Tantraloka · Chapter 16

atha putrakatvasiddhyai nirūpyate śivanirūpito @tra vidhiḥ /
yadā tu samayasthasya putrakatve niyojanam /
gurutve sādhakatve vā kartumicchati daiśikaḥ // 1

tadādhivāsaṃ kṛtvāhni dvitīye maṇḍalaṃ likhet /
sāmudāyikayāge@tha tathānyatra yathoditam // 2

ṣaḍaṣṭataddviguṇitacaturviṃśatisaṃkhyayā /
cakrapañcakamākhyātaṃ śāstre śrīpūrvasaṃjñite // 3

dvātriṃśattaddviguṇitaṃ śrīmattraiśirase mate /
asaṃkhyacakrasaṃbandhaḥ śrīsiddhādau nirūpitaḥ // 4

tasmādyathātathā yāgaṃ yāvaccakreṇa saṃmitam /
pūjayedyena tenātra triśūlatrayamālikhet // 5

triśūlatritaye devītrayaṃ paryāyavṛttitaḥ /
madhyasavyānyabhedena pūrṇaṃ saṃpūjitaṃ bhavet // 6

vartanā maṇḍalasyāgre saṃkṣepādupadekṣyate /
ālikhya maṇḍalaṃ gandhavastreṇaivāsya mārjanam // 7

kṛtvā snāto guruḥ prāgvanmaṇḍalāgre@tra devatāḥ /
bāhyagāḥ pūjayeddvāradeśe ca dvāradevatāḥ // 8

maṇḍalasya purobhāge tadaiśānadiśaḥ kramāt /
āgneyyantaṃ gaṇeśādīn kṣetrapāntānprapūjayet // 9

gaṇapatiguruparamākhyāḥ parameṣṭhī pūrvasiddhavākkṣetrapatiḥ /
iti saptakamākhyātaṃ gurupaṅktividhau prapūjyamasmadgurubhiḥ // 10

tata ājñāṃ gṛhītvā tu puṣpadhūpādipūjitam /
pūjyamādhāraśaktyādi śūlamūlātprabhṛtyalam // 11

śivāntaṃ sitapadmānte triśūlānāṃ traye kramāt /
madhyaśūle madhyagaḥ syātsadbhāvaḥ parayā saha // 12

vāme cāparayā sākaṃ navātmā dakṣagaṃ param /
triśūle dakṣiṇe madhyaśṛṅgastho ratiśekharaḥ // 13

syātparāparayā sākaṃ dakṣe bhairavasatpare /
vāme triśūle madhyastho navātmāparayā saha // 14

syātpare parayā sākaṃ vāmāre saṃśca bhairavaḥ /
itthaṃ sarvagatatve śrīparādevyāḥ sthite sati // 15

yāgo bhavetsusaṃpūrṇastadadhiṣṭhānamātrataḥ /
ekaśūle@pyato yāge cintayettadadhiṣṭhitam // 16

avidhijño vidhānajña ityevaṃ trīśikoditam /
tato madhye tathā dakṣe vāme śṛṅge ca sarvataḥ // 17

lokapālāstraparyantamekātmatvena pūjayet /
paratvena ca sarvāsāṃ devatānāṃ prapūjayet // 18

śrīmantaṃ mātṛsadbhāvabhaṭṭārakamanāmayam /
tato@pi bhogayāgena vidyāṅgaṃ bhairavāṣṭakam // 19

yāmalaṃ cakradevīśca svasthāne pūjayedbahiḥ /
lokapālānastrayutāngandhapuṣpāsavādibhiḥ // 20

pūjayetparayā bhaktyā vittaśāṭhyavivarjitaḥ /
tataḥ kumbhāstrakalaśīmaṇḍalasthānalātmanām // 21

pañcānāmanusandhānaṃ kuryādadvayabhāvanāt /
ye tu tāmadvayavyāptiṃ na vindanti śivātmikām // 22

mantranāḍīprayogeṇa te viśantyadvaye pathi /
svadakṣiṇena niḥsṛtya maṇḍalasthasya vāmataḥ // 23

praviśyānyena niḥsṛtya kumbhasthe karkarīgate /
vahnisthe ca krameṇetthaṃ yāvatsvasminsvavāmataḥ // 24

mūlānusandhānabalātprāṇatantūmbhane sati /
itthamaikyasphurattātmā vyāptisaṃvitprakāśate // 25

tato viśeṣapūjāṃ ca kuryādadvayabhāvitām /
yacchivādvayapīyūṣasaṃsiktaṃ paramaṃ hi tat // 26

tenārghapuṣpagandhāderāsavasya paśoratha /
yā śivādvayatādṛṣṭiḥ sā śuddhiḥ paramīkṛtiḥ // 27

nivedayedvibhoragre jīvāndhātūṃstadutthitān /
siddhānasiddhānvyāmiśrānyadvā kiṃciccarācaram // 28

dṛṣṭaprokṣitasaṃdraṣṭṛprālabdhopāttayojitaḥ /
nirvāpito vīrapaśuḥ so@ṣṭadhottaratottamaḥ // 29

yathottaraṃ na dātavyamayogyebhyaḥ kadācana /
śivopayuktaṃ hi havirna sarvo bhoktumarhati // 30

yastu dīkṣāvihīno@pi śivecchāvidhicoditaḥ /
bhaktyāśnāti sa saṃpūrṇaḥ samayī syātsubhāvitaḥ // 31

dṛṣṭo@valokitaścaiva kiraṇeddhadṛgarpaṇāt /
prokṣitaḥ kevalaṃ hyarghapātravipruḍbhirukṣitaḥ // 32

saṃdraṣṭā darśitāśeṣasamyakpūjitamaṇḍalaḥ /
prālabdha uktatritayasaṃskṛtaḥ so@pi dhūnayet // 33

kampeta prasravetstabdhaḥ pralīno vā yathottaram /
upātto yāgasānnidhye śamitaḥ śastramārutaiḥ // 34

yojitaḥ kāraṇatyāgakrameṇa śivayojanāt /
nirvāpitaḥ kṛtābhyāsaguruprāṇamanorpaṇāt // 35

dakṣiṇenāgninā saumyakalājālavilāpanāt /
tathāhyādau paraṃ rūpamekībhāvena saṃśrayet // 36

tasmādāgneyacāreṇa jvālāmālāmucāviśet /
paśorvāmena candrāṃśujālaṃ tāpena gālayet // 37

nābhicakre@tha viśrāmyetprāṇaraśmigaṇaiḥ saha /
paro bhūtvā svaśaktyātra jīvaṃ jīvena veṣṭayet // 38

svacitsūryeṇa saṃtāpya drāvayet kalāṃ kalām /
tato drutaṃ kalājālaṃ prāpayyaikatvamātmani // 39

samastatattvasaṃpūrṇamāpyāyanavidhāyinam /
unmūlayeta saṃrambhātkarmabaddhamamuṃ rasāt // 40

tata unmūlanodveṣṭayogādvāmaṃ paribhraman /
kuṇḍalyamṛtasaṃpūrṇasvakaprāṇaprasevakaḥ // 41

vāmāvartakramopāttahṛtpadmāmṛtakesaraḥ /
hṛtkarṇikārūḍhilābhādojodhātuṃ vilāpitam // 42

