Svayaṃbhupurāṇa · Chapter 4

iti śrī svayambhūtpattisamuddeśa mahāhrada śoṣaṇa dharmmadhātu padmagirisaṃprasthāpano nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ /
caturtha adhyāyaḥ śrīsvayambhūcaityasamutpattikathā vītarāgatīrtharāṣṭrapravartano nāma
athāsautha mahāsattva maitreya sugatātmajaḥ /
bhagavantantamānaṃmya prāhaivaṃ sāñjalimudrā

kadātra bhagavān grāma nagarapaṅaktādayaḥ /
pravarttitā mahārāṣṭrāḥ tatsamādeṣṭumarhati

iti saṃprārthite tena maitreyena niśasya sa /
bhagavāntaṃ mahābhijñaṃ samālokyaivamādiśat

sādhu śṛṇu mahāsattva maitreya tvaṃ samāhitaḥ /
tatkālaṃ saṃpravakṣyāmi yadātra vasatirabhūt

yadāyuṣnṛṇāṃ varṣacatvāriśatsahasrake /
dharmmarājo jagannāthaḥ krakuchando munīśvaraḥ

sarva vidyādhipaḥ śāstā traidhātuka vināyakaḥ /
sarvajño 'ha mābhijñestathāgato jino 'bhavat

ma saṃbuddhā jagallokahitārthena sasāṃdhikaḥ /
kṣemāvatyā mahāpuryyādupārāme manorame

vihāre saugatāvāse saddharmmasamupādiśat /
ādimadhyāntakalyāṇaṃ vijahāra prabhāsayan

tadā saṃbodhisattvo 'haṃ jyotipālābhidhaḥ sudhīḥ /
śāstārantaṃ krakucchandaṃ samārādhya sadābhajaṃ

tadā sa bhagavāñchāstā krakucchando jagaddhite /
janapadeṣu saddharmmaṃ samupādeṣṭumaicchataḥ

tataḥ sa bhagavān śāstā sarvasaṃghaiḥ samanvitaḥ /
sarvatra bhadratāṃ kṛtvā saṃbhāṣayansamācarat

evaṃ sa sañcarañchāstā sarvatra dharmmamādiśat /
krameṇehasamātaḥ sandadarśa samantataḥ

dṛṣṭvemaṃ dharmmadhātuṃ saṃprajvalita jinālayaṃ /
sasaṃgha samupāśritya prābhajadvidhinā mudā

tataḥ sa prasthitotraiva śaṃkhabhidhe śilāccayaṃ /
mahachuddhaśilāyāṃ ca vijahāra sa sāṃdhikaḥ

tatra taṃtri jagannāthaṃ krakuchando munīśvaraṃ /
sabhāmadhyāsanāsīnaṃ bhikṣusaṃghaiḥ puraskṛtaṃ

samālokya mahāsattvā jinātmajāḥ /
tatsaddharmmāmṛtaṃ pātuṃ saṃharṣitāḥ samāgatāḥ

bhikṣuṇyāpi śuśīlādyā ścailakāścāpyupāsakāḥ /
cailakā vratinaścāpi sarve upāsikā api

bodhisattvā mahāsattvā saddharmma guṇalālasāḥ /
tatsaddharmmāmṛtaṃ pātuṃ sarve te samupāgatāḥ

bhagavantantaṃ samabhyarcya kṛtvā pradakṣiṇānyapi /
natvā sāṃjalayastatra paśyantaḥ samupāśrayan

tathā brahmādayaścāpi maharṣayastapasvinaḥ /
yatayo yoginaścāpi munayo brahmacāriṇaḥ

evaṃ śakrādayo davāḥ sarve lokādhipā api /
grahāstārāgaṇāḥ siddhāsādhyā vidyādharā api

gandharvā kinnarā yakṣā guhyakā rākṣasā api /
dānavā garuḍā nāgāstathānyeha samāgatāḥ

bhagavantaṃ sasaṃghantaṃ samabhyarcya pramoditāḥ /
natvā dharmmāmṛtaṃ pātumupatasthuḥ samāhitāḥ

