Tantraloka · Chapter 5

āṇavena vidhinā paradhāma prepsatāmatha nirūpyata etat // 1b

vikalpasyaiva saṃskāre jāte niṣpratiyogini /
abhīṣṭe vastuni prāptirniścitā bhogamokṣayoḥ // 2

vikalpaḥ kasyacitsvātmasvātantryādeva susthiraḥ /
upāyāntarasāpekṣyaviyogenaiva jāyate // 3

kasyacittu vikalpo@sau svātmasaṃskaraṇaṃ prati /
upāyāntarasāpekṣastatroktaḥ pūrvako vidhiḥ // 4

vikalpo nāma cinmātrasvabhāvo yadyapi sthitaḥ /
tathāpi niścayātmāsāvaṇoḥ svātantryayojakaḥ // 5

niścayo bahudhā caiṣa tatropāyāśca bhedinaḥ /
aṇuśabdena te coktā dūrāntikavibhedataḥ // 6

tatra buddhau tathā prāṇe dehe cāpi pramātari /
apāramārthike@pyasmin paramārthaḥ prakāśate // 7

yataḥ prakāśāccinmātrāt prāṇādyavyatirekavat /
tasyaiva tu svatantratvāddviguṇaṃ jaḍacidvapuḥ // 8

uktaṃ traiśirase caitaddevyai candrārdhamaulinā /
jīvaḥ śaktiḥ śivasyaiva sarvatraiva sthitāpi sā // 9

svarūpapratyaye rūḍhā jñānasyonmīlanātparā /
tasya cidrūpatāṃ satyāṃ svātantryollāsakalpanāt // 10

paśyañjaḍātmatābhāgaṃ tirodhāyādvayo bhavet /
tatra svātantryadṛṣṭyā vā darpaṇe mukhabimbavat // 11

viśuddhaṃ nijacaitanyaṃ niścinotyatadātmakam /
buddhiprāṇādito bhinnaṃ caitanyaṃ niścitaṃ balāt // 12

satyatastadabhinnaṃ syāttasyānyonyavibhedataḥ /
viśvarūpāvibheditvaṃ śuddhatvādeva jāyate // 13

niṣṭhitaikasphuranmūrtermūrtyantaravirodhataḥ /
antaḥ saṃvidi satsarvaṃ yadyapyaparathā dhiyi // 14

prāṇe dehe@thavā kasmātsaṃkrāmetkena vā katham /
tathāpi nirvikalpe@sminvikalpo nāsti taṃ vinā // 15

dṛṣṭe@pyadṛṣṭakalpatvaṃ vikalpena tu niścayaḥ /
buddhiprāṇaśarīreṣu pārameśvaryamañjasā // 16

vikalpyaṃ śūnyarūpe na pramātari vikalpanam /
buddhirdhyānamayī tatra prāṇa uccāraṇātmakaḥ // 17

uccāraṇaṃ ca prāṇādyā vyānāntāḥ pañca vṛttayaḥ /
ādyā tu prāṇanābhikhyāparoccārātmikā bhavet // 18

śarīrasyākṣaviṣayaitatpiṇḍatvena saṃsthitiḥ /
tatra dhyānamayaṃ tāvadanuttaramihocyate // 19

yaḥ prakāśaḥ svatantro@yaṃ citsvabhāvo hṛdi sthitaḥ /
sarvatattvamayaḥ proktametacca triśiromate // 20

kadalīsaṃpuṭākāraṃ sabāhyābhyantarāntaram /
īkṣate hṛdayāntaḥsthaṃ tatpuṣpamiva tattvavit // 21

somasūryāgnisaṃghaṭṭaṃ tatra dhyāyedananyadhīḥ /
taddhyānāraṇisaṃkṣobhānmahābhairavahavyabhuk // 22

hṛdayākhye mahākuṇḍe jājvalan sphītatāṃ vrajet /
tasya śaktimataḥ sphītaśakterbhairavatejasaḥ // 23