śuddhasomātmakaṃ sāramīṣallohitapītalam /
ādāya karihastāgrasadṛśe prāṇavigrahe // 43

niḥsṛtya jhaṭiti svātmavāmamārgeṇa saṃviśet /
āpyāyayannapānākhyacandracakrahṛdambuje // 44

sthitaṃ taddevatācakraṃ tena sāreṇa tarpayet /
anena vidhinā sarvānrasaraktādikāṃstathā // 45

dhātūnsamāharetsaṃghakramādekaikaśo@thavā /
kevalaṃ tvathavāgnīnduravisaṃghaṭṭamadhyagam // 46

jyotīrūpamatha prāṇaśaktyākhyaṃ jīvamāharet /
jīvaṃ samarasīkuryāddevīcakreṇa bhāvanāt // 47

tadeva tarpaṇaṃ mukhyaṃ bhogyabhoktrātmataiva sā /
agnisaṃpuṭaphullārṇatryaśrakālātmako mahān // 48

piṇḍo raktādisāraughacālanākarṣaṇādiṣu /
itthaṃ viśrāntiyogena ghaṭikārdhakrame sati // 49

āvṛttiśatayogena paśornirvāpaṇaṃ bhavet /
kṛtvā katipayaṃ kālaṃ tatrābhyāsamananyadhīḥ // 50

yathā cintāmaṇau proktaṃ tena rūpeṇa yogavit /
niḥśaṅkaḥ siddhimāpnoti gopyaṃ tatprāṇavatsphuṭam // 51

parokṣe@pi paśāvevaṃ vidhiḥ syādyojanaṃ prati /
praveśito yāgabhuvi hatastatraiva sādhitaḥ // 52

cakrajuṣṭaśca tatraiva sa vīrapaśurucyate /
yastvanyatrāpi nihataḥ sāmastyenāṃśato@pivā // 53

devāya vinivedyeta sa vai bāhyapaśurmataḥ /
rājyaṃ lābho@tha tatsthairyaṃ śive bhaktistadātmatā // 54

śivajñānaṃ mantralokaprāptistatparivāratā /
tatsāyujyaṃ paśoḥ sāmyādbāhyādervīradharmaṇaḥ // 55

puṣpādayo@pi tallābhabhāginaḥ śivapūjayā /
ekopāyena deveśo viśvānugrahaṇātmakaḥ // 56

yāgenaivānugṛhṇāti kiṃ kiṃ yanna carācaram /
tenāvīro@pi śaṅkādiyuktaḥ kāruṇiko@pica // 57

na hiṃsābuddhimādadhyātpaśukarmaṇi jātucit /
paśormahopakāro@yaṃ tadātve@pyapriyaṃ bhavet // 58

vyādhicchedauṣadhatapoyojanātra nidarśanam /
śrīmanmṛtyuñjaye proktaṃ pāśacchede kṛte paśoḥ // 59

malatrayaviyogena śarīraṃ na prarohati /
dharmādharmaughavicchedāccharīraṃ cyacate kila // 60

tenaitanmāraṇaṃ noktaṃ dīkṣeyaṃ citrarūpiṇī /
rūḍhapāśasya yaḥ prāṇairviyogo māraṇaṃ hi tat // 61

iyaṃ tu yojanaiva syātpaśordevāya tarpaṇe /
tasmāddevoktimāśritya paśūndadyādbahūniti // 62

niveditaḥ punaḥprāptadeho bhūyoniveditaḥ /
ṣaṭkṛtva itthaṃ yaḥ so@tra ṣaḍjanmā paśuruttamaḥ // 63

yathā pākakramācchuddhaṃ hema tadvatsa kīrtitaḥ /
kāṃ siddhiṃ naiva vitaretsvayaṃ kiṃvā na mucyate // 64

uktaṃ tvānandaśāstre yo mantrasaṃskāravāṃstyajet /
samayānkutsayeddevīrdadyānmantrānvinā nayāt // 65

dīkṣāmantrādikaṃ prāpya tyajetputrādimohitaḥ /
tato manuṣyatāmetya punarevaṃ karotyapi // 66

itthamekādisaptāntajanmāsau dvividho dvipāt /
catuṣpādvā paśurdevīcarukārthaṃ prajāyate // 67

dātrarpito@sau taddvārā yāti sāyujyataḥ śivam /
iti saṃbhāvya citraṃ tatpaśūnāṃ praviceṣṭitam // 68

bhogyīcikīrṣitaṃ naiva kuryādanyatra taṃ paśum /
nāpi naiṣa bhavedyogya iti buddhvāpasārayet // 69

taṃ paśuṃ kiṃtu kāṅkṣā cedviśeṣe taṃ tu ḍhaukayet /
tāvatastānpaśūndadyāttathācoktaṃ maheśinā // 70

paśorvapāmedasī ca gālite vahnimadhyataḥ /
arpayecchakticakrāya paramaṃ tarpaṇaṃ matam // 71

hṛdantramuṇḍāṃsayakṛtpradhānaṃ vinivedayet /
karṇikākuṇḍalīmajjaparśu mukhyataraṃ ca vā // 72

tato@gnau tarpaṇaṃ kuryānmantracakrasya daiśikaḥ /
tannivedya ca devāya tato vijñāpayetprabhum // 73

gurutvena tvayaivāhamājñātaḥ parameśvara /
sākṣātsvapnopadeśādyairjapairgurumukhena vā // 74

anugrāhyāstvayā śiṣyāḥ śivaśaktipracoditāḥ /
tadete tadvidhāḥ prāptāstvamebhyaḥ kurvanugraham // 75

samāveśaya māṃ svātmaraśmibhiryadahaṃ śivaḥ /
evaṃ bhavatviti tataḥ śivoktimabhinandayet // 76

śivābhinnamathātmānaṃ pañcakṛtyakaraṃ smaret /
svātmanaḥ karaṇaṃ mantrānmūrtiṃ cānujighṛkṣayā // 77

tato baddhvā sitoṣṇīṣaṃ hastayorarcayetkramāt /
anyonyaṃ pāśadāhāya śuddhatattvavisṛṣṭaye // 78

tejorūpeṇa mantrāṃśca śivahaste samarcayet /
garbhāvaraṇagānaṅgaparivārāsanojjhitān // 79

