Tantraloka · Chapter 15

athaitadupayogāya yāgastāvannirūpyate /
tatra dīkṣaiva bhoge ca muktau cāyātyupāyatām // 1

svayaṃ saṃskārayogādvā tadaṅgaṃ tatpradarśyate /
yo yatrābhilaṣedbhogān sa tatraiva niyojitaḥ // 2

siddhibhāṅmantraśaktyeti śrīmatsvāyaṃbhuve vibhuḥ /
yogyatāvaśato yatra vāsanā yasya tatra saḥ // 3

yojyo na cyavate tasmāditi śrīmālinīmate /
vadanbhogādyupāyatvaṃ dīkṣāyāḥ prāha no guruḥ // 4

na cādhikāritā dīkṣāṃ vinā yoge@sti śāṅkare /
na ca yogādhikāritvamekamevānayā bhavet // 5

api mantrādhikāritvaṃ muktiśca śivadīkṣayā /
ityasminmālinīvākye sākṣānmokṣābhyupāyatā // 6

dīkṣāyāḥ kathitā prācyagranthena punarucyate /
pāramparyeṇa saṃskṛtyā mokṣabhogābhyupāyatā // 7

yeṣāmadhyavasāyo@sti na vidyāṃ pratyaśaktitaḥ /
sukhopāyamidaṃ teṣāṃ vidhānamuditaṃ guroḥ // 8

iti śrīmanmataṅgākhye hyuktā mokṣābhyupāyatā /
samyagjñānasvabhāvā hi vidyā sākṣādvimocikā // 9

uktaṃ tatraiva tattvānāṃ kāryakāraṇabhāvataḥ /
heyādeyatvakathane vidyāpāda iti sphuṭam // 10

tatrāśaktāstu ye teṣāṃ dīkṣācaryāsamādhayaḥ /
te vidyāpūrvakā yasmāttasmājjñānyuttamottamaḥ // 11

jñānaṃ ca śāstrāttaccāpi śrāvyo nādīkṣito yataḥ /
ato@sya saṃskriyāmātropayogo dīkṣayā kṛtaḥ // 12

yatra tatrāstu guruṇā yojito@sau phalaṃ punaḥ /
svavijñānocitaṃ yāti jñānītyuktaṃ purā kila // 13

yasya tvīśaprasādena divyā kācana yogyatā /
guroḥ śiśośca tau naiva prati dīkṣopayogitā // 14

jñānameva tadā dīkṣā śrītraiśikanirūpaṇāt /
sarvaśāstrārthavettṛtvamakasmāccāsya jāyate // 15

iti śrīmālinīnītyā yaḥ sāṃsiddhikasaṃvidaḥ /
sa uttamādhikārī syājjñānavānhi gururmataḥ // 16

ātmane vā parebhyo vā hitārthī cetayedidam /
ityuktyā mālinīśāstre tatsarvaṃ prakaṭīkṛtam // 17

jñānayogyāstathā keciccaryāyogyāstathāpare /
dīkṣāyogyā yogayogyā iti śrīkairaṇe vidhau // 18

tatroktalakṣaṇaḥ karmayogajñānaviśāradaḥ /
uttarottaratābhūmyutkṛṣṭo gururudīritaḥ // 19

sa ca prāguktaśaktyanyatamapātapavitritam /
parīkṣya pṛṣṭvā vā śiṣyaṃ dīkṣākarma samācaret // 20

uktaṃ svacchandaśāstre ca śiṣyaṃ pṛcchedguruḥ svayam /
phalaṃ prārthayase yādṛktādṛksādhanamārabhe // 21

vāsanābhedataḥ sādhyaprāptirmantrapracoditā /
mantramudrādhvadravyāṇāṃ home sādhāraṇā sthitiḥ // 22

vāsanābhedato bhinnaṃ śiṣyāṇāṃ ca guroḥ phalam /
sādhako dvividhaḥ śaivadharmā lokojjhitasthitiḥ // 23

lokadharmī phalākāṃkṣī śubhasthaścāśubhojjhitaḥ /
dvidhā mumukṣurnirbījaḥ samayādivivarjitaḥ // 24

bālabāliśavṛddhastrībhogabhugvyādhitādikaḥ /
anyaḥ sabījo yasyetthaṃ dīkṣoktā śivaśāsane // 25

vidvaddvandvasahānāṃ tu sabījā samayātmikā /
dīkṣānugrāhikā pālyā viśeṣasamayāstu taiḥ // 26

abhāvaṃ bhāvayetsamyakkarmaṇāṃ prācyabhāvinām /
mumukṣornirapekṣasya prārabdhrekaṃ na śādhayet // 27

sādhakasya tu bhūtyarthamitthameva viśodhayet /
śivadharmiṇyasau dīkṣā lokadharmāpahāriṇī // 28

adharmarūpiṇāmeva na śubhānāṃ tu śodhanam /
lokadharmiṇyasau dīkṣā mantrārādhanavarjitā // 29

prārabdhadehabhede tu bhuṅkte@sāvaṇimādikam /
bhuktvordhvaṃ yāti yatraiṣa yukto@tha sakale@kale // 30

samayācārapāśaṃ tu nirbījāyāṃ viśodhayet /
dīkṣāmātreṇa muktiḥ syādbhaktyā deve gurau sadā // 31

sadyonirvāṇadā seyaṃ nirbījā yeti bhaṇyate /
atītānāgatārabdhapāśatrayaviyojikā // 32

dīkṣāvasāne śuddhasya dehatyāge paraṃ padam /
dehatyāge sabījāyāṃ karmābhāvādvipadyate // 33

samayācārapāśaṃ tu dīkṣitaḥ pālayetsadā /
evaṃ pṛṣṭvā parijñāya vicārya ca guruḥ svayam // 34

ucitāṃ saṃvidhitsustāṃ vāsanāṃ tādṛśīṃ śrayet /
āyātaśaktipātasya dīkṣāṃ prati na daiśikaḥ // 35

avajñāṃ vidadhīteti śaṃbhunājñā nirūpitā /
svadhanena daridrasya kuryāddīkṣāṃ guruḥ svayam // 36

api dūrvāmbubhiryadvā dīkṣāyai bhikṣate śiśuḥ /
bhikṣopāttaṃ nijaṃ vātha dhanaṃ prāggurave śiśuḥ // 37

dadyādyena viśuddhaṃ tadyāgayogyatvamaśnute /
tatrādau śivatāpattisvātantryāveśa eva yaḥ // 38

sa eva hi guruḥ kāryastato@sau dīkṣaṇe kṣamaḥ /
śivatāveśitā cāsya bahūpāyā pradarśitā // 39

kramikā bāhyarūpā tu snānanyāsārcanādibhiḥ /
bahvīṣu tāsu tāsveṣa kriyāsu śivatāṃ hṛdi // 40

saṃdadhaddṛḍhamabhyeti śivabhāvaṃ prasannadhīḥ /
śivībhūto yadyadicchettattatkartuṃ samīhate // 41

śivābhimānitopāyo bāhyo heturna mokṣadaḥ /
śivo@yaṃ śiva evāsmītyevamācāryaśiṣyayoḥ // 42

hetutadvattayā dārḍhyābhimāno mocako hyaṇoḥ /
nādhyātmena vinā bāhyaṃ nādhyātmaṃ bāhyavarjitam // 43

siddhyejjñānakriyābhyāṃ taddvitīyaṃ saṃprakāśate /
śrībrahmayāmale deva iti tena nyarūpayat // 44

śrīmadānandaśāstre ca nāśuddhiḥ syādvipaścitaḥ /
kintu snānaṃ suvastratvaṃ tuṣṭisaṃjananaṃ bhavet // 45

tatra prasiddhadehādimātṛnirmalatākramāt /
ayatnato@ntarantaḥ syānnairmalya snāyatāṃ tataḥ // 46

snānaṃ ca devadevasya yanmūrtyaṣṭakamucyate /
tatraivaṃ mantradīpte@ntarmaladāhe nimajjanam // 47

tatreṣṭamantrahṛdayo gorajo@ntaḥ padatrayam /
gatvāgatya bhajetsnānaṃ pārthivaṃ dhṛtidāyakam // 48

astramantritamṛddhūtamalaḥ pañcāṅgamantritaiḥ /
jalairmūrdhādipādāntaṃ kramādākṣālayettataḥ // 49

nimajjetsāṅgamūlākhyaṃ japannā tanmayatvataḥ /
utthāyāśeṣasajjyotirdevatāgarbhamambare // 50

sūryaṃ jalena mālinyā tarpayedviśvatarpakam /
devānpitṝnmunīnyakṣān rakṣāṃsyanyacca bhautikam // 51

sarvaṃ saṃtarpayetprāṇo vīryātmā sa ca bhāskaraḥ /
tato japetparāmekāṃ prāguktoccārayogataḥ // 52

ā tanmayatvasaṃvitterjalasnānamidaṃ matam /
agnyutthaṃ bhasma śastreṇa japtvā malanivarhaṇam // 53

kavaktrahṛdguhyapade pañcāṅgairbhasma mantritam /
bhasmamuṣṭiṃ sāṅgamūlajaptāṃ mūrdhni kṣipettataḥ // 54

hastapādau jalenaiva prakṣālyācamanādikam /
tarpaṇaṃ japa ityevaṃ bhasmasnānaṃ hi taijasam // 55

gorajovatyanudrikte vāyau hlādini mantravāk /
gatyāgatiprayoge vā vāyavyaṃ snānamācaret // 56

amale gagane vyāpinyekāgrībhūtadṛṣṭikaḥ /
smaranmantraṃ yadāsīta kānyā nirmalatā tataḥ // 57

yadi vā nirmalādvyomnaḥ patatā vāriṇā tanum /
sparśayenmantrajapayuṅ nābhasaṃ snānamīdṛśam // 58

evaṃ somārkatejaḥsu śivabhāvena bhāvanāt /
nimajjandhautamālinyaḥ kva vā yogyo na jāyate // 59

ātmaiva parameśāno nirācāramahāhradaḥ /
viśvaṃ nimajjya tatraiva tiṣṭhecchuddhaśca śodhakaḥ // 60

iti snānāṣṭakaṃ śuddhāvuttarottaramuttamam /
sarvatra paścāttaṃ mantramekībhūtamupāharet // 61

ghṛtyāpyāyamalaploṣavīryavyāptimṛjisthitīḥ /
abhedaṃ ca kramādeti snānāṣṭakaparo muniḥ // 62

etā hyanugrahātmāno mūrtayo@ṣṭau śivātmikāḥ /
svarūpaśivarūpābhyāṃ dhyānāttattatphalapradāḥ // 63

anena vidhinārcāyāṃ kandādhārādiyojanām /
kurvanvyāsasamāsābhyāṃ dharādestatphalaṃ bhajet // 64

tathāhi yogasaṃcāre mantrāḥ syurbhuvi pārthivāḥ /
āpye āpyā yāvadamī śive śivamayā iti // 65

śrīnirmaryādaśāstre@pi taditthaṃ sunirūpitam /
dharādeśca viśeṣo@sti vīrasādhakasaṃmataḥ // 66

raṇareṇurvīrajalaṃ vīrabhasma mahāmarut /
śmaśānāraṇyagaganaṃ candrārkau tadupāhitau // 67

ātmā nirdhūtaniḥśeṣavikalpātaṅkasusthitaḥ /
snānārcādāvityupāsyaṃ vīrāṇāṃ vigrahāṣṭakam // 68

śrīmantriśirasi proktaṃ madyaśīdhusurādinā /
susvādunā prasannena tanunā susugandhinā // 69

kandalādigatenāntarbahiḥ saṃskārapañcakam /
kṛtvā nirīkṣaṇaṃ prokṣya tāḍanāpyāyaguṇṭhanam // 70

mantracakrasya tanmadhye pūjāṃ vipruṭpratarpaṇam /
tenātmasekaḥ kalaśamudrayā cābhiṣecanam // 71

devatātarpaṇaṃ dehaprāṇobhayapathāśritam /
sarvatīrthatapoyajñadānādi phalamaśnute // 72

madyasnāne sādhakendro mumukṣuḥ kevalībhavet /
yataḥ śivamayaṃ madyaṃ sarve mantrāḥ śivodbhavāḥ // 73

śivaśaktyorna bhedo@sti śaktyutthāstu marīcayaḥ /
tāsāmānandajanakaṃ madyaṃ śivamayaṃ tataḥ // 74

prabuddhe saṃvidaḥ pūrṇe rūpe@dhikṛtibhājanam /
mantradhyānasamādhānabhedātsnānaṃ tu yanna tat // 75

yuktaṃ snānaṃ yato nyāsakarmādau yogyatāvaham /
asya snānāṣṭakasyāsti bāhyāntaratayā dvitā // 76