evaṃ ca brāhmaṇā vijñā rājānaḥ kṣatriyā api /
vaiśyāśca mantriṇo 'mātyāḥ sainyā bhṛtyā janānyapi

gṛhasthe dhaninaḥ śreṣṭhāḥ sādhavaśca mahājanāḥ /
śilpino vanijaścāpi sārthavāhaśca paurikāḥ

prajā jānapadāśrāmyāḥ kārpaṭikāśca śailikāḥ /
evaṃmanye 'pi lokāścasarvadigbhyaḥ samāgatāḥ

bhagavantantamālokya praṇatvā samupāgatāḥ /
yathākramaṃ samabhyarcya kṛtvā pradakṣiṇānyapi

kṛtvāṣṭāṃga praṇāmañca kṛtāṃjali puṭo mudā /
tatsaddharmmāmṛtaṃ pātuṃ tatsabhāyāṃ samantataḥ

parivṛtya puraskṛtya samāśritya samāhitāḥ /
gurukṛtya munīndrantaṃ samudvīkṣya niṣedire

tataḥ sa bhagavāndṛṣṭvā sarvāstānsamupasthitān /
āryasatyaṃ samālakṣya saddharmmaṃ samupādiśat

tatsaddharmmāmṛtaṃ pītvā sarve 'pi te pravodhitāḥ /
bodhicaryā vrataṃ dhartuṃ samecchanta prasāditāḥ

tadāśayaṃ parijñāya bhagavān sa munīśvaraḥ /
bodhisattvātma mārmetyaḥ sampaśyannevamādiśat
kulaputra mudāyepi śraddhayā saugatevṛṣe /
pravrajituṃ samīcchanti tatra pravrajitādritāḥ

atra ye hyupachando 'ha sarva dharmmārthasiddhide /
pravrajyā śāsane bauddhe caranti bodhisaṃvaraṃ

te sarve pātakā muktāḥ pariśuddha trimaṇḍalāḥ /
niḥkleśā vimalātmāno bodhisattvā jitendriyāḥ

jitvā māragaṇānduṣṭān hantā brahmacāriṇaḥ /
trividhāmbodhimāsādya sambuddhapadamāpnuyuḥ

iti matvātra saṃsāre ye vāṃchanti sunirvṛtiṃ /
tatra pravrajyā sānbauddhaṃ carantu śraddhayā vrataṃ

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya te pravodhitāḥ /
sabhāsīnā mahāsattvāḥ pravrajintu samīchire

tato guṇadhvajādīnāṃ brāhmaṇānāṃ catuḥśataṃ /
tathā bhayaṃ dadānāma kṣatriyāṇāṃśatatrayaṃ

tathāneka mahāsattvā vaiśyāśūdrāśca sajjanāḥ /
sarve 'pi suprasannāste pravrajituṃ samīcchire

tataste sarva utthāya sāñjalayaḥ purāgatāḥ /
bhagavantaṃ tamānamya prārthayannevamādarāt

bhagavannātha sarvajña dhṛtvājñā bhavatāṃ vayaṃ /
pravrajyaśāsana bauddhecartumichāmahe vrataṃ

bhagavansta bhavānasmān sarvān paśyan kṛpā dṛśā /
samanvāgatya saddharmma niyojayitumarhati

iti taiḥ prārthite sarvairbhagavānsa munīśvaraḥ /
sarvānstān sanmatin paśyan samāmanbhyaivamādiśat

yadyatra saugate dharmma pravrajituṃ samīcchatha /
etat pravrajya sarvatra caradhvaṃ saugataṃ vrataṃ

ityādiśya sa saṃbuddhaḥ pāṇinā tacchiraḥspṛśan /
tānsarvānsaugate dharme samanvāharadādarāt

tato 'vatārya te keśān rakta cīvara prāvṛtāḥ /
khikhirī pātramādhāya sarve 'pi bhikṣuvo bhavan

tataḥ sa bhagavāntebhyoḥ yatibhyo saṃmyak saṃbodhipākṣikān /
saddharmmānsamupādiśya pradadau bodhisamvaraṃ

