Svayaṃbhupurāṇa · Chapter 8

iti śrīsvayaṃbhūdharmmadhātuvāgīśvara guptikṛta pravarttano nāma saptamo 'dhyāyaḥ samāptaḥ /
aṣṭama adhyāyaḥ svayambhūcaityāśramanāma sādhanāsuvṛṣṭicaraṇo nāma
atha sa bhagavāñchāstā sa samādherutthitaḥ punaḥ /
maitreyaṃ taṃ sabhāṃ cāpi samālokyaivamādiśat

śṛṇu maitreya bhūyo syā etad devānubhāvataḥ /
siddhabhūmeḥ pravakṣāpi mahatsiddhi prabhāvatāṃ

tadyathātropachandohe siddhaloka himālaya /
nepāla iti vikhyāte etaddevānubhāvataḥ

sadā bhadramahotsāhaṃ subhikṣaṃ nirupadravaṃ /
sarvadravyasamāpanna samṛddhādhamavarttata

tadā sarvatra lokāśca daśakuśalacāriṇaḥ /
triratnabhajanāraktāḥ prācarantaḥ sahāśubha

etatpuṇyānuliptāste caturbrahmavihāriṇaḥ /
bhadraśrīsadguṇādhīrā babhūvurbodhicāriṇaḥ

evameṣāṃ prasiddhābhūdṛddhisiddhiguṇārthadā /
ṛddhāsphītā subhikṣā śrīsamāśrayābhiśobhitāḥ

tenātra yogino vijñā yatayo brahmacāriṇaḥ /
smṛtvā dhyātvā kuleśānaṃ samārādhya samāśrayan

tathānye 'pi sulokāśca samāgatya prasāditāḥ /
dharmadhātumimaṃ bhaktyā bhajamānāḥ samāśrayan

sarvaṣvapi ca tīrtheṣu snānadānādi saṃbaraṃ /
kṛtvāṣṭau vītarāgāṃśca bhajanta samupāśrayan

etāśca devatāḥ pañca samārādhya yathāvidhi /
bhajamānā sadotsāhaiḥ prācaranta samāhitāḥ

tadā khagānanādevīṃ samārādhya yathāvidhi /
bhajamānā mahotsāhaiḥ prācaranta sadā śubhaṃ

evamimaṃ ca pucchāgraṃ caityaṃ mañjuśriyāpi te /
sarve lokāḥ samārādhya prābhajanta prasāditāḥ

evaṃ sarve 'pi lokāśca saddharmmābhiratā mudā /
sadā bhadrāṇi karmmāṇi kṛtvātra sarvvadāśrayan

evameṣāṃ mahāsiddhi bhūmiḥ śrīsaṃpraśobhitāḥ /
mahājana samākīrṇṇā sarvabhūmyuttamā vabhau

tataḥ kālāntareṇātra rājā bhūmi yatirnṛpaḥ /
śrīguṇakāmadevākhya śāstā lokādhipābhavat

tadā sa nṛpatiḥ prauḍhā yuvā kāmātilālasaḥ /
yathā kāmarasaṃ bhuktvā prācaran svecchayāraman

tataḥ sa kṣatriyāpyevaṃ kāmabhāgābhimohitāḥ /
pramadā guṇasaṃraktā nītidharme nirādaraḥ

dṛṣṭvā sa sundarīṃ kāntāmagamyāmapi mohitaḥ /
balenāpi samākṛṣya vubhuje svecchayā mudā

evaṃ sa nṛparājāpi kāmadharmmātilālasaḥ /
mantriṣu sarva rājyāṅga niveśya svecchayā ramet

tataḥ ste mantriṇaḥ sarve nṛpaṃ taṃ pramadā vaśe /
pratiṣṭhāpya yathākāmaṃ bhuktvā caran yathecchayā

tathā bhṛtyā janāścāpi sarve 'pi kleśitāśayāḥ /
saddharmmāṇi pratikṣipya prācaran kāmabhāginaḥ

brāhmaṇāśca tathā sarve daśākuśala cāriṇaḥ /
svakuladharmmamaryādaṃ tyaktvā caran yathecchayā

vaiśyāścāpi tathā dharmmadravyasaṃgrahalālasāḥ /
svakulavṛttimutsṛjya bhuktvā caran yathepsitaṃ

mahājanāstathā sarvepyanyāyadravyasādhinaḥ /
svakuladharmamutsṛjya bhuktvaiva prācaran sukhaṃ

vaṇijo 'pi tathā sarve mithyārthasādhanodyatāḥ /
satyadharma pratikṣipya ceruḥ kleśābhimānitāḥ

