Svacchandatantra [or Svacchandabhairavatantra] · Chapter 12

sṛṣṭiḥ sthitiśca saṃhāras tattvānāṃ kathitastvayā
jagatsaṃbhavahetuśca tvatprasādācchrutaṃ mayā //

tattvavijñānamākhyāhi siddhisteṣu yathā bhavet
pṛthivyādi śivāntaṃ ca kathayāmi samāsataḥ //

pṛthvī kaṭhinarūpeṇa śṛṇu dehe yathā sthitā
māṃse 'sthiṣu tathā caiva snāyulomanakheṣu ca //

majjāntreṣu ca vijñeyā pṛthvī pañcaguṇotkaṭā
kaphāsṛgāmamūtreṣu rasasvedavasāsu ca //

śukre ca saṃgrahe caiva sthitā āpaścaturguṇāḥ
pacane dahane caiva tejasyūṣmaṇi saṃsthitam //

tejastvevaṃ sthitaṃ devi prakāśe ca trilakṣaṇam
vāyurucchvāsaniḥśvāsa sparśanavyūhalakṣaṇaḥ //

mūtroccāravisargeṣu annapānapraveśane
vāyurebhiḥ sthito dehe vijñeyastu dvilakṣaṇaḥ //

ekalakṣaṇamākāśaṃ kathayāmi yathā sthitam
suṣirātmakaṃ tu vijñeyaṃ navadhā cchidralakṣaṇam //

śabdātmakaṃ guṇaṃ h yetat kathitaṃ tava suvrate
vāgindriyaṃ vadedvāṇīṃ sā ca vāṇī caturvidhā //

saṃskṛtā prākṛtī caiva apabhraṣṭānunāsikā
chedanaṃ bhedanaṃ dānaṃ vyadhanaṃ śilpayojanam //

grahaṇaṃ vijayaścaiva sarvaṃ hastendriye sthitam
samanimnonnatāścaiva loṣṭakaṇṭakavālukāḥ //

kardamo jaladurgāṇi rathyāṭṭālakaparvatāḥ
pādendriyeṇa gamyante deśāntaragamāgame //

utsarge pardite caiva pāyurvai ceṣṭate sadā
ānandakṛdupasthaśca gamyāgamyapravartakaḥ //

karmasvetāni vartante tena karmendriyāṇi tu
buddhīndriyāṇi deveśi vartante buddhiyogataḥ //

ṣaḍjākhyarṣabhagāndhāra madhyamāḥ pañcamaḥ priye
dhaivato niṣadhaścaiva svarāḥ sapta prakīrtitāḥ //

gāndhāro madhyamaḥ ṣaḍjas trayo grāmāśca pārvati
saptasvarāstrayo grāmā mūrchanāścaikaviṃśatiḥ //

tāna ekonapañcāśad ityetatsuramaṇḍalam
sūkṣmaśabdāḥ smṛtā hyete carācararavasthitāḥ //

sthūlāṃścaiva pravakṣyāmi yathāvattānnibodha me
bherīpaṭahaśaṅkhottho mṛdaṅgapaṇavotthitaḥ //

veṇugomukhaśabdaśca mandalo darduro dhvaniḥ
tantrīvādyāni citrāṇi karavādyāni yāni ca //

saṃyogajaviyogotthāḥ kāṣṭhapāṣāṇavārijāḥ
apabhraṃśo 'nunāsikyaḥ saṃskṛtaḥ prākṛto ravaḥ //

saptasvarapratiṣṭhāni vyaktāvyaktāni caiva hi
uktānuktāni gṛhṇāti śravaṇendriyayogataḥ //