āntaraṃ tadyathordhvendudhārāmṛtapariplavaḥ /
yato randhrordhvagāḥ sārdhamaṅgulaṃ vyāpya saṃsthitāḥ // 77

mūrtayo@ṣṭāvapi proktāḥ pratyekaṃ dvādaśāntataḥ /
eṣāmekatamaṃ snānaṃ kuryāddvitryādiśo@pivā // 78

iti snānavidhiḥ prokto bhairaveṇāmalīkṛtau /
snānānantarakartavyamathedamupadiśyate // 79

bhāvaṃ prasannamālocya vrajedyāgagṛhaṃ tataḥ /
parvatāgranadītīraikaliṅgādi yaducyate // 80

tadbāhyamiha tatsiddhiviśeṣāya na muktaye /
ābhyantaraṃ nagāgrādi dehāntaḥ prāṇayojanam // 81

sādhakānāmupāyaḥ syātsiddhaye natu muktaye /
pīṭhasthānaṃ sadā yāgayogyaṃ śāstreṣu bhaṇyate // 82

tacca bāhyāntarādrūpādbahirdehe ca susphuṭam /
yataḥ śrīnaiśasañcāre parameśo nyarūpayat // 83

tasyecchā pīṭhamādhāro yatrasthaṃ sacarācaram /
agryaṃ tatkāmarūpaṃ syādbindunādadvayaṃ tataḥ // 84

nādapīṭhaṃ pūrṇagirirdakṣiṇe vāmataḥ punaḥ /
pīṭhamuḍḍayanaṃ bindurmukhyaṃ pīṭhatrayaṃ tvidam // 85

jñeyaṃ saṃkalpanārūpamardhapīṭhamataḥ param /
śāktaṃ kuṇḍalinī vedakalaṃ ca tryupapīṭhakam // 86

devīkoṭṭojjayinyau dve tathā kulagiriḥ paraḥ /
lālanaṃ baindavaṃ vyāptiriti saṃdohakatrayam // 87

puṇḍravardhanavārendre tathaikāmramidaṃ bahiḥ /
navadhā kathitaṃ pīṭhamantarbāhyakrameṇa tat // 88

kṣetrāṣṭakaṃ kṣetravido hṛdambhojadalāṣṭakam /
prayāgo varaṇā paścādaṭṭahāso jayantikā // 89

vārāṇasī ca kāliṅgaṃ kulūtā lāhulā tathā /
upakṣetrāṣṭakaṃ prāhurhṛtpadmāgradalāṣṭakam // 90

virajairuḍikā hālā elā pūḥ kṣīrikā purī /
māyākhyā marudeśaśca bāhyābhyantararūpataḥ // 91

hṛtpadmadalasandhīnāmupasaṃdohakāṣṭatā /
jālandharaṃ ca naipālaṃ kaśmīrā gargikā haraḥ // 92

mlecchadigdvāravṛttiśca kurukṣetraṃ ca kheṭakam /
dvipathaṃ dvayasaṃghaṭṭāttripathaṃ trayamelakāt // 93

catuṣpathaṃ śaktimato layāttatraiva manvate /
nāsāntatālurandhrāntametaddehe vyavasthitam // 94

bhrūmadhyakaṇṭhahṛtsaṃjñaṃ madhyamaṃ tadudāhṛtam /
nābhikandamahānandadhāma tatkaulikaṃ trayam // 95

parvatāgraṃ nadītīramekaliṅgaṃ tadeva ca /
kiṃ vātibahunā sarvaṃ saṃvittau prāṇagaṃ tataḥ // 96

tato dehasthitaṃ tasmāddehāyatanago bhavet /
bāhye tu tādṛśāntaḥsthayogamārgaviśāradāḥ // 97

devyaḥ svabhāvājjāyante pīṭhaṃ tadvāhyamucyate /
yathā svabhāvato mlecchā adharmapathavartinaḥ // 98

tatra deśe niyatyetthaṃ jñānayogau sthitau kvacit /
yathācātanmayo@pyeti pāpitāṃ taiḥ samāgamāt // 99

tathā pīṭhasthito@pyeti jñānayogādipātratām /
mukhyatvena śarīre@ntaḥ prāṇe saṃvidi paśyataḥ // 100

viśvametatkimanyaiḥ syādbahirbhramaṇaḍambaraiḥ /
ityevamantarbāhye ca tattaccakraphalārthinām // 101

sthānabhedo vicitraśca sa śāstre saṃkhyayojjhitaḥ /
śrīvīrāvalihṛdaye sapta sthānāni śaktikamalayugam // 102

surapathacatuṣpathākhyaśmaśānamekāntaśūnyavṛkṣau ca /
iti nirvacanaguṇasthityupacāradṛśā vibodha evoktaḥ // 103

tadadhiṣṭhite ca cakre śārīre bahiratho bhavedyāgaḥ /
muktaye tanna yāgasya sthānabhedaḥ prakalpyate // 104

deśopāyā na sā yasmātsā hi bhāvaprasādataḥ /
uktaṃ ca śrīniśācāre siddhisādhanakāṅkṣiṇām // 105

sthānaṃ mumukṣuṇā tyājyaṃ sarpakañcukavattvidam /
muktirna sthānajanitā yadā śrotrapathaṃ gatam // 106

gurostattvaṃ tadā muktistaddārḍhyāya tu pūjanam /
yatra yatra hṛdambhojaṃ vikāsaṃ pratipadyate // 107

tatraiva dhāmni bāhye@ntaryāgaśrīḥ pratitiṣṭhati /
nānyatragatyā mokṣo@sti so@jñānagranthikartanāt // 108

tacca saṃvidvikāsena śrīmadvīrāvalīpade /
guravastu vimuktau vā siddhau vā vimalā matiḥ // 109

heturityubhayatrāpi yāgauko yanmanoramam /
niyatiprāṇatāyogātsāmagrītastu yadyapi // 110

siddhayo bhāvavaimalyaṃ tathāpi nikhilottamam /
vimalībhūtahṛdayo yattatra pratibimbayet // 111

sādhyaṃ tadasya dārḍhyena saphalatvāya kalpate /
uktaṃ śrīsāraśāstre ca nirvikalpo hi sidhyati // 112

kliśyante savikalpāstu kalpokte@pi kṛte sati /
tadākramya balaṃ mantrā ayamevodayaḥ sphuṭaḥ // 113

ityādibhiḥ spandavākyairetadeva nirūpitam /
tasmātsiddhyai vimuktyai vā pūjājapasamādhiṣu // 114

tatsthānaṃ yatra viśrāntisundaraṃ hṛdayaṃ bhavet /
yāgaukaḥ prāpya śuddhātmā bahireva vyavasthitaḥ // 115

nyāsaṃ sāmānyataḥ kuryādbahiryāgaprasiddhaye /
mātṛkāṃ mālinīṃ vātha dvitayaṃ vā kramākramāt // 116

sṛṣṭyapyayadvayaiḥ kuryādekaikaṃ saṃghaśo dviśaḥ /
lalāṭavaktre dṛkkarṇanāsāgaṇḍaradauṣṭhage // 117

dvaye dvaye śikhājihve visargāntāstu ṣoḍaśa /
dakṣānyayoḥ skandhabāhukarāṅgulinakhe kacau // 118

vargau ṭatau kramātkaṭyāmūrvādiṣu niyojayet /
pavargaṃ pārśvayoḥ pṛṣṭhe jaṭhare hṛdyatho nava // 119

tvagraktamāṃsasūtrāsthivasāśukrapurogamān /
ityeṣa mātṛkānyāso mālinyāstu nirūpyate // 120

na śikhā ṛ ṝ ḷ ḷḷ ca śiromālā tha mastakam /
netrāṇi cordhve dho@nye ī ghrāṇaṃ mudre ṇu ṇū śrutī // 121

bakavarga+i+ā vaktradantajihvāgiri kramāt /
vabhayāḥ kaṇṭhadakṣādiskandhayorbhujayorḍaḍhau // 122

ṭho hastayorjhañau śākhā jraṭau śūlakapālake /
pa hṛcchalau stanau kṣīramā sa jīvo visargayuk // 123

prāṇo havarṇaḥ kathitaḥ ṣakṣāvudaranābhigau /
maśāntā kaṭiguhyoruyugmagā jānunī tathā // 124

eaikārau tatparau tu jaṅghe caraṇagau daphau /
ityeṣā mālinī devī śaktimatkṣobhitā yataḥ // 125

kṛtyāveśāttataḥ śāktī tanuḥ sā paramārthataḥ /
anyonyaṃ bījayonīnāṃ kṣobhādvaisargikodayāt // 126

kāṃ kāṃ siddhiṃ na vitaretkiṃ vā nyūnaṃ na pūrayet /
yonibījārṇasāṃkaryaṃ bahudhā yadyapi sthitam // 127

tathāpi nādiphānto@yaṃ kramo mukhyaḥ prakīrtitaḥ /
phakārādisamuccārānnakārānte@dhvamaṇḍalam // 128

saṃhṛtya saṃvidyā pūrṇā sā śabdairvarṇyate katham /
ataḥ śāstreṣu bahudhā kulaputtalikādibhiḥ // 129

bhedairgītā hi mukhyeyaṃ nādiphānteti mālinī /
śabdarāśerbhairavasya yānucchūnatayāntarī // 130

sā māteva bhaviṣyattvāttenāsau mātṛkoditā /
mālinī mālitā rudrairdhārikā siddhimokṣayoḥ // 131

phaleṣu puṣpitā pūjyā saṃhāradhvaniṣaṭpadī /
saṃhāradānādānādiśaktiyuktā yato ralau // 132

ekatvena smarantīti śaṃbhunātho nirūcivān /
śabdarāśirmālinī ca śivaśaktyātmakaṃ tvidam // 133

ekaikatrāpi pūrṇatvācchivaśaktisvabhāvatā /
tena bhraṣṭe vidhau vīrye svarūpe vānayā param // 134

mantrā nyastāḥ punarnyāsātpūryante tatphalapradāḥ /
uktaṃ śrīpūrvatantre ca viśeṣavidhihīnite // 135

nyasyecchāktaśarīrārthaṃ bhinnayoni tu mālinīm /
viśeṣaṇamidaṃ hetau hetvarthaśca nirūpitaḥ // 136

yatheṣṭaphalasiddhyai cetyatraivedamabhāṣata /
sāñjanā api ye mantrā gāruḍādyā na te param // 137

mālinyā pūritāḥ sidhdyai balādeva tu muktaye /
tasmātphalepsurapyanya mantraṃ nyasyātra mālinīm // 138

nyasyejjaptvāpica japedayatnādapavṛktaye /
ityevaṃ mātṛkāṃ nyasyenmālinīṃ vā kramāddvayam // 139

siddhimuktyanusārādvā varṇānvā yugapaddvayoḥ /
akṣahrīṃ naphahrīmetau piṇḍau saṃghāvihānayoḥ // 140

vācakau nyāsa etābhyāṃ kṛte nyāse@thavaikakaḥ /
eṣa cāṅgatanubrahmayukto vā tadviparyayaḥ // 141

sāmudāyikavinyāse pṛthak piṇḍāvimau kramāt /
akramādathavā nyasyedekamevātha yojayet // 142

kriyayā siddhikāmo yaḥ sa kriyāṃ bhūyasīṃ caret /
anīpsurapi yastasmai bhūyase svaphalāya sā // 143

yastu dhyānajapābhyāsaiḥ siddhīpsuḥ sa kriyāṃ param /
saṃskṛtyai svecchayā kuryāt prāṅnayenātha bhūyasīm // 144

mumukṣuratha tasmai vā yathābhīṣṭaṃ samācaret /
śivatāpattirevārtho hyeṣāṃ nyāsādikarmaṇām // 145

evaṃ nyāsaṃ vidhāyārghapātre vidhimupācaret /
uktanītyaiva tatpaścāt pūjayennyastavācakaiḥ // 146

yataḥ samastabhāvānāṃ śivātsiddhimayādatho /
pūrṇādavyatirekitvaṃ kārakāṇāmihārcayā // 147

samastaṃ kārakavrātaṃ śivābhinnaṃ pradarśitam /
pūjodāharaṇe sarvaṃ vyaśnute gamanādyapi // 148

yathāhi vāhakaṭakabhramasvātantryamāgataḥ /
aśvaḥ saṃgrāmarūḍho@pi tāṃ śikṣāṃ nātivartate // 149

tathārcanakriyābhyāsaśivībhāvitakārakaḥ /
gacchaṃstiṣṭhannapi dvaitaṃ kārakāṇāṃ vyapojjhati // 150

tathaikyābhyāsaniṣṭhasyākramādviśvamidaṃ haṭhāt /
saṃpūrṇaśivatākṣobhanarīnartadiva sphuret // 151

uvāca pūjanastotre hyasmākaṃ paramo guruḥ /
aho svādurasaḥ ko@pi śivapūjāmayotsavaḥ // 152