śilpino 'pi tathā sarve kavalabhṛtilālasāḥ /
avidhijñāḥ pramādāndhāścakruḥ karmma yaṃthecchayā

tathā nārījanāścāpi kāmakleśāḥ kulāśayāḥ /
svakuladharmamṛtsṛjya prācaranta yathepsitaṃ

evaṃ sarve 'pi lokāśca daśākuśalasaṃratāḥ /
svakulācāramutsṛjya prācaranta yathecchayā

tīrthikāścāpi ye duṣṭāste dṛṣṭvaivaṃ jinālayaṃ /
ninditvā paribhāṣantaḥ prācaranta yathecchayā

tadātra vahavo duṣṭā caurā dhūrttāḥ pragalbhikāḥ /
sādhujanāḥ pratikṣipya ceru mattadvīpā iva

sādhavaḥ sajjanāścāpi nīcakarmānucāriṇaḥ /
saddharmmaviratotsāhāśceru bhuktvaiva nīcavat

tadaivaṃ pāpasaṃcārāt sarvatrāpyacarat kaliḥ /
saddharmmo durvalī bhūto nīcavadvilayaṃ yayau

tadātra pravarībhūte kalisaṃcāra varttate /
dṛṣṭvā lokādhipāḥ sarve bhavanruṣṭaparānmukhāḥ

tato 'tra vimukhībhūya sarvalokādhipā api /
dhignṛpamiti bā danto draṣṭumapi na cecchire

tadātra lokapālānāṃ sudṛṣṭiviratotsave /
ītayaḥ samupākramya prāvarttitumupācarat

tato devā api krūrā ye duṣṭā mārapākṣikāḥ /
sarve tatra rūpālokya mahotpātaṃ pracakrire

vahnirapi tathālokya duṣṭavat kopitāśayaḥ /
dhūmākulārciṣā dagdhā mahotpātaṃ vyadhādiha

dharmarājāpi ruṣṭābhūn nirdayāṃ nirujānapi /
nihantuṃ prāṇinaḥ sarvān mahāmārīmacārayat

naiṛtyā rākṣasendro 'pi prakopitātinirdayaḥ /
sarvatrāpi praviṣṭo 'tra mahotpātaṃ vyadhātsadā

varuṇo nāgarājāpi praduṣṭaḥ krūracakṣuṣā //
dṛṣṭvā vārivahān meghān sarvān vṛṣṭiṃ nyavārayet

maruto 'pi tathālokya praruṣṭā nirdayā sthitāḥ /
asādhyaṃ pracarantātra mahotpātaṃ pracakrire

tathā yakṣāśca ye duṣṭāḥ kinnarā guhyakā api /
gṛhe gṛhe praviśyāpi rogotpātaṃ pracakrire

tathā bhūtāḥ piśācāśca vetālāḥ kaṭapūṭināḥ /
ḍākiṇyaḥ pramathāścāpi śākinyaḥ sagaṇā api

rudrā api sagandharvā kumbhāṇḍā garuḍā api /
sarvatra pracaranto 'tra mahotpātaṃ pracakrire

mātṛkā api sarvāśca sagaṇā aprasāditāḥ /
suduṣṭavālokya sarvān stān drakṣituṃ na samāhire

grahāstārāgaṇāḥ sarve viruddhā aprasāditāḥ /
anusaṃdarśanaṃ vāpi kartu naivāvavāṃñchire

kuleśā api sarvāśca devatā aprasāditāḥ /
saṃtrāta samarthāstān paśyaṃtya eva tasthire

evamanyepi devāśca sarvatrāṇaparāṅmukhāḥ /
teṣāṃ saṃdarśanaṃ kartumapi naiva vāṃchire

teṣāṃ trātuṃ tadekāpi na śaśāka kathaṃcana /
evamatra mahotpātaṃ prāvarttata samantataḥ

evamatra mahotpātaṃ prarvarttate 'pi sarvataḥ /
sarvakleśā hatātmānaḥ pracakru vigrahaṃ mithaḥ

tadevaṃ kalisaṃraktān sarvān lokān vilokya saḥ /
nṛpatiḥ suciraṃ dhyātvā manasaivaṃ vyacintayat

hā kaṣṭaṃ pāpajaṃ dhoraṃ jāyate 'trādhunā mama /
tatpāpaśamanāyāyaṃ ko dadhānmahitāśayaḥ

kathamiha mahadduḥkhaṃ śamīkarttuṃ vidhāsyate /
paśyannevamupekṣyaiva rameyaṃ sāmprataṃ ca kiṃ

yo hi rājā prajāduḥkhamupekṣya ramate sukhaṃ /
sa kiṃ rājā prabhurbhattāṃ duṣṭāhivadvigarhyate

yatra rājā prajāduḥkhamupekṣya na vicārayet /
svayameva sukhaṃ bhuktvāramaṃścareyathecchayā