śabdo 'sya viṣayo hyeṣa yena budhyeta pudgalaḥ
mṛduṃ ca kaṭhinaṃ caiva karkaśaṃ śītalaṃ tathā //

uṣṇaṃ ca picchilaṃ loṣṭaṃ kardamaṃ vālukāstathā
śarakuntāsighātādi tāḍanaṃ chedanaṃ tathā //

etāni vai vijānāti sparśanaṃ ca tvagindriyam
sparśo 'sya viṣayo hyeṣa yena budhyeta pudgalaḥ //

cakṣurindriyakarmāṇi kathyamānāni me śṛṇu
sitaṃ raktaṃ ca pītaṃ ca kṛṣṇaṃ haritadhūmrakam //

kapilaṃ piṅgalaṃ babhru anyānyapi viśeṣataḥ
naranārīpaśumṛgāñ jyotiḥ sthāvarajaṅgamam //

rūpākṛtiviviktāni cakṣuḥ paśyati sarvadā
rūpākhyo viṣayo hyasya yenātmā pratibuddhyate //

madhurāmlarasaṃ caiva lavaṇaṃ kaṭu tiktakam
kaṣāyamiśraṃ svāduṃ ca jihvā vedayate rasam //

raso 'sya viṣayo hyeṣa yena buddhyeta pudgalaḥ
surabhirdivyagandhaśca durgandhaścāpyanekadhā //

ubhau jighrati nāsāgre viṣayo gandhasaṃjñitaḥ
yenāsau budhyate kṣetrī ahaṅkāreṇa mohitaḥ //

saṃkalpe ca vikalpe ca daśadhākṣeṣu dhāvati
anivāritasandeham ajayyaṃ sarvadehinām //

manaśca kathitaṃ hyetad dharmādharmanibandhakam
svarūpadharmaṃ vakṣyāmi tanmātrāṇāṃ yathārthataḥ //

gandhaṃ tu gandhatanmātraṃ nāsikāgreṇa jighrati
jihvayā rasatanmātraṃ rasaṃ gṛhṇāti saṃsthitam //

cakṣuṣā rūpatanmātraṃ rūpaṃ gṛhṇātyupāgatam
gṛhṇāti sparśatanmātraṃ tvacā sparśamupāgatam //

śabdaṃ ca śabdatanmātraṃ gṛhṇāti śravaṇena tu
sūkṣmastanmātradharmo 'yaṃ bhūtānāṃ prakṛtikramāt //

vaikārikastataścordhvaṃ budhyate yena pudgalaḥ
ahaṃ vidvānahaṃ bhogī tv ahaṃ jāto mahākule //

ahaṃ dātā ca bhoktā ca tejasvī balavānaham
ahaṃ yoddhā ca saṃgrāme śatravaśca mayā jitāḥ //

dharmaśīlaśca guṇavān śreyaskartā hyahaṃ param
ahaṃ pāpī durācāro mūrkhaścāhaṃ durākṛtiḥ //

na dattaṃ na mayā bhuktaṃ matsamo nāsti duḥkhitaḥ
ityahaṅkāracittānāṃ mamatvavaśavartinām //

ahaṅkāro nibadhnāti saṃsāre dṛḍhabandhanaiḥ
trividhasyāpyayaṃ dharmo 'haṅkārasya prakīrtitaḥ //

buddhidharmāṃstato vakṣye dharmādīṃstava suvrate
dharmo jñānaṃ ca vairāgyam aiśvaryaṃ ca catuṣṭayam //

adharmaśca tathājñānam avairāgyamanaiśvaram
badhnāti saptadhā sā tu jñānabhāvena mohayet //

buddhiścādhyavasāyaṃ ca karoti vividheṣvapi
dharmādīnāmathāṣṭānāṃ lakṣaṇāni śṛṇu priye //

upavāso japo maunam akrodho 'steyamārjavam
satyaṃ śaucaṃ ca dānaṃ ca dayā kṣāntiśca sarvadā //

vidyābhyāsaśca lajja ca indriyāṇāṃ ca nigrahaḥ
iṣṭāpūrtaṃ tīrthasevā pitṛṇāṃ caiva tarpaṇam //

abhayaṃ sarvasattvebhyo jīvitasya ca rakṣaṇam
dhīguṇaḥ prathamo hyeṣa dharma ityabhidhīyate //

dharmakarmanibaddhānāṃ saṃsāramanuvartinām
punarmārtyaṃ punaḥ svargyaṃ tīryak tvaṃ ca punaḥ punaḥ //