ātmānaṃ bhāvayetpaścādekakaṃ jalacandravat /
kṛtyopādhivaśādbhinnaṃ ṣoḍhābhinnaṃ tu vastutaḥ // 80

maṇḍalastho@hamevāyaṃ sākṣī cākhilakarmaṇām /
śuddhā hi draṣṭṛtā śambhormaṇḍale kalpitā mayā // 81

homādhikaraṇatvena vahnāvahamavasthitaḥ /
yadātmateddhā mantrāḥ syuḥ pāśaploṣavidhāvalam // 82

sāmānyatejorūpāntarāhūtā bhuvaneśvarāḥ /
tarpitāḥ śrāvitāścāṇornādhikāraṃ pratanvate // 83

ā yāgāntamahaṃ kumbhe saṃsthito vighnaśāntaye /
sāmānyarūpatā yena viśeṣāpyāyakāriṇī // 84

śiṣyadehe ca tatpāśaśithilatvaprasiddhaye /
sa hi svecchāvaśātpāśānvidhunvanniva vartate // 85

sākṣātsvadehasaṃstho@haṃ kartānugrahakarmaṇām /
jñānakriyāsvatantratvāddīkṣākarmaṇi peśalaḥ // 86

bhinnakāryākṛtivrātendriyacakrānusandhimān /
eko yathāhaṃ vahnyādiṣaḍrūpo@smi tathā sphuṭam // 87

evamālocya yenaiṣo@dhvanā dīkṣāṃ cikīrṣati /
anusaṃhitaye śiṣyavarjaṃ pañcasu taṃ yajet // 88

anusandhibalānte ca samāsavyāsabhedataḥ /
kuryādatyantamabhyastamanyāntarbhāvapūritam // 89

tato@pi cintayā bhūyo@nusandadhyācchivātmatām /
ahameva paraṃ tattvaṃ naca paddhaṭavat kvacit // 90

mahāprakāśastattena mayi sarvamidaṃ jagat /
naca tatkenacidbāhyapratibimbavadarpitam // 91

kartāhamasya tannānyādhīnaṃ ca madadhiṣṭhitam /
itthaṃbhūtamahāvyāptisaṃvedanapavitritaḥ // 92

matsamatvaṃ gato janturmukta ityabhidhīyate /
tāpanirgharṣasekādipāramparyeṇa vahnitām // 93

yathāyogolako yāti gururevaṃ śivātmatām /
tataḥ puraḥsthitaṃ yadvā purobhāvitavigraham // 94

parokṣadīkṣaṇe yadvā darbhādyaiḥ kalpite mṛte /
śiṣye vīkṣyārcya puṣpādyairnyasedadhvānamasya tam // 95

yenādhvanā mukhyatayā dīkṣāmicchati daiśikaḥ /
taṃ dehe nyasya tatrāntarbhāvyamanyaditi sthitiḥ // 96

śodhyādhvani ca vinyaste tatraiva pariśodhakam /
nyasedyathepsitaṃ mantraṃ śodhyaucityānusārataḥ // 97

kvacicchodhyaṃ tvavinyasya śodhakanyāsamātrataḥ /
svayaṃ śuddhyati saṃśodhyaṃ śodhakasya prabhāvataḥ // 98

aparaṃ parāparaṃ ca paraṃ ca vidhimicchayā /
tadyojanānusāreṇa śritvā nyāsaḥ ṣaḍadhvanaḥ // 99

lalāṭāntaṃ vedavasau randhrāntaṃ rasarandhrake /
vasukhendau dvādaśāntamityeṣa trividho vidhiḥ // 100

krameṇa kathyate dṛṣṭaḥ śāstre śrīpūrvasaṃjñite /
tatra tattveṣu vinyāso gulphānte caturaṅgule // 101

dharā jalādimūlāntaṃ pratyekaṃ dvyaṅgulaṃ kramāt /
rasaśrutyaṅgulaṃ nābherūrdhvamitthaṃ ṣaḍaṅgule // 102

puṃsaḥ kalāntaṃ ṣaṭtattvīṃ pratyekaṃ tryaṅgule kṣipet /
aṣṭādaśāṅgulaṃ tvevaṃ kaṇṭhakūpāvasānakam // 103

sadāśivāntaṃ māyādicatuṣkaṃ caturaṅgule /
pratyekamityabdhivasusaṃkhyamālikadeśataḥ // 104

śivatattvaṃ tataḥ paścāttejorūpamanākulam /
sarveṣāṃ vyāpakatvena sabāhyābhyantaraṃ smaret // 105

jalāddhyantaṃ sārdhayugmaṃ mūlaṃ tryaṅgulamityataḥ /
dvādaśāṅgulatādhikyādvidhireṣa parāparaḥ // 106

jalāddhyantaṃ tryaṅgule cedavyaktaṃ tu catuṣṭaye /
taccaturviṃśatyādhikyātparo@pyaṣṭaśate vidhiḥ // 107

trividhonmānakaṃ vyaktaṃ vasudigbhyo ravikṣayāt /
mayatantre tathācoktaṃ tattatsvaphalavāñchayā // 108

navapañcacatustryekatattvanyāse svayaṃ dhiyā /
nyāsaṃ prakalpayettāvattattvāntarbhāvacintanāt // 109

kalāpañcakavedāṇḍanyāso@nenaiva lakṣitaḥ /
uktaṃ ca triśirastantre svādhārasthaṃ yathāsthitam // 110

dvādaśāṅgulamutthānaṃ dehātītaṃ samaṃ tataḥ /
dvāsaptatirdaśa dve ca dehasthaṃ śiraso@ntataḥ // 111

pādādārabhya suśroṇi anāhatapadāvadhi /
dehātīte@pi viśrāntyā saṃvitteḥ kalpanāvaśāt // 112

dehatvamiti tasmātsyādutthānaṃ dvādaśāṅgulam /
iti nirṇetumatraitaduktamaṣṭottaraṃ śatam // 113

puranyāso@tha gulphāntaṃ bhūḥ purāṇyatra ṣoḍaśa /
tasmādekāṅgulavyāptyā pratyekaṃ lakulāditaḥ // 114

dviraṇḍāntaṃ tryaṅgulaṃ tu cchagalāṇḍamathābdhiṣu /
devayogāṣṭake dve hi pratyekāṅgulapādataḥ // 115

iti pradhānaparyantaṃ ṣaṭcatvāriṃśadaṅgulam /
ṣaṭpañcāśatpurāṇītthaṃ prāgdharāyāṃ tu ṣoḍaśa // 116

tato@pyardhāṅgulavyāptyā ṣaṭpurāṇyaṅgulatraye /
catvāri yugma ekasminnekaṃ ca puramaṅgule // 117

sarāge puṃspurāṇīśasaṃkhyānītthaṃ ṣaḍaṅgule /
krodheśapuramekasmindvaye cāṇḍamiyaṃ ca vit // 118

saṃvartajyotiṣorevaṃ kalātattvagayoḥ kramāt /
śūrapañcāntapurayorniyatau caikayugmatā // 119

