrajanti ca

ekasārthaprayātaṃ ye paśyantaścārthinaṃ narāḥ /
asaṃvibhajya bhuñjanti te yānti śleṣmabhojanam

gobrāhṇaṇāgnayaḥ spṛṣṭā yairucchiṣṭaiḥ kṣapācara /
kṣipyante hi karāsteṣāṃ taptasumbhe sudāruṇe

sūryendutārakā dṛṣṭā yairucchiṣṭaiśca kāmataḥ /
teṣāṃ netragato vahnirdhamyate yamakiṅkaraiḥ

mitrajāyātha jananī jyeṣṭho bhrātā pitā svasā /
jāmayo guravo vṛddhā yaiḥ saṃspṛṣṭāḥ padā nṛbhiḥ

baddhāṅghrayaste vigaḍairlohairvāhnipratāpitaiḥ /
kṣipyante raurave ghore hyājānuparidāhinaḥ

pāyasaṃ kṛśaraṃ māṃsaṃ vṛthā bhuktāni yairnaraiḥ /
teṣāmayoguḍāstaptāḥ kṣipyante vadane 'dbhutāḥ

gurudevadvijātīnāṃ vedānāṃ ca narādhamaiḥ /
nindā niśāmitā yaistu pāpānāmiti kurvatām

teṣāṃ lohamayāḥ kīlā vahnivarṇāḥ punaḥ punaḥ /
śravaṇeṣu nikhanyante dharmarājasya kiṅkaraiḥ

prapādevakulālāmān vipraveśmasabhāmaṭhān /
kūpavāpītaḍāgāṃśca bhaṅktvā vidhvaṃsayanti ye

teṣāṃ vilapatāṃ carma dehataḥ kriyate pṛthak /
karttikābhiḥ sutīkṣṇībhiḥ suraudrairyamakiṅkaraiḥ

gobrāhmaṇārkamagniṃ ca ye vai mehanti mānavāḥ /
teṣāṃ gudeva cāntrāṇi viniḥkṛntanti vāyasāḥ

svapoṣaṇaparo yastu parityajati mānavaḥ /
putrabhṛtyakalatrādibandhuvargamakiñcanam /
durbhikṣe saṃbhrame cāpi sa śvabhojye nipātyate

śaraṇāgataṃ ye tyajanti ye ca bandhanapālakāḥ /
patanti yantrapīḍe te tāḍya mānāstu kiṅkaraiḥ

kleśayanti hi viprādīn ye hyakarmasu pāpinaḥ /
te piṣyante śilāpeṣe śoṣyanate 'pi ca śoṣakaiḥ

nyāsāpahāriṇaḥ pāpā badhyante nigaḍairapi /
śrutkṣāmāḥ śuṣkatālvoṣṭhāḥ pātyante vṛścikāśane

parvamaithuninaḥ pāpāḥ paradāraratāśca ye /
te vahnitaptāṃ kūṭāgrāmāliṅgante ca śālmalīm

upādhyāyamadhaḥkṛtya yairadhītaṃ dvijādhamaiḥ /
teṣāmadhyāpako yaśca sa śilāṃ śirasā vahet

mūtraśleṣmapurīṣāṇi yairutsṛṣṭāni vāriṇi /
te pātyante ca viṇmūtre durgandhe pūyapūrite

śrāddhātitheyamanyonyaṃ yairbhuktaṃ bhuvi mānavaiḥ /
parasparaṃ bhakṣayante māṃsāni svāni bāliśāḥ

vedavahnigurutyāgī bhāryāpitrostathaiva ca/ giriśṛḍgādadhaḥpātaṃ pātyante yamakiṅkaraiḥ

punarbhūpatayo ye ca kanyāvidhvaṃsakāśca ye /
tadgarbhaśrāddhabhug yaśca kṛmīnbhakṣetpipīlikāḥ

cāṇḍālādantyajādvāpi pratigṛhṇāti dakṣiṇām /
yājako yajamānaśca so 'smāntaḥ sthūlakīṭakaḥ

pṛṣṭhamāṃsāśino mūḍhāstathaivotkocajīvinaḥ /
kṣipyante vṛkabhakṣe te narake rajanīcara

svarṇasteyī ca brahmaghnaḥ surāpo gurulalpagaḥ /
tathā gobhūmiharttaro gostrībālahanāśca ye