tataste vimalātmāno niḥkleśā vimalendriyāḥ /
satkāraṃ lābha niḥkāṃkṣā vītasaṃgā niraṃjanāḥ

svaparātma samācārāḥ saṃsāragatiniḥspṛhāḥ /
māracaryā nirāsaktāḥ samaloṣṭa suvarṇṇikāḥ

kleśā nirmalātmāno pariśuddha trimaṇḍalāḥ /
arhanta bhadrakā cārā babhubu brahmacāriṇaḥ

tatassarve 'pi te bauddhā yatayo bodhicāriṇaḥ /
sarvasattva hitaṃ kṛtvā saṃpracāransadāśubhe

tataste ti viśuddhātmāḥ pañcābhijñā maharddhikāḥ /
vandyāḥ pūjyāḥ sadevānāṃ lokānāṃ guravo bhavan

tasmiṃśca samaye tatra gireḥ śaṃkhasya mūrddhani /
vajrasattva karāṅguṣṭhānniścacārāmbu nirmmalaṃ

tademānvadbhuti spandaṃ puṇyatīrthamahatsarit /
yadabhūt sarvalokānāṃ catuvargaphalapradā

bhūyo 'pi sādadī tasyaḥ krakuchanda spatāyinaḥ /
saddharmma deśanā vākyāvabhūvā ti pavitratā

tenāsau sarvatīrthāgrā vāgmatītiprasiddhitā /
bhadraśrī guṇa saṃbhartrī sarvapāpa viśodhanī

ye tatra vidhinā snātvā pitṛ devāditarpaṇaṃ /
kṛtvā dānādikaṃ datvā vrataṃ cāpi prakurvate

te saṃghavimalātmāno bhadraśrīsadguṇānvitāḥ /
yathākāmaṃ sukhaṃ bhutvā saṃprayānti jinālayaṃ

iti matvā sadā tatra snātvā pitrāditarppaṇaṃ /
dānādi saṃvaraṃ kṛtvā sacarantāṃ jagaddhite

tasyā darśanamātreṇa pītāmvu vimātrake /
sparśanādapi naśyante sarvāṇi pātakānyapi

prakṣālyāpi ca tatrāsyaṃ gaṃgā snāna phalaṃ labheta /
śilasiṃ ca mātreṇa śuddhānte indriyāni ṣaṭ

evaṃ mahattaraṃ puṇyaṃ vāgmatī bhajanodbhavaṃ /
sarve tīrthottamākhyātaṃ te nāsau vāgmatī jinaiḥ

iti matvātra saṃsāre icchanti ye sadāśubhaṃ /
vāgmatī śrī sukhādhārāṃ bhajantu sarvadāpi te

bhūyopyanyā sarijjātā tasyaiva karasaṃbhavā /
sāpi pavitritā bhūtā krakuchandasya vākyataḥ

tatra pravrajitānāṃ yat śmaśrukeśanakhāni ca /
kṛtvā bhāgadvayaṃ tatra bhāgamekaṃ pracikṣipuḥ

tadā keśāvatītyāsītprasiddhā sā mahānadī /
eka bhāgantu tatraiva saṃsthāpitaṃ śilātale

yāvanti śmaśru keśāni tāvantyapi śilātale /
prādurbhūtāni caityāni tāṃnyadyāpi vasaṃti hi

sāpi nadī mahātīrtha vāgmatī va prasīddhatā /
teṣāṃ pravrajitānāṃ hi mahatpuṇyānubhāvataḥ

teṣāṃ pravrajitānāṃca bhikṣuṇāṃ brahmacāriṇāṃ /
tadāpuṇya mahākīrti śabda sarvatra prāsarat

tadanantaramaṣṭau ca vītarāgā nirāśrayāḥ /
jyotirūpā nirākārāḥ prādurbhūtā jagaddhite

ekaḥ śaṃkhagireḥ pārśve maṇicūḍāśramāntike /
maṇiliṃga iti khyātaḥ so 'dyāpi saṃpratiṣṭhitaḥ

dvitīyo bhucca gokarṇa sthale jyotirṣayākṛtiḥ /
cārugirau tṛtīyaśca kumbhatīrthe caturthakaḥ

