Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vamana Purana · Chapter 10

10.1

itī śrīvāmanapurāṇe navamo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
tataḥ pravṛtte saṃgrāme bhīrūṇāṃ bhayavardhane /
sahasrakṣo mahācāpamādāya vyasṛjaccharān

10.2

andhako 'pi mahāvegaṃ dhanurākṛṣya bhāsvaram /
purandarāya cikṣepa śarān barhiṇavāsasaḥ

10.3

tāvanyonyaṃ sutīkṣṇāgraiḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ /
rukmapuṅkhairmahāvegairājaghnaturubhāvapi

10.4

cacaḥ kruddhūḥ śatamakhaḥ kuliśaṃ bhrāmya pāṇinā /
cikṣepa daityarājāya taṃ dadarśa tathāndhakaḥ

10.5

ājaghāna ca bāṇaughairastraiḥ sa nārada /
tān bhasmasāttadā cakre nagāniva hutāśanaḥ

10.6

tato 'tiveginaṃ vajraṃ dṛṣṭvā balavatāṃ varaḥ /
samāplutya rathāttasthau bhuvi bāhu sahāyavān

10.7

rathaṃ sārathinā sārdhaṃ sāśvadhvajasakūbam /
bhasma kṛtvātha kuliśamandhakaṃ samupāyayau

10.8

tamāpatantaṃ vegena muṣṭināhatya bhūtale /
pātayāmāsa balavān jagarja ca tadāndhakaḥ

10.9

taṃ garjamānaṃ vīkṣyātha vāsavaḥ sāyakairdṛḍham /
vavarṣa tān vārayan sa samabhyāyācchatakratum

10.11

ājaghāna talenebhaṃ kumbhamadhye padā kare /
jānunā ca samāhatya viṣāṇaṃ prababhañja ca / /
10.10 vāmamuṣṭyā tathā pārśvaṃ samāhatyāndhakastvaran /
gajendraṃ pātayāmāsa prahārairjarjarīkṛtam

10.12

gajendrāt patamānācca avaplutya śatakratuḥ /
pāṇinā vajramādāya praviveśāmarāvatīm

10.13

paraṅmukhe sahasrākṣe tadā daivatabalaṃ mahat /
pātayāmā dratyendraḥ pādamuṣṭitalādibhiḥ

10.14

tato vaivasvato daṇḍaṃ paribhrāmya dvijottama /
samabhyadhāvat prahlādaṃ hantukāmaḥ surottamaḥ

10.15

tamāpatantaṃ bāṇaighairvavarṣaṃ ravinandanam /
hiraṇyakaśipoḥ putraś cāpamānamya vegavān

10.16

tāṃ bāṇavṛṣṭimatulāṃ daṇḍenāhatya bhāskariḥ /
śātayitvā pracikṣepa daṇḍaṃ lokabhayaṅkaram

10.17

sa vāyupathamāsthāya dharmarājakare sthitaḥ /
jajvāla kālagninibho yadvad dagdhuṃ jagattrayam

10.18

jājvalyamānāmāyāntaṃ daṇḍaṃ dṛṣṭvā diteḥ sutāḥ /
prākrośanti hataḥ kaṣṭaṃ prahlādo 'yaṃ yamena hi

10.19

tamākranditamākarṇya hiraṇyākṣasuto 'ndhakaḥ /
provāca mā bhaiṣṭaca mayi sthite ko 'yaṃ surādhamaḥ

10.20

ityevasuktvā vacanaṃ vegenābisasāra ca/ jagrāha pāṇinā daṇeḍaṃ hasan savyena nārada

10.21

tamādāya tato vegād bhrāmayāmāsa cāndhakaḥ /
jagarja ca mahānādaṃ yathā prāvṛṣi toyadaḥ

10.22

prahlādaṃ rakṣitaṃ dṛṣṭvā daṇḍād daityeśvareṇa hi /
sādhuvādaṃ dadurhṛṣṭā daityadānavayūthapāḥ

10.23

bhrāmayantaṃ mahādaṇḍaṃ dṛṣṭvā bhānusuto mune /
duḥsahaṃ durdharaṃ matvā antardhānamagād yamaḥ

10.24

antarhite dharmarāje prahlādo 'pi mahāmune /
dārayāmāsa balavān devasainyaṃ samantataḥ

10.25

varuṇaḥ śiśumārastho baddhvā pāśairmahāsurān /
gadayā dārayāmāsa tamabhyāgād virocanaḥ

10.26

tomarairvajrasaṃsparśaiḥ śaktibhirmārgaṇairapi /
jaleśaṃ tāḍayāmāsa mudgaraiḥ kaṇapairapi

10.27

tatastaṃ gadayābhyetya pātayitvā dharātale /
abhidrutya babandhātha pāśairmattagajaṃ balī

10.28

tān pāśāñśatadhā cakre vegācca danujeśvaraḥ /
varuṇaṃ ca samabhyetya madhye jagrāha nārada

10.29

tato dantī ca śṛṅgābhyāṃ pracikṣepa tadāvyayaḥ /
mamarda ca tathā padbhyāṃ savāhaṃ salileśvarām

10.30

taṃ mardyamānaṃ vīkṣyātha śaśāṅkaḥ śiśirāśumān /
abhyetya tāḍayāmāsa mārgaṇaiḥ kāyadāraṇaiḥ

10.31

sa tāḍyamānaḥ śiśirāṃśubāṇairavāpa pīḍāṃ paramāṃ gajendraḥ /
duṣṭaśca vegāt payasāmadhīśaṃ muhurmuhuḥ pādatalairmamarda

10.32

sa mṛdyamāno varuṇo gajendraṃ padbhyāṃ sugāḍhaṃ jagṛhe maharṣe /
pādeṣu bhūmiṃ karayoḥ spṛśaṃśca mūrddhānamullālya balānmahātmā

