Taittiriya Aranyaka · Chapter 3

3.1 anuvāka १
ॐ cittiḥ sruk / cittamājyam / vāgvediḥ / ādhītaṃ barhiḥ / keto agniḥ / vijñātamagniḥ / vākpatirhotā / mana upavaktā / prāṇo haviḥ / sāmādhvaryuḥ, iti / vācaspate vidhe nāman / vidhema te nāma / vidhestvamasmākaṃ nāma / vācaspatiḥ somaṃ pibatu / ā'smāsu nṛmṇaṃ dhātsvāhā ( १), iti // adhvaryuḥ pañca ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake prathamo'nuvākaḥ

3.2 anuvāka २
pṛthivī hotā / dyauradhvaryuḥ / rudro'gnīt / bṛhaspatirupavaktā, iti / vācaspate vāco vīryeṇa / saṃbhṛtatamenā''yakṣyase / yajamānāya vāryam / ā suvaskarasmai / vācaspatiḥ somaṃ pibati / jajanadindramindriyāya svāhā ( १), iti // pṛthivī hotā daśa //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake dvitīyo'nuvākaḥ

3.3 anuvāka ३
agnirhotā / aśvinā'dhvaryū / tvaṣṭā'gnīt / mitra upavaktā , iti / somaḥ somasya purogāḥ / śukraḥ śukrasya purogāḥ / śrātāsta indra somāḥ / vātāperhavanaśrutaḥ svāhā ( १), iti // agnirhotā'ṣṭau //
iti kṛpṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake tṛtīyo'nuvākaḥ

3.4 anuvāka ४
sūryaṃ te cakṣuḥ / vātaṃ prāṇaḥ / dyāṃ pṛṣṭham / antarikṣamātmā / aṅgairyajñam / pṛthivīꣳ śarīraiḥ, iti / vācaspate'cchidrayā vācā / acchidrayā juhvā / divi devāvṛdhaꣳ hotrāmerayasva svāhā ( १), iti // sūryaṃ te nava //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake caturtho'nuvākaḥ

3.5 anuvāka ५
mahāhavirhotā / satyahaviradhvaryuḥ, acyutapājā agnīt / acyutamanā upavaktā / anādhṛṣyaścāpratidhṛṣyaśca yajñasyābhigarau / ayāsya udgātā, iti / vācaspate hṛdvidhe nāman / vidhema te nāma / vidhestvamasmākaṃ nāma / vācaspatiḥ somamapāt / mā daivyastantuśchedi mā manuṣyaḥ / namo dive / namaḥ pṛthivyai svāhā (१), iti /
apātrīṇi ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake pañcamo'nuvākaḥ

3.6 anuvāka ६
vāgghotā / dīkṣā patnī / vāto'dhvaryuḥ / āpo'bhigaraḥ / mano haviḥ / tapasi juhomi, iti / bhūrbhuvaḥ suvaḥ / brahma svayaṃbhu / brahmaṇe svayaṃbhuve svāhā (१), iti /
vāgghotā nava //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake ṣaṣṭho'nuvākaḥ