śrīpūrvaśāstre taccoktaṃ parameśena śaṃbhunā /
uttarādikramādadvyekabhedo vidyādike traye // 120

asāratvātkramasyādau niyatiḥ parataḥ kalā /
athavānyonyasaṃjñābhyāṃ tattvayorvyapadeśyatā // 121

ekavīraśikheśaśrīkaṇṭhāḥ kāle trayastraye /
kālasya pūrvaṃ vinyāso niyaterabhidhīyate // 122

athavānyonyasaṃjñābhirvyapadeśo hi dṛśyate /
evaṃ pumādiṣaṭtattvī vinyastāṣṭādaśāṅgule // 123

tato@pyaṅguṣṭhamātrāntaṃ māyātattvasthamaṣṭakam /
pratyekamardhāṅgulataḥ syādaṅgulacatuṣṭaye // 124

itthaṃ dvyakṣṇi purāṇyaṣṭāviṃśatiḥ puruṣānniśi /
puratrayaṃ dvayostryaṃśanyūnāṅgulamiti kramāt // 125

dvayordvayaṃ pañcapurī vaidyīye caturaṅgule /
tata aiśapurāṇyaṣṭau catuṣke@rdhāṅgulakramāt // 126

tatastrīṇi dvaye dve ca dvayoritthaṃ catuṣṭaye /
sādāśivaṃ pañcakaṃ syāditthaṃ vasvekakaṃ ravau // 127

ṣoḍaśakaṃ rasaviśikhaṃ vasudvikaṃ vasuśaśīti puravargāḥ /
vedā rasābdhi yugmākṣi ca ravayastatra cāṅgulāḥ kramaśaḥ // 128

aṣṭādaśādhikaśataṃ purāṇi dehe@tra caturaśītimite /
vinyastāni taditthaṃ śeṣe tu vyāpakaṃ śivaṃ tattvam // 129

iti vidhiraparaḥ kathitaḥ parāparākhyo rasaśrutisthāne /
aṣṭaśaraṃ saṃkhyānaṃ khamunikṛtaṃ tatpare vidhau jñeyam // 130

lakulāderyogāṣṭakaparyantasyātra bhuvanapūgasya /
adhikīkuryādgaṇanāvaśena bhāgaṃ vidhidvaye kramaśaḥ // 131

aparādividhitraitādatha nyāsaḥ padādhvanaḥ /
pūrvaṃ daśapadī coktā svatantrā nyasyate yadā // 132

tayaiva dīkṣā kāryā cettadeyaṃ nyāsakalpanā /
tattvādimukhyatāyogāddīkṣāyāṃ tu padāvalī // 133

tattattvādyanusāreṇa tatrāntarbhāvyate tathā /
svapradhānatvayoge tu dīkṣāyāṃ padapaddhatim // 134

nyasyetkrameṇa tattvādivadanānavalokinīm /
caturṣvaṣṭāsu cāṣṭāsu daśasvatha daśasvatha // 135

daśasvatho pañcadaśasvatha vedaśarenduṣu /
dharāpadānnavapadīṃ mātṛkāmālinīgatām // 136

yojayedvyāptṛ daśamaṃ padaṃ tu śivasaṃjñitam /
dharāpadaṃ varjayitvā pañca yāni padāni tu // 137

vidhidvayaṃ syānnikṣipya dvādaśa dvādaśāṅgulān /
mantrādhvano@pyeṣa eva vidhirvinyāsayojane // 138

vyāptimātraṃ hi bhidyetetyuktaṃ prāgeva tattathā /
varṇādhvano@tha vinyāsaḥ kathyate@tra vidhitraye // 139

ekaṃ caturṣu pratyekaṃ dvayoraṅgulayoḥ kramāt /
trayoviṃśativarṇī syāt ṣaḍvarṇyekaikaśastriṣu // 140

pratyekamatha catvāraścaturṣviti vilomataḥ /
mālinīmātṛkārṇāḥ syurvyāptṛ śaivaṃ rasendutaḥ // 141

varjayitvādyavarṇaṃ tu tattvavatsyādravīnnavīn /
tāṃ trayoviṃśatau varṇeṣvapyanyatsyādvidhidvayam // 142

śrīpūrvaśāstre tenādau tattveṣūktaṃ vidhitrayam /
atidiṣṭaṃ tu tadbhinnābhinnavarṇadvaye samam // 143

dvividho@pi hi varṇānāṃ ṣaḍvidho bheda ucyate /
tattvamārgavidhānena jñātavyaḥ paramārthataḥ // 144

upadeśātideśābhyāṃ yaduktaṃ tatpadādiṣu /
bhūyo@tidiṣṭaṃ tatraiva śāstre@smaddhṛdayeśvare // 145

padamantrakalādīnāṃ pūrvasūtrānusārataḥ /
tritayatvaṃ prakurvīta tattvavarṇoktavartmanā // 146

uktaṃ tatpadamantreṣu kalāsvatha nirūpyate /
caturṣu rasavede dvāviṃśatau dvādaśasvatha // 147

nivṛttyādyāścatasraḥ syurvyāptrī syācchāntyatītikā /
dvitīyasyāṃ kalāyāṃ tu dvādaśa dvādaśāṅgulān // 148

kramātkṣiptvā vidhidvaitaṃ parāparaparātmakam /
caturaṇḍavidhistvādiśabdeneha pragṛhyate // 149

kalācatuṣkavattena tasminvācyaṃ vidhitrayam /
evaṃ ṣaḍvidhamadhvānaṃ śodhyaśiṣyatanau purā // 150

nyasyaikatamamukhyatvānnyasyecchodhakasaṃmatam /
adhvanyāsanamantraughaḥ śodhako hyeka āditaḥ // 151

śabdarāśirmālinī ca samastavyastato dvidhā /
ekavīratayā yadvā ṣaṭkaṃ yāmalayogataḥ // 152

pañcavaktrī śaktitadvadbhedātṣoḍhā punardvidhā /
ekākiyāmalatvenetyevaṃ sā dvādaśātmikā // 153