tatra sarvaprajā lokāḥ kleśavyākulamānasāḥ /
satyadharmakulācāraṃ hitvā careyurauddhaṭāḥ

tataste duritāraktā daśakuśalacāriṇaḥ /
mahāpāpe 'pi nirlajjāḥ saṃcareran yathecchayā

etat sarva mahatpātaṃ rbhujīyānnṛpatirdhruvaṃ /
iti satyaṃ samākhyātaṃ nītivijñairmaharṣibhiḥ

ityetatpāpavaipākyaṃ bhoktavyaṃ hi mayā bhava /
tadatra kiṃ kariṣyāmi yadupāyaṃ na manyate

dhig janma me 'tra saṃsāre yasya rājye sadā kaliḥ /
durbhikṣādi mahātpātaṃ pravarttate divāniśaṃ

dhanyāste puruṣā ye hi niḥkleśā vimalāśayā /
vimukta bhava saṃcārā bhikṣavo brahmacāriṇaḥ

kiṃ me 'tra janma saṃsāre sukulamapi prabhornṛṇāṃ /
yadahaṃ paśuvad bhuktvā kāmameva rame gṛhe

tadetatapāpalipto 'haṃ kleśavyākulamānasaḥ /
narakeṣu bhraman duḥkhaṃ bhuṃjīyāṃ vividhaṃ sadā

tadā ko me suhṛt mitraṃ saṃrakṣitumupācarat /
dharmameva tadā trāṇaṃ sarvaduḥkhāpahaṃ bhave

dharmāṇāṃ pravaraṃ bauddhaṃ dharmaṃ sarvabhayāpahaṃ /
sarvārthasādhanaṃ siddhamityākhyātaṃ jagaddhitaṃ

ityahaṃ sāmprataṃ gatvā gośṛṅge parvate sthitaṃ /
śāntaśriyaṃ mahācāryaṃ prārthayeyaṃ samādarāt

sa eva hi mahācārya etadutpātaśāntaye /
vidhānaṃ samupādiśya kuryānme 'tra hitaṃ sadā

iti niścitya bhūpālaḥ purohitaṃ samantriṇaḥ /
mahājanāna sapaurāṃśca samāmantrayaivamādiśat

bho bhavanto yadatraivaṃ mahotpātaṃ pravarttate /
tacchāntikaraṇaṃ dharmaṃ karttumicchāmi sāṃprataṃ

tadācārya mahābhijñaṃ śāntiśriyaṃ samādarāt /
prārthayitvā tadā deśād dharttumicchāmi sadṛśaṃ

iti sarve vayaṃ tatra gośṛṅge 'gre samādarāt /
śāntaśriyaṃ mahācārya saṃprārthituṃ vajrāvahai

ityādiṣṭaṃ narendraṇa śrutvā purohitādayaḥ /
sarve tatheti vijñapya prābhyanandan prabodhitāḥ

tataḥ sa nṛpatī rājā samantrijanapaurikāḥ /
purohitaṃ purodhāya gośṛṅge 'gre mudācarat

tatra dṛṣṭvā tamācārya nṛpatiḥ saṃpramoditaḥ /
sametya sāñjalirnatvā pādābje samupāśrayat

tathā sarve 'pi lokāśca samīkṣyenaṃ prasāditāḥ /
sametya pādayornatvā samupatasthire mudā

tān sarvān samupāsīnān samīkṣya sa mahāmatiḥ /
śāntaśrīstaṃ mahīpālaṃ sampaśyannevamādiśat

rājan sadāstu vo bhadraṃ sarvatrāpi nirantaraṃ /
kimarthamiha prāyāsi tat me 'gre vaktuṃmarhasi

iti śāntaśriyā prokte nṛpatiḥ sa kṛtāñjaliḥ /
praṇatvā taṃ mahācārya paśyannevaṃ nyavedayet

bho śrīśāstayadarthe 'haṃ bhavaccharaṇamāvraje /
tadartha prārthayāmyatra me samupādeṣṭumarhati

yat me 'tra pāpato rājye mahotpātaṃ pravarttate /
tacchāntikaraṇopāyaṃ samupādeṣṭumarhati

iti saṃprārthite rājñā śāntaśrī mantravit sudhīḥ /
nṛpate taṃ mahāsattvaṃ samālokyaivamādiśat

nṛpate pāpato 'traivaṃ mahotpātaṃ pravarttate /
tatpāpaśamanopāyaṃ vakṣāmi te śṛṇuṣva tat

yatvamatra nṛpā rājā sarvadharmānupālakaḥ /
nītidharmmānusāreṇa saṃpālayasi na prajāḥ