3.7 anuvāka ७
brāhmaṇa ekahotā / sa yajñaḥ / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / yajñaśca me bhūyāt iti / agnirdvihotā / sa bhartā / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / bhartā ca me bhūyāt, iti / pṛthivī trihotā / sa pratiṣṭhā ( १) / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / pratiṣṭhā ca me bhūyāt, iti / antarikṣaṃ caturhotā / sa viṣṭhāḥ / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / viṣṭhāśca me bhūyāt, iti / vāyuḥ pañcahotā / sa prāṇaḥ / sa me dadātu prajāṃ paśū npuṣṭiṃ yaśaḥ / prāṇaśca me bhūyāt ( २), iti / candramāḥ ṣaḍḍhotā / sa ṛtūnkalpayāti / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / ṛtavaśca me kalpantām, iti / annaꣳ saptahotā / sa prāṇasya prāṇaḥ / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / prāṇasya ca me prāṇo bhūyāt, iti / dyauraṣṭahotā / so'nādhṛṣyaḥ ( ३) / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / anādhṛṣyaśca bhūyāsam, iti / ādityo navahotā / sa tejasvī / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / tejasvī ca bhūyāsam, iti / prajāpatirdaśahotā / sa idaꣳ sarvam / sa me dadātu prajāṃ paśūnpuṣṭiṃ yaśaḥ / sarvaṃ ca me bhūyāt ( ४), iti / pratiṣṭhā prāṇaśca me bhūyādanādhṛśyaḥ sarvaṃ ca me bhūyāt // brāhmaṇo yajño'gnirbhartā pṛthivī pratiṣṭhā'ntarikṣaṃ viṣṭhā vāyuḥ prāṇaścandramā sa ṛtūnannaꣳ sa prāṇasya prāṇo dyauranādhṛṣya ādityaḥ sa tejasvī prajāpatiḥ sa idaꣳ sarvaṃ ca me bhūyāt //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake saptamo'nuvākaḥ // ७ / /
3.8 anuvāka ८
agniryajurbhiḥ / savitā stomaiḥ / indra ukthāmadaiḥ / mitrāvaruṇāvāśiṣā / aṅgiraso dhiṣṇiyairagnibhiḥ / marutaḥ sadohavirdhānābhyām / āpaḥ prokṣaṇībhiḥ / oṣadhayo barhiṣā / aditirvedyā / somo dīkṣayā ( १) / tvaṣṭedhmena / viṣṇuryajñena / vasava ājyena / ādityā dakṣiṇābhiḥ / viśve devā ūrjā / pūṣā svagākāreṇa / bṛhaspatiḥ purodhayā / prajāpatirudgīthena / antarikṣaṃ pavitreṇa / vāyuḥ pātraiḥ / ahaꣳ śraddhayā (२), iti // dīkṣayā pātrairekaṃ ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake'ṣṭamo'nuvākaḥ

3.9 anuvāka ९
senendrasya / dhenā bṛhaspateḥ / pathyā pūṣṇaḥ / vāgvāyoḥ / dīkṣā somasya / pṛthivyagneḥ / vasūnāṃ gāyatrī / rudrāṇāṃ triṣṭuk / ādityānāṃ jagatī / viṣṇoranuṣṭuk (१) / varuṇasya virāṭ / yajñasya paṅktiḥ / prajāpateranumatiḥ / mitrasya śraddhā / savituḥ prasūtiḥ / sūryasya marīciḥ / candramaso rohiṇī / ṛṣīṇāmarundhatī / parjanyasya vidyut / catasro diśaḥ / catasro'vāntaradiśāḥ / ahaśca rātriśca / kṛṣiśca vṛṣṭiśca / tviṣiścāpacitiśca / āpaścauṣadhayaśca / ūrk ca sūnṛtā ca devānāṃ patnayaḥ ( २), iti / anuṣṭug diśaḥ ṣaṭ ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake navamo'nuvākaḥ

3.10 anuvāka १०
devasya tvā savituḥ prasave / aśvinorbāhubhyām / pūṣṇo hastābhyāṃ pratigṛhṇāmi / rājā tvā varuṇo nayatu / devi dakṣiṇe'gnaye hiraṇyam / tenāmṛtatvamaśyām / vayo dātre / mayo mahyamastu pratigrahītre / ka idaṃ kasmā adāt / kāmaḥ kāmāya / kāmo dātā ( १) / kāmaḥ pratigrahītā / kāmaꣳ samudramāviśa / kāmena tvā pratigṛhṇāmi / kāmaitatte / eṣā te kāma dakṣiṇā / uttānastvā''ṅgīrasaḥ pratigṛhṇātu, iti / somāya vāsaḥ / rudrāya gām / varuṇāyāśvam / prajāpataye puruṣam ( २) / manave talpam / tvaṣṭre'jām / pūṣṇe' vim / nirṛtyā aśvataragardabhau / himavato hastinam / gandharvāpsarābhyaḥ sragalaṃkaruṇe / viśvebhyo devebhyo dhānyam / vāce'nnam / brahmaṇa odanam / sumudrāyāpaḥ ( ३) / uttānāyā''ṅgīrasāyānaḥ / vaiśvānarāya ratham, iti / vaiśvānaraḥ pratnathā nākamāruhat / divaḥ pṛṣṭhaṃ bhandamānaḥ samanmabhiḥ / sa pūrvavajjanayajjantave dhanam / samānamajmā pariyāti jāgṛviḥ, iti / rājā tvā varuṇo nayatu devi dakṣiṇe vaiśvānarāya ratham / tenāmṛtatvamaśyām / vayo dātre / mayo mahyamastu pratigrahītre ( ४) / ka idaṃ kasmā adāt / kāmaḥ kāmāya / kāmo dātā / kāmaḥ pratigrahītā / kāmaꣳ samudramāviśa / kāmena tvā pratigṛhṇāmi / kāmaitatte / eṣā te kāma dakṣiṇā / uttānastvā''ṅgīrasaḥ pratigṛhṇātu ( ५), iti // dātā puruṣamāpaḥ pratigrahītre nava ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake daśamo'nuvākaḥ

