Udānavarga · Chapter 30
jayād.vairam.prasavate.duhkham.śete.parājitaḥ /
upaśāntaḥ.sukham.śete.hitvā.jaya.parājayau //
para.duhkha.upadhānena.ya;icchet.sukham.ātmanaḥ /
vaira.saṃsarga.saṃsakto.duhkhān.na.parimucyate //
sukha.kāmāni.bhūtāni.yo.daṇḍena.vihiṃṣati /
ātmanaḥ.sukham.eṣāṇaḥ.sa.vai.na.labhate.sukham //
sukha.kāmāni.bhūtāni.yo.daṇḍena.na.hiṃsati /
ātmanaḥ.sukham.eṣāṇaḥ.sa.pretya.labhate.sukham //
dharmam.caret.sucaritam.na.enam.duścaritam.caret /
dharma.cārī.sukham.śete.hy.asmin.loke.paratra.ca //
dharmaḥ.sadā.rakṣati.dharma.cāriṇam.chatram.mahad.varṣa.kāle.yathaiva /
eṣa.anuśaṃso.dharme.sucīrṇe.na.durgatim.gacchati.dharma.cārī //
dharmaḥ.sadā.rakṣati.dharma.cāriṇam.dharmaḥ.sucīrṇaḥ.sukham.ādadhāti /
eṣa.anuśaṃso.dharme.sucīrṇe.na.durgatim.gacchati.dharma.cārī //
alpā.api.santo.bahavo.jayanti.susaṃvidhāne.na.saṃvidhānam /
alpam.api.cet.śraddadhāno.dadāti.tena.eva.asau.bhavati.sukhī.paratra //
dānam.ca.yuddham.ca.samānam.āhur.na.ete.guṇāḥ.kāpuruṣā.iva.santi /
saṃgrāma.velā.iva.hi.dāna.velā.tulyam.bhavet.kāraṇa.saṃgraheṇa //
ayam.hi.pratyūha.śatāni.jitvā.mātsaryam.ākramya.ca.śatru.bhūtam /
śurādd.hi.tam.śūrataram.vadāmi.dadāti.yo.dānam.asakta.cittaḥ /[.śūrād.]
sukho.vipākaḥ.puṇyānām.abhiprāyaḥ.samṛdhyate /
kṣipram.ca.paramām.śāntim.nirvṛtim.so.adhigacchati //
parato.hy.upasargāṃś.ca.devatā.māra.kāyikāḥ /
antarāyam.na.śaktiṣṭhāḥ.kṛta.puṇyasya.kartu.vai //
dharma.prītiḥ.sukham.śete.viprasannena.cetasā /
ārya.pravedite.dharme.ramate.paṇḍitaḥ.smṛtaḥ //
yeṣām.dharma.ratam.cittam.anupādāya.nirvṛtim /
smṛty.upasthāna.niratam.bodhy.aṅgeṣu.ca.saptasu //
yeṣām.dharma.ratm.cittam.anupādāya.nirvṛtim /
ṛddhi.pāda.ratam.caiva.mārge.ca.aṣṭa.aṅgike.ratam //
sukham.te.bhuñjate.piṇḍam.dhārayanti.ca.cīvaram /
sukham.caṅkramaṇam.teṣām.parvateṣu.guhāsu.ca //
kṣema.prāptā.hi.sukhitā.dṛṣṭa.dharma.abhinirvṛtāḥ /
sarva.vaira.bhaya.atītās.tīrṇā.loke.viṣaktikām //
sukho.vivekas.tuṣṭasya.śruta.dharmasya.paśyataḥ /
avyāvadhyaḥ.sukham.loke.prāṇa.bhūteṣu.samyamaḥ //
sukham.virāgatā.loke.kāmānām.samatikramaḥ /
asmi.mānasya.vinaya;etad.vai.paramam.sukham //
sukham.yāvaj.jarā.śīlam.sukham.śraddhā.pratiṣṭhitā /
sukham.ca.artha.ratā.vācā.pāpasya.akaraṇam.sukham //
sukham.mātṛvyatā.loke.sukham.caiva.pitṛvyatā /
sukham.śrāmaṇyatā.loke.tathā.brāhmaṇyatā.sukham //
sukham.buddhasya.ca.utpādaḥ.sukham.dharmasya.deśanā /
sukham.saṃghasya.sāmagrī.samagrāṇām.tapaḥ.sukham //
śīlavantaḥ.sukham.dṛṣṭum.sukham.dṛṣṭum.bahu.śrutāḥ /[.draṣṭum.]