mantriṇo 'pi tathā sarvanītidharmaparāṅmukhāḥ /
bhuktvā kāmasukhānyeva pracaranti yathecchayā

tathā bhṛtyā janāścāpi paurāścāpi mahājanāḥ /
svakuladharmamutsṛjya pracaranti yathecchayā

evaṃ sarve 'pi lokāśca daśākuśalacāriṇaḥ /
saddharmāṇi pratikṣipya pracaranti pramādataḥ

tadaitat pāpavaipākyaṃ bhoktavyaṃmeva hi bhava /
yenaiva yatkṛtaṃ karmma bhoktavyaṃ tena tatphalaṃ

evaṃ matvā nṛpaḥ svāmī svayaṃ nītyā vicārayan /
bodhayitvā prayatnena lokān saṃpālayat sadā

yadyatra nṛpatiḥ samyaga vicārya pramādataḥ //
svayaṃ kāmasukhānyeva bhuktvā caradyathecchayā

tathā sarve 'pi lokāśca nṛpacaryānucāriṇaḥ /
bhuktvā kāmasukhānyeva pracareyuryathecchayā

tadā tatra mahotpātaṃ pravarttat pāpato dhruvaṃ /
pravarttite mahotpāta lokā syuḥ pāpaduḥkhitāḥ

tatra tān nṛpatiḥ paśyannupekṣyaṃ nirdayaścarat /
lokasaṃrakṣaṇe asaktaḥ sa sarvapāpabhāg bhavet

sarvāṇyapi hi pāpāni sarvalokaiḥ kṛtānyapi /
patitvā nṛpateragre pradadyustatphalāni hi

iti satyaṃ samākhyātaṃ sarvairapi munīśvaraiḥ /
natvā rājā svayaṃ nītyā vicārayan samācaret

iti tena samādiṣṭaṃ śāntaśriyā sumantriṇā /
śrutvā sa nṛpatīrbhītyā saṃtāpatāpitāśayaḥ

śāntaśriyaṃ tamācārya samīkṣya śaraṇaṃ gataḥ /
natvā pādāmbuje bhūyaḥ prārthayadevamādarāt

śāstaḥ sadā cariṣyāmi bhavadājñāṃ śirāvahan /
tat me yaducitaṃ dharmma tat samādeṣṭumarhati

iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvācāryaḥ sa satmatiḥ /
nṛpatiṃ taṃ mahāsattvaṃ sampaśyannevamādiśat

rājañchṛṇu samādhāya vakṣyāmi śubhakāraṇaṃ /
yadyasti te kṛpā loka tat kuru yanmayoditaṃ

tadyathaiteṣu tīrtheṣu snātvā nityaṃ yathāvidhi /
śuciśīlasamācāraḥ samāhitaḥ trimaṇḍalaḥ

sambodhiṃ praṇidhānena sarvasattvahitārthabhṛt /
triratnabhajanaṃ kṛtvā carasva poṣadhaṃ vrataṃ

tata imaṃ jagannāthaṃ dharmadhātuṃ jinālayaṃ /
yathāvidhi samārādhya saṃbhajasva sadādarāt

tathā sarvā imā pañca devatāśca yathāvidhi /
samārādhya samabhyarcya saṃbhajasva sadādarāt

imaṃ mañjuśrīyaṃścāpi caityamārādhya sarvadā /
yathāvidhi samabhyarcya saṃbhajasva mahotsavaiḥ

tathāṣṭau vītarāgāṃśca samārādhya yathāvidhi /
samabhyarcya mahotsāhaiḥ saṃbhajasva sadādarāt

tathā māheśvarīṃ devī khagānanāṃ samādarāṃ /
samārādhya samabhyarcya saṃbhajasva yathāvidhiṃ

ete sarve 'pi devā hi sarvalokādhipeśvarāḥ /
sarvasattvahitārthena prādurbhūtāḥ svayaṃ khalu

tadatraiteṣu deveṣu sarveṣu śraddhayā sadā /
vidhinā bhajanaṃ kṛtvā saṃcarasva jagaddhite

lokāṃścāpi tathā sarvān bodhayitvā prayatnataḥ /
sarveṣveteṣu tīrtheṣu snānadānādikaṃ sadā

kārayitvā mahatpuṇyaṃ jagadbhadrasukhārthadaṃ /
saṃbuddhaguṇasatsaukhyaṃ cāraya poṣadhaṃ vrataṃ

eteṣāṃ ca triratnādidevānāṃ bhajanaṃ sadā /
kārayitvā mahotsāhairbodhimārge pracāraya

tadaitatpuṇyabhāvena sarvatrāpi caracchubhaṃ /
tadā sarvamahotpātaṃ sarvatra vilayaṃ vrajet