3.11 anuvāka ११
suvarṇaṃ gharmaṃ pariveda venam / indrasyā''tmānaṃ daśadhā carantam / antaḥ samudre manasā carantam / brahmā'nvavindaddaśahotāramarṇe / antaḥ praviṣṭaḥ śāstā janānām / ekaḥ sanbahudhā vicāraḥ / śataꣳ śukrāṇi yatraikaṃ bhavanti / sarve vedā yatraikaṃ bhavanti / sarve hotāro yatraikaṃ bhavanti / sa mānasīna ātmā janānām ( १) / antaḥ praviṣṭaḥ śāstā janānāꣳ sarvātmā / sarvāḥ prajā yatraikaṃ bhavanti / caturhotāro yatra saṃpadaṃ gacchanti devaiḥ / sa mānasīna ātmā janānām, iti / brahmendramagniṃ jagataḥ pratiṣṭhām / diva ātmānaꣳ savitāraṃ bṛhaspatim / caturhotāraṃ pradiśo'nuklṛptam / vāco vīryaṃ tapasā'nvavindat, iti / antaḥ praviṣṭaṃ kartārametam / tvaṣṭāraꣳ rūpāṇi vikurvantaṃ vipaścim ( २) / amṛtasya prāṇaṃ yajñametam / catuhoṃtṛṇāmātmānaṃ kavayo nicikyuḥ, iti / brahmendramagniṃ jagataḥ pratiṣṭhām / diva ātmānaꣳ savitāraṃ bṛhaspatim / caturhotāraṃ pradiśo'nuklṛptam / vāco vīryaṃ tapasā'nvavindat, iti / antaḥ praviṣṭaṃ kartārametam / tvaṣṭāraꣳ rūpāṇi vikurvantaṃ vipaścim ( २) / amṛtasya prāṇaṃ yajñametam / catuhoṃtṛṇāmātmānaṃ kavayo nicikyuḥ, iti / indraꣳ rājānaꣳ savitārametam / vāyorātmānaṃ kavayro nicikyuḥ / raśmiꣳ raśmīnāṃ madhye tapantam / ṛtasya pade kavayo nipānti, iti / ya āṇḍakośe bhuvanaṃ bibharti / anirbhiṇṇaḥ sannatha lokānvicaṣṭe / yasyā''ṇḍakośaꣳ śuṣmamāhuḥ prāṇamulbam / tena klṛpto'mṛtenāhamasmi, iti / suvarṇaṃ kośaꣳ rajasā parīvṛtam / devānāṃ vasudhānīṃ virājam ( ४) / amṛtasya pūrṇāṃ tāmu kalāṃ vicakṣate / pādaꣳ ṣaḍḍhoturna kilā''vivitse, iti / yenartavaḥ pañcadhota klṛptā / uta vā ṣaḍdhā manasota klṛptāḥ / tat ṣaḍḍhotāramṛtubhiḥ kalpamānam / ṛtasya pade kavayo nipānti, iti / antaḥ praviṣṭaṃ kartārametam / antaścandramasi manasā carantam / sahaiva santaṃ na vijānanti devāḥ / indrasyā''tmānaꣳ śatadhā carantam ( ५), iti / indro rājā jagato ya īśe / saptahotā saptadhā viklṛptaḥ, iti / pareṇa tantuṃ pariṣicyamānam / antarāditye manasā carantam / devānāꣳ hṛdayaṃ brahmā'nvavindat, iti / brahmaitadbrahmaṇa ujjabhāra / arkaꣳ ścotantaꣳ sarirasya madhye, iti / ā yasmintsapta peravaḥ / mehanti bahulāꣳ śriyam / bahvaśvāmindra gomatīm (६), iti / acyutāṃ bahulāꣳ śriyam / sa harirvasuvittamaḥ / perurindrāya pinvate, iti / bahvaśvāmindra gomatīm / acyutāṃ bahulāꣳ śriyam / mahyamindro niyacchatu, iti / śataꣳ śatā asya yuktā harīṇām / arvāṅāyātu vasubhī raśmirindraḥ /pramaꣳhamāṇo bahulāꣳ śriyam/ raśmirindraḥ savitā me niyacchatu ( ७), iti / ghṛtaṃ tejo madhumadindriyam / mayyayamagnirdadhātu, iti / hariḥ pataṅgaḥ paṭarī suparṇaḥ / divikṣayo nabhasā ya eti / sa na indraḥ kāmavaraṃ dadātu, iti/ pañcāraṃ cakraṃ parivartate pṛthu / hiraṇyajyotiḥ sarirasya madhye / ajasraṃ jyotirnabhasā sarpadeti / sa na indraḥ kāmavaraṃ dadātu, iti / sapta yuñjanti rathamekacakram ( ८) / eko aśvo bahati saptanāmā / trinābhiṃ cakramajaramanarvam / yenemā viśvā bhuvanāni tasthuḥ, iti / bhadraṃ paśyanta upaseduragre / tapo dīkṣāmṛṣayaḥ suvarvidaḥ / tataḥ kṣattraṃ balamojaśca jātam / tadasmai devā abhisaṃnamantu, iti / śvetaꣳ raśmiṃ bobhujyamānam / apāṃ netāraṃ bhuvanasya gopām / indraṃ nicikyuḥ parame vyoman ( ९), iti / rohiṇīḥ piṅgalā ekarūpāḥ / kṣarantīḥ piṅgalā ekarūpāḥ / śataꣳ sahasrāṇi prayutāni nāvyānām, iti / ayaṃ yaḥ śveto raśmiḥ / pari sarvamidaṃ jagat / prajāṃ paśūndhanāni / asmākaṃ dadātu, iti / śveto raśmiḥ pari sarvaṃ babhūva / suvanmahyaṃ paśūnviśvarūpān, iti/ pataṅgamaktamasurasya māyayā ( १०) / hṛdā paśyanti manasā manīṣiṇaḥ / samudre antaḥ kavayo vicakṣate / marīcīnāṃ padamicchanti vedhasaḥ, iti / pataṅgo vācaṃ manasā bibharti / tāṃ gandharvo'vadadgarbhe antaḥ / tāṃ dyotamānāꣳ svaryaṃ manīṣām / ṛtasya pade kavayo nipānti, iti / ye grāmyāḥ paśavo viśvarūpāḥ / virūpāḥ santo bahudhaikarūpāḥ / agnistāꣳ agre pramumoktu devaḥ (११) / prajāpatiḥ prajayā saṃvidānaḥ, iti / vītaꣳ stuke stuke / yuvamasmāsu niyacchatam / pra pra yajñapatiṃ tira, iti /
ye grāmyāḥ paśavo viśvarūpāḥ / virūpāḥ santo bahudhaikarūpāḥ / teṣāꣳ saptānāmriha rantirastu / rāyaspoṣāya suprajāstvāya suvīryāya, iti / ya āraṇyāḥ paśavo viśvarūpāḥ / virūpāḥ santo bahudhaikarūpāḥ / vāyustāꣳ agre pramumoktu devaḥ / prajāpatiḥ prajayā saṃvidānaḥ, iti / iḍāyai sṛptaṃ ghṛtavaccarācaram / devā anvavindanguhāhitam, iti / ya āraṇyāḥ paśavo viśvarūpāḥ / virūpā santo bahudhaikarūpāḥ / teṣāꣳ saptānāmiha rantirastu / rāyaspoṣāya suprajrāstvāya suvīryāya (१२), iti // ātmā janānāṃ vikurvantaṃ vipaściṃ prajānāṃ vasudhānīṃ virājaṃ carantaṃ gomatīṃ me niyacchatvekacakraṃ vyomanmāyayā deva ekarūpā aṣṭau ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhaka ekādaśo'nuvākaḥ

