Triṃśikāvijñaptikārikā · Verses 1-20

Atha Triṃśikāvijñaptikārikāḥ (Tvk)
kṛtiriyamācāryavasubandhoḥ /
ātmadharmopacāro hi vividho yaḥ pravartate /
vijñānapariṇāme 'sau pariṇāmaḥ sa ca tridhā

vipāko mananākhyaśca vijñaptirviṣayasya ca /
tatrālayākhyaṃ vijñānaṃ vipākaḥ sarvabījakam

asaṃviditakopādisthānavijñaptikaṃ ca tat /
sadā sparśamanaskāravitsañjñācetanānvitam

upekṣā vedanā tatrānivṛtāvyākṛtaṃ ca tat /
tathā sparśādayastacca vartate srotasaughavat

tasya vyāvṛtirarhatve tadāśritya pravartate /
tadālambaṃ manonāma vijñānaṃ mananātmakam

kleśaiścaturbhiḥ sahitaṃ nivṛtāvyākṛtaiḥ sadā /
ātmaduṣṭyātmamohātmamānātmasnehasañjñitaiḥ

yatrajastanmayairanyaiḥ sparśādyaiścārhato na tat /
na nirodhasamāpattau mārge lokottare na ca

dvitīyaḥ pariṇāmo 'yaṃ tṛtīyaḥ ṣaḍvidhasya yā /
viṣayasyopalabdhiḥ sā kuśalākuśalādvayā

sarvatragairviniyataiḥ kuśalaiścaitasairasau /
samprayuktā tathā kleśairūpakleśaistrivedanā

ādyāḥ sparśādayaśchandādhimokṣasmṛtayaḥ saha /
samādhidhībhyāṃ niyatāḥ śraddhātha hrirapatrapā

alobhādi trayaṃ vīryaṃ praśrabdhiḥ sāpramādikā /
ahiṃsā kuśalāḥ kleśā rāgapratighamūḍhayaḥ

mānadṛgvicikitsāśca krodhopanahane punaḥ /
mrakṣaḥ pradāśa īrṣyārtha mātsaryaṃ saha māyayā

śāṭhyaṃ mado 'vihiṃsāhrīratrapā styānamuddhavaḥ /
āśraddhamatha kausīdyaṃ pramādo muṣitā smṛtiḥ

vikṣepo 'samprajanyaṃ ca kaukṛtyaṃ middhameva ca /
vitarkaśca vicāraścetyupakleśā dvaye dvidhā

pañcānāṃ mūlavijñāne yathāpratyayamudbhavaḥ /
vijñānānāṃ saha na vā taraṅgāṇāṃ yathā jale

manovijñānasambhūtiḥ sarvadāsañjñikādṛte /
samāpattidvayānmiddhānmūrchanādapyacittakāt

vijñānapariṇāmo 'yaṃ vikalpo yadvikalpyate /
tena tannāsti tenedaṃ sarvaṃ vijñaptimātrakam

sarvabījaṃ hi vijñānaṃ pariṇāmastathā tathā /
yātyanyonyavaśād yena vikalpaḥ sa sa jāyate

karmaṇo vāsanā grāhadvayavāsanayā saha /
kṣīṇe pūrvavipāke 'nyadvipākaṃ janayanti tat

yena yena vikalpena yadyad vastu vikalpyate /
parikalpita evāsau svabhāvo na sa vidyate