Tantraloka · Chapter 30

atha yathocitamantrakadambakaṃ trikakulakramayogi nirūpyate /
tāvadvimarśānārūḍhadhiyāṃ tātsiddhaye kramāt // 1

pratibuddhā hi te mantrā vimarśaikasvabhāvakāḥ /
svatantrasyaiva ciddhāmnaḥ svātantryāt kartṛtāmayāḥ // 2

yamāviśanti cācāryaṃ taṃ tādātmyanirūḍhitaḥ /
svatantrīkurvate yānti karaṇānyapi kartṛtām // 3

ādhāraśaktau hrīṃ pṛthvīprabhṛtau tu catuṣṭaye /
kṣlāṃ kṣvīṃ vaṃ kṣamiti prāhuḥ kramādvarṇacatuṣṭayam // 4

haṃ nāle yaṃ tathā raṃ laṃ vaṃ dharmādicatuṣṭaye /
ṛṃ ṝṃ ḷṃ ḷḷṃ catuṣke ca viparītakramādbhavet // 5

oṃ auṃ hastrayamityetadvidyāmāyākalātraye /
anusvāravisargau ca vidyeśeśvaratattvayoḥ // 6

kādibhāntāḥ kesareṣu prāṇo@ṣṭasvarasaṃyutaḥ /
sabinduko daleṣvaṣṭasvatha svaṃ nāma dīpitam // 7

śaktīnāṃ navakasya syācchaṣasā maṇḍalatraye /
sabindukāḥ kṣmaṃ prete jraṃ śūlaśṛṅgeṣu kalpayet // 8

pṛthagāsanapūjāyāṃ kramānmantrā ime smṛtāḥ /
saṃkṣepapūjane tu prāgādyamantyaṃ ca bījakam // 9

ādāyādhāraśaktyādiśūlaśṛṅgāntamarcayet /
agnimārutapṛthvyambusaṣaṣṭhasvarabindukam // 10

ratiśekharamantro@sya vaktrāṅgaṃ hrasvadīrghakaiḥ /
agniprāṇāgnisaṃhārakālendrāmbusamīraṇāḥ // 11

saṣaṣṭhasvarabirndvadhacandrādyāḥ syurnavātmanaḥ /
bindunādādikā vyāptiḥ śrīmattraiśirase mate // 12

kṣepākrānticidudbodhadīpanasthāpanānyatha /
tatsaṃvittistadāpattiriti saṃjñābhiśabditā // 13

etāvatī mahāvyāptirmūrtitvenātra kīrtitā /
pariṇāmastallayaśca namaskāraḥ sa ucyate // 14

eṣa tryarṇojjhito@dhastāddīrghaiḥ ṣaḍbhiḥ svarairyutaḥ /
ṣaḍaṅgāni hṛdādīni vaktrāṇyasya ca kalpayet // 15

kṣayaravalabījaistu dīptairbinduvibhūṣitaiḥ /
jhakārasaṃhṛtiprāṇāḥ saṣaṣṭhasvarabindukāḥ // 16

eṣa bhairavasadmāvaścandrārdhādivibhūṣitaḥ /
mātṛkāmālinīmantrau prāgeva samudāhṛtau // 17

oṃkāro@tha caturthyantā saṃjñā natiriti kramāt /
gaṇeśādiṣu mantraḥ syādbījaṃ yeṣu na coditam // 18

nāmādyakṣaramākārabinducandrādidīpitam /
sarveṣāmeva bījānāṃ taccaturdaśaṣaṣṭhayuk // 19

āmantritānyaghoryāditritayasya kramoditaiḥ /
bījairvisargiṇī māyā huṃ hakāro visargavān // 20

punardevītrayasyāpi kramādāmantraṇatrayam /
dvitīyasminpade@kāra ekārasyeha ca smṛtaḥ // 21

tataḥ śaktidvayāmantro luptaṃ tatrāntyamakṣaram /
he@gnivarṇāvubhau pañcasvarayuktau parau pṛthak // 22

akārayuktāvastraṃ huṃ ha visargī punaḥ śaraḥ /
tāreṇa saha vasvagnivarṇārdhārṇadvayādhikā // 23

eṣā parāparādevyā vidyā śrītrikaśāsane /
pañcaṣaṭpañcavedākṣivahninetrākṣaraṃ padam // 24

aghoryādau saptake syāt pivanyāḥ pariśiṣṭakam /
pratyekavarṇago@pyuktaḥ siddhayogīśvarīmate // 25

devatācakravinyāsaḥ sa bahutvānna lipyate /
māyā visargiṇī huṃ phaṭ ceti mantro@parātmakaḥ // 26

parāyāstūktasadvyāptirjīvaḥ sahacaturdaśaḥ /
sānekabhedā triśiraḥśāstre proktā maheśinā // 27

svarūpato vibhinnāpi racanānekasaṅkulā /
jīvaḥ prāṇastha evātra prāṇo vā jīvasaṃsthitaḥ // 28