paṃcamaḥ phaṇiśailaśca ṣaṣṭhaśca gartakasthale /
saptamo gandhavatyāṃ ca aṣṭamo vikramasthale

ete 'ṣṭau mahādevāḥ vītarāgā niraṃjanāḥ /
jyotirūpā nirāṃkārāḥ prādurbhūtā jagaddhite

atraiṣāṃ vītarāgānyanubhāvāt samantataḥ /
manoramāmahī jātā sarva pīṭhoktamāvanau

tadāyobhū mahāsvo mahāsaṃmata vaṃśajaḥ /
kṛpākāruṇya bhadrātmā bodhisattvo nṛpo 'bhavat

tatra sa nṛpa rājendraḥ krakuchandena tāyinā /
sahātra draṣṭumāyātaḥ svayaṃbhuvaṃ khagānanāṃ

dūrātsa yenamālokya svayaṃbhuvaṃ jinālayaṃ /
praṇatvā samupāgatya cakre pradakṣiṇātrayaṃ

tato 'bhyarcye mahotsāhaireṇaṃ pañcajinātmakaṃ

aṣṭāṃgaiśca praṇatvā ca prābhajaccharaṇāśritaḥ /
tatastathā ca rājendro mañjudevaṃ ca saṅguruṃ

yathāvidhi samabhyarcya prābhajatsaṃpramoditaḥ /
tatastathā sa rājendraḥ khagānanāṃ jineśvarīṃ

yathāvidhi samabhyarcya mahotsāhairmudābhajat /
tato 'ṣṭau vītarāgāśca sarvānatā tsvayaṃbhuvaḥ

dṛṣṭvā samudito rājā mahotsāhaistathā bhajat /
etatpuṇyānubhāvaiḥ sa mahatpuṇyāśayaḥ kṛtī

sarvadharmmādhi rājendraḥ sarvalokādhipo vabhau /
sarva vidyādhipo rājā bhadraśrī sadguṇāśrayaḥ

tena dharmākaro nāmno prasiddhau 'bhūdvirājiteḥ /
tataḥ so 'tra mahārājaḥ saṃsthāstuṃ kāma ātmanā

krakuchandaṃ munīndrantaṃ praṇatvaivaṃ nyavedayat /
bhagavanyaha vāṃchāstā vijānīyāt mamecchitaṃ

tadanujñāṃ padatvāmenugrahaṃ kartumarhati /
iti saṃprārthite tena bhagavānsa munīśvaraḥ

dharmmākaraṃ narendraṃntaṃ sampaśyannevamādiśat /
sādhu rājan mahāsattva yadevaṃ tvaṃ samīcchasi

tathātvamiha san sthitvā pālayaṃ bodhayan prajāḥ /
tathātrasakaralāllokān saṃsthāpya saṃprabodhayan

bodhimārge pratiṣṭhāpya cārayasva sadā śubhe /
dharmmeṇa pālayan sarvāllokān svayaṃ samācaran

yathākāma sukhaṃ tu prāsacarasva jagaddhite /
dharmmanītyā samādhāya kṛtvā lokahitaṃ sadā

sādhayanvodhi sambhāraṃ sadeha nivasāśritāḥ /
sadāsya śaraṇe sthitvā dharmmadhātoḥ svayambhuvaḥ

śraddhayā bhajanaṃ kṛtvā saṃcarasva jagaddhite /
asyāḥ khagānanāyāśca devyāḥ śaraṇa āśritaḥ

sarvadā bhajanaṃ kṛtvā carasva bodhisaṃvaraṃ /
asyāpi mañjudevasya sadguroḥ samupāśritaḥ

buddhānuśāsanaṃ dhṛtvā saddharmme saṃcaraṃsva sa /
eṣāṃ ca vītarāgānāmaṣṭānāmapi sarvadā