ṣaṭtriṃśato@pi tattvānāṃ kṣobho yatrollasatyalam /
tadetādṛkpūrṇaśivaviśvāveśāya ye@rcanam // 153

kurvanti te śivā eva tānpūrṇānprati kiṃ phalam /
vināpi jñānayogābhyāṃ kriyā nyāsārcanādikā // 154

itthamaikyasamāpattidānātparaphalapradā /
sādhakasyāpi tatsadvipradamantraikatāṃ gatam // 155

viśvaṃ vrajadavighnatvaṃ svāṃ siddhiṃ śīghramāvahet /
uktaṃ ca parameśena na vidhirnārcanakramaḥ // 156

kevalaṃ smaraṇātsiddhirvāñchiteti matādiṣu /
tadevaṃ tanmayībhāvadāyinyarcākriyā yataḥ // 157

samastakārakaikātmyaṃ tenāsyāḥ paramaṃ vapuḥ /
yaṣṭrādhārasya tādātmyaṃ sthānaśuddhividhikramāt // 158

yaṣṭṛyājyatadādhārakaraṇādānasaṃpradāḥ /
nyāsakrameṇa śivatātādātmyamadhiśerate // 159

arghapātramapādānaṃ tasmādādīyate yataḥ /
yacca tatsthaṃ jalādyetatkaraṇaṃ śodhane@rcane // 160

arghapātrāmbuvipruḍbhiḥ spṛṣṭaṃ sarvaṃ hi śudhyati /
śivārkakarasaṃsparśātkānyā śuddhirbhaviṣyati // 161

ūce śrīpūrvaśāstre tadarghapātravidhau vibhuḥ /
na cāsaṃśodhitaṃ vastu kiṃcidapyupakalpayet // 162

tena śuddhaṃ tu sarvaṃ yadaśuddhamapi tacchuci /
aśuddhatā ca vijñeyā paśutacchāsanāśayāt // 163

svatādavasthyātpūrvasmādathavāpyupakalpitāt /
tena yadyadihāsannaṃ saṃvidaścidanugrahāt // 164

kiyato@pi tadatyantaṃ yogyaṃ yāge@tra jīvavat /
anena nayayogena yadāsattividūrate // 165

saṃvideti tadā tatra yogyāyogyatvamādiśet /
vīrāṇāmata eveha mithaḥ svapratimāmṛtam // 166

tattadyāgavidhāviṣṭaṃ gurubhirbhāvitātmabhiḥ /
unmajjayati nirmagnāṃ saṃvidaṃ yattu suṣṭhu tat // 167

arcāyai yogyamānando yasmādunmagnatā citaḥ /
tenācidrūpadehādiprādhānyavinimajjakam // 168

ānandajananaṃ pūjāyogyaṃ hṛdayahāri yat /
ataḥ kulakramottīrṇatrikasāramatādiṣu // 169

madyakādambarīśīdhudravyādermahimā param /
lokasthitiṃ racayituṃ madyādeḥ paśuśāsane // 170

proktā hyaśuddhistatraiva tasya kvāpi viśuddhatā /
pañcagavye pavitratvaṃ somacarṇanapātrayoḥ // 171

vidhiścāvabhṛthasnānaṃ haste kṛṣṇaviṣāṇitā /
na patnyā ca vinā yāgaḥ sarvadaivatatulyatā // 172

surāhutirbrahmasatre vapāntrahṛdayāhutiḥ /
pāśaveṣvapi śāstreṣu tadadarśi maheśinā // 173

ghorāndhyahaimananiśāmadhyagāciradīptivat /
bhakṣyo haṃso na bhakṣyo@sāviti ripratipattiṣu // 174

smārtīṣu vijayatyeko yaḥ śivābhedaśuddhikaḥ /
ajñatvavedādarśitvarāgadveṣādayo hyamī // 175

munīnāṃ vacasi svasminprāmāṇyonmūlanakṣamāḥ /
vede@pi yadabhakṣyaṃ tadbhakṣyamityupadiśyate // 176

na vidhipratiṣedhākhyadharmayorekamāspadam /
atha tatra na tadbhakṣyaṃ tadā tena tathā tataḥ // 177

evaṃ viṣayabhedānno śivokterbādhikā śrutiḥ /
kvacidviṣayatulyatvādbādhyabādhakatā yadi // 178

tadbādhyā śrutireveti prāgevaitannirūpitam /
prakṛtaṃ brūmahe kṛtvā nyāsaṃ dehārghapātrayoḥ // 179

sāmānyamarghapātrāmbhovipruḍbhiḥ prokṣya cākhilam /
yāgopakaraṇaṃ paścādbāhyayāgaṃ samācaret // 180

prabhāmaṇḍalake khe vā suliptāyāṃ ca vā bhuvi /
triśūlārkavṛṣāndikasthā mātaraḥ kṣetrapaṃ yajet // 181

yoginīśca pṛthaṅmantrairoṃnamonāmayojitaiḥ /
ekoccāreṇa vā bāhyaparivāretiśabditāḥ // 182

tāro nāma caturthyantaṃ namaścetyarcane manuḥ /
evaṃ bahiḥ pūjayitvā dvāraṃ prokṣya prapūjayet // 183

triśiraḥśāsanādau ca sa dṛṣṭo vidhirucyate /
gaṇeśalakṣmyau dvārordhve dakṣe vāme tayoḥ punaḥ // 184

madhye vāgīśvarīṃ diṇḍimahodarayugaṃ tathā /
kramātsvadakṣavāmasthaṃ tathaitena krameṇa ca // 185

ekaikaṃ pūjayetsamyaṅ nandikālau trimārgagām /
kālindīṃ chāgameṣāsyau svadakṣāddvāḥsthaśākhayoḥ // 186

adhodehalyananteśādhāraśaktīśca pūjayet /
dvāramadhye sarasvatyā mahāstraṃ pūjayedamī // 187

padmādhāragatāḥ sarve@pyuditā vighnanāśakāḥ /
pūjane pūrvavanmantro dīpakadvayakalpitaḥ // 188

arghapuṣpasamālambhadhūpanaivedyavandanaiḥ /
pūjāṃ kuryādihārghaścāpyuttamadravyayojitaḥ // 189

ekoccāreṇa vā kuryāddvāḥsthadaivatapūjanam /
rahasyapūjāṃ cetkuryāttadbāhyaparivārakam // 190

dvāḥsthāṃśca pūjayedantardevāgre kalpanākramāt /
kṣiptvāstrajaptaṃ kusumaṃ jvaladveśmani vghnanut // 191

praviśya śivaraśmīddhadṛśā veśmāvalokayet /
diśo@streṇa ca badhnīyācchādayedvarmaṇākhilāḥ // 192

tatrottarāśābhimukho mumukṣustādṛśāya vā /
viśettathā hyaghorāgniḥ pāśānpluṣyati bandhakān // 193

yadyapyasti na diṅnāma kācitpūrvāparādikā /
pratyayo hi na tasyāḥ syādekasyā anupāhiteḥ // 194

upādhiḥ pūrvatādiṣṭa iti cettatkṛtaṃ diśā /
upādhimātraṃ tu tathā vaicitryāya kathaṃ bhavet // 195

tasmātsaṃvitprakāśo@yaṃ mūrtyābhāsanabhāgataḥ /
pūrvādidigvibhāgākhyavaicitryollekhadurmadaḥ // 196

tatra yadyatprakāśena sadā svīkaraṇe kṣamam /
tadevordhvaṃ prakāśātma sparśāyogyamadhaḥ punaḥ // 197

kiṃcitprakāśatā madhyaṃ tato vai diksamudbhavaḥ /
kiṃcitprakāśayogyasya saṃmukhaṃ prasaratpuraḥ // 198

parāṅmukhaṃ tu tatpaścāditi digdvayamāgatam /
prakāśaḥ saṃmukhaṃ vastu gṛhītvodriktaraśmikaḥ // 199

yatra tiṣṭhoddakṣiṇaṃ tatprakāśasyānukūlyataḥ /
dakṣiṇasya puraḥsaṃsthaṃ vāmamityupadiśyate // 200

tatprakāśitameyendusparśasaumyaṃ tadeva hi /
evamāśācatuṣke@sminmadhyaviśrāntiyogataḥ // 201

catuṣkamanyattenāṣṭau diśastattadadhiṣṭhitāḥ /
evaṃ prakāśamātre@sminvarade parame śive // 202

digvibhāgaḥ sthito loke śāstre@pica tathocyate /
kramātsadāśivādhīśaḥ pañcamantratanuryataḥ // 203

īśanraghoravāmākhyasadyo@dhobhedato diśaḥ /
īśa ūrdhvaṃ prakāśatvātpūrvaṃ vaktraṃ prasāri yat // 204

puruṣo dakṣiṇācaṇḍo vāmā vāmastu saumyakaḥ /
parāṅmukhatayā sadyaḥ paścimā paribhāṣyate // 205

pātālavaktramadharamaprakāśatayā sthiteḥ /
khamarudvahnijalabhūkhāni vaktrāṇyamuṣya hi // 206

mukhyatvena khamevordhvaṃ prakāśamayamucyate /
tadeva mukhyato@dhastādaprakāśaṃ yataḥ sphuṭam // 207

madhye tu yatprakāśaṃ tanna prakāśyaṃ na cetarat /
prakāśatvāddiśyamānamato@smindikcatuṣṭayam // 208

pañcamantratanurnātha itthaṃ viśvadigīśvaraḥ /
tato@pīśastathā rudro viṣṇurbrahmā tathā sthitaḥ // 209

ūrdhvābhivyaktyayogyatvādviṣṇordhātuśca pañcamam /
na vaktraṃ tau bhedamayau sṛṣṭisthitiprabhū yataḥ // 210

digvibhāgastu tajjo@sti vadanānāṃ catuṣṭayāt /
pañcamasya yujitve tau parityaktanijātmakau // 211

tato brahmāṇḍamadhye@pi jñānaśaktirvibho raviḥ /
diśāṃ vibhāgaṃ kurute prakāśaghanavṛttimān // 212

tathāhi viṣuvadyoge yataḥ pūrvaṃ pradṛśyate /
tatpūrva yatra tacchāyā tatpaścimamudāhṛtam // 213

tasmiñjigamiṣorasya yatsavyaṃ tattu dakṣiṇam /
tatraiṣa caṇḍatejobhirbhāti jājvalyamānavat // 214

tatpurovarti vāmaṃ tu tadbhāsā khacitaṃ manāk /
tata eva hi somyaṃ tannacāpi hyaprakāśakam // 215

yatrāsāvastamabhyeti tatpaścimamiti sthitiḥ /
tatraiva paścime yeṣāṃ prākprakāśāvalokanam // 216

tadeva pūrvameteṣāṃ yathādhvani nirūpitam /
sā sā dikca tathā tasya phaladāpi viparyaye // 217

vicitre phalasaṃpattiḥ prakāśādhīnikā yataḥ /
itthaṃ sūryāśrayā diksyātsā vicitrāpi tādṛśī // 218

adhiṣṭhitā maheśena citratadrūpadhāriṇā /
kiṃ vātibahunā yo@sau yaṣṭā tatsaṃmukhāditaḥ // 219

diśo@pi pravibhajyante prāksavyottarapaścimāḥ /
svānusārakṛtaṃ taṃ ca digvibhāgaṃ sadā śivaḥ // 220

adhitiṣṭhatyarkamiva sa vicitravapuryataḥ /
svotthā api diśaḥ sveśāḥ śakrādyā hyadhiśerate // 221

te hi prakāśaśaktyaṃśāḥ prakāśānuvidhāyinaḥ /
prakāśasya yadaiśvaryaṃ sa indro yattu tanmahaḥ // 222

so@gniryantṛtvabhīmatve yamo rakṣastadūnimā /
prakāśyaṃ varuṇastacca cāñcalyādvāyurucyate // 223

bhāvasañcayayogena vitteśastatkṣaye vibhuḥ /
adṛṣṭavigraho@nanto brahmordhve vṛṃhako vibhuḥ // 224

prakāśasyaiva śaktyaṃśā lokapāstena kīrtitāḥ /
itthaṃ svādhīnarūpāpi diksaurī tūpadiśyate // 225

tatra sarvo hi niṣkampaṃ prakāśatvaṃ prapadyate /
sarvago@pyanilo yadvadvyajanenopavījitaḥ // 226

prabuddhaḥ svāṃ kriyāṃ kuryāddharmanirṇodanādikām /
tadvatsarvagatāḥ sarvā aindyādyāḥ śaktayaḥ sphuṭam // 227

sādhakāśvāsasaṃbuddhāstattatsveṣṭaphalapradāḥ /
evaṃ saurī digīśānabrahmaviṣṇvīśasauśivaiḥ // 228

adhiṣṭhitā samāśvāsadārḍhyāttattatphalapradā /
sādhako yacca vā kṣetraṃ maṇḍalaṃ veśma vā bhajet // 229

sthitastadanusāreṇa madhyībhavati śaṃkaraḥ /
sa hi sarvamadhiṣṭhātā mādhyasthyeneti tasya yaḥ // 230

sauraḥ prakāśastatpūrvamitthaṃ syāddigvyavasthitiḥ /
tanmadhyasthitanāthasya grahītuṃ dakṣiṇaṃ mahaḥ // 231

udaṅmukhaḥ syāt pāścātyaṃ grahītuṃ pūrvatomukhaḥ /
upaviśya nijasthāne dehaśuddhiṃ samācaret // 232

aṅguṣṭhāgrātkālavahnijvālābhāsvaramutthitam /
astraṃ dhyātvā tacchikhābhirbahirantardahettanum // 233

dāhaśca dhvaṃsa evokto dhvaṃsakaṃ mantrasaṃjñitam /
tejastathābhilāpākhyasvavikalparasombhitam // 234

tena mantrāgninā dāho dehe puryaṣṭake tathā /
dehapuryaṣṭakāhantāvidhvaṃsādeva jāyate // 235

nahi sadbhāvamātreṇa deho@sāvanyadehavat /
ahantāyāṃ hi dehatvaṃ sā dhvastā taddaheddhruvam // 236

taddehasaṃskārabharo bhasmatvenātha yaḥ sthitaḥ /
taṃ varmavāyunādhūya tiṣṭhecchuddhacidātmani // 237

tasmindhruve nistaraṅge samāpattimupāgataḥ /
saṃvidaḥ sṛṣṭidharmitvādādyāmeti taraṅgitām // 238

saiva mūrtiriti khyātā tārasadbinduhātmikā /
tato navātmadevena nyāsastattvodayātmakaḥ // 239

aṅgavaktrāṇi tasyaiva svasthāneṣu niyojayet /
atha mātṛkayā prāgvattattattvasphuṭatātmakaḥ // 240

tritattvanyāsatā cāsya pṛṣṭhe kakṣyātrayāgate /
tato@ghorāṣṭakanyāsaḥ śirastaccaraṇātmakam // 241

tato@pi śivasadbhāvanyāsaḥ svāṃgasya saṃyutaḥ /
ittha kṛte pañcake@sminyattanmukhyatayā bhavet // 242

upāsyamarcyaṃ tatsāṅgaṃ ṣaṣṭhe nyāse niyojayet /
tenātra nyāsayogyo@sau bhagavānratiśekharaḥ // 243