mātṛmānaprameyākhyaṃ dhāmābhedena bhāvayet /
vahnyarkasomaśaktīnāṃ tadeva tritayaṃ bhavet // 24

parā parāparā ceyamaparā ca sadoditā /
sṛṣṭisaṃsthitisaṃhāraistāsāṃ pratyekatastridhā // 25

caturthaṃ cānavacchinnaṃ rūpamāsāmakalpitam /
evaṃ dvādaśa tā devyaḥ sūryabimbavadāsthitāḥ // 26

ekaikamāsāṃ vahnyarkasomatacchāntibhāsanam /
etadānuttaraṃ cakraṃ hṛdayāccakṣurādibhiḥ // 27

vyomabhirniḥsaratyeva tattadviṣayagocare /
taccakrabhābhistatrārthe sṛṣṭisthitilayakramāt // 28

somasūryāgnibhāsātma rūpaṃ samavatiṣṭhate /
evaṃ śabdādiviṣaye śrotrādivyomavartmanā // 29

cakreṇānena patatā tādātmyaṃ paribhāvayet /
anena kramayogena yatra yatra patatyadaḥ // 30

cakraṃ sarvātmakaṃ tattatsārvabhaumamahīśavat /
itthaṃ viśvādhvapaṭalamayatnenaiva līyate // 31

bhairavīyamahācakre saṃvittiparivārite /
tataḥ saṃskāramātreṇa viśvasyāpi parikṣaye // 32

svātmocchalattayā bhrāmyaccakraṃ saṃcintayenmahat /
tatastaddāhyavilayāt tatsaṃskāraparikṣayāt // 33

praśāmyadbhāvayeccakraṃ tataḥ śāntaṃ tataḥ śamam /
anena dhyānayogena viśvaṃ cakre vilīyate // 34

tatsaṃvidi tataḥ saṃvidvilīnārthaiva bhāsate /
citsvābhāvyāt tato bhūyaḥ sṛṣṭiryaccinmaheśvarī // 35

evaṃ pratikṣaṇaṃ viśvaṃ svasaṃvidi vilāpayan /
visṛjaṃśca tato bhūyaḥ śaśvadbhairavatāṃ vrajet // 36

evaṃ triśūlāt prabhṛti catuṣpañcārakakramāt /
pañcāśadaraparyantaṃ cakraṃ yogī vibhāvayet // 37

catuṣṣaṣṭiśatāraṃ vā sahasrāramathāpi vā /
asaṃkhyārasahasraṃ vā cakraṃ dhyāyedananyadhīḥ // 38

saṃvinnāthasya mahato devasyollāsisaṃvidaḥ /
naivāsti kācitkalanā viśvaśaktermaheśituḥ // 39

śaktayo@sya jagat kṛtsnaṃ śaktimāṃstu maheśvaraḥ /
iti māṅgalaśāstre tu śrīśrīkaṇṭho nyarūpayat // 40

ityetat prathamopāyarūpaṃ dhyānaṃ nyarūpayat /
śrīśaṃbhunātho me tuṣṭastasmai śrīsumatiprabhuḥ // 41

anayaiva diśānyāni dhyānānyapi samāśrayet /
anuttaropāyadhurāṃ yānyāyānti kramaṃ vinā // 42

atha prāṇasya yā vṛttiḥ prāṇanādyā nirūpitā /
tadupāyatayā brūmo@nuttarapravikāsanam // 43

nijānande pramātraṃśamātre hṛdi purā sthitaḥ /
śūnyatāmātraviśrānternirānandaṃ vibhāvayet // 44

prāṇodaye prameye tu parānandaṃ vibhāvayet /
tatrānantaprameyāṃśapūraṇāpānanirvṛtaḥ // 45

parānandagatastiṣṭhedapānaśaśiśobhitaḥ /
tato@nantasphuranmeyasaṃghaṭṭaikāntanirvṛtaḥ // 46