ādhārādheyabhāvena avinābhāvayogataḥ /
haṃsaṃ cāmṛtamadhyasthaṃ kālarudravibheditam // 29

bhuvaneśaśiroyuktamanaṅgadvayayojitam /
dīptāddīptataraṃ jñeyaṃ ṣaṭcakrakramayojitam // 30

prāṇaṃ daṇḍāsanasthaṃ tu guhyaśaktīcchayā yutam /
pareyaṃ vācikoddiṣṭā mahājñānasvarūpataḥ // 31

sphuṭaṃ bhairavahṛjjñānamidaṃ tvekākṣaraṃ param /
amṛtaṃ kevalaṃ khasthaṃ yadvā sāvitrikāyutam // 32

śūnyadvayasamopetaṃ parāyā hṛdayaṃ param /
yugmayāge prasiddhaṃ tu kartavyaṃ tattvavedibhiḥ // 33

anye@pyekākṣarā ye tu ekavīravidhānataḥ /
guptā guptatarāste tu aṃgābhijanavarjitāḥ // 34

yaṣṭavyāḥ sādhakendraistu kulasthāḥ siddhidāyakāḥ /
kulakramavidhānena sūkṣmavijñānayogataḥ // 35

anuṣṭheyāḥ sadā devi striyā vā puruṣeṇa vā /
sakāro dīrghaṣaṭkena yukto@ṅgānyānanāni tu // 36

syāt sa eva paraṃ hrasvapañcasvarakhasaṃyutaḥ /
oṃkāraiḥ pañcabhirmantro vidyāṅgahṛdayaṃ bhavet // 37

praṇavaścāmṛte tejomālini svāhayā saha /
ekādaśākṣaraṃ brahmaśirastanmālinīmate // 38

vedavedani hūṃ phaṭca praṇavādiyutā śikhā /
vajriṇe vajradharāya svāhetyoṃkārapūrvakam // 39

ekādaśākṣaraṃ varma puruṣṭutamiti smṛtam /
tāro dvijihvaḥ khaśarasvarayugjīva eva ca // 40

netrametatprakāśātma sarvasādhāraṇaṃ smṛtam /
tāraḥ ślīṃ paśu huṃ phat ca tadastraṃ rasavarṇakam // 41

laraṭakṣavayairdīrghaiḥ samayuktaiḥ sabindukaiḥ /
indrādayastadastrāṇi hrasvairviṣṇuprajāpatī // 42

smṛtau turyadvitīyābhyāṃ hrasvābhyāṃ padmacakrake /
namaḥ svāhā tathā vauṣaṭ huṃ vaṣaṭ phaṭ ca jātayaḥ // 43

aṅgeṣu kramaśaḥ ṣaṭsu karmasvatha tadātmikāḥ /
jape home tathāpyāye samuccāṭe@tha śāntike // 44

abhicāre ca mantrāṇāṃ namaskārādijātayaḥ /
akṣiṣaṇmunivargebhyo dvitīyāḥ saha bindunā // 45

yonyarṇena ca mātṝṇāṃ sadmāvaḥ kālakarṣiṇī /
ādyojjhito vāpyantena varjito vātha saṃmataḥ // 46

jīvaḥ prāṇapuṭāntaḥsthaḥ kālānalasamadyutiḥ /
atidīptastu vāmāṃghrirbhūṣito mūrdhni bindunā // 47

dakṣajānugataścāyaṃ sarvamātṛgaṇārcitaḥ /
anena prāṇitāḥ sarve dadate vāñchitaṃ phalam // 48

sadbhāvaḥ paramo hyeṣa mātṝṇāṃ bhairavasya ca /
tasmādenaṃ japenmantrī ya icchetsiddhimuttamām // 49

rudraśaktisamāveśo nityamatra pratiṣṭhitaḥ /
yasmādeṣā parā śaktirbhedenānyena kīrtitā // 50