ūrdhve nyāsyo navākhyasya mukhyatve@nyonyadhāmatā /
evaṃ bhairavasadbhāvanāthe mukhyatayā yadi // 244

upāsyatā tattatsthāna prāṅnyāsyo ratiśekharaḥ /
itthaṃ śrīpūrvaśāstre me saṃpradāyaṃ nyarūpayat // 245

śaṃbhunātho nyāsavidhau devo hi kathamanyathā /
nyāsa vivarjyate@muṣminnaṅgānyapyasya santi hi // 246

mūrtiḥ sṛṣṭistritattvaṃ cetyaṣṭau mūrtyaṅgasaṃyutāḥ /
śivaḥ sāṅgaśca vijñeyo nyāsaḥ ṣoḍhā prakīrtitaḥ // 247

asyopari tataḥ śāktaṃ nyāsaṃ kuryācca ṣaḍvidham /
parāparāṃ savaktrāṃ prāktataḥ prāgiti mālinīm // 248

paścātparāditritayaṃ śikhāhṛtpādagaṃ kramāt /
tataḥ kavaktrakaṇṭheṣu hṛnnābhīguhya+ūrutaḥ // 249

jānupāde@pyaghoryādyaṃ tato vidyāṅgapañcakam /
tatastvāvāhayecchaktiṃ mātṛsadbhāvarūpiṇīm // 250

yogeśvarīṃ parāṃ pūrṇāṃ kālasaṃkarṣiṇīṃ dhruvām /
aṅgavaktraparīvāraśaktidvādaśakādhikām // 251

sādhyānuṣṭhānabhedena nyāsakāle smaredguruḥ /
paraiva devītritayamadhye yābhedinī sthitā // 252

sānavacchedacinmātrasadbhāveyaṃ prakīrtitā /
sāraśāstre yāmale ca devyāstena prakīrtitaḥ // 253

mūrtiḥ savaktrā śaktiśca śaktitrayamathāṣṭakam /
pañcāṅgāni parā śaktirnyāsaḥ śākto@pi ṣaḍvidhaḥ // 254

yāmalo@yaṃ mahānyāsaḥ siddhimuktiphalapradaḥ /
muktyekārthī punaḥ pūrvaṃ śāktaṃ nyāsaṃ samācaret // 255

guravastvāhuritthaṃ yannyāsadvayamudāhṛtam /
mumukṣuṇā tu pādādi tatkāryaṃ saṃhṛtikramāt // 256

yāvantaḥ kīrtitā bhedāḥ śaṃbhuśaktyaṇuvācakāḥ /
tāvatsvapyeṣu mantreṣu nyāsaḥ ṣoḍhaiva kīrtitaḥ // 257

kiṃtvāvāhyastu yo mantraḥ sa tatrāṅgasamanvitaḥ /
ṣaṣṭhaḥ syāditi sarvatra ṣoḍhaivāyamudāhṛtaḥ // 258

mudrāpradarśanaṃ paścātkāyena manasā girā /
pañcāvasthā jāgradādyāḥ ṣaṣṭhyanuttaranāmikā // 259

ṣaṭkāraṇaṣaḍātmatvātṣaṭtriṃśattattvayojanam /
evaṃ ṣoḍhāmahānyāse kṛte viśvamidaṃ haṭhāt // 260

dehe tādātmyamāpannaṃ śuddhāṃ sṛṣṭiṃ prakāśayet /
mūrtinyāsātsamārabhya yā sṛṣṭiḥ prasṛtātra sā // 261

abhedamānīya kṛtā śuddhā nyāsabalakramāt /
tena ye@codayanmūḍhāḥ pāśadāhavidhūnane // 262

kṛte śānte śive rūḍhaḥ punaḥ kimavarohati /
iti te dūrato dhvastāḥ paramārthaṃ hi śāṃbhavam // 263

na vidusta svasaṃvittisphurattāsāravarjitāḥ /
na khalveṣa śivaḥ śānto nāma kaścidvibhedavān // 264

sarvetarādhvavyāvṛtto ghaṭatulyo@sti kutracit /
mahāprakāśarūpā hi yeyaṃ saṃvidvijṛmbhate // 265

sa śivaḥ śivataivāsya vaiśvarūpyāvabhāsitā /
tathābhāsanayogo@taḥ svarasenāsya jṛmbhate // 266

bhāsyamāno@tra cābhedaḥ svātmano bheda eva ca /
bhede vijṛmbhite māyā māyāmāturvijṛmbhate // 267

abhede jṛmbhate@syaiva māyāmātuḥ śivātmatā /
māyāpramātā tadrūpavikalpābhyāsapāṭavāt // 268

śiva eva tadabhyāsaphalaṃ nyāsādi kīrtitam /
yathāhi duṣṭakarmāsmītyevaṃ bhāvayatastathā // 269

tathā śivo@haṃ nānyo@smītyevaṃ bhāvayatastathā /
etadevocyate dārḍhyaṃ vimarśahṛdayaṅgamam // 270

śivaikātmyavikalpaughadvārikā nirvikalpatā /
anyathā tasya śuddhasya vimarśaprāṇavartinaḥ // 271

kathaṃ nāmāvimṛṣṭaṃ syādrūpaṃ bhāsanadharmaṇaḥ /
tenātidurghaṭaghaṭāsvatantrecchāvaśādayam // 272

bhānapi prāṇabuddhyādiḥ svaṃ tathā na vikalpayet /
pratyutātisvatantrātmaviparītasvadharmatām // 273

vināśyanīśāyattatvarūpāṃ niścitya majjati /
tataḥ saṃsārabhāgīyatathāniścayaśātinīm // 274

nityādiniścayadvārāmavikalpāṃ sthitiṃ śrayet /
ye tu tīvratamodriktaśaktinirmalatājuṣaḥ // 275

na te dīkṣāmanunyāsakāriṇaśceti varṇitam /
evaṃ viśvaśarīraḥ sanviśvātmatvaṃ gataḥ sphuṭam // 276

nyāsamātrāt tathābhūtaṃ dehaṃ puṣpādinārcayet /
pṛthaṅmantrairvistareṇa saṃkṣepānmūlamantrataḥ // 277

dhūpanaivedyatṛptyādyaistathā vyāsasamāsataḥ /
saṃsāravāmācāratvātsarvaṃ vāmakareṇa tu // 278

kuryāttarpaṇayogaṃ ca daiśikastadanāmayā /
vāmaśabdena guhyaṃ śrīmataṅgādāvapīritam // 279

vāmācāraparo mantrī yāgaṃ kuryāditi sphuṭam /
śrīmadbhargaśikhāśāstre tathā śrīgamaśāsane // 280

sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ sarvayajñeṣu yatphalam /
tatphalaṃ koṭiguṇitamanāmātarpaṇātpriye // 281

śrīmannandiśikhāyāṃ ca śrīmadānandaśāsane /
taduktaṃ srukca pūrṇāyāṃ sruvaśvājyāhutau bhavet // 282

śeṣaṃ vāmakareṇaiva pūjāhomajapādikam /
evamānandasaṃpūrṇaṃ sarvaunmukhyavivarjitam // 283

yāgena dehaṃ miṣpādya bhāvayeta śivātmakam /
galite viṣayaunmukhye pārimitye vilāpite // 284

dehe kimavaśiṣyeta śivānandarasādṛte /
śivānandarasāpūrṇaṃ ṣaṭtriṃśattattvanirbharam // 285

dehaṃ divāniśaṃ paśyannarcayansyācchivātmakaḥ /
viśvātmadehaviśrāntitṛptastalliṅganiṣṭhitaḥ // 286

bāhyaṃ liṅgavratakṣetracaryādi nahi vāñchati /
tāvanmātrāttvaviśrānteḥ saṃvidaḥ kathitāḥ kriyāḥ // 287

uttarā bāhyayāgāntāḥ sādhyā tvatra śivātmatā /
tato@rghapātraṃ kartavyaṃ śivābhedamayaṃ param // 288

ānandarasasaṃpūrṇaṃ viśvadaivatatarpaṇam /
yathaiva dehe dāhādipūjāntaṃ tadvadeva hi // 289

arghapātre@pi kartavyaṃ samāsavyāsayogataḥ /
kāni dravyāṇi yāgāya ko nvargha iti noditam // 290

siddhikāmasya tatsiddhau sādhanaiva hi kāraṇam /
muktikāmasya no kiṃcinniṣiddhaṃ vihitaṃ ca no // 291

yadeva hṛdyaṃ tadyogyaṃ śivasaṃvidabhedane /
kṛtvārghapātraṃ tadvipruṭprokṣitaṃ kusumādikam // 292

kṛtvā ca tena svātmānaṃ pūjayetparamaṃ śivam /
arghapātrārcanādattapuṣpasaṃkīrṇatābhayāt // 293

nārghapātre@tra kusumaṃ kuryāddevārcanākṛte /
arghapātre tadamṛtībhūtamambveva pūjitam // 294

mantrāṇāṃ tṛptaye yāgadravyaśuddhyai ca kevalam /
evaṃ dehaṃ pūjayitvā prāṇadhīśūnyavigrahān // 295

anyonyatanmayībhūtān pūjayecchivatādṛśe /
tatra prāṇāśraye nayāse buddhyā viracite sati // 296

śūnyādhiṣṭhānataḥ sarvamekayatnena pūjyate /
nyasyedādhāraśaktiṃ tu nābhyadhaścaturaṅgulām // 297

dharāṃ surodaṃ tejaśca meyapārapratiṣṭhiteḥ /
potarūpaṃ marutkandasvabhāvaṃ viśvasūtraṇāt // 298

pratyekamaṅgulaṃ nyasyeccatuṣkaṃ vyomagarbhakam /
īṣatsamantādamalamidamāmalasārakam // 299

tato daṇḍamanantākhyaṃ kalpayellambikāvadhi /
tanmātrādikalāntaṃ tadūrdhve granthirniśātmakaḥ // 300

tatra māyāmaye granthau dharmādharmādyamaṣṭakam /
vahniprāgādi māyā hi tatsūtirvibhavastu dhīḥ // 301

māyāgrantherūrdhvabhūmau triśūlādhaścatuṣkikām /
śuddhavidyātmikāṃ dhyāyecchadanadvayasaṃyutām // 302

tacca tattvaṃ sthitaṃ bhāvyaṃ lambikābrahmarandhrayoḥ /
prakāśayogo hyatraivaṃ dṛkśrotrarasanādikaḥ // 303

dakṣānyāvartato nyasyecchaktīnāṃ navakadvayam /
vidyāpadme@tra taccoktamapi prāgdarśyate punaḥ // 304

vāmā jyeṣṭhā raudrī kālī kalabalavikarike balamathanī /
bhūtadamanī ca manonmanikā śāntā śakracāparuciratra syāt // 305

vibhvī jñaptikṛtīcchā vāgīśī jvālinī tathā vāmā /
jyeṣṭhā raudrītyetāḥ prāgdalataḥ kāladahanavatsarvāḥ // 306

dalakesaramadhyeṣu sūryendudahanatrayam /
nijādhipairbrahmaviṣṇuharaiścādhiṣṭhitaṃ smaret // 307

māyottīrṇaṃ hi yadrūpaṃ brahmādīnāṃ puroditam /
āsanaṃ tvetadeva syānnatu māyāñjanāñjitam // 308

rudrordhve ceśvaraṃ devaṃ tadūrdhve ca sadāśivam /
nyasyetsa ca mahāpreta iti śāstreṣu bhaṇyate // 309

samastatattvavyāptṛtvānmahāpretaḥ prabodhataḥ /
prakarṣagamanāccaiṣa līno yannādharaṃ vrajet // 310

vidyāvidyeśinaḥ sarve hyuttarottaratāṃ gatāḥ /
sadāśivībhūya tataḥ paraṃ śivamupāśritāḥ // 311

ataḥ sadāśivo nityamūrdhvadṛgbhāsvarātmakaḥ /
kṛśo meyatvadaurbalyātpreto@ṭṭahasanāditaḥ // 312

tasya nābhyutthitaṃ mūrdharandhratrayavinirgatam /
nādāntātma smarecchaktivyāpinīsamanojjvalam // 313

arātrayaṃ dviṣaṭkāntaṃ tatrāpyaunmanasaṃ trayam /
paṅkajānāṃ sitaṃ saptatriṃśadātmedamāsanam // 314

atra sarvāṇi tattvāni bhedaprāṇāni yattataḥ /
āsanatvena bhinnaṃ hi saṃvido viṣayaḥ smṛtaḥ // 315

etānyeva tu tattvāni līnāni parabhairave /
tādātmyenātha sṛṣṭāni bhidevārcyatvayojane // 316