samānabhūmimāgatya brahmānandamayo bhavet /
tato@pi mānameyaughakalanāgrāsatatparaḥ // 47

udānavahnau viśrānto mahānandaṃ vibhāvayat /
tatra viśrāntimabhyetya śāmyatyasminmahārciṣi // 48

nirupādhirmahāvyāptirvyānākhyopādhivarjitā /
tadā khalu cidānando yo jaḍānupabṛṃhitaḥ // 49

nahyatra saṃsthitiḥ kāpi vibhaktā jaḍarūpiṇaḥ /
yatra ko@pi vyavacchedo nāsti yadviśvataḥ sphurat // 50

yadanāhatasaṃvitti paramāmṛtabṛṃhitam /
yatrāsti bhāvanādīnāṃ na mukhyā kāpi saṃgatiḥ // 51

tadeva jagadānandamasmabhyaṃ śaṃbhurūcivān /
tatra viśrāntirādheyā hṛdayoccārayogataḥ // 52

yā tatra samyagviśrāntiḥ sānuttaramayī sthitiḥ /
ityetaddhṛdayādyekasvabhāve@pi svadhāmani // 53

ṣaṭprāṇoccārajaṃ rūpamatha vyāptyā taducyate /
prāṇadaṇḍaprayogena pūrvāparasamīkṛteḥ // 54

catuṣkikāmbujālambilambikāsaudhamāśrayet /
triśūlabhūmiṃ krāntvāto nāḍitritayasaṅgatām // 55

icchājñānakriyāśaktisamatve praviśet sudhīḥ /
ekāṃ vikāsinīṃ bhūyastvasaṃkocāṃ vikasvarām // 56

śrayedbhrūbindunādāntaśaktisopānamālikām /
tatrordhvakuṇḍalībhūmau spandanodarasundaraḥ // 57

visargastatra viśrāmyenmatsyodaradaśājuṣi /
rāsabhī vaḍavā yadvatsvadhāmānandamandiram // 58

vikāsasaṃkocamayaṃ praviśya hṛdi hṛṣyati /
tadvanmuhurlīnasṛṣṭabhāvavrātasunirbharām // 59

śrayedvikāsasaṃkocarūḍhabhairavayāmalām /
ekīkṛtamahāmūlaśūlavaisargike hṛdi // 60

parasminneti viśrāntiṃ sarvāpūraṇayogataḥ /
atra tatpūrṇavṛttyaiva viśvāveśamayaṃ sthitam // 61

prakāśasyātmaviśrāntāvahamityeva dṛśyatām /
anuttaravimarśe prāgvyāpārādivivarjite // 62

cidvimarśaparāhaṃkṛt prathamollāsinī sphuret /
tata udyogasaktena sa dvādaśakalātmanā // 63

sūryeṇābhāsayedbhāvaṃ pūrayedatha carcayet /
athenduḥ ṣoḍaśakalo visargagrāsamantharaḥ // 64

saṃjīvanyamṛtaṃ bodhavahnau visṛjati sphuran /
icchājñānakriyāśaktisūkṣmarandhrasrugagragam // 65

tadevama[tada]mṛtaṃ divyaṃ saṃviddevīṣu tarpakam /
visargāmṛtametāvad bodhākhye hutabhojini // 66

visṛṣṭaṃ cedbhavetsarvaṃ hutaṃ ṣoḍhādhvamaṇḍalam /
yato@nuttaranāthasya visargaḥ kulanāyikā /
tatkṣobhaḥ kādihāntaṃ tatprasarastattvapaddhatiḥ // 67

aṃa iti kuleśvaryā sahito hi kuleśitā /
paro visargaviśleṣastanmayaṃ viśvamucyate // 68

vitprāṇaguṇadehāntarbahirdravyamayīmimām /
arcayejjuhuyāddhyāyeditthaṃ saṃjīvanīṃ kalām // 69

ānandanāḍīyugalaspandanāvahitau sthitaḥ /
enāṃ visarganiḥṣyandasaudhabhūmiṃ prapadyate // 70