yāvatyaḥ siddhayastantre tāḥ sarvāḥ kurute tviyam /
aṅgavaktrāṇi cāpyasyāḥ prāgvatsvaraniyogataḥ // 51

daṇḍo jīvastriśūlaṃ ca dakṣāṅgulyaparastanau /
nābhikaṇṭhau marudrudrau visargaḥ satriśūlakaḥ // 52

sarvayoginicakrāṇāmadhipo@yamudāhṛtaḥ /
asyāpyuccāraṇādeva saṃvittiḥ syātpuroditā // 53

mahācaṇḍeti tu yogeśvaṛ ityaṣṭavarṇakam /
navārṇeyaṃ guptatarā sadbhāvaḥ kālakarṣiṇī // 54

śrīḍāmare mahāyāge parātparataroditā /
sudhācchedakaṣaṇṭhādyairbījaṃ chedakamasvaram // 55

adhyardhārṇā kālarātriḥ kṣurikā mālinīmate /
śatāvartanayā hyasyā jāyate mūrdhni vedanā // 56

evaṃ pratyayamālocya mṛtyujiddhyānamāśrayet /
naināṃ samuccareddevi ya iccheddīrghajīvitam // 57

dvirdaṇḍāgnī śūlanabhaḥprāṇāśchettranalau tathā /
kūṭāgnī savisargāśca pañcāpyete@tha pañcasu // 58

vyomasviti śivenoktaṃ tantrasadbhāvaśāsane /
chedinī kṣurikeyaṃ syādyayā yojayate pare // 59

bindvindvanalakūṭāgnimarutṣaṣṭhasvarairyutam /
āpādatalamūrdhāntaṃ smaredastramidaṃ jvalat // 60

kuñcanaṃ cāṅgulīnāṃ tu kartavyaṃ codanaṃ tataḥ /
jānvādiparacakrāntaṃ cakrāccakraṃ tu kuñcayet // 61

kathitaṃ sarahasyaṃ tu sadyonirvāṇakaṃ param /
athocyate brahmavidyā sadyaḥpratyayadāyinī // 62

śivaḥ śrībhūtirājo yāmasmabhyaṃ pratyapādayat /
sarveṣāmeva bhūtānāṃ maraṇe samupasthite // 63

yayā paṭhitayotkramya jīvo yāti nirañjanam /
yā jñānino@pi saṃpūrṇakṛtyasyāpi śrutā satī // 64

prāṇādicchedajāṃ mṛtyuvyathāṃ sadyo vyapohati /
yāmākarṇya mahāmohavivaśo@pi kramādgataḥ // 65

prabodhaṃ vaktṛsāṃmukhyamabhyeti rabhasātsvayam /
paramapadāttvamihāgāḥ sanātanastvaṃ jahīhi dehāntam // 66

pādāṅguṣṭhādi vibho nibandhanaṃ bandhanaṃ hyugram /
āryāvākyamidaṃ pūrvaṃ bhuvanākhyaiḥ padairbhavet // 67

gulphānte jānugataṃ jatrusthaṃ bandhanaṃ tathā meḍhre /
jahihi puramagryamadhyaṃ hṛtpadmāttvaṃ samuttiṣṭha // 68

etāvadbhiḥ padairetadāryāvākyaṃ dvitīyakam /
haṃsa hayagrīva vibho sadāśivastvaṃ paro@si jīvākhyaḥ // 69

ravisomavahnisaṅghadṛbindudeho hahaha samutkrāma /
tṛtīyamāryāvākyaṃ prāksaṃkhyairekādhikaiḥ padaiḥ // 70

haṃsamahāmantramayaḥ sanātanastvaṃ śubhāśubhāpekṣī /
maṇḍalamadhyaniviṣṭaḥ śaktimahāsetukāraṇamahārthaḥ // 71

kamalobhayaviniviṣṭaḥ prabodhamāyāhi devatādeha /
āryāvākyamidaṃ sārdhaṃ rudrasaṃkhyapaderitam // 72

niḥśvāse tvapaśabdasya sthāne@styupa iti dhvaniḥ /
ajñānāttvaṃ baddhaḥ prabodhitottiṣṭha devāde // 73

etatpañcamamāryārdhavākyaṃ syātsaptabhiḥ padaiḥ /
vraja tālusāhvayāntaṃ hyauḍambaraghaṭṭitaṃ mahādvāram // 74

prāpya prayāhi haṃho haṃho vā vāmadevapadam /
āryyāvākyamidaṃ ṣaṣṭhaṃ syāccaturdaśabhiḥ padaiḥ // 75

granthīśvara paramātman śānta mahātālurandhramāsādya /
utkrama he deheśvara nirañjanaṃ śivapadaṃ prayāhyāśu // 76