śrīmadbhairavabodhaikyalābhasvātantryavanti tu /
etānyeva tu tattvāni pūjakatvaṃ prayāntyalam // 317

pūjakaḥ paratattvātmā pūjyaṃ tattvaṃ parāparam /
sṛṣṭatvādaparaṃ tattvajālamāsanatāspadam // 318

vidyākalāntaṃ siddhānte vāmadakṣiṇaśāstrayoḥ /
sadāśivāntaṃ samanāparyantaṃ matayāmale // 319

unmanāntamihākhyātamityetatparamāsanam /
arcayitvāsanaṃ pūjyā gurupaṅktistu bhāvivat // 320

tatrāsane purā mūrtibhūtāṃ sārdhākṣarāṃ dvayīm /
nyasyedvyāptṛtayetyuktaṃ siddhayogīśvarīmate // 321

sadāśivaṃ mahāpretaṃ mūrtiṃ sārdhākṣarāṃ yajet /
paratvena parāmūrdhve gandhapuṣpādibhistviti // 322

vidyāmūrtimathātmākhyāṃ dvitīyāṃ parikalpayet /
madhye bhairavasadbhāvaṃ dakṣiṇe ratiśekharam // 323

navātmānaṃ vāmatastaddevīvadbhairavatrayam /
madhye parāṃ pūrṇacandrapratimāṃ dakṣiṇe punaḥ // 324

parāparāṃ raktavarṇāṃ kiṃcidagrāṃ na bhīṣaṇām /
aparāṃ vāmaśṛṅge tu bhīṣaṇāṃ kṛṣṇapiṅgalām // 325

prāgvaddvidhātra ṣoḍhaiva nyāso dehe yathā kṛtaḥ /
tataḥ sāṃkalpikaṃ yuktaṃ vapurāsāṃ vicintayet // 326

kṛtyabhedānusāreṇa dvicatuḥṣaḍbhujādikam /
kapālaśūlakhaṭvāṅgavarābhayaghaṭādikam // 327

vāmadakṣiṇasaṃsthānacitratvātparikalpayet /
vastuto viśvarūpāstā devyo bodhātmikā yataḥ // 328

anavacchinnacinmātrasārāḥ syurapavṛktaye /
sarvaṃ tato@ṅgavaktrādi lokapālāstrapaścimam // 329

madhye devyabhidhā pūjyā trayaṃ bhavati pūjitam /
tato madhyagatāttasmādbodharāśeḥ sadaivatāt // 330

aṅgādi niḥsṛtaṃ pūjyaṃ visphuliṅgātmakaṃ pṛthak /
madhyagā kila yā devī saiva sadbhāvarūpiṇī // 331

kālasaṃkarṣiṇī ghorā śāntā miśrā ca sarvataḥ /
siddhātantre ca saikārṇā parā devīti kīrtitā // 332

parā tu mātṛkā devī mālinī madhyagoditā /
madhye nyasyetsūryaruciṃ sarvākṣaramayīṃ parām // 333

tasyāḥ śikhāgre tvaikārṇāṃ tasyāścāṅgādikaṃ tviti /
tato viśvaṃ viniṣkrāntaṃ pūjitaṃ dakṣiṇottare // 334

syādeva pūjitaṃ tena sakṛnmadhye prapūjayet /
śrīdevyāyāmale coktaṃ yāge ḍāmarasaṃjñite // 335

nāsāgre trividhaṃ kālaṃ kālasaṃkarṣiṇī sadā /
mukhasthā śvāsaniḥśvāsakalanī hṛdi karṣati // 336

pūrakaiḥ kumbhakairdhatte grasate recakena tu /
kālaṃ saṃgrasate sarvaṃ recakenotthitā kṣaṇāt // 337

icchāśaktiḥ parā nāmnā śaktitritayabodhinī /
yājyā karṣati yatsarvaṃ kālādhāraprabhañjanam // 338

iha kila dṛkkarmecchāḥ śiva uktāstāstu vedyakhaṇḍanake /
sthūle sūkṣme kramaśaḥ sakalapralayākalau bhavataḥ // 339

śuddhā eva tu suptā jñānākalatāṃ gatāḥ prabuddhāstu /
pravibhinnakatipayātmakavedyavido mantra ucyante // 340

bhinne tvakhile vedye mantreśāstanmaheśāstu /
bhinnābhinne tadiyān suśivānto@dhvoditaḥ prete // 341

tā eva galati bhedaprasare kramaśo vikāsamāyāntyaḥ /
anyonyāsaṃkīrṇāstvarātrayaṃ galitabhedikāstu tataḥ // 342

padmatrayyaunmanasī tadidaṃ syādāsanatvena /
tā evānyonyātmakabhedāvacchedanājihāsutayā // 343

kila śaktitadvadādiprabhidā pūjyatvamāyātāḥ /
bhedagalanādyakoṭerārabhya yato nijaṃ nijaṃ rūpam // 344

bibhrati tāstu tritvaṃ tāsāṃ sphuṭameva lakṣyeta /
saṃbhāvyavedyakāluṣyayogato@nyonyalabdhasaṃkarataḥ // 345

prāk prasphuṭaṃ tribhāvaṃ nāgacchannatra tu tathā na /
anyonyātmakabhedāvacchedanakalanasaṃgrasiṣṇutayā /
svātantryamātrasārā saṃvitsā kālakarṣiṇī kathitā // 346

saiva ca bhūyaḥ svasmātsaṃkarṣati kālamiha bahiṣkurute /
saṃkarṣiṇīti kathitā mātṛṣveteṣu sadbhāvaḥ // 347

tattvaṃ sattā prāptirmātṛṣu meyo@nayā saṃśca /
viśvajananīṣu śaktiṣu paramārtho hi svatantratāmātram // 348

eṣaṇavidikriyātmakametatpūjyaṃ yato@navacchinnam /
yasminsarvāvacchedadiśo@pi syuḥ samākṣiptāḥ // 349

avikalpamiha na yāti hi pūjyatvaṃ naca vikalpa ekatra /
bahavo dharmāstasmād yo dharmastāvato dharmān // 350

ākṣipati tatra rūḍhaḥ sarvotkṛṣṭo@dharasthitāstvanye /
iti bhairavaparapūjātattvaṃ śrīḍāmare mahāyāge // 351

svayameva suprasannaḥ śrīmān śaṃbhurmamādikṣat /
bāhyayāge tu padmānāṃ tritaye@pi prapūjayet // 352

astrāntaṃ parivāraughamiti no daiśikāgamaḥ /
agnīśarakṣovāyvantadikṣu vidyāṅgapañcakam // 353

śaktyaṅgāni śivāṅgāni tathaivātra punardvaye /
astraṃ nyasyeccaturdikkaṃ madhye locanasaṃjñakam // 354

patrāṣṭake@ṣṭakayugamaghorādeḥ svayāmalam /
tathā dvādaśakaṃ ṣaṭkaṃ catuṣkaṃ miśritaṃ dviśaḥ // 355

sarvaśo dviguṇādītthamāvṛtitvena pūjayet /
lokapālāṃstataḥ sāstrānsvadikṣu daśasu kramāt // 356

itthaṃ triśūlaparyantadevītādātmyavṛttitaḥ /
tiṣṭhannatrārpayanviśvaṃ tarpayeddevatāgaṇam // 357

tato japaṃ prakurvīta pratimantraṃ dvipañcadhā /
ekaikasya tryātmakatvādabhedāccāpi sarvaśaḥ // 358

nābhihṛtkaṇṭhatālūrdhvakuṇḍe jvalanavatsmaran /
mantracakraṃ tatra viśvaṃ jvahvansaṃpādayeddhutim // 359

dīkṣākarmaṇi kartavye dīkṣāṃ yenādhvanā guruḥ /
cikīrṣurdeha evādau bhūyastaṃ mukhyato@rpayet // 360

dvādaśāntamidaṃ prāgraṃ triśūlaṃ mūlataḥ smaran /
devīcakrāgragaṃ tyaktakramaḥ khecaratāṃ vrajet // 361

mūlādhārāddviṣaṭkāntavyomāgrāpūraṇātmikā /
khecarīyaṃ khasaṃcārasthitibhyāṃ khāmṛtāśanāt // 362

amuṣmācchāmbhavācchūlāddhrāsayeccaturaṅgulam /
śākte tato@pyāṇave tattriśūlatritayaṃ sthitam // 363

tattriśūlatrayordhvordhvadevīcakrārpitātmakaḥ /
kiṃ kiṃ na jāyate kiṃ vā na vetti na karoti vā // 364

ekaikāmathavā devīṃ mantraṃ vā padmagaṃ yajet /
yāmalaikyāṅgavaktrādisadasattāvikalpataḥ // 365

itthaṃ prāṇādvyomapadaparyantaṃ cetanaṃ nijam /
śivībhāvyārcanāyogāttato bāhyaṃ vidhiṃ caret // 366

bahiryāgasya mukhyatve siddhyādiparikalpite /
antaryāgaḥ saṃskriyāyai hyanyathārcayitā paśuḥ // 367

yastu siddhyādivimukhaḥ sa bahiryajati prabhum /
antarmahāyāgarūḍhyai tayaivāsau kṛtārthakaḥ // 368

kṛtvāntaryāgamādāya dhānyādyastreṇa mantritam /
dikṣu kṣipedvighnanude saṃhṛtyaiśīṃ diśaṃ nayet // 369

nirīkṣaṇaṃ prokṣaṇaṃ ca tāḍanāpyāyane tathā /
viguṇṭhanaṃ ca saṃskārāḥ sādhārāstriśiromate // 370

gomūtragomayadadhikṣīrājyaṃ mantrayenmukhaiḥ /
ūrdhvāntairaṅgaṣaṭkena kuśāmbvetena cokṣayet // 371

bhūmiṃ śeṣaṃ ca śiṣyārthaṃ sthāpayetpañcagavyakam /
pañca gavyāni yatrāsminkuśāmbuni taducyate // 372

pañcagavyaṃ jalaṃ śāstre bāhyāśuddhivimardakam /
laukikyāmaviśuddhau hi mṛditāyāmathāntarīm // 373

aśuddhiṃ dagdhumāstheyaṃ mantrādi yadalaukikam /
phādināntāṃ smareddevīṃ pṛthivyādiśivāntagām // 374

puṣpāñjaliṃ kṣipenmadhye dhūpagandhāsavādi ca /
tathaiva dadyādyāgaukomadhye tenāśu vigraham // 375

samastaṃ devatācakramadhiṣṭhātṛ prakalpyate /
anantanāle dharmādipatre sadvaidyakarṇike // 376

ṣaḍutthe gandhapuṣpādyairgaṇeśaṃ hyaiśagaṃ yajet /
atthitaṃ vighnasaṃśāntyai pūjayitvā visarjayet // 377

................................................. /
................................................. /
/
tataḥ kumbhaṃ parāmodidravadravyaprapūritam // 378

pūjitaṃ carcitaṃ mūlamanunā mantrayecchatam /
asinā karkarīṃ pūrvamastrayāgo na cetkṛtaḥ // 379

tamaiśānyāṃ yajetkumbhaṃ vāmasthakalaśānvitam /
tataḥ sauradigāśrityā sāstrāṃllokeśvarānyajet // 380

gandhapuṣpopahārādyairvidhinā mantrapūrvakam /
tataḥ śiṣyo@sikalaśīhasto dhārāṃ prapātayan // 381

guruṇā kumbhahastenānuvrajyo vadatā tvidam /
bho bhoḥ śakra tvayā svasyāṃ diśi vighnapraśāntaye // 382

sāvadhānena karmāntaṃ bhavitavyaṃ śivājñayā /
tryakṣare nirṛtiprāye nāmni bhoḥśabdamekakam // 383

apāsayedyato mantraśchandobaddho@yamīritaḥ /
tata aiśyāṃ diśi sthāpyaḥ sa kumbho vikiropari // 384

dakṣiṇe cāstravārdhānī sthāpyā kumbhasya sāṃpratam /
kumbhasthāmbusamāpattivṛṃhitaṃ mantravṛndakam // 385

tejomātrātmanā dhyātaṃ sarvamāpyāyayedvidhim /
ataḥ kumbhe mantragaṇaṃ sarvaṃ saṃpūjayedguruḥ // 386

pūrveṇa vidhināstraṃ ca karkaryāṃ vighnanudyajet /
madhyegṛhaṃ tato gandhamaṇḍale pūjayedguruḥ // 387

trikaṃ yāmalataikyābhyāmekaṃ vā mantradaivatam /
agnikāryavidhānāya tataḥ kuṇḍaṃ prakalpayet // 388