3.12 anuvāka १२
sahasraśīrṣā puruṣaḥ / sahasrākṣaḥ sahasrapāt / sa bhūmiṃ viśvato vṛtvā / atyatiṣṭhaddaśāṅgulam, iti / puruṣa evedaꣳ sarvam / yadbhūtaṃ yacca bhavyam / utāmṛtatvasyeśānaḥ / yadannenātirohati, iti / etāvānasya mahimā / ato jyāyāꣳśca pūruṣaḥ ( १) / pādo'sya viśvā bhūtāni / tripādasyāmṛtaṃ divi, iti / tripādūrdhva udaitpuruṣaḥ / pādo'syehā'bhavātpunaḥ / tato viṣvaṅvyakrāmat / sāśanānaśane abhi, iti / tasmādvirāḍajāyata / virājo adhi pūruṣaḥ / sa jāto atyaricyata / paścādbhūmimatho puraḥ (२), iti / yatpuruṣeṇa haviṣā / devā yajñamatanvata / vasanto asyā''sīdājyam / grīṣma idhmaḥ śaraddhaviḥ, iti / saptāsyā''sanparidhayaḥ / triḥsapta samidhaḥ kṛtāḥ / devā yadyajñaṃ tanvānāḥ / abadhnanpuruṣaṃ paśum, iti / taṃ yajñaṃ barhiṣi praukṣan / puruṣaṃ jātamagrataḥ (३) / tena devā ayajanta / sādhyā ṛṣayaśca ye, iti / tasmādyajñātsarvahutaḥ / saṃbhṛtaṃ pṛṣadājyam / paśūꣳstāꣳścakre vāyavyān / āraṇyāngrāmyāśca ye, iti / tasmādyajñātsarvahutaḥ / ṛcaḥ sāmāni jajñire / chandāꣳsi jajñire tasmāt / yajustasmādajāyata (४), iti / tasmādaśvā ajāyanta / ye ke cobhayādataḥ / gāvo ha jajñire tasmāt / tasmājjātā ajāvayaḥ, iti / yatpuruṣaṃ vyadadhuḥ / katidhā vyakalpayan / mukhaṃ kimasya kau bāhū / kāvūrū pādāvucyete, iti / brāhmaṇo'sya mukhamāsīt / bāhū rājanyaḥ kṛtaḥ ( ५) / ūrū tadasya yadvaiśyaḥ / padbhyām śūdro ajāyata, iti / candramā manaso jātaḥ / cakṣoḥ sūryo ajāyata / mukhādindraścāgniśca / prāṇādvāyurajāyata, iti / nābhyā āsīdantarikṣam / śīrṣṇo dyauḥ samavartata / padbhyāṃ bhūmirdiśaḥ śrotrāt / tathā lokāꣳ akalpayan ( ६), iti / vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntam / ādityavarṇaṃ tamasastu pāre / sarvāṇi rūpāṇi vicitya dhīraḥ / nāmāni kṛtvā'bhivadanyadāste, iti / dhātā purastādyamudājahāra / śakraḥ pravidvānpradiśaścatasraḥ / tamevaṃ vidvānamṛtaṃ iha bhavati / nānyaḥ panthā ayanāya vidyate, iti / yajñena yajñamayajanta devāḥ / tāni dharmāṇi prathamānyāsan / te ha nākaṃ mahimānaḥ sacante / yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ ( ७), iti / pūruṣaḥ puro'grato'jāyata kṛto'kalpayannāsandve ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake drādaśo'nuvākaḥ