tadā brahmamarendrādyāḥ sarve lokādhipā api /
sudṛśātra samālokya pālayeyuḥ sadā mudā

tadā saṃpālite 'smiṃna taiḥ savairlokādhipaiḥ punaḥ /
subhikṣaṃ śrīśubhotsāhaṃ pravarttayeddhi sarvadā

tadā sarbe 'pi lokāśca nīrogāḥ śrīguṇāśrayāḥ /
viramya pāpamārgebhyaḥ saṃcareran sadā śubhe

evaṃ dhṛtvā sadā rājan mahāpuṇya prabhāvataḥ /
ante bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadamāpnuyuḥ

evaṃ mahattaraṃ puṇyaṃ triratnabhajanād bhavaṃ /
vijñāyādau triratnānāṃ bhajasva śraddhayā smaran

tataḥ sarveṣu tīrtheṣu snātvā śuddhendriyāśayaḥ /
triratnaṃ śaraṇaṃ gatvā bhajasva poṣadhaṃ vrataṃ

tataḥ sarvānimān devān dharmmadhātumukhān sadā /
yathāvidhi samārādhya saṃbhajasva samarcayan

lokānapi tathā sarvān bodhayitvā prayatnataḥ /
sarveṣveteṣu tīrtheṣu snāpayitvā yathāvidhiṃ

triratnaśaraṇe sthāpya saṃbodhijñānasādhanaṃ /
bhadśrīsatguṇādhāraṃ cāraya poṣadhaṃ vrataṃ

eteṣāmapi devānāṃ kārayitvā sadārcanaṃ /
bodhimārge pratiṣṭhāpya cāraya pālayañchubhe

evaṃ kṛtvā mahatpuṇyaṃ prāpya śrīsadguṇāśrayaḥ /
bodhisattva mahāsattva mahābhijñā bhaveddhruvaṃ

tataḥ saṃbodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramaṃ /
arhan bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadamāpnuyāḥ

iti śāntaśriyā śāstā samādiṣṭaṃ niśamya saḥ /
nṛpastatheti vijñapya kartumevaṃ samaicchata

tataḥ sa nṛpatiḥ sarvān mantriṇassacivāñjanān /
paurān mahājanāścāpi samāmantrayaivamādiśat

bho mantriṇo janāḥ sarve 'mātyāḥ paurā mahājanāḥ /
ācāryena yathādiṣṭaṃ tathā caritumarhatha

ahamapi tathā dhṛtvā sarvadā bhadrakāraṇaṃ /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā vrataṃ caritumutsahe

ityādiṣṭaṃ narendreṇa śrutvā te mantriṇo janāḥ /
paurā mahājanāḥ sarva tatheti pratiśuśruvuḥ

tataḥ sa nṛpatiḥ sarveḥ sapurohitamantribhiḥ /
amātyaiḥsacivaiḥ paurairmahājanaiḥ samanvitaḥ

sarveṣveteṣu tīrtheṣu snātvā yathāvidhi kramāt /
śuddhaśīlaḥ samādhāya prācarat poṣadhaṃ vrataṃ

tatassa vimalātmāna triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
dharmadhātuṃ samārādhya samabhyarcyabhijanmudā

tathā vāyupure vāyudevatāṃśca yathāvidhi /
agnipure 'gnidevaṃ ca nāgapure phaṇeśvarān

vasupure vasundhārāṃ saddharmmaśrīguṇapradāṃ /
śāntapure maheśānaṃ sambaraṃ sagaṇaṃ kramāt

yathāvidhi samabhyarcya śraddhayā samupāśritaḥ /
tathā mañjuśrī yaścaityaṃ samabhyarcyābhajan sadā

tathāṣṭau vītarāgāṃśca śrīdevīṃśca khagānanāṃ /
yathāvidhi samārādhya samabhyarcyābhajat sadā

tathā sarve 'pi lokāste nṛpavṛttānucāriṇaḥ /
snātvā sarveṣu tīrtheṣu śuddhaśīlā samādarāt

triratnaśaraṇaṃ kṛtvā carantaḥ poṣadhaṃ vrataṃ /
dharmmadhātumukhān sarvān devāṃścābhyarcya prābhajan

tadaitatpuṇyabhāvena sarvatra śubhamācarat /
tataḥ sarva mahotpātaṃ krameṇa praśamaṃ yayau

tadā sarve 'pi te lokā nīrogāḥ puṣṭitendriyāḥ /
mahānandaṃ sukhaṃ prāpya babhūvu dharmmalālasāḥ

tad dṛṣṭvā na nṛpo rājā pratyakṣaṃ dharmasatphalaṃ /
aho saddharmamāhātmyamityuktvā nanditācarat

tadā suvṛṣṭirevātra na babhūva kathaṃcana /
tad dṛṣṭvā na nṛpaścāsīd durbhikṣaśaṃkitāśayaḥ

tataḥ sa karuṇāviṣṭahṛdayaḥ sa nṛpaḥ punaḥ /
śāntaśriyaṃ tamācārya natvaiva prāha sāñjaliḥ