śuddhamantrādisaṃjalpasaṃkalpotthamapūrvakam /
śivasya yā kriyāśaktistatkuṇḍamiti bhāvanāt // 389

paramaḥ khalu saṃskāro vināpyanyaiḥ kriyākramaiḥ /
evaṃ dehe sthaṇḍile vā liṅge pātre jale@nale // 390

puṣpādiṣu śiśau mukhyaḥ saṃskāraḥ śivatādṛśe /
uktaṃ śrīyogasaṃcāre tathāhi parameśinā // 391

caturdaśavidhe bhūte puṣpe dhūpe nivedane /
dīpe jape tathā home sarvatraivātra caṇḍikā // 392

juhoti japati preddhe pūjayedvihasedvrajet /
āhāre maithune saiva dehasthā karmakāriṇī // 393

tādṛśīṃ ye tu no rūḍhāṃ saṃvittimadhiśerate /
akramāttatprasiddhyarthaṃ kramiko vidhirucyate // 394

ahaṃ śivo mantramayaḥ saṃkalpā me tadātmakāḥ /
tajjaṃ ca kuṇḍavahnyādi śivātmeti sphuṭaṃ smaret // 395

ata eva hi tatrāpi dārḍhyādārḍhyāvalokanāt /
kriyamāṇe kṛte vāpi saṃskriyālpetarāpivā // 396

yathāhi kaścitpratibhādaridro@bhyāsapāṭavāt /
vākyaṃ gṛhṇāti ko@pyādau tathātrāpyavabudhyatām // 397

ullekhasekakuṭṭanalepacaturmārgamakṣavṛtiparikalanam /
staraparidhiviṣṭarasthitisaṃskārā daśāstrataḥ kuṇḍagatāḥ // 398

madhyagrahaṇaṃ darbhadvayena kuśasaṃvṛtiśca bhittīnām /
prāṅmukharekhātritayordhvarekhikāḥ kuśasamāvṛtiśca bahiḥ // 399

śastalatāścaturaśraṃ daśalokeśārcanāsanavidhiśca /
sadmāsādanamastrāgnitejasā rakṣaṇaṃ ca kuṇḍasya // 400

bhūmeḥ śivāgnidhṛtyai śaktirvighnāpasāraṇaṃ cārthāḥ /
tatastu pūjite kuṇḍe kriyāśaktitayā sphuṭam // 401

mātṛkāṃ mālinīṃ vāpi nyasyetsaṃkalparūpiṇīm /
saṃkalpadevyā yatsṛṣṭidhāma tryaśraṃ kriyātmakam // 402

jñānaśukrakaṇaṃ tatra triḥ prakṣobhya vinikṣipet /
icchātaḥ kṣubhitaṃ jñānaṃ vimarśātmakriyāpade // 403

rūḍhaṃ jñatvādipañcāṅgavispaṣṭaṃ jājvalītyalam /
tenāṅgapañcakaireva hutiṃ dadyātsakṛtsakṛt // 404

janmādyakhilasaṃskāraśuddho@gnistāvatā bhavet /
pañcāṅgameva pṛthvyādirūpaṃ kaṭhinatādikāḥ // 405

śaktīrdadhadvahnigatāḥ kuryādgarbhādikāḥ kriyāḥ /
tato@khilādhvasaddevīcakragarbhāṃ parāparām // 406

smaranpūrṇāhutivaśātpūrayedagnisaṃskriyāḥ /
tathā mantreśayuksatyasaṃkalpamahasā jvalan // 407

vahnistacchivasaṃkalpatādātmyācchivatātmakaḥ /
ityetatsaṃskriyātattvaṃ śrīśaṃbhurme nyarūpayat // 408

mayāpi darśitaṃ śuddhabuddhayaḥ praviviñcatām /
tenātra ye codayanti yathā bālasya saṃskriyā // 409

bahnau vahnestathānyatretyanavasthaiva saṃskṛteḥ /
te nirutthānavihatā naye@smingurudarśane // 410

jāte@gnau saṃskṛte śaive śabdarāśiṃ ca mālinīm /
pitarau pūjayitvā svaṃ śuddhaṃ dhāma visarjayet // 411

śuddhāgnerbhāgamādāya carvarthaṃ sthāpayetpṛthak /
athavāgneḥ śikhāṃ vāmaprāṇenādāya hṛjjuṣā // 412

cidagninaikyamānīya kṣipeddakṣeṇa saṃskṛtām /
śiva ityabhimānena dṛḍhena hi vilokanam // 413

sarvasya saṃskriyā tattvaṃ tattasmai yadyato@malam /
navāhutīratho dadyānnavātmasahitena tu // 414

śivāgnaye tārapūrvaṃ svāhāntaṃ saṃskriyā bhavet /
śivacaitanyasāmānyavyoparūpe@nale tataḥ // 415

prāgvadādhāramādheyaṃ devīcakraṃ ca yojayet /
sruvaṃ srucaṃ ca saṃpaśyedadhovaktrau kramādguruḥ // 416

śivaśaktitayābhyarcyau tathetthaṃ saṃskriyānayoḥ /
tattvasaṃdarśanānnānyatsaṃskārasyāsti jīvitam // 417

iti vaktuṃ sruvādīśaḥ śrīpūrve na samaskarot /
tatastilairmṛgīṃ madhyānāmāṅguṣṭhavaśādguruḥ // 418

kṛtvā mūlaṃ tarpayet śatenājyasruvaistathā /
aṅgavaktraṃ ṣaḍaṃśena śeṣāṃścāpi daśāṃśataḥ // 419

sahasrādikahomo@pi tṛptyai vittānusārataḥ /
sati vitte@pi lobhādigrasto bāhyapradhānatām // 420

prathayaṃścidguṇībhāvācchaktipātaṃ na vindati /
uktaṃ svacchandatantre taddīkṣito@pi na mokṣabhāk // 421

nanu yattasya dīkṣāyāṃ kṛtaṃ karmāsya kiṃ phalam /
tatrāhurgamaśāstrajñā vāmāśaktimayāstadā // 422

mantrā badhnanti taṃ samyagbhavakārāmahāgṛhe /
yā tvanugrāhikā śaktisteṣāṃ sā gurudīpitā // 423

śodhayeta svaśāstrasthaniṣkāmollaṅghanakriyām /
tata ūrdhvādharanyāsādanyonyaunmukhyasundaram // 424

sruksruvaṃ śivaśaktyātmādāyājyāmṛtapūritam /
samacittaprāṇatanuraikātmyavidhiyogataḥ // 425

vāmaṃ srugdaṇḍagaṃ hastaṃ dakṣiṇaṃ sopayāmakam /
kaṇṭhādhogaṃ vinikṣipya dṛḍhamāpīḍya yatnavān // 426

adhaḥ kuryātsrucaṃ prāṇamūrdhvordhvaṃ saṃniyojayan /
yāvaddviṣaṭkaparyante bodhāgnau candracakrataḥ // 427

srugagrātparamaṃ hlādi patedamṛtamuttamam /
tāvadvahnau mantramukhe vauṣaḍantāṃ hutiṃ kṣipet // 428

ya ūrdhve kila saṃbodhaḥ kuṇḍe sa pratibimbitaḥ /
vahniḥ prāṇaḥ sruksruvau ca snehaḥ saṃkalpacidrasaḥ // 429

itthaṃ jñātvāditaḥ kuṇḍasruksruvājyamanūnbhṛśam /
dvādaśāntavibodhāgnau ruddhvā pūrṇāhutiṃ kṣipet // 430

yathā yathā hi gaganamutpatetkalahaṃsakaḥ /
jale binbaṃ bruḍatyasya tathetyatrāpyayaṃ vidhiḥ // 431

svābhāvikaṃ sthiraṃ caiva dravaṃ dīptaṃ calaṃ nabhaḥ /
māyā bindustathaivātmā nādaḥ śaktiḥ śivastathā // 432

itthaṃ vyāpyavyāpakato vibhedyābhyantarāntam /
tadadhaḥsthāni pṛthvyādimūlāntāni tathā pumān // 433

avidyārāganiyatikālamāyākalāstathā /
aṇurvidyā tadīśeśau sādākhyaṃ śaktikuṇḍalī // 434

vyāpinī samanaunmanyaṃ tato@nāmani yojayet /
recakastho madhyanāḍīsandhividgururityadaḥ // 435

proktaṃ traiśirase tantre parayojanavarṇane /
tataḥ prāksthāpitānyastamantrasaṃskṛtavahninā // 436

caruḥ sādhyo@thavā śiṣyairhomena samakālakaḥ /
carau ca vīradravyāṇi laukikānyathavecchayā // 437

carusiddhau samastāśca kriyā hṛnmantrayogataḥ /
tataścaruṃ samādāya gururājyena pūritām // 438

srucaṃ sruvaṃ vā kṛtvaiva bhuktimuktyanusārataḥ /
devānāmatha śaktīnāṃ yantrāṇāṃ tu trayaṃ trayam // 439

saptamaṃ mātṛsadbhāvaṃ kramādekaikaśaḥ paṭhan /
svā ityamṛtavarṇena vahnau hutvājyaśeṣakam // 440

carau hetyagnirūpeṇa juhuyāttatpunaḥ punaḥ /
bhojyabhojakacarvagnyoritthamekānusandhitaḥ // 441

svāhāpratyavamarśātsyātsamantrādadvayaṃ param /
eṣa saṃpātasaṃskāraścarorbhoktā hyadhiṣṭhitaḥ // 442

bhogyasya paramaṃ sāraṃ bhogyaṃ narnarti yatnataḥ /
samamekānusandhānātpātato bhoktṛbhogyayoḥ // 443

anyo@nyatra ca saṃpātātsaṃgamāccetthamucyate /
sthaṇḍile kubhbhakarkaryorbhāgaṃ bhāgaṃ nivedayet // 444

bhāgenāgnau mantratṛptirdvayaṃ śiṣyātmanoratha /
itthaṃ vihitakartavyo vijñāpyeśaṃ tadīritaḥ // 445

śaktipātakramācchiṣyānsaṃskartuṃ niḥsaredbahiḥ /
tatraiṣāṃ pañcagavyaṃ ca caruṃ daśanamārjanam // 446

tasya pātaḥ śubhaḥ prācīsaumyaiśāpyordhvadiggataḥ /
aśubho@nyatra tatrāstrahomo@pyaṣṭaśataṃ bhavet // 447

netramantritasadvastrabaddhanetrānacañcalān /
ananyahṛdayībhūtānbalāditthaṃ nirodhataḥ // 448

muktāratnādikusumasaṃpūrṇāñjalikānguruḥ /
praveśya sthaṇḍilopāgra upaveśyaiva jānubhiḥ // 449

prakṣepayedañjaliṃ taṃ taiḥ śiṣyairbhāvitātmabhiḥ /
añjali punarāpūrya teṣāṃ lāghavataḥ paṭam // 450

dṛśornivārayetso@pi śiṣyo jhaṭiti paśyati /
jhaṭityālokite māntraprabhāvollāsite sthale // 451

tadāveśavaśācchiṣyastanmayatvaṃ prapadyate /
yathā hi raktahṛdayastāṃstānkāntāguṇānsvayam // 452

paśyatyevaṃ śaktipātasaṃskṛto mantrasannidhim /
cakṣurādīndriyāṇāṃ hi sahakāriṇi tādṛśe // 453

satyatyantamadṛṣṭe prāgapi jāyeta yogyatā /
kṛtaprajñā hi vinyastamantraṃ dehaṃ jalaṃ sthalam // 454

pratimādi ca paśyanto viduḥ saṃnidhyasaṃnidhī /
nyastamantrāṃśusubhagātkiṃcidbhūtādimudritāḥ // 455

trasyantīveti tattaccidakṣaistatsahakāribhiḥ /
tataḥ sa dakṣiṇe haste dīptaṃ sarvādhvapūritam // 456

mantracakraṃ yajedvāmapāṇinā pāśadāhakam /
taṃ śiṣyasya karaṃ mūrdhni dehanyastādhvasaṃtateḥ // 457

nyasyetkrameṇa sarvāṃṅgaṃ tenaivāsya ca saṃspṛśet /
uktaṃ dīkṣottare caitajjvālāsaṃpātaśobhinā // 458

dattena śivahastena samayī sa vidhīyate /
sāyujyamīśvare tattve jīvato@dhītiyogyatā // 459

