Vallālacarita · Chapter 2.10

iti vallālacarite vyāsapurāṇe sṛṣṭivisṛṣṭikathanaṃ nāma navamo 'dhyāyaḥ /
[[046]]
atha daśamā 'dhyāyaḥ
vyāsa uvāca:
virājamasṛjatkālaḥ so 'sṛjat puruṣaṃ virāṭ /
puruṣaṃ taṃ manuṃ viddhi virāja ūrusambhavam

sa sṛṣṭvā tu prajāstveva āpavaḥ sa prajāpatiḥ /
labdhavān puruṣaḥ patnīm śatarūpāmayonijām

vairājāt puruṣāt vīraṃ śatarūpā vyajāyata /
priyavratottānapādau vīrāt kāmyā vyajāyata

kāmyā nāma mahābhāgā kardamasya prajāpateḥ /
kanyā putrāśca catvāraḥ samrāṭ kukṣi rvirāṭ prabhuḥ

priyavrataṃ samāsādya patiṃ sā janayat sutān /
uttānapādaṃ jagrāha puttramatriḥ prajāpatiḥ

uttānapādāccaturaḥ sunṛtā suṣuve sutān /
dharmmasya kanyā suśroṇī sunṛtā nāma viśrutā

utpannā vājimedhena dhruvasya jananī śubhā /
dhruvañca kīrttimantañca āyuṣmantaṃ vasuntathā /
uttānapādo 'janayat sunṛtāyāṃ prajāpatiḥ

saptarṣīṇāṃ puraḥsthānaṃ dhruvaśca tapasāptavān /
tasmāt śliṣṭiñca bhavyañca dhruvācchambhurvyajāyata

śliṣṭerādhatta succhāyā pañcaputrānakalmaṣān /
ripuṃ ripuñjayaṃ ripraṃ vṛkalaṃ vṛkatejasam

riporādhatta vṛhatī cākṣuṣaṃ sarvvatejasam /
ajījanat puṣkariṇyāṃ vīraṇyāṃ cākṣuṣo manum

prajāpetarātmajāyāmaraṇyasya mahātmanaḥ /
manorajāyanta daśa naḍvalāyāṃ mahaujasaḥ

kanyāyāṃ mānavaśreṣṭhā vairājasya prajāpateḥ /
ūruḥ puruḥ śatadyumnastapasvī satyavāk kaviḥ

agniṣṭuratirātraśca sudyumnaścetyamī nava /
abhimanyuśca daśamo naḍvalāyāṃ mahaujasaḥ

ūrorajanayat putrān ṣaḍāgneyī mahāprabhān /
aṅgaṃ sumanasaṃ svātiṃ kratumaṅgirasaṃ gayam

aṅgāt sunīthakanyāyāṃ veṇa eko vyajāyata /
veṇasya mathite pāṇau sambabhūva pṛthurnṛpaḥ

pṛthu rvaiṇyastadā cemāṃ rarakṣa kṣatrapūrvvajaḥ /
rājasūyābhiṣiktānāmādyaḥ sa pṛthivīpatiḥ

tasmāccaiva samutpannau nipuṇau sutamāgadhau /
pṛthoḥ putrau tu dharmmajñau jajñāte 'ntarddhipālinau

[[048]]
śikhaṇḍinī havirdhānamantarddhāmādvyajāyata /
havirdhānāt ṣaḍāgneyī dhīṣaṇā janayat sutān

prācīnavarhiṣaṃ śukraṃ gayaṃ kṛṣṇaṃ vrajājinau /
prācīnavarhirbhagavān mahānāsīt prajāpatiḥ

samudratanayāyāntu kṛtadāro 'bhavat prabhuḥ /
suvarṇādhatta sāmudrī daśa prācīnavarhiṣaḥ

sarvve pracetaso nāma dhanurvedasya pāragāḥ /
prajāpatitvaṃ samprāpya tuṣṭāḥ prācīnavarhiṣaḥ

bhū khaṃ vyāptaṃ hi tarubhistāṃstarūnadahaṃśca te /
drumakṣayamatho buddhvā kiñcicchiṣṭeṣu śākhiṣu /
upagamyābravīdetān rājā somaḥ prajāpatīn

kopaṃ yacchata dāsyanti kanyāṃ vo māriṣāṃ varām /
tapasvino muneḥ kaṇḍoḥ pramlocāyāṃ mamaiva ca

bhaviṣyaṃ jānatā sṛṣṭā bhāryyā vo 'stu kulaṅkarī /
asyāmutpatsyate dakṣaḥ prajāḥ saṃvarddhayiṣyati

pracetasastāṃ jagṛha daṃkṣo 'syāñca tato 'bhavat /
daśabhyastu pracetobhyo māriṣāyāṃ prajāpatiḥ

dakṣo jajñe mahātejāḥ somasyāṃśena bhūmipāḥ putrānutpādayāmāsa śataśo 'tha sahasraśaḥ /
haryyaśya nāma dakṣasya sahasrāṇi ca pañca ca putrāṇāṃ vedituṃ pṛthvyāḥ pramāṇaṃ hi gatādiśaḥ

tato 'nyaputrasāhasraṃ teṣāmanveṣaṇe gatam /
adyāpi na nivarttante samudrebhya ivāpagāḥ