śraddhayā bhajanaṃ kṛtvāḥ sādhaya dharmmamuktamaṃ /
vāgmatī pramukhānāñca tīrthānāṃ samupāśrayena

snāna dānādikaṃ kṛtvā pittṛndevāñca toṣayan /
labdhā trikāya saṃśuddhiṃ dhṛtvā saṃbodhimānasaṃ

sarvasattvā hitaṃ kṛtvā nivasasva yathāsukhaṃ /
evaṃ rājendra lokāṃśca sarvānapi pravodhayaṃ

eteṣāmapi sarveṣāṃ saṃsthāpya śaraṇe sadā /
pūjā bhakti mahotsāhaiḥ cārayitvā samādarāt

bodhimārge pratiṣṭhāpya cārayasva sadā śubhe /
evaṃ kṛtvā mahārāja saṃbodhi nihitāśrayaḥ

bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃcarasva jagaddhite /
etatpuṇyābhiliptātmā bhaviṣyasi jinātmajaḥ

bodhisattva mahābhijñā bhadraśrī sadguṇāśrayaḥ /
kadācidapi naivatvaṃ durgatau ca kvacitsareḥ

sadāsadgati saṃjātoḥ samṛddhi siddhimānsudhīḥ /
śrīmānsarvaguṇādhīśaḥ sarvalokādhipaḥ kṛti

krameṇa bodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā samāhitaṃ /
triratna bhajanotsāha mahānandasukhaṃ sadā

bhuṃjānā nirmmalācāraścaturbrahma vihāriṇaḥ /
niḥkleśo nirjayan mārān sarvānarhantvamāptavān

trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhapadamāpnuyāḥ /
lokāḥ sarve 'pi caivaṃhi pariśuddhatrimaṇḍalāḥ

bodhisattvā mahāsattvāḥ sadā sadgati saṃbhavāḥ /
bodhicaryā vrataṃ dhṛtvā saṃcaranto jagaddhite

jitvā māragaṇānsarvāśvaturbrahma vihāriṇaḥ /
niḥkleśā nirmmalātmānaḥ saṃsāragati niḥspṛhā

arhanta trividhāsambodhiṃ prāpya buddhatvamāpnuyuḥ /
eṣāṃ ca vītarāgānāṃ aṣṭānāmapi sāmprataṃ

pūjāphala viśeṣatvaṃ va kṣyāmi śṛṇu tannṛpaḥ /
vāgmatisalile yastu snātvā nityaṃ samāhitaḥ

aṣṭāvetān maheśān vītarāgān sadā bhajet /
yatatpuṇya viśuddhātmā śrī samṛddhi sukhānvitaḥ

saṃsāre sarvadā saukhyaṃ bhuktvā yāyācchivālayaṃ /
ghṛtena snāpayet yastu vītarāgān svayaṃbhūvaḥ

śivālayaṃ vrajet so 'pi madhurā brahmamandiraṃ /
dadhnā yaḥ snāpayed devān vītarāgān svayaṃbhuvaḥ

sa yāyād vaiṣṇavaṃ lokaṃ śrī samṛddhi sukhāśrayaṃ /
snānādikṣurasenāpi vidyādharaṃ padaṃ vrajet

gandhodakena gāndharva kṣīreṇa śaśinaḥ padaṃ /
śītodakena śuddhātmā niṣpāpā nirmalendriyaṃ

eṣāṃ pūjāṃ ca yaḥ kuryānnānāpuṣpaiḥ sugandhitaiḥ /
sarva kāma sukhaṃ bhuktvā modate manujādhipaḥ

vilvapatrāṇi śreṣṭhāni rohaṇarccaṃ atandritaḥ /
śivaṃ sarvatra prāpnoti yajñānāṃ ca sahasrakaṃ

naivedyaṃ ḍhokayedyaḥ sa dīrdhāyuḥ syād vali nṛpaḥ /
dīpamālāṃ ca yo dadyāttejasvī syātsudṛṣṭimān

gugguruṃ yo dahettasya naśyate sarvapātakaṃ /
tilapātraṃ ca yodadyādurggati sa vrajennahi

suvarṇaṃ ye pradadyācca sa yāyāt saṅgatau sadā /
tiladhenuṃ pradadyādyoḥ sa saṃ yāyācchivālayaṃ

raupyakhurāṃ hema śṛṃgī raṇad ghaṇṭhāvalaṃ vinā /
savatsāṃ kapilāṃ dadyādyaḥ sa yajñaphalaṃ labhet