ṣaḍaṅgī sakalānyatvāddvividhā vaktravatpunaḥ /
dvādaśatvena guṇitā caturviṃśatibhedikā // 154

aghorādyaṣṭake dve ca tṛtīyaṃ yāmalodayāt /
mātṛsadbhāvamantraśca kevalaḥ śruticakragaḥ // 155

ekadvitricaturbhedāttrayodaśabhidātmakaḥ /
ekavīratayā so@yaṃ caturdaśatayā sthitaḥ // 156

anāmasaṃhṛtisthairyasṛṣṭicakraṃ caturvidham /
devatābhirnijābhistanmātṛsadbhāvavṛṃhitam // 157

itthaṃ śodhakavargo@yaṃ mantrāṇāṃ saptatiḥ smṛtā /
ṣaḍardhaśāstreṣu śrīmatsāraśāstre ca kathyate // 158

aghorādyaṣṭakeneha śodhanīyaṃ vipaścitā /
athavaikākṣarāmantrairathavā mātṛkākramāt // 159

bhairavīyahṛdā vāpi khecarīhṛdayena vā /
bhairaveṇa mahādevi tvatha vaktrāṅgapañcakaiḥ // 160

yena yena hi mantreṇa tantre@sminnudbhavaḥ kṛtaḥ /
tenaiva dīkṣayenmantrī ityājñā pārameśvarī // 161

evaṃ śodhakabhedena saptatiḥ kīrtitā bhidaḥ /
śodhyanyāsaṃ vinā mantrairetairdīkṣā yadā bhavet // 162

tadā saptatidhā jñeyā jananādivivarjitā /
śodhyabhedo@tha vaktavyaḥ saṃkṣepātso@pi kathyate // 163

ekatripañcaṣaṭtriṃśadbhedāttāttvaścaturvidhaḥ /
pañcaikabhedāccādhvānastathaivāṇḍacatuṣṭayam // 164

evaṃ daśavidhaṃ śodhyaṃ triṃśaddhā tadvidhitrayāt /
śodhyaśodhakabhedena śatāni tvekaviṃśatiḥ // 165

atrāpi nyāsayogena śodhye@dhvani tathākṛteḥ /
śataikaviṃśatibhidā jananādyujjhitā bhavet // 166

jananādimayī tāvatyevaṃ śatadṛśi śrutiḥ /
syātsaptatyadhikā sāpi dravyavijñānabhedataḥ // 167

dvidheti pañcāśītiḥ syācchatānyadhikakhābdhikā /
bhogamokṣānusandhānāddvividhā sā prakīrtitā // 168

aśubhasyaiva saṃśuddhyā śubhasyāpyatha śodhanāt /
dvidhā bhogaḥ śubhe śuddhiḥ kālatrayavibhedini // 169

ekadvisāmastyavaśātsaptadhetyaṣṭadhā bhujiḥ /
guruśiṣyakramātso@pi dvidhetyevaṃ vibhidyate // 170

pratyakṣadīkṣaṇe yasmāddvayorekānusandhitaḥ /
tādṛgdīkṣāphalaṃ pūrṇaṃ visaṃvāde tu viplavaḥ // 171

parokṣamṛtadīkṣādau gururevānusandhimān /
kriyājñānamahimnā taṃ śiṣyaṃ dhāmnīpsite nayet // 172

avibhinne kriyājñāne karmaśuddhau tathaiva te /
anusandhiḥ punarbhinnaḥ karma yasmāttadātmakam // 173

śrīmatsvacchandaśāstre ca vāsanābhedataḥ phalam /
śiṣyāṇāṃ ca guroścoktamabhinne@pi kriyādike // 174

bhogasya śodhakācchodhyādanusandheśca tādṛśāt /
vaicitryamasti bhedasya vaicitryaprāṇatā yataḥ // 175

tathāhi vaktrairyasyādhvā śuddhastaireva yojitaḥ /
bhoktumiṣṭe kvacittattve sa bhoktā tadbalānvitaḥ // 176

śubhānāṃ karmaṇāṃ cātra sadbhāve bhogacitratā /
tādṛgeva bhavetkarmaśuddhau tvanyaiva citratā // 177

bhogaśca sadya+utkrāntyā dehenaivātha saṃgataḥ /
tadaivābhyāsato vāpi dehānte vetyasau catuḥ // 178

prāktanāṣṭabhidā yogāddvātriṃśadbheda ucyate /
mokṣa eko@pi bījasya samayākhyasya tādṛśam // 179

bālādikaṃ jñātaśīghramaraṇaṃ śaktivarjitam /
vṛddhaṃ voddiśya śaktaṃ vā śodhanāśodhanāddvidhā // 180

sadya+utkrāntitastraidhaṃ sā cāsannamṛtau guroḥ /
kāryetyājñā maheśasya śrīmadgahvarabhāṣitā // 181

dṛṣṭvā śiṣyaṃ jarāgrastaṃ vyādhinā paripīḍitam /
utkramayya tatastvenaṃ paratattve niyojayet // 182

pañcatriṃśadamī bhedā gurorvā guruśiṣyayoḥ /
uktadvaividhyakalanātsaptatiḥ parikīrtitāḥ // 183

etairbhedaiḥ puroktāṃstānbhedāndīkṣāgatānguruḥ /
hatvā vadetprasaṃkhyānaṃ svabhyastajñānasiddhaye // 184

pañcāśītiśatī yā catvāriṃśatsamuttarā kathitā /
tāṃ saptatyā bhittvā dīkṣābhedānsvayaṃ kalayet // 185

pañcakamiha lakṣāṇāṃ ca saptanavatiḥ sahasraparisaṃkhyā /
aṣṭau śatāni dīkṣābhedo@yaṃ mālinītantre // 186

saptatidhā śoddhṛgaṇastriṃśaddhā śodhya ekatattvādiḥ /
sāṇḍaḥ ṣaḍadhvarūpastathetikartavyatā caturbhedā // 187

dravyajñānamayī sā jananādivivarjitātha tadyuktā /
pañcatriṃśaddhā punareṣā bhogāpavargasandhānāt // 188

yasmāddvātriṃśaddhā bhogaḥ śubhaśuddhyaśuddhikālabhidā /
mokṣastredhā dviguṇā saptatiritikāryatābhedāḥ // 189

śodhanaśodhyavibhedāditikartavyatvabhedataścaiṣā /
dīkṣā bahudhā bhinnā śodhyavihīnā tu saptatidhā // 190

mantrāṇāṃ sakaletarasāṅganiraṅgādibhedasaṃkalanāt /
śyodhyasya ca tattvādeḥ pañcadaśādyuktabhedaparigaṇanāt // 191

bhedānāṃ parigaṇanā na śakyate kartumityasaṃkīrṇāḥ /
bhedāḥ saṃkīrṇāḥ punaranye bhūyastvakāriṇo bahudhā // 192