dharmabhāvaḥ samākhyātaḥ jñānabhāvaṃ ca me śṛṇu
caturviṃśatikaḥ piṇḍaḥ karaṇendriyasaṃyutaḥ //

prākṛtaḥ sa tu vijñeyo dharmādharmapravartakaḥ
akartā nirguṇaścāhaṃ na me bandho 'sti prākṛtaḥ //

prakṛtyā kāritaṃ manye vāsanādeva mucyate
sāṅkhyajñānaṃ mayā proktaṃ prakṛteryena mucyate //

muktaṃ prakṛtibandhāttaṃ punarbadhnāti ceśvaraḥ
baddhaḥ saṃsarate bhūyo yāvaddevaṃ na vindati //

īśvaraṃ sṛṣṭikartāraṃ sarvajantunibandhakam
vairāgyātsantyajetputrān dārāniṣṭānsusaṃmatān //

hastyaśvarathayānāni suhṛdbhogadhanāni ca
upavāsaṃ japaṃ tīrthaṃ pañcāgniṃ jalaśāyitām //

upāsyaitāni ghorāṇi dehaṃ santyajati kṣaṇāt
girivṛkṣajalāgnibhyaḥ prahārodbandhanāśanaiḥ //

vairāgyaṃ tu samāśritya kurute sāhasānyapi
aiśvaryabhāvamāpanno dravyaistṛptiṃ na gacchati //

na dārairna dhanairbhāgaiḥ parivārairna vāhanaiḥ
tapo vratāni mantrāṃśca aiśvaryārthe tu sādhayet //

yuddhaṃ dyutaṃ tathā māyāṃ cauryaṃ cānṛtahiṃsanam
anyānyapi tvayuktāni visrambhacchalaghātitām //

aiśvaryabhāvamāpannaḥ karoti ca bahūnyapi
prāṇihiṃsārato nityaṃ caurikānṛtadambhavān //

yācako duḥkhadātā ca bhaveccādharmaceṣṭitam
nāstidharmo na cādharmaḥ svargaṃ mokṣaṃ ca ko gataḥ //

ajñānabhāvamāpannaḥ sarvaṃ mithyeti bhāṣate
nityaṃ duḥkhī parapreṣyo bhāraṃ yānaṃ vahannapi //

kṛcchrajīvī ca satatam avairāgye na khidyate
rājyaṃ kṛtvā tu sāmantaḥ sāmantyādgrāmabhugbhavet //

grāmādbhraṣṭastadardhena vartate 'sāvanīśvaraḥ
na śocati na codvignaḥ krīḍate pūrvarājyavat //

anaiśvaryasya bhāvo 'yam evaṃ te samudāhṛtaḥ
avyaktaṃ triguṇaṃ vakṣye saṃsārasya pravartakam //

yasmācca jagadutpattiḥ prakṛtistena cocyate
asya dharmaṃ pravakṣyāmi rajaḥ sattvatamo 'bhidham //

prakāśabhāvaḥ sattvaṃ ca dharmaḥ sattvasamāśritaḥ
saṃvibhāgī ca satataṃ nityaṃ sattvopakārakaḥ //

kṣamādayāsamāyukto jñānavijñānapāragaḥ
prītirdānaṃ dhṛtirmedhā tapaḥ śaucaṃ damastathā //

ṛtavāksamadṛṣṭiśca divyabuddhiprabodhanam
yasminnete sadā dharmā bhavanti puruṣottame //

sa sāttvikastu vijñeyaḥ rajodharmāṃśca me śṛṇu
nistriṃśaścātilobhī ca vidveṣī krodhanastathā //

kāmī harṣasamāviṣṭo duḥkhārtaḥ paryaṭetsadā
mānī dambhasamāyukto 'pyahaṅkāre vyavasthitaḥ //

nityaṃ yuddharataḥ śūraḥ rājasaṃ guṇalakṣaṇam
kāmakrodhābhibhūtatvaṃ lobhena ca samanvayaḥ //