yo ratnakaṃcukaṃ dadyāt sa bhaved bahuratnavān /
vastravān vastradānena bhūmidānena bhūmivān

tūryasaṃgīti nṛtyādi mahotsāhaṃ pracārayet /
yaḥ sadivya śrutiprāptaḥ śivapārśvacaro bhavet

nīlotpalārkapadmāni yo dadyāt sa śriyaṃ labhet /
yo 'rcayed vilvapatreṇa sa baliṣṭho bhavet kṛtī

dhatturakena nirvārya kena vīreṇa sad vano /
sugandhikusumaiḥ sarvai yoṣṭāvapi samarcayat

sa śrīmān subhago dhīmān bhavetsaugandhitāśraye /
divyātisundaraḥ kāntā bhadraśrī sadguṇāddhimān

puṣpaiḥ patraiḥ phalamūlaistotrai rvā yo 'rcayecchivān /
sa devālayamāsādya bhuktvā divyasukhaṃ caret

yaśca pradakṣiṇāṃ kṛtvā bhajennityaṃ samādarāt /
rūpavānsa bhavedante saṃprayāyācchivālayaṃ

yaśca stotraiḥ prasannātmā bhajetetānmaheśvarān /
sa tu pitrālayaṃ gatvā mahānanda sukhaṃ labhet

yaścanāma samuccārya japitvā ca samāhitaḥ /
so 'pi śrīmān mahābhijñaḥ prānte yāyācchivālayaṃ

aṣṭāṃgaiḥ praṇatiṃ kṛtvā yo bhajet tān maheśvarān /
sa yāyāt saṅgatāveva durgatiṃ na kadācan

smṛtvā dhyātvā samuccārya nāmapi yo bhajat sadā /
sa divyāmṛtabhuṃjāno ramed divi yathāsukhaṃ

yaśca dṛṣṭā prasannātmā praṇamet sāṃjalirmudā /
so 'pi divyāmṛtaṃ bhuktvā ramet svarge suraiḥ saha

ityeṣāṃ vītarāgāṇāmaṣṭānāṃ bhajanād dhruvaṃ /
viśeṣaphalamājñāya bhajasvaināṃ yathecchayā

tadatra bhūtale śuddha vidhāya puramāśrayan /
sarvāllokān pratiṣṭhāpya pālayansarvadā vasa

tadātra sarvadigbhyo 'pi sarvalokāḥ pramoditāḥ /
āgatya saṃsthiti kṛtvāni vaseyuḥ sadā mudā

tadā jānapadāścātra grāmāścanagarāṇyapi /
nirgama paktanaṃ cāpi pravarkteyuḥ samantataḥ

tathā devā surendrāścaṃ sarve lokādhipā api /
āgatyātra samālokya dharmadhātoḥ svayaṃbhuvaḥ

gandharvā guhyakā yakṣāḥ kinnarā rākṣasā api /
kumbhāṇḍā garuḍā nāgāḥ siddhā vidyādharā api

sādhyāśca mātṛkā ścāpi sa bhairavagaṇā api /
ṛṣayo yoginaścāpi yataya stīrthikā api

śrāvakā bhikṣavo 'rhanta ścailakāścāpyupāsakāḥ /
bodhisattvā mahāsattvāḥ śaiva kaulāśca vaiṣṇavāḥ

āgatyātra samālokya dharmmadhātoḥ svayaṃbhuvaḥ /
devyāḥ khagānanāyāśca mañjudevasya saṅguroḥ

eṣāṃ ca vītarāgānāṃ tīrthānāṃ cānubhāvatāṃ /
prasāditāḥ samāśritya bhajeyuḥ sarvadā mudā

tadātra sarvadaiteṣāṃ sarvā puṇyānubhāvataḥ /
subhikṣaṃ maṃgalotsāhaṃ nirutpātaṃ bhaveddhruvraṃ