eta narā dvijā ye ca goṣu vikrayiṇastathā /
somavikrayiṇo ye ca vedavikrayiṇastathā

kūṭasabhyāstvaśaucāśca nityanaimittanāśakāḥ /
kūṭasākṣyapradā ye ca te mahāraurave sthitāḥ

daśavarṣa sahasrāṇi tāvat tāmisrake sthitāḥ /
tāvaccaivāndhatāmisre asipatravane tataḥ

tāvaccaiva ghaṭīyantre taptakumbhe tataḥ param /
prapāto bhavate teṣāṃ yairidaṃ duṣkṛtaṃ kṛtam

ye tvete narakā raudrā rauravādyāstavoditāḥ /
te sarve kramaśaḥ proktāḥ kṛtaghne lokanindite

yathā surāṇāṃ pravaro janārdano yathā girīṇāmapi śaiśirādriḥ /
yathāyudhānāṃ pravaraṃ sudarśanaṃ yathā khagānāṃ vinatātanūjaḥ /
mahoragāṇāṃ pravaro 'pyananto yathā ca bhūteṣu mahī pradhānā

nadīṣu gaṅgā jalajeṣu padmaṃ surārimukhyeṣu harāṅghribhaktaḥ /
kṣetreṣu yadvatkurujaṅgalaṃ varaṃ tīrtheṣu yadvat pravaraṃ pṛthūdakam

sarassu caivottaramānasaṃ yathā vaneṣu puṇyeṣu hi nandanaṃ yathā /
lokeṣu yadvatsadanaṃ viriñceḥ satyaṃ yathā dharmavidhikriyāsu

yathāśvamedhaḥ pravaraḥ kratūnāṃ putro yathā sparśavatāṃ variṣṭhaḥ /
tapodhanānāmapi sumbhayoniḥ śrutirvarā yadvadihāgameṣu

mukhyaḥ purāṇeṣu yathaiva mātsyaḥ svāyaṃbhuvoktistvapi saṃhitāsu /
manuḥ smṛtīnāṃ pravaro yathaiva tithīṣu darśā viṣuveṣu dānam

tejasvināṃ yadvadihārka ukto ṛkṣeṣu candro jaladhirhvadeṣu /
bhavān yathā rākṣasasattameṣu pāśeṣu nāgastimiteṣu bandhaḥ

dhānyeṣu śalirdvipadeṣu vipraḥ catuṣpade gauḥ śvapadāṃ mṛgendraḥ /
puṣpeṣu jātī nagareṣu kāñcī nārīṣu rambhā śramīṇāṃ gṛhasthaḥ

kuśasthalī śreṣṭhatamā pureṣu deśeṣu sarveṣu ca madhyadeśaḥ /
phaleṣu cūto mukuleṣvaśokaḥ sarvauṣadhīnāṃ pravarā ca pathyā

mūleṣu kandaḥ pravaro yathokto vyādhiṣvajīrṇaṃ kṣaṇadācarendra /
śveteṣu dugdhaṃ pravaraṃ yathaiva kārpāsikaṃ prāvaraṇeṣu yadvat

kalāsu mukhyā gaṇitajñatā ca vijñānamukhyeṣu yathendrajālam /
śākeṣu mukhyā tvapi kākamācī raseṣu mukhyaṃ lavaṇaṃ yathaiva

tuṅḍgeṣu tālo nalinīṣu pampā vanaukaseṣveva ca ṛkṣarājaḥ /
mahīruheṣveva yathā vaṭaśca yathā haro jñānavatāṃ variṣṭhaḥ

yathā satīnāṃ himavatsutā hi yathārjunīnāṃ kapilā variṣṭhā /
yathā vṛṣāṇāmapi nīlavarṇo yathaiva sarveṣvapi duḥsaheṣu /
durgeṣu raudreṣu niśācareśa nṛpātanaṃ vaitaraṇī pradhānā

pāpīyasāṃ tadvadiha kṛghnāḥ sarveṣu pāpeṣu vanaśācarendra /
brahmaghnagoghnādiṣu niṣkṛtirhi vidyetata naivāsya tu duṣṭacāriṇaḥ /
na niṣkṛtiścāsti kṛtaghnavṛtteḥ suhṛtkṛtaṃ nāśayato 'bdakoṭibhiḥ