śākte kṣobhe kulāveśe sarvanāḍyagragocare /
vyāptau sarvātmasaṃkoce hṛdayaṃ praviśetsudhīḥ // 71

somasūryakalājālaparasparanigharṣataḥ /
agnīṣomātmake dhāmni visargānanda unmiṣet // 72

alaṃ rahasyakathayā guptametatsvabhāvataḥ /
yoginīhṛdayaṃ tatra viśrāntaḥ syātkṛtī budhaḥ // 73

hānādānatiraskāravṛttau rūḍhimupāgataḥ /
abhedavṛttitaḥ paśyedviśvaṃ citicamatkṛteḥ // 74

arthakriyārthitādainyaṃ tyaktvā bāhyāntarātmani /
kharūpe nirvṛtiṃ prāpya phullāṃ nādadaśāṃ śrayet // 75

vaktramantastayā samyak saṃvidaḥ pravikāsayet /
saṃvidakṣamaruccakraṃ jñeyābhinnaṃ tato bhavet // 76

tajjñeyaṃ saṃvidākhyena vahninā pravilīyate /
vilīnaṃ tat trikoṇe@smiñśaktivahnau vilīyate // 77

tatra saṃvedanodārabindusattāsunirvṛtaḥ /
saṃhārabījaviśrānto yogī paramayo bhavet // 78

antarbāhye dvaye vāpi sāmānyetarasundaraḥ /
saṃvitspandastriśaktyātmā saṃkocapravikāsavān // 79

asaṃkocavikāso@pi tadābhāsanatastathā /
antarlakṣyo bahirdṛṣṭiḥ paramaṃ padamaśnute // 80

tataḥ svātantryanirmeye vicitrārthakriyākṛti /
vimarśanaṃ viśeṣākhyaḥ spanda aunmukhyasaṃjñitaḥ // 81

tatra viśrāntimāgacchedyadvīryaṃ mantramaṇḍale /
śāntyādisiddhayastattadrūpatādātmyato yataḥ // 82

divyo yaścākṣasaṃgho@yaṃ bodhasvātantryasaṃjñakaḥ /
so@nimīlita evaitat kuryātsvātmamayaṃ jagat // 83

mahāsāhasasaṃyogavilīnākhilavṛttikaḥ /
puñjībhūte svaraśmyoghe nirbharībhūya tiṣṭhati // 84

akiciccintakastatra spaṣṭadṛgyāti saṃvidam /
yadvisphuliṅgāḥ saṃsārabhasmadāhaikahetavaḥ // 85

taduktaṃ parameśena triśirobhairavāgame /
śṛṇu devi pravakṣyāmi mantrabhūmyāṃ praveśanam // 86

madhyanāḍyordhvagamanaṃ taddharmaprāptilakṣaṇam /
visargāntapadātītaṃ prāntakoṭinirūpitam // 87

adhaḥpravāhasaṃrodhādūrdhvakṣepavivarjanāt /
mahāprakāśamudayajñānavyaktipradāyakam // 88

anubhūya pare dhāmni mātrāvṛttyā puraṃ viśet /
nistaraṅgāvatīrṇā sā vṛttirekā śivātmikā // 89

catuṣṣaḍdvirdviguṇitacakraṣaṭkasamujjvalā /
tatsthaṃ [tstho] vicārayet khaṃ khaṃ khasthaṃ khasthena saṃviśet // 90

khaṃ khaṃ tyaktvā khamāruhya khasthaṃ khaṃ coccarediti /
khamadhyāsyādhikāreṇa padasthāścinmarīcayaḥ // 91

bhāvayedbhāvamantaḥsthaṃ bhāvastho bhāvaniḥspṛhaḥ /
bhāvābhāvagatī ruddhvā bhāvābhāvāvarodhadṛk // 92