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa krakuchandena sapratuḥ /
dharmmākara samākarṇya tatheti pratibudhyata

tataḥ saḥnṛpa utthāya sāñjalistaṃ munīśvaraṃ /
krakucchanda sa saṃghaṃ ya praṇatvevaṃ nyavedayata

bhagavan bhavatāmājñāṃ dhṛtvāhamatra sarvadā /
puraṃ vidhāya lokānāṃ hitārthe nivase khalu

tad bhavān kṛpayālokya sarvadātra himālaye /
sasaṃgho dharmmamādiśya viharaṃtu jagaddhite

iti saṃprārthite tena bhagavān sa munīśvaraḥ /
dharmmākaraṃ mahāsattvaṃ taṃ paśyannevamavravīt

nāhaṃ sadātra tiṣṭheyaṃ careyaṃ sarva bhūtale /
sarvasattva hitārtha hi bhavāmi dharmmadikṣiṇaḥ

ityādiśya munīndreṇa krakuchandaḥ sa sāṃdhikaḥ /
tataḥ saṃprasthito 'nyatra deśeṃ saṃbhāṣayan yayau

tato dharmākaraḥ so 'tra vidhāya nagaraṃ tathā /
rājyāṃgāni pratisthāpya rājyaṃ kṛtvādhyatiṣṭhata

tadātra sarve āgatya mandireṣu samantataḥ /
āśritya saṃsthitiṃ kṛtvā nivasanto mudā caran

tato 'nyepi samāyātāḥ sarvadigbhyo 'tra sarvataḥ //
jānapade purenekaṃ grāmeṣu nyavasan mudā

tathā devā surādyāśca sarve lokādhipā api /
svasvaparijanaiḥ sārddhaṃ āgatyātra mudā vasan

tathā maharṣayaścāpi yatayo brahmacāriṇaḥ /
yogino bhikṣavo 'rhanto vratinaścāpyupāsakāḥ

bodhisattvā mahāsattvā ścailakāḥ śrāvakā api /
yathābhilaṣite deśe kṛtvā śramaṃ samāśrayan

tathānya tīrthikāḥ śaivā vaiṣṇavāḥ kaulikā api /
yathābhilaṣite sthāne kṛtvāśramaṃ samāśrayan

pratyeka sugatāścāpi samāgatya samantataḥ /
vivikte āśrame ramye samāśritya mudā vasan

munīndrā api cāgatya vihṛtyātra sasāṃdhikāḥ /
prārya sambodhi saddharmmaṃ samādeśyan tvarāgatāḥ

evaṃ puṇyatamā bhūmīriyaṃ himālayāhavayā /
sukhāvatinibhāramyā bodhisattva samāśraya

vahūni cātra tīrthāni sarvapāpaharāṇyapi /
jātāni santi sarvārtha samṛddhi siddhidāṇyapi

tadeteṣu ca tīrtheṣu snātvā carata sadvrataṃ /
pāpaṃ hantuṃ śubhaṃ prāptuṃ samīchantyatra ye narāḥ

ye 'tra tīrtheṣu sarveṣu snātvā nityaṃ samāhita /
japa yajñādi karmmāṇi kṛtvā caranti samvaraṃ

pitṛñcāpi samabhyarcya devāñca śraddhayādarāt /
datvā dānaṃ samādhāya dhyātvāpīśaṃ bhajanti ca

te 'pi sarve vikalmāṣāḥ pariśuddha trimaṇḍalāḥ /
śrīmantaḥ siddhi mantaśca bhaveyuḥ sadguṇāśrayāḥ

tataste sarva sattvānāṃ hitārthe dharma sādhakāḥ /
bodhisattvā mahāsattvāḥ bhaveyuḥ sugatātmajāḥ

tataste bodhisambhāraṃ pūrayitvā yathākramaṃ /
triratna bhajanaṃ kṛtvā saṃcarerañjagaddhite

tataste vimalātmāno niḥkleśā vijitendriyāḥ /
arhanta strividhāṃ bodhiṃ prāpyeyuḥ saugataṃ padaṃ

evaṃ matvātra tīrtheṣu sarveṣu bodhivāṃchibhiḥ /
nātvā dānādi karma karttavya sarvadā bhave

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa samādiṣṭaṃ nisamya te /
sarva sabhāśritā lokāḥ prābhyanandan pravodhitāḥ