arhantaś.ca.sukham.dṛṣṭum.vipramukta.punar.bhavāḥ //
sukhā.nadī.sūpatīrthā.sukham.dharmajino.jinaḥ /
prajñā.lābhaḥ.sukho.nityam.asmi.māna.kṣayaḥ.sukham //
sukham.darśanam.āryāṇām.saṃvāso.api.sadā.sukham /
adarśanena.bālānām.nityam.eva.sukhī.bhavet //
bāla.saṃsarga.cārī.hi.dīrgha.adhvānam.praśocati /
duhkho.bālair.hi.saṃvāso.hy.amitrair.iva.sarvaśaḥ /
dhīrais.tu.sukha.saṃvāso.jñātīnām.iva.saṃgamaḥ //
durlabhaḥ.puruṣo.jātyo.na.asau.sarvatra.jāyate /
yatra.asau.jāyate.vīras.tu.kulam.sukham.edhate //
sarvathā.vai.sukham.śete.brāhmaṇaḥ.parinirvṛtaḥ /
yo.na.lipyate.kāmebhir.vipramukto.nirāsravaḥ //
sarvā.hy.āśāstayaś.chittvā.vinīya.hṛdaya.jvaram /
upaśāntaḥ.sukham.śete.śāntim.prāpya.iha.cetasaḥ //
mātrā.sukha.parityāgād.yaḥ.paśyed.vipulam.sukham /
tyajen.mātrā.sukham.dhīraḥ.sampaśyan.vipulam.sukham //
yac.ca.kāma.sukham.loke.yac.ca.api.divijam.sukham /
tṛṣṇā.kṣaya.sukhasya.etat.kalām.na.arghati.ṣoḍaśīm //
nikṣipya.hi.gurum.bhāram.na.ādadyād.bhāram.eva.tu /
bhāra.ādānam.param.duhkham.bhāra.nikṣepaṇam.sukham //
sarva.tṛṣṇām.viprahāya.sarva.samyojana.kṣayāt /
sarva.upadhim.parijñāya.na.āgacchanti.punar.bhavam //
artheṣu.jāteṣu.sukham.sahāyāḥ.puṇyam.sukham.jīvita.saṃkṣayeṣu /
tuṣṭiḥ.sukhā.yā.tv.itaretareṇa.sarvasya.duhkhasya.sukho.nirodhaḥ //
ayoghana.hatasya.eva.jvalato.jāta.vedasaḥ /
anupūrva.upaśāntasya.yathā.na.jñāyate.gatiḥ //
evam.samyag.vimuktānām.kāma.paṅka.ogha.tāriṇām /
prajñāpayitum.gatir.na.asti.prāptānām.acalam.sukham //
yasya.antarato.na.santi.kopā;ittham.bhāva.gatam.ca.yo.nivṛttaḥ /
akhilam.tam.sukhinam.sadā.viśokam.devā.na.anubhavanti.darśanena //
sukham.hi.yasya.iha.na.kiṃcanam.syāt.svākhyāta.dharmasya.bahu.śrutasya /[.kiṃcana.]
sakiṃcanam.paśya.vihanyamānam.janam.janeṣu.pratibaddha.cittam //
sukham.hi.yasya.iha.na.kiṃcanam.syāt.svākhyāta.dharmasya.bahu.śrutasya /[.kiṃcana.]
sakiṃcanam.paśya.vihanyamānam.janam.janeṣu.pratibaddha.rūpam //[identical ṛih 38]
sukhino.hi.janā.hy.akiṃcanā.veda.guṇā.hi.janā.hy.akiṃcanāḥ /
sakiṃcanam.paśya.vihanyamānam.janam.janeṣu.baddha.cittam //
sukhino.hi.janā;akiṃcanā.veda.guṇā.hi.janā.hy.akiṃcanāḥ /
sakiṃcanam.paśya.vihanyamānam.janam.janeṣu.pratibaddha.rūpam //
sarvam.para.vaśam.duhkham.sarvam.ātma.vaśam.sukham /
sādhāraṇe.vihanyante.yogā.hi.duratikramāḥ //
susukham.bata.jīvāmo.hy.utsukeṣu.tv.anutsukāḥ /
utsukeṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.anutsukāḥ //
susukham.bata.jīvāmo.yeṣām.no.na.asti.kiṃcanam /[.kiṃcana.]
mithilāyām.dahyamānāyām.na.no.dahyati.kiṃcanam //
susukham.bata.jīvāmo.hy.ātureṣu.tv.anāturāḥ /
ātureṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.anāturāḥ //
susukham.bata.jīvāmo.hiṃsakeṣu.tv.ahiṃsakāḥ /
hiṃsakeṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.ahiṃsakāḥ //
susukham.bata.jīvāmo.vairikeṣu.tv.avairikāḥ /
vairikeṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.avairikāḥ //
susukham.bata.jīvāmo.heṭhakeṣu.tv.aheṭhakāḥ /
heṭhakeṣu.manuṣyeṣu.viharāmo.hy.aheṭhakaḥ //
susukham.bata.jīvāmo.yeṣām.no.na.asti.kiṃcanam /[.kiṃcana.]
prīti.bhakṣā.bhaviṣyāmo.devā.hy.ābhasvarā.yathā //[.ābhāsvarā.]
susukham.bata.jīvāmo.yeṣām.no.na.asti.kiṃcanam /[.kiṃcana.]
prīti.bhakṣā.bhaviṣyāmo.satkāyena.upanihśritāḥ //
grāme;araṇye.sukha.duhkha.spṛṣṭo.na.eva.ātmano.na.parato.dadhāti /
sparśāḥ.spṛśanti.hy.upadhim.pratītya.niraupadhim.kim.sparśāḥ.spṛśeyuḥ //
sāpatrapāḥ.sat.puruṣā.bhavanti.na.kāma.hetor.lapayanti.santaḥ /
spṛṣṭā.hi.duhkhena.tathā.sukhena.na.ucca.avacāḥ.sat.puruṣā.bhavanti //
Original text: Udānavarga · Edition: Franz Bernhard, Goettingen 1965 · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0