ācārya kṛpayā te 'tra carate śubhatādhunā /
sarvadāpi mahotpātaṃ saṃśāmyata samantataḥ

suvṛṣṭireva nādyāpi pravarttate kathaṃcana /
suvṛṣṭikaraṇopāyaṃ tat samādeṣṭumarhati

iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvācāryaḥ sa satmatiḥ /
nṛpatiṃ taṃ mahāsattvaṃ saṃpaśyannevamabravīt

sādhu rājañchṛṇuṣvātra sadā subhikṣakāraṇaṃ /
suvṛṣṭikaraṇopāyamupadekṣyāmi sāṃprataṃ

likhitvā maṇḍalaṃ nāgarājānāṃ yadyathāvidhi /
tatra nāgādhipān sarvānāvāhyārādhayevahi

tadatra tvaṃ mahāvīrā bhavasvāttaraḥ sādhakaḥ /
yathā māyopadiṣṭāni tathā sarvāṇi sādhaya

ityācārya samādiṣṭaṃ śrutvā sa nṛpatirmudā /
tatheti prativijñapya tathā bhavitumaicchata

tataḥ sa vajradhṛg vārā nāgapuraṃ yathāvidhi /
likhitvā maṇḍalaṃ ramyaṃ pratiṣṭhāpya samārccayat

tatra nāgādhipān sarvānācāryaḥ sa yathākramaṃ /
samārādhya samāvāhya pūjayituṃ samālabhat

tatra nāgādhipāḥ sarve samāgatya yathākramaṃ /
svasvāsanaṃ samāśritya saṃtasthire prasāditāḥ

karkoṭako 'hirāḍeka eva na lajjayāgataḥ /
tatsamīkṣya sa śāntaśrīrmahācāryā maharddhimān

nṛpatiṃ taṃ mahāvīraṃ mahāsattvaṃ maharddhikaṃ /
mahābhijñaṃ samālokya samāmantrayaivamādiśat

rājan nāgādhipāḥ sarve samāgatā ihādhunā /
eka karkkoṭako nāgarāja eveha nāgataḥ

virūpo 'haṃ kathaṃ nāgarāja mahāsabhāsane /
gatvā tiṣṭheyamityevaṃ dhyātvā nāyāti lajjayā

atastaṃ sahasā rājan gatvā tatra mahāhrade /
karkkoṭakaṃ tamāmantraya saṃprārthyeha samānaya

yadi saṃprārthyamānāpi nāgachediha so 'hirāṭ /
tadā balena dhṛtvāpi sarvathā taṃ samānaya

ityācārya samādiṣṭaṃ śṛtvā sa nṛpatiḥ sudhīḥ /
śāntaśriyaṃ tamācārya paśyannevaṃ nyavedayat

ācārya kathamako 'haṃ tatrāgāḍhamahāhrade /
gatvā balena nāgendraṃ dhṛtvā netuṃ praśaknuyāṃ

iti nivedya taṃ rājñā śrutvācāryaḥ sa mantravit /
nṛpatiṃ taṃ mahāvīraṃ sampaśyannevamabravīt

haridaśvaṃ samāruhya puṣpamatmantraśodhitaṃ /
dhṛtvā braja praśaknoṣi mama mantrānubhāvataḥ

durvākuṇḍamidaṃ puṣpaṃ tatrādau kṣipa māṃ smaran /
bhraman yatra caren puṣpaṃ tat yathānusaran baja

ityupadeśya duvīkaṃ kuṇḍaṃ mantrābhiśodhitaṃ /
puṣpaṃ datvā narendrāya punarevamupādiśat

gatvaivaṃ nṛpate tatra nāgapure sametya taṃ /
karkoṭakaṃ samāmantraya madgiraivaṃ nivedaya

bho karkkoṭaka nāgendra yadarthedamihāvraja /
tadbhavānapi jānīyāt tathāpi vakṣyate mayā

gośṛṅge mahācāryaḥ śāntaśrī rvajrabhṛt kṛtī /
durbhikṣaśamanaṃ karttuṃ suvṛṣṭicāraṇe sadā

tatra nāgapure sarvān nāgādhipān yathāvidhi /
samārādhya samāvāhya pūjayituṃ samārabhat

sarve nāgādhipāstatra varuṇādyāḥ samāgatāḥ /
tvameva nāgataḥ kasmāt sahasā gantumarhati