īrśyā dambho viṣādaśca mada unmāda eva ca
nidrālasya makarmitvaṃ daurmedhyājñānite tathā //

adharmatābuddhimattvaṃ nāstikyaṃ chalacittatā
tamaḥ cihnāni caitāni dṛśyante yatra mānave //

tāmasaḥ sa tu vijñeyaḥ puruṣaḥ kaluṣāśayaḥ
etatriguṇamavyaktaṃ triguṇaṃ sāmudāhṛtam //

etatsamyagviditvā tu mucyate prākṛtairguṇaiḥ
guṇadharmā na caivāhaṃ buddhyahāṃkṛdguṇo nahi //

karaṇendriyahīnaśca bhūtatanmātravarjitaḥ
akartā nirguṇaścāhaṃ cinmātraḥ puruṣaḥ smṛtaḥ //

mānasaṃ vācikaṃ caiva śārīraṃ karma yatkṛtam
prakṛtyā kāritāṃ manye akartā puruṣaḥ smṛtaḥ //

evaṃ saṃnyasya karmāṇi vartate naca nityaśaḥ
nāhaṃ kartā na me bandha evaṃ budhyeta yo naraḥ //

prakṛteḥ sa vimucyeta yāvanna sṛjatīśvaraḥ
sāṅkhyajñānena saṃmūdho muktirityabhimanyate //

na hi muktirbhavettasya kaṃcitkālaṃ videhatā
tiṣṭhetprakṛtinirmuktaḥ sṛṣṭisaṃhāravarjitaḥ //

yāvatkarotyasau sṛṣṭim īśvaraḥ parameśvaraḥ
tāvatprakṛtibandhena saṃsāre kṣipyate punāḥ //

kṣiptaḥ saṃsarate bhūyaḥ saṃsāre ghorasāgare
dharmādhārmanibaddhastu sāṅkhyajñānena mohitaḥ //

ahaṃ kartā ca bhoktā ca īśvarobalavānaham
mamatvenaiva saṃmūḍho bhrāmyate ghaṭayantravat //

sāṅkhyajñānaṃ mayā proktaṃ śṛṇu dhyānādhidaivatam
pṛthvīṃ kaṭhinarūpeṇa catuḥ sāgaramekhalām //

saparvatavanākīrṇāṃ mṛgapakṣisamākulām
susthitāṃ pītavarṇābhām ūbījena samanvitām //

dhyātvā tatsiddhimabhyeti viṣasattvānnivārayet
acālyaḥ sarvabhūtānāṃ yathaiva vasudhā bhavet //

jalāpūritasarvāṅgo jaladhyānena pūrayet
evamabhyasyamānastu viṣasattvānvināśayet //

tṛṣṇādāhavinirmukta ītibhiśca vivarjitaḥ
jagadāpūrayetsiddhaḥ pūrvabījasamanvitaḥ //

kuryātkarmasahasrāṇi svabījena tu bījitaḥ
kṛṣṇareṇvātmako vāyur dhyeyo bījena saṃyutaḥ //

pūrayedvai jagaddehān siddhaścāścaryakārakaḥ
suṣirātmakaṃ svadehaṃ tu jagacca suṣirātmakam //

dhyāyetprakṛtibījena citrakarmāṇi kārayet
vāgindriye tathā vahnir dhyāto vāksiddhidāyakaḥ //

indraḥ pāṇāvabhidhyātaḥ bāhuśālī tvajeyakaḥ
pādayordūrasaṃcāraṃ dhyāto viṣṇuḥ prayacchati //

pāyau mitraḥ sito dhyātaḥ pāyuvyādhivināśakaḥ
śiśne prajāpatiṃ śyāmaṃ dhyāyedyuktena cetasā //

jitendriyaśca bhavati tv icchayā ramate śatam
śrotrendriye diśaścitrā dhyāyedvījena saṃyutāḥ //

sakṛduktaṃ ca gṛhṇāti digyātrā caiva siddhyati
mārutaṃ kṛṣṇarūpeṇa dhyāyettu tvaci saṃsthitam //

yaḥ sa daṃṣṭrādyabhedyaḥ syāt na kvaciñjāyate vyathā
ādityaṃ cakṣuṣi dhyāyej jihvāyāṃ varuṇaṃ tathā //