ātmāṇukulamūlāni śaktirbhūtiścitī ratiḥ /
śaktitrayaṃ draṣṭṛdṛśyoparaktaṃ tadvivarjitam // 93

etatkhaṃ daśadhā proktamuccāroccāralakṣaṇam /
dhāmasthaṃ dhāmamadhyasthaṃ dhāmodarapuṭīkṛtam // 94

dhāmnā tu bodhayeddhāma dhāma dhāmāntagaṃ kuru /
taddhāma dhāmagatyā tu bhedyaṃ dhāmāntamāntaram // 95

bhedopabhedabhedena bhedaḥ kāryastu madhyataḥ /
iti praveśopāyo@yamāṇavaḥ parikīrtitaḥ // 96

śrīmaheśvaranāthena yo hṛtsthena mamoditaḥ /
śrībrahmayāmale coktaṃ śrīmān rāvo daśātmakaḥ // 97

sthūlaḥ sūkṣmaḥ paro hṛdyaḥ kaṇṭhyastālavya eva ca /
sarvataśca vibhuryo@sau vibhutvapadadāyakaḥ // 98

jitarāvo mahāyogī saṃkrāmetparadehagaḥ /
parāṃ ca vindati vyāptiṃ pratyahaṃ hyabhyaseta tam // 99

tāvadyāvadarāve sā rāvāllīyeta rāviṇī /
atra bhāvanayā dehagatopāyaiḥ pare pathi // 100

vivikṣoḥ pūrṇatāsparśātprāgānandaḥ prajāyate /
tato@pi vidyudāpātasadṛśe dehavarjite // 101

dhāmni kṣaṇaṃ samāveśādudbhavaḥ prasphuṭaṃ plutiḥ /
jalapāṃsuvadabhyastasaṃviddehaikyahānitaḥ // 102

svabalākramaṇāddehaśaithilyāt kampamāpnuyāt /
galite dehatādātmyaniścaye@ntarbhukhatvataḥ // 103

nidrāyate purā yāvanna rūḍhaḥ saṃvidātmani /
tataḥ satyapade rūḍho viśvātmatvena saṃvidam // 104

saṃvidan ghūrṇate ghūrṇirmahāvyāptiryataḥ smṛtā /
ātmanyanātmābhimatau satyāmeva hyanātmani // 105

ātmābhimāno dehādau bandho muktistu tallayaḥ /
ādāvanātmanyātmatve līne labdhe nijātmani // 106

ātmanyanātmatānāśe mahāvyāptiḥ pravartate /
ānanda udbhavaḥ kampo nindrā ghūrṇiśca pañcakam // 107

ityuktamata eva śrīmālinīvijayottare /
pradarśite@sminnānandaprabhṛtau pañcake yadā // 108

yogī viśettadā tattaccakreśatvaṃ haṭhādvrajet /
yathā sarveśinā bodhenākrāntāpi tanuḥ kvacit // 109

kiṃcitkartuṃ prabhavati cakṣuṣā rūpasaṃvidam /
tathaiva cakre kutrāpi praveśātko@pi saṃbhavet // 110

ānandacakraṃ vahnyaśri kanda udbhava ucyate /
kampo hṛttālu nidrā ca ghūrṇiḥ syādūrdhvakuṇḍalī // 111

etacca sphuṭamevoktaṃ śrīmantraiśirase mate /
evaṃ pradarśitoccāraviśrāntihṛdayaṃ param // 112

yattadavyaktaliṅgaṃ nṛśivaśaktyavibhāgavat /
atra viśvamidaṃ līnamatrāntaḥsthaṃ ca gamyate // 113

idaṃ tallakṣaṇaṃ pūrṇaśaktibhairavasaṃvidaḥ /
dehagādhvasamunmeṣe samāveśastu yaḥ sphuṭaḥ // 114

ahantācchāditonmeṣibhāvedaṃbhāvayuk sa ca /
vyaktāvyaktamidaṃ liṅgaṃ mantravīryaṃ parāparam // 115

naraśaktisamunmeṣi śivarūpādvibheditam /
yannyakkṛtaśivāhantāsamāveśaṃ vibhedavat // 116

viśeṣaspandarūpaṃ tad vyaktaṃ liṅgaṃ cidātmakam /
vyaktātsiddhiprasavo vyaktāvyaktāddvayaṃ vimokṣaśca /
avyaktādbalamādyaṃ parasya nānuttare tviyaṃ carcā // 117