śodhakaśodhyādīnāṃ dvitrādivibhedasadbhāvāt /
bhoge sādhye yadyadbahu kartavyaṃ tadāśrayenmatimān // 193

kāraṇabhūyastvaṃ kila phalabhūyastvāya kiṃ citram /
apavarge natu bhedastenāsminvāsanādṛḍhatvajuṣā // 194

alpāpyāśrayaṇīyā kriyātha vijñānamātre vā /
abhinavaguptaguruḥ punarāha hi sati vittadeśakālādau // 195

apavarge@pi hi vistīrṇakarmavijñānasaṃgrahaḥ kāryaḥ /
cidvṛttervaicitryāccāñcalye@pi krameṇa sandhānāt // 196

tasmiṃstasminvastuni rūḍhiravaśyaṃ śivātmikā bhavati /
tattvamidametadātmakametasmātproddhṛto mayā śiṣyaḥ // 197

itthaṃ kramasaṃvittau mūḍho@pi śivātmako bhavati /
kramikatathāvidhaśivatānugrahasubhagaṃ ca daiśikaṃ paśyan // 198

śiśurapi tadabhedadṛśā bhaktibalāccābhyupaiti śivabhāvam /
yadyapi vikalpavṛtterapi mokṣaṃ dīkṣayaiva dehānte // 199

śāstre provāca vibhustathāpi dṛḍhavāsanā yuktā /
mokṣe@pyasti viśeṣaḥ kriyālpabhūyastvajaḥ salokādiḥ // 200

iti kecittadayuktaṃ sa vicitro bhoga eva kathitaḥ syāt /
saṃskāraśeṣavartanajīvitamadhye@sya samayalopādyam // 201

nāyāti vighnajālaṃ kriyābahutvaṃ mumukṣostat /
yasmāt sabījadīkṣāsaṃskṛtapuruṣasya samayalopādye // 202

bhukte bhogānmokṣo naivaṃ nirbījadīkṣāyām /
iti kecinmanyante yuktaṃ taccāpi yatsmṛtaṃ śāstre // 203

samayollaṅghanāddevi kravyādatvaṃ śataṃ samāḥ // 204

tasmāduruśiṣyamatau śivabhāvanirūḍhivitaraṇasamartham /
kramikaṃ tattvoddharaṇādi karma mokṣe@pi yuktamativitatam // 205

yastu sadā bhāvanayā svabhyastajñānavānguruḥ sa śiśoḥ /
apavargāya yathecchaṃ yaṃ kaṃcidupāyamanutiṣṭhet // 206

evaṃ śiṣyatanau śodhyaṃ nyasyādhvānaṃ yathepsitam /
śodhakaṃ mantramupari nyasyettattvānusārataḥ // 207

dvayormātṛkayostattvasthityā varṇakramaḥ purā /
kathitastaṃ tathā nyasyettattattattvaviśuddhaye // 208

varṇādhvā yadyapi proktaḥ śodhyaḥ pāśātmakastu saḥ /
māyīyaḥ śodhakastvanyaḥ śivātmā paravāṅmayaḥ // 209

uvāca sadyojyotiśca vṛttau svāyambhuvasya tat /
bāḍhameko hi pāśātmā śabdo@nyaśca śivātmakaḥ // 210

tasmāttasyaiva varṇasya yuktā śodhakaśodhyatā /
śrīpūrvaśāstre cāpyuktaṃ te tairāliṅgitā iti // 211

sadyojātādivaktrāṇi hṛdādyaṅgāni pañca ca /
ṣaṭkṛtvo nyasya ṣaṭtriṃśannyāsaṃ kuryāddharāditaḥ // 212

parāparāyā vailomyāddharāyāṃ syātpadatrayam /
tato jalādahaṅkāre pañcāṣṭakasamāśrayāt // 213

padāni pañca dhīmūlapuṃrāgākhye traye trayam /
ekaṃ tvaśuddhavitkāladvaye caikaṃ niyāmake // 214

kalāmāyādvaye caikaṃ padamuktamiha kramāt /
vidyeśvarasadāśaktiśiveṣu padapañcakam // 215

ekonaviṃśatiḥ seyaṃ padānāṃ syātparāparā /
sārdhaṃ caikaṃ caikaṃ sārdhaṃ dve dve śaśī dṛgatha yugmam // 216

trāṇi dṛgabdhiścandraḥ śrutiḥ śaśī pañca vidhumahaścandrāḥ /
ekānnaviṃśatau syādakṣarasaṃkhyā padeṣviyaṃ devyāḥ // 217

haldvayayutavasucitraguparisaṃkhyātasvavarṇāyāḥ /
mūlāntaṃ sārdhavarṇaṃ syānmāyāntaṃ varṇamekakam // 218

śaktyantamekamaparānyāse vidhirudīritaḥ /
māyāntaṃ haltataḥ śaktiparyante svara ucyate // 219

niṣkale śivatattve vai paro nyāsaḥ paroditaḥ /
parāparāpadānyeva hyaghoryādyaṣṭakadvaye // 220

mantrāstadanusāreṇa tattveṣvetaddvayaṃ kṣipet /
piṇḍākṣarāṇāṃ sarveṣāṃ varṇasaṃkhyā vibhedataḥ // 221

avyaktāntaṃ svare nyasyā śeṣaṃ śeṣeṣu yojayet /
bījāni sarvatattveṣu vyāptṛtvena prakalpayet // 222

piṇḍānāṃ bījavannyāsamanye tu pratipedire /
akṛte vātha śodhyasya nyāse vastubalāt sthiteḥ // 223

śodhakanyāsamātreṇa sarvaṃ śodhyaṃ viśudhyati /
śrīmanmṛtyuñjayādau ca kathitaṃ parameṣṭhinā // 224

adhunā nyāsamātreṇa bhūtaśuddhiḥ prajāyate /
dehaśuddhyarthamapyetattulyametena vastutaḥ // 225

anyaprakaraṇoktaṃ yadyuktaṃ prakaraṇāntare /
jñāpakatvena sākṣādvā tatkiṃ nānyatra gṛhyate // 226

mālinīmātṛkāṅgasya nyāso yo@rcāvidhau purā /
proktaḥ kevalasaṃśoddhṛmantranyāse sa eva tu // 227

tripadī dvayordvayoḥ syātpratyekamathāṣṭasu śrutipadāni /
dikcandracandrarasaraviśaraśaradṛgdṛṅmṛgāṅkaśaśigaṇane // 228

aṅgulamāne devyā aṣṭādaśa vaibhavena padamanyat /
aparaṃ mānamidaṃ syāt kevalaśodhakamanunyāse // 229

turyapadātpadaṣaṭke mānadvitayaṃ parāparaparākhyam /
dvādaśakaṃ dvādaśakaṃ tattvopari pūrvavattvanyat // 230

kevalaśodhakamantranyāsābhiprāyato mahādevaḥ /
tattvakramoditamapi nyāsaṃ punarāha tadviruddhamapi // 231