10.33

gṛhyāṅgulībhiśca gajasya pucchaṃ kṛtveha bandhaṃ bhujageśvareṇa /
utpāṭya cikṣepa virocanaṃ hi sakuñjaraṃ khe saniyantṛvāham

10.34

kṣipto jaleśena virocanastu sakuñjaro bhūmitale papāta /
sāṭṭaṃ sanyatrārgalaharmyabhūmi puraṃ sukeśeriva bhaskareṇa

10.35

tato jaleśaḥ sagadaḥ sapāśaḥ sambhyadhāvad ditijaṃ nihantum /
tataḥ samākrandamanuttamaṃ hi muktaṃ tu daityairghanarāvatulyam

10.36

hā hā hato 'sau varuṇena vīro virocano dānavasainyapālaḥ /
prahlāda he jambhakujambhakādyā rakṣadhvamabhyetya sahāndhakena

10.37

aho mahātmā balavāñjaleśaḥ saṃcūrṇayan daityabhaṭaṃ savāham /
pāśena baddhvā gadayā nihanti yathā paśuṃ vājimakhe mahendraḥ

10.38

śrutatvātha śabdaṃ ditijaiḥ samīritaṃ jambhapradhānā ditijeśvarāstataḥ /
samabhyadhāvaṃstvaritā jaleśvaraṃ yathā pataṅgā jvalitaṃ hutāśanam

10.39

tānāgatān vai prasamīkṣya devaḥ prāhlādisutsṛjya vitatya pāśam /
gadāṃ samudbhrāmya jaleśvarastu dudrāva tān jambhamukhānarātīn

10.40

jambhaṃ ca pāśena tathā nihatya tāraṃ talenāśanisaṃnibhena /
pādena vṛtraṃ tarasā kujambhaṃ nipātayāmāsa balaṃ ca muṣṭyā

10.41

tenārditā devavareṇa daityāḥ saṃprādravan dikṣu vimuktaśastrāḥ /
tato 'ndhakaḥ satvarito 'bhyupeyād raṇāya yoddhuṃ jalanāyakena

10.42

tamāpatantaṃ gadayā jaghāna pāśena baddhvā paruṇo 'sureśam /
taṃ pāśamāvidhya gadāṃ pragṛhya cikṣepa daityaḥ sa ca jaleśvarāya

10.43

tamāpatantaṃ prasamīkṣya pāśaṃ gadāṃ ca dākṣāyaṇinandanastu /
viveśa vegāt payasāṃ nidhānaṃ tato 'ndhako devabalaṃ mamarda

10.44

tato hutāśaḥ suraśatrusainyaṃ dadāha roṣāt pavanāvadhūtaḥ /
tamabhyayād dānavaviśvakarmā mayo mahābāhurudagravīryaḥ

10.45

tamāpatantaṃ saha śambareṇa samīkṣya vahniḥ pavanena sārdham /
śaktyā mayaṃ śambarametya kaṇṭhe saṃtāḍya jagrāha balānmaharṣe

10.46

śaktyā sa kāyāvaraṇe vidārite saṃbhinnadeho nyapatat pṛthivyām /
mayaḥ prajajvāla ca śamvaro 'pi kaṇṭhāvalagne jvalane pradīpte

10.47

sa dahyamāno ditijo 'gninātha suvisvaraṃ ghorataraṃ rurāva /
siṃhābhipanno vipine yathaiva matto gajaḥ krandati vedanārttaḥ

10.48

taṃ śabdamākarṇya ca śambarasya daityeśvaraḥ krodhaviraktadṛṣṭiḥ /
āḥ kiṃ kimetannanu kena yuddhe jito mayaḥ śambaradānavaśca

10.49

tato 'bruvan daityabhaṭā ditīśaṃ pradahyate hyeṣa hutāśanena /
rakṣasva cābhyetya na śakyate 'nyairhutāśano vārayituṃ raṇāgre

10.50

itthaṃ sa daityairabhinoditastu hiraṇyacakṣustanayo maharṣe /
udyamya vegāt parighaṃ hutāśaṃ samādravat tiṣṭha tiṣṭha bruvan hi

10.51

śrutvāndhakasyāpi vaco 'vyayātmā saṃkruddhacittastvarito hi daityam /
utpāṭya bhūmyāṃ ca viniṣpipeṣa tato 'ndhakaḥ pāvakamāsasāda

10.52

samājaghānātha hutāśanaṃ hi varayudhenātha varāṅgamadhye /
samāhato 'gniḥ parimucya śambaraṃ tathāndhakaṃ sa tvarito 'bhyadhāvat

10.53

tamāpatantaṃ parigheṇa bhūyaḥ samāhananmūrdhni tadāndhako 'pi /
sa tāḍito 'gnirditijeśvareṇa bhayāt pradudrāva raṇājirādvi

10.54

tato 'ndhako mārutacandrabhāskarān sādhyān sarudrāśvivasūn mahoragān /
yān yāñśareṇa spṛśate parākramī parāṅmukhāṃstānkṛtavān raṇājirāt

10.55

tato vijityāmarasainyasugraṃ sendraṃ sarudraṃ sayamaṃ sasomam /
saṃpūjyamāno danupuṅgavaistu tadāndhako bhūmimupājagāma

10.56

āsādya bhūmiṃ karadān narendrān kṛtvā vaśe sthāpya carācaraṃ ca/ jagatsamagraṃ praviveśa dhīmān pātālamagryaṃ puramaśmakāhvam

10.57

tatra sthitasyāpi mahāsurasya gandharvavidyādharasiddhasaṃghāḥ /
sahāpsarobhiḥ paricāraṇāya pātālamabhyetya samāvasanta

Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc