Tantraloka · Chapter 14

tirobhāvasvarūpaṃ tu kathyamānaṃ vivicyatām /
svabhāvāt parameśāno niyatyaniyatikramam // 1

spṛśanprakāśate yena tataḥ svacchanda ucyate /
niyatiṃ karmaphalayorāśrityaiṣa maheśvaraḥ // 2

sṛṣṭisaṃsthitisaṃhārānvidhatte@vāntarasthitīn /
mahāsarge punaḥ sṛṣṭisaṃhārānantyaśālini // 3

ekaḥ sa devo viśvātmā niyatityāgataḥ prabhuḥ /
avāntare yā ca sṛṣṭiḥ sthitiścātrāpyayantritam // 4

nojjhatyeṣa vapustyaktaniyatiśca sthito@tra tat /
niyatyaiva yadā caiṣa svarūpācchādanakramāt // 5

bhuṅkte duḥkhavimohādi tadā karmaphalakramaḥ /
tyaktvā tu niyamaṃ kārmaṃ duḥkhamohaparītatām // 6

bibhāsayiṣurāste@yaṃ tirodhāne@napekṣakaḥ /
yathā prakāśasvātantryāt pratibuddho@pyabuddhavat // 7

āste tadvadanuttīrṇo@pyuttīrṇa iva ceṣṭate /
yathā ca buddhastāṃ mūḍhaceṣṭāṃ kurvannapi dviṣan // 8

hṛdyāste mūḍha evaṃ hi prabuddhānāṃ viceṣṭitam /
śrīvidyādhipatiścāha mānastotre tadīdṛśam // 9

ye yauṣmāke śāsanamārge kṛtadīkṣāḥ saṃgacchanto mohavaśādvipratipattim /
nūnaṃ teṣā nāsti bhavadbhānuniyogaḥ saṅkocaḥ kiṃ sūryakaraistāmarasānām // 10

jñātajñeyā dhātṛpadasthā api santo ye tvanmārgātkāpathagāste@pi na samyaka /
prāyasteṣāṃ laiṅgikabuddhyādisamuttho mithyābodhaḥ sarpavasādīpajakalpaḥ // 11

yasmādviddhaṃ sūtakamukhyena nu tāmraṃ tadyadbhūyaḥ svāṃ prakṛtiṃ no samupeyāt /
no taiḥ pītaṃ bhūtalasaṃsthairamṛtaṃ tadyeṣāṃ tṛṭkṣudduḥkhavibādhāḥ punarasmin // 12

tataḥ prabuddhaceṣṭāsau mantracaryārcanādikā /
dveṣeddhāntardahatyenaṃ dāhaḥ śaṅkaiva sā yataḥ // 13

na cāsya karmamahimā tādṛgyenetthamāsta saḥ /
kiṃ hi tatkarma kasmādvā pūrveṇātra samo vidhiḥ // 14

tasmātsā parameśecchā yayāyaṃ mohitastathā /
anantakālasaṃvedyaduḥkhapātratvamīhate // 15

tatrāpi cecchāvaicitryādihāmutrobhayātmakaḥ /
duḥkhasyāpi vibhedo@sti ciraśaighryakṛtastathā // 16

kālakāmāndhakādīnāṃ paulastyapuravāsinām /
tathānyeṣāṃ tirobhāvastāvadduḥkho hyamutra ca // 17

anyo@pi ca tirobhāvaḥ samayollaṅghanātmakaḥ /
yaduktaṃ parameśena śrīmadānandagahvare // 18

samayollaṅghanāddevi kravyādatvaṃ śataṃ samāḥ /
tatrāpi mandatīvrādibhedādbahuvidhaḥ kramaḥ // 19

svātantryācca maheśasya tirobhūto@pyasau svayam /
paradvāreṇa vābhyeti bhūyo@nugrahamapyalam // 20

bhūyo@nugrahataḥ prāyaścittādyācaraṇe sati /
anusāreṇa dīkṣādau kṛte syācchivatāmayaḥ // 21

tirobhūtaḥ paretāsurapi bandhusuhṛdgurūn /
ālambya śaktipātena dīkṣādyairanugṛhyate // 22

tatrāpi kālaśīghratvaciratvādivibhedatām /
tathaiti śaktipāto@sau yenāyāti śivātmatām // 23

itthaṃ sṛṣṭisthitidhvaṃsatirobhāvamanugrahaḥ /
iti pañcasu kartṛtvaṃ śivatvaṃ saṃvidātmanaḥ // 24

pañcakṛtyasvatantratvasaṃpūrṇasvātmamāninaḥ /
yogino@rcājapadhyānayogāḥ saṃsyuḥ sadoditāḥ // 25

aindrajālikavṛttānte na rajyeta kadācana /
sādāśivo@pi yo bhogo bandhaḥ so@pyucitātmanām // 26

jñātṛtvameva śivatā svātantryaṃ tadihocyate /
kulālavattu kartṛtvaṃ na mukhyaṃ tadadhiṣṭhiteḥ // 27

iti jñātvā grahītavyā naiva jātvapi khaṇḍanā /
śivo@haṃ cenmadicchānuvarti kiṃ na jagattviti // 28

mamecchāmanuvartantāmityatrāhaṃvidi sphuret /
śivo vā parameśāno dehādiratha nirmitaḥ // 29

śivasya tāvadastyetaddehastveṣa tathā tvayā /
kṛtaḥ kānyā dehatāsya tatkiṃ syādvācyatāpadam // 30

uktaṃ ca siddhasantānaśrīmadūrmimahākule /
pavanabhramaṇaprāṇavikṣepādikṛtaśramāḥ // 31

kuhakādiṣu ye bhrāntāste bhrāntāḥ parame pade /
sarvatra bahumānena yāpyutkrāntirvimuktaye // 32

proktā sā sāraśāstreṣu bhogopāyatayoditā /
yadi sarvagatā devo vadotkramya kva yāsyati // 33

athāsarvagatastarhi ghaṭatulyastadā bhavet /
utkrāntividhiyogo@yamekadeśena kathyate // 34

niraṃśe śivatattve tu kathamutkrāntisaṃgatiḥ /
yathā dharādau vāyvante bhṛgvambvagnyupavāsakaiḥ // 35

ātmano yojanaṃ vyomni tadvadutkrāntivartanā /
tasmānnotkramayejjīvaṃ paratattvasamīhayā // 36

śrīpūrvaśāstre tūktaṃ yadutkrānterlakṣaṇaṃ na tat /
muktyupāyatayā kiṃtu bhogahānyai tathaiṣaṇāt // 37

japadhyānādisaṃsiddhaḥ svātantryācchaktipātataḥ /
bhogaṃ prati viraktaśceditthaṃ dehaṃ tyajediti // 38

svacchandamṛtyorapi yad bhīṣmādeḥ śrūyate kila /
bhogavairasyasaṃprāptau jīvitāntopasarpaṇam // 39

yogamantrāmṛtadravyavarādyaiḥ siddhibhāktanuḥ /
hātuṃ nahyanyathā śakyā vinoktakramayogataḥ // 40

uktaṃ ca mālinītantre parameśena tādṛśam /
sarvamapyathavā bhogaṃ manyamāno virūpakam // 41

ityādi vadatā sarvairalakṣyāntaḥsatattvakam /
evaṃ sṛṣṭyādikartavyasvasvātantryopadeśanam // 42

yatsaiva mukhyadīkṣā syācchiṣyasya śivadāyinī /
uktaṃ śrīniśicāre ca bhairavīyeṇa tejasā // 43

vyāptaṃ viśvaṃ prapaśyanti vikalpojjhitacetasaḥ /
vikalpayuktacittastu piṇḍapātācchivaṃ vrajet // 44

bāhyadīkṣādiyogena caryāsamayakalpanaiḥ /
avikalpastathādyaiva jīvanmukto na saṃśayaḥ // 45

saṃsārajīrṇatarumūlakalāpakalpasaṃkalpasāntaratayā paramārthavahneḥ /
syurvisphuliṅgakaṇikā api cettadante dedīpyate vimalabodhahutāśarāśiḥ // 46

itthaṃ dīkṣopakramo@yaṃ darśitaḥ śāstrasaṃmataḥ /