āryāvākyaṃ saptamaṃ syāttaccaturdaśabhiḥ padaiḥ /
prabhañjanastvamityevaṃ pāṭho niḥśvāsaśāsane // 77

ākramya madhyamārgaṃ prāṇāpānau samāhṛtya /
dharmādharmau tyaktvā nārāyaṇa yāhi śāntāntam // 78

āryāvākyamidaṃ proktamaṣṭamaṃ navabhiḥ padaiḥ /
he brahman he viṣṇo he rudra śivo@si vāsudevastvam // 79

agnīṣomasanātanamṛtpiṇḍaṃ jahihi he mahākāśa /
etadbhuvanasaṃkhyātairāryyāvākyaṃ prakīrtitam // 80

sanātma tripiṇḍamiti mahākośamiti sthitam /
padatrayaṃ tu niḥśvāsamukuṭottarakādiṣu // 81

aṅguṣṭhamātramamalamāvaraṇaṃ jahihi he mahāsūkṣma /
āryyāvākyamidaṃ ṣaḍbhiḥ padairdaśamamucyate // 82

alaṃ dviriti sūkṣmaṃ cetyevaṃ śrīmukuṭottare /
puruṣastvaṃ prakṛtimayairbaddho@haṅkāratantunā bandhaiḥ // 83

abhavābhava nityodita paramātmaṃstyaja sarāgamadhvānam /
etattrayodaśapadaṃ syādāryāvākyamuttamam // 84

hrīṃhūṃmantraśarīramavilambamāśu tvamehi dehāntam /
āryārdhavākyametatsyād dvādaśaṃ ṣaṭpadaṃ param // 85

tadidaṃ guṇabhūtamayaṃ tyaja sva ṣoṭkośikaṃ piṇḍam /
syāt trayodaśamāryārdhaṃ padaiḥ saptabhirīdṛśam // 86

mā dehaṃ bhūtamayaṃ pragṛhyatāṃ śāśvataṃ mahādeham /
āryārdhavākyaṃ tāvadbhiḥ padairetaccaturdaśam // 87

maṇḍalamamalamanantaṃ tridhā sthitaṃ gaccha bhittvaitat /
āryārdhavākyamaṣṭābhiḥ padaiḥ pañcadaśaṃ tvidam // 88

sakaleyaṃ brahmavidyā syātpañcadaśabhiḥ sphuṭaiḥ /
vākyaiḥ pañcākṣaraistvasyā niṣkalā parikīrtyate // 89

prativākyaṃ yayādyantayojitā paripaṭhyate /
tāro māyā vedakalo mātṛtāro navātmakaḥ // 90

iti pañcākṣarāṇi syuḥ proktavyāptyanusārataḥ /
binduprāṇāmṛtajalaṃ marutṣaṣṭhasvarānvitam // 91

etena śaktyuccārasthabījenālabhyate paśuḥ /
kṛtadīkṣāvidhiḥ pūrvaṃ brahmaghno@pi viśuddhyati // 92

laghutvena tulāśuddhiḥ sadyaḥpratyayakāriṇī /
tāraḥ śamarayaiḥ piṇḍo natiśca caturarṇakam // 93

śākinīstobhanaṃ marma hṛdayaṃ jīvitaṃ tvidam /
ṣaṣṭhaprāṇatrikūṭordhvabāhuśūlākhyabindubhiḥ // 94

anackanāsādhovaktracandrakhaṇḍaiśca maṇḍitam /
hṛdayaṃ bhairavākhyaṃ tu sarvasaṃhārakārakam // 95

agnimaṇḍalamadhyasthabhairavānalatāpitāḥ /
vaśamāyānti śākinyaḥ sthānametena ceddahet // 96

visarjayettāḥ prathamamanyathā cchidrayanti tāḥ /
hrīṃ klīṃ vleṃ kleṃ ebhirvarṇairdvādaśasvarabhūṣitaiḥ // 97

priyamelāpanaṃ nāma hṛdayaṃ sampuṭaṃ japet /
pratyekamathavā dvābhyāṃ sarvairvā vidhiruttamaḥ // 98

tulāmelakayogaḥ śrītantrasadbhāvaśāsane /
ya uktaḥ śambhunāthena sa mayā darśitaḥ kramāt // 99

atha vittavihīnānāṃ prapannānāṃ ca tattvataḥ /
deśakālādidoṣeṇa na tathādhyavasāyinām // 100

prakartavyā yathā dīKṣā śrīsantatyāgamoditā /
kathyate hāṭakeśānapātālādhipacoditā // 101