nāsāyāṃ pṛthivīṃ pītāṃ manasīnduṃ tathaiva ca
pītakaṃ gandhatanmātraṃ rasatanmātrakaṃ sitam //

raktaṃ tu rūpatanmātraṃ kṛṣṇaṃ tu sparśasaṃjñitam
arūpaṃ śabdatanmātraṃ dhyātavyaṃ bindurūpi ca //

viṣayeṣvīpsitāṃ siddhiṃ jānāti ca vicintitam
vaikārike tathā rudro dhyātavyaḥ siddhimicchatā //

dhyānātsiddhimavāpnoti muktāhaṅkārabandhanām
brahmāṇaṃ buddhisaṃsthaṃ tu dhyāyedyuktena cetasā //

smaranvai pūrvabījena jñānaughaḥ saṃpravartate
divyā ca jāyate buddhiḥ saṃśayocchittikārikā //

bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca pratyakṣaṃ saṃprajāyate
prakṛtiḥ kṛṣṇavarṇā tu raktaśuklā virājate //

raktaṃ ca hṛdayaṃ tasyāḥ bahupādabhujānanā
dhyātavyā tattvabījena yadīcchetsiddhimātmanaḥ //

siddhaścaiva svatantraśca divyadṛṣṭiśca jāyete
ṣaṇmāsābhyāsayogena divyā dṛṣṭiḥ pravartate //

trailokye yatpravarteta pratyakṣaṃ tasya jāyate
eṣa te prākṛto yoga uktaḥ mokṣakaraḥ paraḥ //

ataḥ paraṃ tu puruṣaḥ padmamadhye vyavasthitaḥ
citsvarūpaśca sarveṣu dehamāpūrya saṃsthitaḥ //

sa jīva iti vikhyāto yena jīvati tatpuram
nirgatena mṛtā yena acetāḥ śīryate tanuḥ //

badhyate mucyate 'sau vai sukhaduḥkhāni vetti ca
na tasya rūpaṃ varṇo vā pramāṇaṃ dṛśyate kvacit //

na śakyaḥ kathituṃ vāpi sūkṣmaścānantavigrahaḥ
vālāgraśatabhāgasya śatadhā kalpitasya tu //

tasya sūkṣmataro jīvaḥ sa cānantyāya kalpate
ādityavarṇaṃ rukmābham abbindumiva puṣkare //

paśyanti tārakamiva yogino divyacakṣuṣā
rāgavidyākalopetaḥ kālabaddho hi rūpavān //

śyāmavarṇena vijñeyā sthitā jīvasya devatā
dakṣiṇena sitāṅgī tu vāmenāsitarūpiṇī //

tadvarṇāni ca vaktrāṇi maṇḍalāni viśeṣataḥ
karmabandhena badhnāti sukhaduḥkhaṃ prayacchati //

niyatiṃ ca vijānīyād anivāryāṃ surāsuraiḥ
pūrvabījasahadhyānā dvirūpeṇa samanvitā //

dhyānātsiddhimavāpnoti niyateśca vimucyate
trinetraṃ ca caturvaktraṃ kṛṣṇavarṇaṃ caturbhujam //

saṃharantaṃ durādharṣam anantaṃ kālamīśvaram
svabījadhyānarūpajñaḥ kālena nahi kalyate //

cakravatparivartante kāladhyānavivarjitāḥ
evaṃ kālaṃ sadā dhyāyet dhyeyasiddhiśca jāyate //

rāgaṃ tu raktavarṇaṃ vai vidyāṃ śyāmāṃ sulocanām
sitavarṇāṃ kalāṃ dhyāyec cetanyonmīlinīṃ tu tām //

kṛṣṇavarṇā ca raktākṣī dīrghadantā sulocanā
kacordhvapiṅgakeśī ca sthūlakāyā mahodarī //

yā pātayati bhūtāni brahmādyāni punaḥ punaḥ
nirvairaparipanthitvān māyā granthirduruttarā //

sāṅkhyavedapurāṇajñā anyaśāstravidaśca ye
na tāṃ laṅghayituṃ śaktā ye cānye mokṣavādinaḥ //