śrīdevyāthāmale tūktamaṣṭārāntastriśūlake /
cakre bhairavasannābhāvaghorādyaṣṭakārake // 460

bāhyāpare parānemau madhyaśūlaparāpare /
jvālākule@ruṇe bhrāmyanmātṛpraṇavabhīṣaṇe // 461

cintite tu bahirhaste saṃdṛṣṭe samayī bhavet /
pāśastobhādyastu sadya uccikramiṣurasya tam // 462

prāṇairviyojakaṃ mūrdhni kṣipetsaṃpūjya tadbahiḥ /
anena śivahastena samayī bhavati sphuṭam // 463

tasyaiva bhāvividhivattattvapāśaviyojane /
putrakatvaṃ sa ca pare tattve yojyastu daiśikaiḥ // 464

sa eva mantrajātijño japahomāditattvavit /
nirvāṇakalaśenādau tata īśvarasaṃjñinā // 465

abhiṣiktaḥ sādhakaḥ syādbhogānte@sya pare layaḥ /
etairguṇaiḥ samāyukto dīkṣitaḥ śivaśāsane // 466

catuṣpātsaṃhitābhijñastantrāṣṭādaśatatparaḥ /
daśatantrātimārgajña ācāryaḥ sa vidhīyate // 467

pṛthivīmāditaḥ kṛtvā nirvāṇānte@sya yojanām /
abhiṣekavidhau kuryādācāryasya gurūttamaḥ // 468

etairvākyairidaṃ coktaṃ samayī rājaputravat /
sarvatraivādhikārī syātputrakādipadatraye // 469

putrako daiśikatve tu tulyayojaniko bhavet /
adhikārī sa na punaḥ sādhane bhinnayojane // 470

etattantre samayyādikramādāptottarakriyaḥ /
ācāryo na punarbauddhavaiṣṇavādiḥ kadācana // 471

evaṃ prasaṅgānnirṇītaṃ prakṛtaṃ tu nirūpyate /
śivahastavidhiṃ kṛtvā tena saṃpluṣṭapāśakam // 472

śiṣyaṃ vidhāya viśrāntiparyantaṃ dhyānayogataḥ /
tataḥ kumbhe@strakalaśe vahnau svātmani taṃ śiśum // 473

praṇāmaṃ kārayetpaścādbhūtamātṛbaliṃ kṣipet /
tataḥ śaṃkaramabhyarcya śayyāmastrābhimantritām // 474

kṛtvāsyāṃ śiṣyamāropya nyastamantraṃ vidhāya ca /
śiṣyahṛccakraviśrāntiṃ kṛtvā taddvādaśāntagaḥ // 475

bhavetkṣīṇakalājālaḥ svaradvādaśakodayāt /
tataḥ praveśapracitakalāṣoḍaśakojjvalaḥ // 476

saṃpūrṇasvātmaciccandro viśrāmyeddhṛdaye śiśoḥ /
svayaṃ vyutthānaparyantaṃ dvādaśāntaṃ tato vrajet // 477

punarviśecca hṛccakramitthaṃ nidrāvidhikramaḥ /
āyātanidraḥ śiṣyo@sau nirmalau śaśibhāskarau // 478

hṛccakre pratisaṃdhatte balātpūrṇakṛśātmakau /
haṭhanirmalacandrārkaprakāśaḥ satyamīkṣate // 479

svapnaṃ bhāviśubhānyatvasphuṭībhāvanakovidam /
uktaṃ ca pūrṇāṃ ca kṛśāṃ dhyātvā dvādaśagocare // 480

praviśya hṛdaye dhyāye tsuptaḥ svācchandyamāpnuyāt /
āyātanidre ca śiśau gururabhyarcya śaṅkaram // 481

caruṃ bhuñjīta sasakhā tato@dyāddantadhāvanam /
svapyācca mantraraśmīddhahṛccakrārpitamānasaḥ // 482

prātarguruḥ kṛtāśeṣanityo@bhyarcitaśaṃkaraḥ /
śiṣyātmanoḥ svapnadṛṣṭāvarthau vitte balābalāt // 483

svadṛṣṭaṃ balavannānyatsaṃbodhodrekayogataḥ /
bodhasāmye punaḥ svapnasāmyaṃ syādguruśiṣyayoḥ // 484

devāgnigurutatpūjākāraṇopaskarādikam /
hṛdyā strī madyapānaṃ cāpyāmamāṃsasya bhakṣaṇam // 485

raktapānaṃ śiraśchedo raktaviṇmūtralepanam /
parvatāśvagajaprāyahṛdyayugyādhirohaṇam // 486

yatprītyai syādapi prāyastattacchubhamudāhṛtam /
taṃ khyāpayettuṣṭivṛddhyai hlādo hi paramaṃ phalam // 487

ato@nyadaśubhaṃ tatra homo@ṣṭaśatako@strataḥ /
aśubhaṃ nāśubhamiti śiṣyebhyo kathayedguruḥ // 488

rūḍhāṃ hi śaṅkāṃ vicchettuṃ yatnaḥ saṃghaṭate mahān /
yeṣāṃ tu śaṅkāvilayasteṣāṃ svapnavaśotthitam // 489

śubhāśubhaṃ na kiṃcitsyāt syuścetthaṃ citratāvaśāt /
sphuṭaṃ paśyati sattvātmā rājaso liṅgamātrataḥ // 490

na kiṃcittāmasastasya sukhaduḥkhācchubhāśubham /
nanvatra tāmaso nāma kathaṃ yogyo vidhau bhavet // 491

maiva mā vigrahaṃ kaścitkvacitkasyāpi vai guṇaḥ /
sarvasāttvikaceṣṭo@pi bhojane yadi tāmasaḥ // 492

kiṃ tataḥ so@dhamaḥ kivāpyutkṛṣṭastadviparyayaḥ /
āyātaśaktipāto@pi dīkṣito@pi guṇasthiteḥ // 493

vicitrātmā bhavedeva mukhye tvarthe samāhitaḥ /
tato guruḥ śiśormantrapūrvakaṃ devatārcanam // 494

deśayetsa ca tatkuryātsaṃskuryāttaṃ tato guruḥ /
hṛdādicakraṣaṭkasthānbrahmādīn ṣaṭ samāhitaḥ // 495

spṛśecchiśoḥ prāṇavṛttyā pratyekaṃ cāṣṭa saṃskriyāḥ /
hṛdayādidviṣaṭkāntaṃ bodhasparśapavitritaḥ // 496

āhārabījabhāvādidoṣadhvaṃsādbhaveddvijaḥ /
vasuvedākhyasaṃskārapūrṇa itthaṃ dvijaḥ sthitaḥ // 497

garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmanto jātakarma ca /
nāma niṣkrāmaṇaṃ cānnapraśaścūḍā tathāṣṭamī // 498

vratabandhaiṣṭike maujjībhautike saumikaṃ kramāt /
godānamiti vedendusaṃskriyā brahmacaryataḥ // 499

pratyudvāhaḥ pañcadaśaḥ sapta pākamakhāstvataḥ /
aṣṭakāḥ pārvaṇī śrāddhaṃ śrāvaṇyāgrāyaṇīdvayam // 500

caitrī cāśvayujī paścāt saptaiva tu havirmakhāḥ /
ādheyamagnihotraṃ ca paurṇamāsaḥ sadarśakaḥ // 501

cāturmāsyaṃ paśūdbandhaḥ sautrāmaṇyā saha tvamī /
agniṣṭomo@tipūrvo@tha sokyyaḥ ṣoḍaśivājapau // 502

āptoryāmātirātrau ca saptaitāḥ somasaṃsthitāḥ /
hiraṇyapādādimakhaḥ sahasreṇa samāvṛtaḥ // 503

aṣṭatriṃśastvaśvamedho gārhasthyamiyatā bhavet /
vānasthyapārivrājye ca catvāriṃśadamī matāḥ // 504

dayā kṣamānasūyā ca śuddhiḥ satkṛtimaṅgale /
akārpaṇyāspṛhe cātmaguṇāṣṭakamidaṃ smṛtam // 505

mekhalā daṇḍamajinatryāyuṣe vahnyupāsanam /
saṃdhyā bhikṣeti saṃskārāḥ sapta sapta vratāni ca // 506

bhauteśapāśupatye dve gāṇeśaṃ gāṇapatyakam /
unmattakāsidhārākhyaghṛteśāni caturdaśa // 507

ete tu vratabandhasya saṃskārā aṅginaḥ smṛtāḥ /
pārivrājyasya garbhe syādantyeṣṭiriti saṃskṛtaḥ // 508

dvijo bhavettato yogyo rudrāṃśāpādanāya saḥ /
etānprāṇakrameṇaiva saṃskārānyojayedguruḥ // 509

athavāhutiyogena tilādyairmantrapūrvakaiḥ /
praṇavo hṛdayaṃ nāma śodhayāmyagnivallabhā // 510

evaṃ krameṇa mūrdhādyairaṅgairatatpunaḥ punaḥ /
yataściddharma evāsau śāntyādyātmā dvijanmatā // 511

tena rudratayā saṃvittatkrameṇaiva jāyate /
yathā hemādidhātūnāṃ pāke kramavaśādbhavet // 512

rajatādi tathā saṃvitsaṃskāre dvijatāntare /
yonirna kāraṇaṃ tatra śāntātmā dvija ucyate // 513

muninā mokṣadharmādāvetacca pravivecitam /
mukuṭādiṣu śāstreṣu devenāpi nirūpitam // 514

saṃvido dehasaṃbhedātsadṛśātsadṛśodayāt /
bhūmābhiprāyataḥ smārte dvijanmā dvijayoḥ sutaḥ // 515

antyajātīyadhīvādijananījanmalābhataḥ /
utkṛṣṭacittā ṛṣayaḥ kiṃ brāhmaṇyena bhājanam // 516

ata evārthasattattvadeśinyasminna diśyate /
rahasyaśāstre jātyādisamācāro hi śāmbhave // 517

pāśavāni tu śāstrāṇi vāmaśaktyātmakānyalam /
sṛṣṭyāṃcisiddhaye śaṃbhoḥ śaṅkātatphalakḷptaye // 518

āpāditadvijatvasya dvādaśānte nijaikyataḥ /
sparśamātrānna viśrāntyā jhaṭityevāvarohataḥ // 519

rudrāṃśāpādanaṃ yena samayī saṃskṛto bhavet /
adhītau śravaṇe nityaṃ pūjāyāṃ gurusevane // 520

samayyadhikṛto@nyatra guruṇā vibhumarcayet /
tamāpāditarudrāṃśaṃ samayān śrāvayedguruḥ // 521

aṣṭāṣṭakātmakāndevyāyāmalādau nirūpitān /
avādo@karaṇaṃ gūḍhiḥ pūjā tarpaṇabhāvane // 522

hananaṃ mohanaṃ ceti samayāṣṭakamaṣṭadhā /
svabhāvaṃ mantratantrāṇāṃ samayācāramelakam // 523

asatpralāpaṃ paruṣamanṛtaṃ nāṣṭadhā vadet /
aphalaṃ ceṣṭitaṃ hiṃsāṃ paradārābhimarśanam // 524

garvaṃ dambhaṃ bhūtaviṣavyādhitantraṃ nacācaret /
svaṃ mantramakṣasūtraṃ ca vidyāṃ jñānasvarūpakam // 525

samācārānguṇānkleśānsiddhiliṅgāni gūhayet /
guruṃ śāstraṃ devavahnī jñānavṛddhāṃstriyo vratam // 526

guruvargaṃ yathāśaktyā pūjayedaṣṭakaṃ tvidam /
dīnānkliṣṭānpitṝnkṣetrapālānprāṇigaṇān khagān // 527