śrīnātha ārya bhagavannetattritayaṃ hi kanda ādhāre /
varuṇo macchando bhagavatta iti trayamidaṃ hṛdaye // 102

dharmādivargasaṃjñāścatvāraḥ kaṇṭhadeśagāḥ pūjyāḥ /
hrīṃśrīṃpūrvāḥ sarve sambodhajuṣaśca pādaśabdāntāḥ // 103

mūrdhatale vidyātrayamuktaṃ bhāvyatha mano@bhiyogena /
kusumairānandairvā bhāvanayā vāpi kevalayā // 104

guruṇā tattvavidā kila śiṣyo yadi mokṣamātrakṛtahṛdayaḥ /
mokṣaikadānacaturā dīkṣā seyaṃ paropaniṣaduktā // 105

etaddīkṣādīkṣita etadvidyātrayaṃ smaran hṛdaye /
bāhyārcādi vinaiva hi vrajati paraṃ dhāma dehānte // 106

praṇavo māyā bindurvarṇatrayamāditaḥ kuryāt /
padapañcakasya saṃbodhanayuktasyāgnidayitānte // 107

siddhasādhani tatpūrvaṃ śabdabrahmasvarūpiṇi /
samastabandhaśabdena sahitaṃ ca nikṛntani // 108

bodhani śivasadbhāvajananyāmantritaṃ ca tat /
pañcāṣṭarandhratryaṣṭārṇakrameṇa padapañcakam // 109

khapañcārṇā parabrahmavidyeyaṃ mokṣadā śivā /
anuttarecche ghāntaśca satrayodaśasusvaraḥ // 110

asya varṇatrayasyānte tvantaḥsthānāṃ catuṣṭayam /
vargādyaśvau tryasrabinduyuk pānto@rṇatrayādataḥ // 111

mahāhāṭakaśabdādyamīśvarītyarṇasaptakam /
āmantritaṃ kṣamasveti tryarṇaṃ pāpāntakāriṇi // 112

ṣaḍarṇaṃ pāpaśabdādivimohanipadaṃ tataḥ /
pāpaṃ hana dhuna dvirdvirdaśārṇaṃ padamīdṛśam // 113

pañcamyantaṃ ṣaḍarṇaṃ syādrudraśaktivaśāditi /
tata ekākṣaraṃ yattadvisargabrahma kīrtitam // 114

tadanackatakāreṇa sahaikībhāvataḥ paṭhet /
randhrābdhivarṇā vidyeyaṃ dīkṣāvidyeti kīrtitā // 115

māyārṇañca pare brahme caturvidye padatrayam /
aṣṭārṇamatha pañcārṇaṃ yogadhāriṇisaṃjñitam // 116

ātmāntarātmaparamātmarūpaṃ ca padatrayam /
ekārāntaṃ bodhanasthaṃ daśārṇaṃ parikīrtitam // 117

rudraśaktīti vedārṇaṃ syādrudradayite@tha me /
pāpaṃ dahadahetyeṣā dvādaśārṇā catuṣpadī // 118

saumye sadāśive yugmaṃ ṣaṭkaṃ bindviṣusāvahā /
sārdhavarṇacatuṣkaṃ tadityeṣā samayāpahā // 119

vidyā sārdhārṇakhaśarasaṃkhyā sā pārameśvarī /
etadvidyātrayaṃ śrīmadbhūtirājo nyarūpayat // 120

yaḥ sākṣādabhajacchrīmāñśrīkaṇṭho mānuṣīṃ tanum /
atra vīryaṃ puraivoktaṃ sarvatrānusaredguruḥ // 121

arthabījapraveśāntaruccārādyanusārataḥ /
nahi tatkiṃcanāpyasti yatpurā na nirūpitam // 122

niṣphalā punaruktistu nāsmabhyaṃ jātu rocate /
ityevaṃ mantravidyādisvarūpamupavarṇitam // 123