ātmākhyaṃ yadvyaktaṃ naraliṅgaṃ tatra viśvamarpayataḥ /
vyaktāvyaktaṃ tasmādgalite tasmiṃstadavyaktam // 118

tenātmaliṅgametat parame śivaśaktyaṇusvabhāvamaye /
avyakte viśrāmyati nānuttaradhāmagā tviyaṃ carcā // 119

ekasya spandanasyaiṣā traidhaṃ bhedavyavasthitiḥ /
atra liṅge sadā tiṣṭhet pūjāviśrāntitatparaḥ // 120

yoginīhṛdayaṃ liṅgamidamānandasundaram /
bījayonisamāpattyā sūte kāmapi saṃvidam // 121

atra prayāsavirahātsarvo@sau devatāgaṇaḥ /
ānandapūrṇe dhāmnyāste nityoditacidātmakaḥ // 122

atra bhairavanāthasya sasaṃkocavikāsikā /
bhāsate durghaṭā śaktirasaṃkocavikāsinaḥ // 123

etalliṅgasamāpattivisargānandadhārayā /
siktaṃ tadeva sadviśvaṃ śaśvannavanavāyate // 124

anuttare@bhyupāyo@tra tādrūpyādeva varṇitaḥ /
jvaliteṣvapi dīpeṣu gharmāṃśuḥ kiṃ na bhāsate // 125

artheṣu tadbhogavidhau tadutthe duḥkhe sukhe vā galitābhiśaṅkam /
anāviśanto@pi nimagnacittā jānanti vṛttikṣayasaukhyamantaḥ // 126

satyevātmani citsvabhāvamahasi svānte tathopaktiyāṃ tasmai kurvati tatpracāravivaśe satyakṣavarge@pi ca /
satsvartheṣu sukhādiṣu sphuṭataraṃ yadbhedavandhyodayaṃ yogī tiṣṭhati pūrṇaraśmivibhavastattattvamācīyatām // 127

ityuccāravidhiḥ proktaḥ karaṇaṃ pravivicyate /
taccetthaṃ triśiraḥśāstre parameśena bhāṣitam // 128

grāhyagrāhakacidvyāptityāgākṣepaniveśanaiḥ /
karaṇaṃ saptadhā prāhurabhyāsaṃ bodhapūrvakam // 129

tadvyāptipūrvamākṣepe karaṇaṃ svapratiṣṭhatā /
guruvaktrācca boddhavyaṃ karaṇaṃ yadyapi sphuṭam // 130

tathāpyāgamarakṣārthaṃ tadagre varṇayiṣyate /
ukto ya eṣa uccārastatra yo@sau sphuran sthitaḥ // 131

avyaktānukṛtiprāyo dhvanirvarṇaḥ sa kathyate /
sṛṣṭisaṃhārabījaṃ ca tasya mukhyaṃ vapurviduḥ // 132

tadabhyāsavaśādyāti kramādyogī cidātmatām /
tathā hyanacke sācke vā kādau sānte punaḥpunaḥ // 133

smṛte proccārite vāpi sā sā saṃvitprasūyāte /
bāhyārthasamayāpekṣā ghaṭādyā dhvanayo@pi ye // 134

te@pyarthabhāvanāṃ kuryurmanorājyavadātmani /
taduktaṃ parameśena bhairavo vyāpako@khile // 135

iti bhairavaśabdasya saṃtatoccāraṇācchivaḥ /
śrīmattraiśirase@pyuktaṃ mantroddhārasya pūrvataḥ // 136