niṣkale padamekārṇaṃ yāvattrīṇi tu pārthive /
ityādinā tattvagatakramanyāsa udīritaḥ // 232

punaśca mālinītantre vargavidyāvibhedataḥ /
dvidhā padānītyuktvākhyannyāsamanyādṛśaṃ vibhuḥ // 233

ekaikaṃ dvyaṅgulaṃ jñeyaṃ tatra pūrvaṃ padatrayam /
aṣṭāṅgulāni catvāri daśāṅgulamataḥ param // 234

dvyaṅgule dve pade cānye ṣaḍaṅgulamataḥ param /
dvādaśāṅgulamanyacca dve@nye pañcāṅgule pṛthak // 235

padadvayaṃ catuṣparva tathānye dve dviparvaṇī /
evaṃ parāparādevyāḥ svatantro nyāsa ucyate // 236

vidyādvayaṃ śiṣyatanau vyāptṛtvenaiva yojayet /
iti darśayituṃ nāsya pṛthaṅnyāsaṃ nyarūpayat // 237

evaṃ śodhakamantrasya nyāse tadraśmiyogataḥ /
pāśajālaṃ vilīyeta taddhyānabalato guroḥ // 238

śodhyatattve samastānāṃ yonīnāṃ tulyakālataḥ /
jananādbhogataḥ karmakṣaye syādapavṛktatā // 239

dehaistāvadbhirasyāṇościtraṃ bhokturapi sphuṭam /
mano@nusandhirno viśvasaṃyogapravibhāgavat // 240

niyatyā manaso dehamātre vṛttistataḥ param /
nānusandhā yataḥ saikasvāntayuktākṣakalpitā // 241

pradeśavṛtti ca jñānamātmanastatra tatra tat /
bhogyajñānaṃ nānyadeheṣvanusandhānamarhati // 242

yadā tu manasastasya dehavṛtterapi dhruvam /
yogamantrakriyādeḥ syādvaimalyaṃ tadvidā tadā // 243

yathāmalaṃ mano dūrasthitamapyāśu paśyati /
tathā pratyayadīkṣāyāṃ tattadbhuvanadarśanam // 244

jananādiviyuktāṃ tu yadā dīkṣāṃ cikīrṣati /
tadāsmāduddharāmīti yuktamūhaprakalpanam // 245

yadā śodhyaṃ vinā śoddhṛnyāsastatrāpi mantrataḥ /
jananādikramaṃ kuryāttattvasaṃśleṣavarjitam // 246

ekākiśoddhṛnyāse ca jananādivivarjane /
tacchoddhṛsaṃpuṭaṃ nāma kevalaṃ parikalpayet // 247

dravyayogena dīkṣāyāṃ tilājyākṣatataṇḍulam /
tattanmantreṇa juhuyājjanmayogaviyogayoḥ // 248

yadā vijñānadīkṣāṃ tu kuryācchiṣyaṃ tadā bhṛśam /
tanmantrasaṃjalpabalāt paśyedā cāvikalpakāt // 249

vikalpaḥ kila saṃjalpamayo yatsa vimarśakaḥ /
mantrātmāsau vimarśaśca śuddho@pāśavatātmakaḥ // 250

nityaścānādivaradaśivābhedopakalpitaḥ /
tadyogāddaiśikasyāpi vikalpaḥ śivatāṃ vrajet // 251

śrīsāraśāstre tadidaṃ parameśena bhāṣitam /
arthasya pratipattiryā grāhyagrāhakarūpiṇī // 252

sā eva mantraśaktistu vitatā mantrasantatau /
parāmarśasvabhāvetthaṃ mantraśaktirudāhṛtā // 253

parāmarśo dvidhā śuddhāśuddhatvānmantrabhedakaḥ /
uktaṃ śrīpauṣkare@nye ca brahmaviṣṇvādayo@ṇḍagāḥ // 254

prādhānikāḥ sāñjanāste sāttvarājasatāmasāḥ /
tairaśuddhaparāmarśāttanmayībhāvito guruḥ // 255

vaiṣṇavādiḥ paśuḥ prokto na yogyaḥ patiśāsane /
ye mantrāḥ śuddhamārgasthāḥ śivabhaṭṭārakādayaḥ // 256

śrīmanmataṅgādidṛśā tanmayo hi guruḥ śivaḥ /
nanu svatantrasaṃjalpayogādastu vimarśitā // 257

prākkutaḥ sa vimarśāccetkutaḥ so@pi nirūpaṇe /
ādyastathāvikalpatvapradaḥ syādupadeṣṭṛtaḥ // 258

yaḥ saṃkrānto@bhijalpaḥ syāttasyāpyanyopadeṣṭṛtaḥ /
pūrvapūrvakramāditthaṃ ya evādiguroḥ purā // 259

saṃjalpo hyabhisaṃkrāntaḥ so@dyāpyastīti gṛhyatām /
yastathāvidhasaṃjalpabalātko@pi svatantrakaḥ // 260

vimarśaḥ kalpyate so@pi tadātmaiva suniścitaḥ /
ghaṭakumbha itītthaṃ vā yadi bhedo nirūpyate // 261

so@pyanyakalpanādāyī hyanādṛtyaḥ prayatnataḥ /
paṇāyate karotīti vikalpasyocitau sphuṭam // 262

karapāṇyabhijalpau tau saṃkīryetāṃ kathaṃ kila /
śabdācchabdāntare tena vyutpattirvyavadhānataḥ // 263

vyavahārāttu sā sākṣāccitropākhyāvimarśinī /
tadvimarśodayaḥ prācyasvavimarśamayaḥ sphuret // 264

yāvadbālasya saṃvittirakṛtrimavimarśane /
tena tanmantraśabdārthaviśeṣotthaṃ vikalpanam // 265

śabdāntarotthādbhedena paśyatā mantra ādṛtaḥ /
yaccāpi bījapiṇḍāderuktaṃ prāgbodharūpakam // 266

tattasyaiva kuto@nyasya tatkasmādanyakalpanā /
etadarthaṃ guroryatnāllakṣaṇe tatra tatra tat // 267

lakṣaṇaṃ kathitaṃ hyeṣa mantratantraviśāradaḥ /
tena mantrārthasaṃbodhe mantravārtikamādarāt // 268