evaṃ saṃprārthyamāno 'pi nāgachet so 'hirāḍ yadi /
valenāpi samākṛṣya sahasā nīyatāṃ tvayā

iti śāntaśriyā śāstā samādiśya samādarāt /
preṣito 'haṃ tadarthetra tat samagantumarhati

ityādiśya sa ācāryaḥ puṣpaṃ mantrābhiśodhitaṃ /
datvā taṃ nṛpatiṃ vīraṃ preṣayat tatra satvaraṃ

ityācārya samādiṣṭaṃ niśamya sa mahāmatiḥ /
durvāmuṇḍaṃ samādāya tathetyuktvā tato 'carat

tataḥ sa nṛpatirvīraḥ śāstu rājñāṃ śirāvahan /
haridaśvaṃ samāruhya saṃcaranstad hadaṃ yayau

tatra tīraṃ samāsādya paśyaṃ nṛpaḥ sa taṃ hadaṃ /
natvācāryamanusmṛtvā durvvākuṇḍaṃ jale 'kṣipat

tanprakṣiptaṃ jale 'gāḍhe bhraman nāgapure 'carat /
rājāpyaśvaṃ samāruhya tatpuṣpānusaran yayau

evaṃ nāgapure gatvā nṛpatiḥ sa vilokayan /
karkoṭaka mahīndraṃ taṃ sahasā samupācarat

tatra sametya sa vīrastaṃ karkoṭakamahīśvaraṃ /
yathācāryāya saṃdipṭaṃ tathā sarvaṃ nyavedayat

tat sanniveditaṃ sarva śrutvā nāgādhipāpi saḥ /
kiñcidapyuttaraṃ naiva dadau tasmai mahībhuje

tataḥ sa nṛpatiścaivaṃ nivedya taṃ mahīśvaraṃ /
saṃpaśyan samupāmantraya prārthayadamādarāt

nāgendro 'tra prasīda tvaṃ śāsturājñāṃ śirovahaṃ /
tvadāmantra na evāhaṃ prāgatastat samāvraja

iti saṃprārthyamāno 'pi rājā sa bhujagādhipaḥ /
kiñcitprāpyuttaraṃ naiva dadau tasmai mahībhuje

tato 'sau nṛpativīraḥ śāstrādiṣṭaṃ yathā tathā /
sarva nivedya tasyāgre punarevamabhāṣata

nāgendra nāparādhaṃ me yattvayā na śrutaṃ vacaḥ /
tanme śāstrā yathādiṣṭaṃ tathā nūnaṃ careya hi

ityuktepi narendreṇa karkoṭako hi yo 'pi saḥ /
kiñcidapyuttaraṃ naiva dadau rājñe mahībhṛte

tataḥ sa nṛpativīraḥ śāsturājñāṃ śirovahan /
dhṛtvā tamahimākṛṣya gurutmāniva prācarat

tato hayāt samānītāḥ guṇakāmadevena saḥ /
ānīte tena mārgeṇa vaśikācala ucyate

evaṃ dhṛtvā samākṛṣya sa vīrastaṃ mahīśvaraṃ /
sahasā nāgapure nītvā śāsturagre samācarat

ācārya bhavadādeśāt tathā karkkoṭako 'hirāṭ /
dhṛtvākṛṣya mayānītastaṃ samīkṣya prasīdatu

iti niveditaṃ rājñā śrutvācāryaḥ samāditaḥ /
nṛpatiṃ taṃ mahāvīraṃ sampaśyannevamādiśat

sādhu rājan mahāvīra yadānītastvayāhirāt /
tadenamāsane nītvā saṃsthāpaya yathākramaṃ

ityācārya samādiṣṭaṃ śrutvā sa nṛpatistathā /
nāgarājaṃ tamāmantraya svāsane saṃnyaveśayat

taṃ dṛṣṭvā svāsanāsīnāṃmācāryaḥ sa yathāvidhiṃ /
nāgendrān stān samāvāhya samārādhya samārcayat

tataḥ sa vrajadhṛkājña ācāryaḥ sa mahīpatiḥ /
sarvān nāgādhipān stutvā prārthayuccaivamādarāt

bho bhavanto mahānāgarājāḥ sarve mayāgrataḥ /
samārādhya samāvāhya yathāvidhi samarcitāḥ

tanme sadā prasīdantu dātumarhanti vāñchitaṃ /
sarvaloka hitārtheva ārādhyayāmi nānyathā

yadatra pāpasaṃcārād durbhikṣaṃ varttate 'dhunā /
tena sarve 'pi duḥkhārttā lokaścaranti pātakaṃ

taddurbhikṣābhiśāntyartha subhikṣakāraṇaṃ sadā /
suvṛṣṭicaraṇopāyaṃ karomīdaṃ jagaddhite