kliśyanti māyayā bhrāntā amokṣe mokṣalipsayā
svabījadhyānayogena pūrvadhyānasvarūpataḥ //

dīkṣāsinā ca tāṃ chittvā viśanti śivamavyayam
caturvarṇā bhavedvidyā sā varṇavyāpinī smṛtā //

sitaraktapītakṛṣṇā dhyātavyā suṣirātmikā
ākāśavāyumārūḍhā rūpayauvanaśālinī //

svabījena tu sā dhyeyā tatsiddhiścaiva jāyate
divyā siddhiramoghā tu siddhavidyaśca jāyate //

veda lokāṃstataḥ sarvān kāmarūpī sa gacchati
kuṅkumābhaṃ ca nāreśaṃ trinetraṃ tu jaṭādharam //

pūrvānanamabhidhyāyet vāyubhakṣasya yatphalam
tatpuṇyaphalamāpnoti aśvamedhāyutasya ca //

jagacca vaśamāyāti kramate siddhimeti ca
ṣaḍbhirmāsairasandehaḥ dakṣiṇaṃ ca tathaiva hi //

nīlāmbudapratīkāśaṃ piṅgabhrūśmaśrulocanam
bhrukuṭīkarālavaktraṃ ca kapālāhi vibhūṣitam //

bahurūpajaṭādhāraṃ dakṣiṇaṃ tasya cintayet
sukhaduḥkhavināśāya ītijvaravināśanam //

viṣagrahādi sarvaṃ tu dhyānānnāśayate kṣaṇāt
agnivajjvalate yogī jarāmṛtyuvivarjitaḥ //

kramate sarvalokānvai siddhaśca samatāṃ vrajet
sitaṃ trinayanaṃ devi sākṣāsūtrakamaṇḍalu //

paścimaṃ vadanaṃ dhyāyed divyasiddhipradāyakam
hatvā prāṇisahasrāṇi paradāraśatāni ca //

alepako viśuddhātmā siddhiṃ prāpya śivo bhavet
trinetramuttaraṃ vaktraṃ raktotpalasamadyuti //

dhyānāttasya jagatsarvaṃ vaśameti na saṃśayaḥ
tapate varṣate caiva sṛjate saṃharatyapi //

īpsitāṃ labhate siddhiṃ yo 'bdamekaṃ tu cintayet
sitamūrdhvaṃ sadā dhyāyec chūlahastaṃ jaṭādharam //

vyāghracarmapārīdhānaṃ sākṣāsūtrakamaṇḍalu
vīṇāḍamaruhastaṃ ca nāgayajñopavītakam //

candramūrdhordhvaliṅgaṃ ca dhyāyennityaṃ maheśvaram
anenaiva tu dehena sarvajñaḥ kāmarūpavān //

ghaṇṭānādasya vā dhyānāt siddhiḥ ṣāṇmāsikī bhavet
īpsitā martyaloke tu siddhistasya prajāyate //

liṅgadhyānaṃ tu yaḥ kuryāt pūrvabījena saṃyutam
māsenaikena paśyetsa sūkṣmaṃ liṅgaṃ tanūpari //

śuddhasphaṭikasaṅkāśaṃ taddṛṣṭvā tu vimucyate
siddhistu mānuṣe loke ṣaṇmāsena prajāyate //

trailokyadarśane buddhiḥ pratyakṣā tasya jāyate
ākrāmetsarvalokāṃśca īśvareṇa samo bhavet //

somārkau cakṣuṣī syātāṃ cakre vai dhī rathasya tu
tanmātrāṇi hayāstasya manaḥ sārathi coditaḥ //

ahaṃkāro bhavedyoddhā guṇaścāsya mahādhanuḥ
indriyāṇi śarāstasya mṛgo dharmaḥ prakīrtitaḥ //

evaṃ sa krīḍate yogī paramātmani hṛtsthite
puṇyapāpairvartamāna icchayā parameśvari //

nāhaṃ kartā na me bandhaḥ sarvamīśvarakāraṇam
matvā ceśvaravijñānaṃ sarvakarmaṇi santyajet //