ūhāpohaprayogaṃ vā sarvathā gururācaret /
mantrārthavidabhāve tu sarvathā mantratanmayam // 269

guruṃ kuryāt tadabhyāsāttatsaṃkalpamayo hyasau /
tatsamānābhisaṃjalpo yadā mantrārthabhāvanāt // 270

gurorbhavettadā sarvasāmye ko bheda ucyatām /
aṃśenāpyatha vaiṣamye na tato@rthakriyā hi sā // 271

gomayātkīṭataḥ kīṭa ityevaṃ nyāyato yadā /
saṃjalpāntarato@pyarthakriyāṃ tāmeva paśyati // 272

tadaiṣa satyasaṃjalpaḥ śiva eveti kathyate /
sa yadvakti tadeva syānmantro bhogāpavargadaḥ // 273

naiṣo@bhinavaguptasya pakṣo mantrārpitātmanaḥ /
yo@rthakriyāmāha bhinnāṃ kīṭayorapi tādṛśoḥ // 274

mantrārpitamanāḥ kiṃcidvadanyattu viṣaṃ haret /
tanmantra eva śabdaḥ sa paraṃ tatra ghaṭādivat // 275

kāntāsaṃbhogasaṃjalpasundaraḥ kāmukaḥ sadā /
tatsaṃskṛto@pyanyadeṣa kurvansvātmani tṛpyati // 276

tathā tanmantrasaṃjalpabhāvito@nyadapi bruvan /
anicchurapi tadrūpastathā kāryakaro dhruvam // 277

vikalpayannapyekārthaṃ yato@nyadapi paśyati /
viṣāpahārimantrādītyuktaṃ śrīpūrvaśāsane // 278

yadi vā viṣanāśe@pi hetubhedādvicitratā /
dhātvāpyāyādikānantakāryabhedādbhaviṣyati // 279

tadevaṃ mantrasaṃjalpavikalpābhyāsayogataḥ /
bhāvyavastusphuṭībhāvaḥ saṃjalpahrāsayogataḥ // 280

vastveva bhāvayatyeṣa na saṃjalpamimaṃ punaḥ /
gṛhṇāti bhāsanopāyaṃ bhāte tatra tu tena kim // 281

evaṃ saṃjalpanirhrāse suparisphuṭatātmakam /
akṛttrimavimarśātma sphuredvastvavikalpakam // 282

nirvikalpā ca sā saṃvidyadyathā paśyati sphuṭam /
tattathaiva tathātmatvādvastuno@pi bahiḥsthiteḥ // 283

viśeṣatastvamāyīyaśivatābhedaśālinaḥ /
mokṣe@bhyupāyaḥ saṃjalpo bandhamokṣau tataḥ kila // 284

vikalpe@pi guroḥ samyagabhinnaśivatājuṣaḥ /
avikalpakaparyantapratīkṣā nopayujyate // 285

tadvimarśasvabhāvā hi sā vācyā mantradevatā /
mahāsaṃvitsamāsannetyuktaṃ śrīgamaśāsane // 286

nikaṭasthā yathā rājñāmanyeṣāṃ sādhayantyalam /
siddhiṃ rājopagāṃ śīghramevaṃ mantrādayaḥ parām // 287

uktābhiprāyagarbhaṃ taduktaṃ śrīmālinīmate /
mantrāṇāṃ lakṣaṇaṃ kasmādityukte munibhiḥ kila // 288

yogamekatvamicchanti vastuno@nyena vastunā /
tadvastu jñeyamityuktaṃ heyatvādiprasiddhaye // 289

tatprasiddhyai śivenoktaṃ jñānaṃ yadupavarṇitam /
sabījayogasaṃsiddhyai mantralakṣaṇamapyalam // 290

na cādhikāritā dīkṣāṃ vinā yoge@sti śāṅkare /
kriyājñānavibhedena sā ca dvedhā nigadyate // 291

dvividhā sā prakartavyā tena caitadudāhṛtam /
naca yogādhikāritvamekamevānayā bhavet // 292

api mantrādhikāritvaṃ muktiśca śivadīkṣayā /
anenaitadapi proktaṃ yogī tattvaikyasiddhaye // 293

mantramevāśrayenmūlaṃ nirvikalpāntamādṛtaḥ /
mantrābhyāsena bhogaṃ vā mokṣaṃ vāpi prasādhayan // 294

tatrādhikāritālabdhyai dīkṣāṃ gṛhṇīta daiśikāt /
tena mantrajñānayogabalādyadyatprasādhayet // 295

tatsyādasyānyatattve@pi yuktasya guruṇā śiśoḥ /
dīkṣā hyasyopayujyeta saṃskriyāyāṃ sa saṃskṛtaḥ // 296

svabalenaiva bhogaṃ vā mokṣaṃ vā labhate budhaḥ /
tena vijñānayogādibalī prāk samayī bhavan // 297

putrako vā na tāvānsyādapitu svabalocitaḥ /
yastu vijñānayogādivandhyaḥ so@ndho yathā pathi // 298

daiśikāyatta eva syādbhoge muktau ca sarvathā /
dīkṣā ca kevalā jñānaṃ vināpi nijamāntaram // 299

mocikaiveti kathitaṃ yuktyā cāgamataḥ purā /
yastu dīkṣākṛtāmevāpekṣya yojanikāṃ śiśuḥ // 300

sphuṭībhūtyai taducitaṃ jñānaṃ yogamathāśritaḥ /
so@pi yatraiva yuktaḥ syāttanmayatvaṃ prapadyate // 301

gurudīkṣāmantraśāstrādhīnasarvasthitistataḥ /
duṣṭānāmeva sarveṣāṃ bhūtabhavyabhaviṣyatām // 302

karmaṇāṃ śodhanaṃ kāryaṃ bubhukṣorna śubhātmanām /
yaḥ punarlaukikaṃ bhogaṃ rājyasvargādikaṃ śiśuḥ // 303

tyaktvā lokottaraṃ bhogamīpsustasya śubheṣvapi /
tatra dravyamayīṃ dīkṣāṃ kurvannājyatilādikaiḥ // 304

karmāsya śodhayāmīti juhuyāddaiśikottamaḥ /
jñānamayyāṃ tu dīkṣāyāṃ tadviśuddhyati sandhitaḥ // 305

guroḥ svasaṃvidrūḍhasya balāttatprakṣayo bhavet /
yadāsyāśubhakarmāṇi śuddhāni syustadā śubham // 306

svatāratamyāśrayaṇādadhvamadhye prasūtidam /
śubhapākakramopāttaphalabhogasamāptitaḥ // 307

yatraiṣa yojitastatstho bhāvikarmakṣaye kṛte /
bhāvināṃ cādyadehasthadehāntaravibhedinām // 308

aśubhāṃśaviśuddhau syādbhogasyaivānupakṣayaḥ /
bhuñjānasyāsya satataṃ bhogānmāyālayāntataḥ // 309

na duḥkhaphaladaṃ dehādyadhvamadhye@pi kiṃcana /
tato māyālaye bhuktasamastasukhabhogakaḥ // 310

niṣkale sakale vaiti layaṃ yojanikābalāt /
iti prameyaṃ kathitaṃ dīkṣā kāle guroryathā // 311