3.13 anuvāka १३
adbhyaḥ saṃbhūtaḥ pṛthivyai rasācca / viśvakarmaṇaḥ samavartatādhi / tasya tvaṣṭā vidadhadrūpameti / tatpuruṣasya viśvamājānamagre, iti / vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntam / ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt / tamevaṃ vidvānamṛta iha bhavati / nānyaḥ panthā vidyate'yanāya,iti / prajāpatiścarati garbhe antaḥ / ajāyamāno bahudhā vijāyate ( १) / tasya dhīrāḥ parijānanti yonim / marīcīnāṃ padamicchanti vedhasaḥ, iti / yo devebhya ātapati / yo devānāṃ purohitaḥ / pūrvo yo devebhyo jātaḥ / namo rucāya brāhmaye, iti / rucaṃ brāhmaṃ janayantaḥ / devā agre tadabruvan / yastvaivaṃ brāhmaṇo vidyāt / tasya devā asanvaśe, iti / hrīśca te lakṣmīśca patnyau / ahorātre pārśve / nakṣatrāṇi rūpam / aśvinau vyāttam/ iṣṭaṃ maniṣāṇa / amuṃ maniṣāṇa / sarvaṃ maniṣāṇa ( २), iti // jāyate vaśe sapta ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake trayodaśo'nuvākaḥ