smṛtiśca smaraṇaṃ pūrvaṃ sarvabhāveṣu vastutaḥ /
mantrasvarūpaṃ tadbhāvyasvarūpāpattiyojakam // 137

smṛtiḥ svarūpajanikā sarvabhāveṣu rañjikā /
anekākārarūpeṇa sarvatrāvasthitena tu // 138

svasvabhāvasya saṃprāptiḥ saṃvittiḥ paramārthataḥ /
vyaktiniṣṭhā tato viddhi sattā sā kīrtitā parā // 139

kiṃ punaḥ samayāpekṣāṃ vinā ye bījapiṇḍakāḥ /
saṃvidaṃ spandapantyete neyuḥ saṃvidupāyatām // 140

vācyābhāvādudāsīnasaṃvitspandātsvadhāmataḥ /
prāṇollāsanirodhābhyāṃ bījapiṇḍeṣu pūrṇatā // 141

sukhasītkārasatsamyaksāmyaprathamasaṃvidaḥ /
saṃvedanaṃ hi prathamaṃ sparśo@nuttarasaṃvidaḥ // 142

hṛtkaṇṭhyoṣṭhyatridhāmāntarnitarāṃ pravikāsini /
caturdaśaḥ praveśo ya ekīkṛtatadātmakaḥ // 143

tato visargoccārāṃśe dvādaśāntapathāvubhau /
hṛdayena sahaikadhyaṃ nayate japatatparaḥ // 144

kandahṛtkaṇṭhatālvagrakauṇḍilīprakriyāntataḥ /
ānandamadhyanāḍyantaḥ spandanaṃ bījamāvahet // 145

saṃhārabījaṃ khaṃ hṛtsthamoṣṭhyaṃ phullaṃ svamūrdhani /
tejastryaśraṃ tālukaṇṭhe bindurūrdhvapade sthitaḥ // 146

ityenayā budho yuktyā varṇajapyaparāyaṇaḥ /
anuttaraṃ paraṃ dhāma praviśedacirāt sudhīḥ // 147

varṇaśabdena nīlādi yadvā dīkṣottare yathā /
saṃhāranragnimaruto rudrabinduyutānsmaret // 148

hṛdaye tanmayo lakṣyaṃ paśyetsaptadinādatha /
visphuliṅgāgnivannīlapītaraktādicitritam // 149

jājvalīti hṛdambhoje bījadīpaprabodhitam /
dīpavajjvalito bindurbhāsate vighanārkavat // 150

svayaṃbhāsātmanānena tādātmyaṃ yātyananyadhīḥ /
śivena hematāṃ yadvattāmraṃ sūtena vedhitam // 151

upalakṣaṇametacca sarvamantreṣu lakṣayet /
yadyatsaṃkalpasaṃbhūtaṃ varṇajālaṃ hi bhautikam // 152

tat saṃvidādhikyavaśādabhautikamiva sthitam /
atastathāvidhe rūpe rūḍho rohati saṃvidi // 153

anācchāditarūpāyāmanupādhau prasannadhīḥ /
nīle pīte sukhe duḥkhe saṃvidrūpamakhaṇḍitam // 154

gurubhirbhāṣitaṃ tasmādupāyeṣu vicitratā /
uccārakaraṇadhyānavarṇairebhiḥ pradarśitaḥ // 155

anuttarapadaprāptāvabhyupāyavidhikramaḥ /
akiṃciccintanaṃ vīryaṃ bhāvanāyāṃ ca sā punaḥ // 156

dhyāne tadapi coccāre karaṇe so@pi taddhvanau /
sa sthānakalpane bāhyamiti kramamupāśrayet // 157

laṅghanena paro yogī mandabuddhiḥ krameṇa tu /
vīryaṃ vinā yathā ṣaṇṭhastasyāpyastyatha vā balam /
mṛtadeha iveyaṃ syādbāhyāntaḥparikalpanā // 158

ityāṇave@nuttaratābhyupāyaḥ prokto nayaḥ spaṣṭapathena bāhyaḥ // 159a