śmāśānikaṃ bhūtagaṇaṃ dehadevīśca tarpayet /
śivaṃ śaktiṃ tathātmānaṃ mudrāṃ mantrasvarūpakam // 528

saṃsārabhuktimuktīśca guruvaktrāttu bhāvayet /
rāgaṃ dveṣamasūyāṃ ca saṃkocerṣyābhimānitāḥ // 529

samayapratibhettṝṃstadanācārāṃśca ghātayet /
paśumārgasthitānkrūrāndveṣiṇaḥ piśunāñjaḍān // 530

rājñaścānucarānpāpānvighnakartṝṃśca mohayet /
śākinyaḥ pūjanīyāśca tāścetthaṃ śrīgamoditāḥ // 531

sāhasaṃ dviguṇaṃ yāsāṃ kāmaścaiva caturguṇaḥ /
lobhaścāṣṭaguṇastāsāṃ śaṅkyaṃ śākinya ityalam // 532

kulāmnāyasthitā vīradravyabāhyāstu ye na taiḥ /
paśubhiḥ saha vastavyamiti śrīmādhave kule // 533

devatācakragurvagniśāstraṃ sāmyātsadārcayet /
aniveditametebhyo na kiṃcidapi bhakṣayet // 534

etaddravyaṃ nāpaharedguruvargaṃ prapūjayet /
sa ca tadbhrātṛbhāryātukprāyo vidyākṛto bhavet // 535

na yonisaṃbandhakṛto laukikaḥ sa paśuryataḥ /
tasyābhiṣvaṅgabhūmistu gurvārādhanasiddhaye // 536

arcyo na svamahimnā tu tadvargo guruvatpunaḥ /
gurornindāṃ na kurvīta tasyai hetuṃ nacācaret // 537

naca tāṃ śṛṇuyānnainaṃ kopayennāgrato@sya ca /
vinājñayā prakurvīta kiṃcittatsevanādṛte // 538

laukikālaukikaṃ kṛtyaṃ krodhaṃ krīḍāṃ tapo japam /
gurūpabhuktaṃ yatkiṃcicchayyāvastrāsanādikam // 539

nopabhuñjīta tatpadbhyāṃ na spṛśetkiṃtu vandayet /
śrīmattraiśirase@pyuktaṃ kṛcchracāndrāyaṇādibhiḥ // 540

araṇye kāṣṭhavattiṣṭhedasidhārāvrato@pi san /
niyamastho yamastho@pi tatpadaṃ nāśnute param // 541

gurvārādhanasaktastu manasā karmaṇā girā /
prāpnoti gurutastuṣṭāt pūrṇaṃ śreyo mahādbhutam // 542

himapātairyathā bhūmiśchāditā sā samantataḥ /
mārutaśleṣasaṃyogādaśmavattiṣṭhate sadā // 543

yamādau niścale tadvadbhāva ekastu gṛhyate /
gurostvārādhitātpūrṇaṃ prasarajjñānamāpyate // 544

sarvato@vasthitaṃ cittvaṃ jñeyasthaṃ yasya tatkathā /
sadya eva nayedūrdhvaṃ tasmādārādhayedgurum // 545

śrīsāre@pyasya saṃbhāṣātpātakaṃ naśyati kṣaṇāt /
tasmātparīkṣya yatnena śāstroktyā jñānalakṣaṇaiḥ // 546

śāstrācāreṇa varteta tena saṅgaṃ tathā kuru /
snehājjātu vadejjñānaṃ lobhānna hriyate hi saḥ // 547

tena tuṣṭena tṛpyanti devāḥ pitara evaca /
uttīrya narakādyānti sadyaḥ śivapuraṃ mahat // 548

bhuṅkte tiṣṭhedyatra gṛhe vrajecchivapuraṃ tu saḥ /
iti jñātvā sadā pitrye śrāddhe svaṃ gurumarcayet // 549

bhuñjīta sa svayaṃ cānyānādiśettatkṛte guruḥ /
yo dīkṣitastu śrāddhādau svatantraṃ vidhimācaret // 550

tasya tanniṣphalaṃ sarvaṃ samayena ca laṅghyate /
saiddhāntikārpitaṃ caṇḍīyogyaṃ dravyaṃ vivarjayet // 551

śākinīvācakaṃ śabdaṃ na kadācitsamuccaret /
striyaḥ pūjyā virūpāstu vṛddhāḥ śilpopajīvikāḥ // 552

antyā vikāritāṅgyaśca veśyāḥ svacchandaceṣṭitāḥ /
tathāca śrīgame proktaṃ pūjanīyāḥ prayatnataḥ // 553

nirācārāḥ sarvabhakṣyā dharmādharmavivarjitāḥ /
svacchandagāḥ palāśinyo lampaṭā devatā iva // 554

veśyāḥ pūjyāstadgṛhaṃ ca prayāgo@tra yajetkramam /
strīṣu tannācaretkicidyena tābhyo jugupsate // 555

ato na nagnāstāḥ paśyennacāpi prakaṭastanīḥ /
vṛddhāyāḥ saṃsthitāyā vā na jugupseta mudrikām // 556

vaikṛtyaṃ tatra saurūpyaṃ melakaṃ na prakāśayet /
devamūrtiṃ śūnyatanuṃ pūjayettripathādiṣu // 557

sarvaparvasu sāmānyaviśeṣeṣu viśeṣataḥ /
pūjā guroranadhyāyo melake lobhavarjanam // 558

na jugupseta madyādi vīradravyaṃ kadācana /
na nindedatha vandeta nityaṃ tajjoṣiṇastathā // 559

upadeśāya na doṣā hṛdayaṃ cenna vidviṣet /
vijātīyavikalpāṃśotpuṃsanāya yateta ca // 560

guroḥ śāstrasya devīnāṃ nāma mantre yatastataḥ /
arcāto@nyatra noccāryamāhūtaṃ tarpayettataḥ // 561

āgatasya ca mantrasya na kuryāttarpaṇaṃ yadi /
haratyardhaśarīraṃ tadityūce bhagavānyataḥ // 562

śrīmadūrmau ca devīnāṃ vīrāṇāṃ ceṣṭitaṃ na vai /
prathayenna jugupseta vadennādravyapāṇikaḥ // 563

śrīpūrvaṃ nāma vaktavyaṃ gurordravyakareṇa ca /
gurvādīnāṃ na laṅghyā ca chāyā na tairthikaiḥ saha // 564

jalpaṃ kurvansvaśāstrārthaṃ vadennāpica sūcayet /
nityādviśeṣapūjāṃ ca kuryānnaimittike vidhau // 565

tato@pi madhye varṣasya tato@pi hi pavitrake /
anyastamantro nāsīta sevyaṃ śāstrāntaraṃ ca no // 566

aprarūḍhaṃ hi vijñānaṃ kampetetarabhāvanāt /
gṛhopaskaraṇāstrāṇi davatāyāgayogataḥ // 567

arcyānīti na padbhyāṃ vai spṛśennāpi vilaṅghyet /
guruvarge gṛhāyāte viśeṣaṃ kaṃcidācaret // 568

dīkṣitānāṃ na nindādi kuryādvidveṣapūrvakam /
upadeśāya no doṣaḥ sa hyavidveṣapūrvakaḥ // 569

na vaṣṇavādikādhaḥsthadṛṣṭibhiḥ saṃvasedalam /
sahabhojanaśayyādyarnaiṣāṃ prakaṭayetsthitim // 570

uktaṃ śrīṃmādhavakule śāsanāntarasaṃsthitān /
vedoktiṃ vaiṣṇavoktiṃ ca tairuktaṃ varjayetsadā // 571

akulīneṣu saṃparkāttatkulātpatanādbhayam /
ekapātre kulāmnāye tasmāttānparivarjayet // 572

pramādācca kṛte sakhye goṣṭhyāṃ cakraṃ tu pūjayet /
śrīmadūrmau ca kathitamāgamāntarasevake // 573

gurvantararate mūḍhe devadravyopajīvake /
śaktihiṃsākare duṣṭe saṃparkaṃ naiva kārayet // 574

na vikalpena dīkṣādau vrajedāyatanādikam /
uktāsthāśithilatve yannimittaṃ naiva taccaret // 575

śāsanasthānpurājātyā na paśyennāpyudīrayet /
naca vyavaharetsarvāñchivābhedena kevalam // 576

sadvidyaiḥ sākamāsīta jñānadīptyai yateta ca /
nāsaṃskṛtāṃ vrajettajjaṃ viphalatvaṃ nacānayet // 577

melakārdhaniśācaryā janavarjaṃ ca tannahi /
māṃsādidāhagandhaṃ ca jighreddevīpriyo hyasau // 578

gurvājñāṃ pālayansarvaṃ tyajenmantramayo bhavet /
śāstrapūjājapadhyānavivekatadupakriyāḥ // 579

akurvanniṣphalāṃ naiva ceṣṭeta trividhāṃ kriyām /
mantratantrairna vādaṃ ca kuryānno bhakṣayedviṣam // 580

samayānāṃ vilope ca guruṃ pṛcchedasannidhau /
tadvargaṃ nijasantānamanyaṃ tasyāpyasaṃnidhau // 581

tenoktamanutiṣṭhecca nirvikalpaṃ prayatnataḥ /
yataḥ śāstrādisaṃbodhatanmayīkṛtamānasaḥ // 582

śiva eva gururnāsya vāgasatyā viniḥsaret /
śivasya svātmasaṃskṛtyai prahvībhāvo guroḥ punaḥ // 583

hlādāyetyubhayārthāya tattuṣṭiḥ phaladā śiśoḥ /
gurvāyattaikasiddhirhisamayyapi vibodhabhāk // 584

tadbodhabahumānena vidyādgurutamaṃ gurum /
ataḥ saṃprāpya vijñānaṃ yo gurau bāhyamānavān // 585

nāsau vijñānaviśvasto nāsatyaṃ bhraṣṭa eva saḥ /
jñānānāśvastacittaṃ taṃ vacomātreṇa śāstritam // 586

bhaktaṃ ca nārcayejjātu hṛdā vijñānadūṣakam /
tādṛk ca na guruḥ kāryastaṃ kṛtvāpi parityajet // 587

mukhyabuddhyā na saṃpaśyedvaiṣṇavādigatāngurūn /
tathāca śrīmadūrmyākhye guroruktaṃ viśeṣaṇam // 588

gurvājñā prāṇasaṃdehe nopekṣyā no vikalpyate /
kauladīkṣā kaulaśāstraṃ tattvajñānaṃ prakāśitam // 589

yenāsau gururityukto hyanye vai nāmadhāriṇaḥ /
śrīmadānandaśāstre ca tathaivoktaṃ viśeṣaṇam // 590

yasmāddīkṣā mantraśāstraṃ tattvajñānaṃ sa vai guruḥ /
tiṣṭhedavyaktaliṅgaśca na liṅgaṃ dhārayet kvacit // 591

na liṅgibhiḥ samaṃ kaiścitkuryādācāramelanam /
kevalaṃ liṅginaḥ pālyā na bībhatsyā virūpakāḥ // 592

śrīmadrātrikule coktaṃ mokṣaḥ śaṅkāpahānitaḥ /
aśuddhavāsasnayaiṣā mokṣavārtāpi durlabhā // 593

na likhenmantrahṛdayaṃ śrīmanmāloditaṃ kila /
tadaṅgāduddharenmantraṃ natu lekhe vilekhayet // 594

atattve@bhiniveśaṃ ca na kuryātpakṣapātataḥ /
jātividyākulācāradehadeśaguṇārthajān // 595

grahāngrahānivāṣṭau drāktyajedgahvararśitān /
tathā śrīniśicārādau hayatvenopadarśitān // 596

brāhmaṇo@haṃ mayā vedaśāstroktādaparaṃ katham /
anuṣṭheyamayaṃ jātigrahaḥ paranirodhakaḥ // 597

evamanye@pyudāhāryāḥ kulagahvaravartmanā /
atatsvabhāve tādrūpyaṃ darśayannavaśe@pi yaḥ // 598

svarūpācchādakaḥ so@tra graho graha ivoditaḥ /
saṃvitsvabhāve no jātiprabhṛtiḥ kāpi kalpanā // 599

rūpaṃ sā tvasvarūpeṇa tadrūpaṃ chādayatyalam /
yā kācitkalpanā saṃvittattvasyākhaṇḍitātmanaḥ // 600

saṃkocakāriṇī sarvaḥ sa grahastāṃ parityajet /
śrīmadānandaśāstre ca kathitaṃ parameṣṭhinā // 601

nirapekṣaḥ prabhurvāmo na śuddhyā tatra kāraṇam /
devītṛptirmakhe raktamāṃsairno śaucayojanāt // 602

dvijāntyajaiḥ samaṃ kāryā carcānte@pi marīcayaḥ /
avikārakṛtastena vikalpānnirayo bhavet // 603

sarvadevamayaḥ kāyaḥ sarvaprāṇiṣviti sphuṭam /
śrīmadbhirnakuleśādyairapyetatsunirūpitam // 604

śarīramevāyatanaṃ nānyadāyatanaṃ vrajet /
tīrthamekaṃ smarenmantramanyatīrthāni varjayet // 605

vidhimenaṃ sukhaṃ jñātvā vidhijālaṃ parityajet /
samādhirniścayaṃ muktvā na cānyenopalabhyate // 606

iti matvā vidhānajñaḥ saṃmohaṃ parivarjayet /
mantrasya hṛdayaṃ muktvā na cānyatparamaṃ kvacit // 607

iti matvā vidhānajño mantrajālaṃ parityajet /
naivedyaṃ prāśayennadyāstaccheṣaṃ ca jale kṣipet // 608

tairbhukte na bhaveddoṣo jalajaiḥ pūrvadīkṣitaiḥ /
avayaśpālanīyatvātparattvena saṃgamāt // 609

jñānaprāptyabhyupāyatvātsamayāste prakīrtitāḥ /
evaṃ saṃśrāvya samayāndevaṃ saṃpūjya daiśikaḥ // 610

visarjayetsvacidvyomni śānte mūrtivilāpanāt /
yadi putrakadīkṣāsya na kāryā samanantaram // 611

tadābhiṣiñcetsāstreṇa śivakumbhena taṃ śiśum /
ātmānaṃ ca tato yasmājjalamūrtirmaheśvaraḥ // 612

mantrayuṅnikhilāpyāyī kāryaṃ tadabhiṣecanam /
iti samayadīkṣaṇamidaṃ prakāśitaṃ vistarācca saṃkṣepāt //