3.14 anuvāka १४
bhartā sanbhriyamāṇo bibharti / eko devo bahudhā niviṣṭaḥ / yadā bhāraṃ tandrayate sa bhartum / nidhāya bhāraṃ punarastameti, iti / tameva mṛtyumamṛtaṃ tamāhuḥ / taṃ bhartāraṃ tamu goptāramāhuḥ / sa bhṛto bhriyamāṇo bibharti / ya enaṃ veda satyena bhartum, iti / sadyojātamuta jahātyeṣaḥ / uto jarantaṃ na jahātyekam ( १) / uto bahūnekamaharjahāra / atandro devaḥ sadameva prārthaḥ, iti / yastadveda yata ābabhūva / saṃdhāṃ ca yāꣳ saṃdadhe brahmaṇaiṣaḥ / ramate tasminnuta jīrṇe śayāne / nainaṃ jahātyahassu pūrvyeṣu, iti / tvāmāpo anu sarvāścaranti jānatīḥ / vatsaṃ payasā punānāḥ / tvamagniꣳ havyavāhaꣳ samintse tvaṃ bhartā mātariśvā prajānām ( २), iti / tvaṃ yajñastvamu vevāsi somaḥ / tava devā havamāyanti sarve / tvameko'si bahūnanupraviṣṭaḥ / namaste astu suhavo ma edhi, iti / namo vāmastu śṛṇutaꣳ havaṃ me / prāṇāpānāvajiraꣳ saṃcarantau / hvayāmi vāṃ brahmaṇā tūrtametam / yo māṃ dveṣṭi taṃ jahitaṃ yuvānā, iti prāṇāpānau saṃvidānau jahitam / amupyāsunā mā saṃgasāthām ( ३) / taṃ me devā brahmaṇā saṃvidānau / vadhāya dattaṃ tamahaꣳ hanāmi, iti / asajjajāna sata ābabhūva / yaṃ yaṃ jajāna sa u gopo asya / yadā bhāraṃ tandrayate sa bhartum / parāsya bhāraṃ punarastameti, iti / tadvai tvaṃ prāṇo abhavaḥ / mahānbhogaḥ prajāpateḥ / bhujaḥ kariṣyamāṇaḥ / yaddevānprāṇayo nava (४ ), iti // ekaṃ prajānāṃ gasāthāṃ nava //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake caturdaśo'nuvākaḥ