dharmādharmasya kartṛtve prerako hṛdi saṃsthitaḥ
tamahaṃ śaraṇaṃ prāpto na me bandho 'sti kaṛtṛtā //

sadāśivo 'ṣṭabhedena pūrvabījasamanvitaḥ
dhyeyaḥ pūrvoktarūpeṇa tatsiddhiphalamicchatā //

nādaṃ vai vyāpakaṃ dhyāyed ahorātrāyaneṣu ca
dakṣiṇottarasaṃkrāntyā viṣuvajjñasya mokṣadaḥ //

vaṃśadhvanisamaprakhyaḥ śāntanādastu sa smṛtaḥ
sadāśivaḥ sa vijñeyaḥ dhyānātsiddhiphalaṃ śṛṇu //

māsamātreṇa tejasvī vāgīśastu dvitīyake
tṛtīye paśyate siddhān divyadṛṣṭiścaturthake //

siddhistu mānuṣe loke vatsarārdhe na saṃśayaḥ
divyāsiddhistathābdena sāyujyaṃ tu dvitīyake //

ṣaṇmukhīkaraṇaṃ kṛtvā dhyāyeddevaṃ sadāśivam
aṅguṣṭhābhyāṃ śrutī netre tarjanīmadhyamākramāt //

śeṣābhyāṃ vṛṇuyādghrāṇe ṣaṇmukhe kila baddhadhīḥ
daśadhā varṇarūpeṇa dṛśyate ca sadāśivaḥ //

sitaṃ raktaṃ ca pītaṃ ca kṛṣṇaṃ haritapiṅgalam
nīlaṃ citrakavarṇaṃ tu sphaṭikābhaṃ manoramam //

dṛṣṭvā sarvāṇi rūpāṇi tyajettani vicakṣaṇaḥ
ekameva tu gṛhṇīyād anye tu guṇarūpakāḥ //

candramaṇḍalasaṅkāśaṃ vidyutpuñjanibhekṣaṇam
tārakācalitākāraṃ bindumevaṃ vilakṣayet //

nivṛttiśca pratiṣṭhā ca vidyā śāntistathaiva ca
ābhiḥ kalābhiḥ saṃyukto dhyātavyo bindurīśvaraḥ //

bindudhyānaṃ samākhyātaṃ śaktilakṣaṃ nibodha me
khaṃ vīkṣya mīlitākṣo yad udyadbhāskarasannibham //

īkṣate ca mahattejaḥ śaktiḥ prabhvīti sā smṛtā
pītā raktā tathā kṛṣṇā sphaṭikābhā manoramā //

draṣṭavyā pāramā śaktiḥ tāṃ dṛṣṭvā śivatāṃ vrajet
vyāpinīṃ ca tataścordhve pañcarūpāṃ vicintayet //

kāraṇaiḥ svaiḥ samopetāṃ dhyātvā svacchandatāṃ vrajet
samanāmunmanāṃ coktāṃ dhyāyedyuktena cetasā //

dhyānātsiddhimavāpnoti vyāpakaḥ prabhurakhyayaḥ
tataścordhve śivaḥ śāntaḥ pūrvaṃ vai kathito mayā //

cakṣuṣā yaśca dṛśyeta vāco vā yaśca gocaraḥ
manaścintayate yāni buddhiryāni vyavasyati //

ahaṃkṛtāni yānyeva yacca vedyatayā sthitam
yaśca nāsti sa tatraiva tv anveṣṭavyaḥ prayatnataḥ //

yatra tatra sthito deśe yatra tatrāśrame rataḥ
sukhāsīnaḥ saṃyatātmā ekacittaḥ samāhitaḥ //

svacchandaṃ samanusmṛtya abhāvaṃ bhāvayetsadā
bhāvanāttasya tattvasya tatsamaścaiva jāyate //

ye dharmāstasya cākhyātāḥ pūrvaṃ te varavarṇini
taistu dharmaiḥ samāyukti yogī vai bhavati priye //

svarūparūpakadhyānaṃ tattvānāṃ kathitaṃ mayā
evaṃ jñātvā ca dhyātvā ca siddhyate mucyate 'pi ca //