te bhavanto 'tra sarve 'pi sarvasattvābhirakṣaṇe /
cārayituṃ samarhanti suvṛṣṭimatra sarvadā

iti saṃprārthitaṃ tena śāntaśriyā niśamyata /
sarve nāgādhipāstasya tatheti pratiśuśruvuḥ

taistatheti pratijñātaṃ nāgarājairniśamya saḥ /
śāntaśrī nāgarājān stān prārthayadevamādarāt

bhavanto me prasīdantu yadahaṃ prārthaye punaḥ /
sarvasattvahite dātuṃ tadapyarhanti vāñchitaṃ

iti saṃprārthite tena śāntaśriyā niśamyate /
sarvvanāgādhipā tasmai tatheti pratiśuśruvuḥ

sarve nāgādhipaistaiḥ sampratijñātaṃ niśmya saḥ /
ācāryastānahīndrāṃśca prārthayedevamādarāt

bhavantaḥ śrūyatāṃ vākyaṃ yat mayā prārthyate punaḥ /
tadbhavadbhiḥ pratijñātaṃ saṃdhātavyaṃ tathā sadā

yadātra pāpasaṃcārād durvaṣṭiśca bhaved dhruvaṃ /
tadā suvṛṣṭisaṃsiddhirsādhanaṃ tat pranīyatāṃ

tadyathā bhavatāṃ paṭṭe likhitvā maṇḍalaṃ śubhaṃ /
yathāvidhi pratiṣṭhāpya saṃsthāpituṃ samutsahe

durvṛṣṭiḥ syādyadāpyatra tadevaṃ paṭṭamaṇḍalaṃ /
prasārya vidhinārādhya samāvāhya samarcayat

evaṃ prasārya paṭṭesmin saṃpūjite yathāvidhi /
suvṛṣṭiratra yuṣmābhiḥ saṃbharttavyā jagaddhite

iti saṃprārthite tena śāntaśriyā niśamyate /
sarvanāgādhipāstasmai tatheti pratiśuśruvuḥ

tataḥ sa mantravit prājñaḥ sarvanāgādhipājñayā /
likhitvā maṇḍalaṃ paṭṭe pratiṣṭhāpya yathāvidhi

paścāt kāle 'tra durvṛṣṭivṛtte suvṛṣṭisādhane /
nāgapure 'tra saṃsthāpya nirdagdha saṃpragopitaṃ

tato vajrī sa ācāryaḥ sarvān stān bhujagādhipān /
saṃprārthya vinayaṃ kṛtvā visasarjja vinodayan

tataḥ sarve 'pi te nāgarājāḥ svasvālayaṃ gatāḥ /
meghamālāṃ samutthāpya sarvatra samavarṣayan

tadā suvṛṣṭisaṃcārād durbhikṣaṃ vilayaṃ yayau /
subhikṣamaṃgalotsāhaṃ prāvarttata samantataḥ

tadā sarve 'pi lokāste mahānandapramoditaḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā prācaranta sadā śubhe

tataḥ sa nṛpati rājā dṛṣṭasatyaḥ prasāditaḥ /
śāntiśriyaṃ tamācāryaṃ samabhyarcya yathāvidhi

natvāṣṭāṅgaiḥ prasannātmā kṛtvā pradakṣiṇāni ca /
kṛtāñjalipuṭaḥ paśyan prārthayaccaivamādarāt

bho bhagavan mahācārya bhavaddharmmānubhāvataḥ /
sarvotpātaṃ śamībhūta suvṛṣṭiḥ saṃpravarttate

tadatra sarvadā nūnaṃ nirutpātaṃ samantataḥ /
dharmaśrīmaṃgalotsāhaṃ bhavadeva nirantaraṃ

evaṃ sadā kṛpā dṛṣṭayā saṃpaśyan viṣaye mama /
nirutpātaṃ śubhotsāhaṃ kartumarhati sarvathā

sāmprataṃ saphalaṃ janma saṃsārajīvitaṃ ca me /
yallokāśca sukhībhūtāḥ saṃcaranta sadā śubhe

tadahaṃ sāmprataṃ śāstarbhavadājñāṃ śirāvahan /
svarājyāśramamāśritya careyaṃ pālayañjagat

tanmenugrahamādhāya kṛpayā saṃprasāditaḥ /
saṃbodhisādhane cittaṃ sa sthitiṃ karttumarhati

iti vijñapya bhūpālasta sya śāstuḥ padāmbuje /
natvānujñāṃ samāsādya mahotsāhaiḥ puraṃ yayau

tatra sa nṛpa āśritya samantri sacivo mudā /
bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā tasthau kurvan sadā śubhaṃ