3.15 anuvāka १५
hariꣳ harantamanuyanti devāḥ / viśvasyeśānaṃ vṛṣabhaṃ matīnām / brahma sarūpamanu med-māgāt / ayanaṃ mā vivadhīrvikramasva, iti / mā chido mṛtyo mā vadhīḥ / mā me balaṃ
vivṛho mā pramoṣīḥ / prajāṃ mā me rīriṣa āyurugra / nṛcakṣasaṃ tvā haviṣā vidhema, iti / sadyaścakamānāya / pravepānāya mṛtyave (१) / prāsmā āśā aśṛṇvan / kāmenājanayanpunaḥ, iti / kāmena me kāma āgāt / hṛdayāddhṛdayaṃ mṛtyoḥ / yadamīṣāmadaḥ priyam / tadaitūpa māmabhi, iti / paraṃ mṛtyo anuperahi panthām / yaste sva itaro devayānāt / cakṣuṣmate śṛṇvate te vravīmi / mā na prajāꣳ rīriṣo mota vīrān, iti / pra pūrvyaṃ manasā vandamānaḥ / nādhamāno vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām / yaḥ prajānāmekarāṇmānuṣīṇām / mṛtyuṃ yaje prathamajāmṛtasya (२) iti // mṛtyave vīrām̐ścatvāri ca //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake pañcadaśo'nuvākaḥ

3.16 anuvāka १६
taraṇirviśvadarśato jyotiṣkṛdasi sūrya / viśvamābhāsi rocanam / upayāmagṛhīto'si sūryāya tvā bhrājasvata eṣa te yoniḥ sūryāya tvā bhrājasvate, iti //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake ṣoḍaśo'nuvākaḥ

3.17 anuvāka १७
āpyāyasva madintama soma viśvābhirūtibhiḥ / bhavā naḥ saprathastamaḥ, iti //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake saptadaśo'nuvākaḥ

3.18 anuvāka १८
īyuṣṭe ye pūrvatarāmapaśyanvyucchantīmuṣasaṃ martyāsaḥ / asmābhirū nu praticakṣyā'bhūdo te yanti ye aparīṣu paśyān, iti //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake'ṣṭādaśo'nuvākaḥ

3.19 anuvāka १९
jyotiṣmatīṃ tvā sādayāmi jyotiṣkṛtaṃ tvā sādayāmi jyotirvidaṃ tvā sādayāmi bhāsvatīṃ tvā sādayāmi jvalantīṃ tvā sādayāmi malmalā bhavantīṃ tvā sādayāmi dīpyamānāṃ tvā sādayāmi rocamānāṃ tvā sādayāmyajasrāṃ tvā sādayāmi bṛhajjyotiṣaṃ tvā sādayāmi bodhayantīṃ tvā sādayāmi jāgratīṃ tvā sādayāmi, iti //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhaka ekonaviṃśo'nuvākaḥ

3.20 anuvāka २०
prayāsāya svāhā''yāsāya svāhā viyāsāya svāhā saṃyāsāya svāhodyāsāya svāhā'vayāsāya svāhā śuce svāhā śokāya svāhā tapyatvai svāhā tapate svāhā brahmahatyāyai svāhā sarvasmai svāhā, iti //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhake viṃśo'nuvākaḥ

3.21 anuvāka २१
cittaꣳ saṃtānena bhavaṃ yaknā rudraṃ tanimnā paśupatiꣳꣳ sthūlahṛdayenāgniꣳ hṛdayena rudraṃ lohitena śarvaṃ matasnābhyāṃ mahādevamantaḥpārśvenauṣiṣṭhahanaꣳ śiṅgīnikośyābhyām (१), iti // cittamekam //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaprapāṭhaka ekaviṃśo'nuvākaḥ

cittiḥ pṛthivyagniḥ sūryaṃ te cakṣurmahāhavirhotā vāgghotā brāhmaṇa ekahotā'gniryajurbhiḥ senendrasya devasya suvarṇaṃ gharmaꣳ sahasraśīrṣā'dbhyo bhartā hariṃ taraṇirāpyāyasveyuṣṭe ye jyotiṣmatīṃ prayāsāya cittamekaviꣳśatiḥ

cittiragniryajurbhirantaḥpraviṣṭaḥ prajāpatiḥ prajayā saṃvidā nastasya dhīrā jyotiṣmatīṃ tripañcāśat

tacchaṃ yorāvṛṇīmahe / gātuṃ yajñāya / gātuṃ yajñapataye / daivī svastirastu naḥ / svastirmānuṣebhyaḥ / ūrdhvaṃ jigātu bheṣajam / śaṃ no astu dvipade / śaṃ catuṣpade //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ samāptaḥ