Language

ENहिગુ
Scripture Library

Suvarṇaprabhāsasūtra · Chapter 2

2.1

iti śrīsuvarṇaprabhāsottamasūtrendrarāje nidānaparivartto nāma prathamaḥ //
// Tathāgatāyuḥpramāṇanirdeśaparivartaḥ //
tena khalu punaḥ kālena tena samayena rājagṛhe mahānagare ruciraketurnāma bodhisattvo mahāsattvaḥ prativasati pūrvajinakṛtādhikāro 'varopitakuśalamūlo bahubuddhakoṭiniyutaśatasahasraparyupāsitaḥ / tasyaitadabhavat, ko hetu kaḥ pratyayo yadbhagavataḥ śākyamunerevaṃ parīttamāyuḥ pramāṇaṃ yadutāśītivarṣāṇīti /
punastasyaitadabhavat, uktaṃ caiva bhagavatā dvau hetū dvau ca pratyayau dīrghāyuṣkatāyām / katamau dvau prāṇātipātaviramaṇaṃ bhojanapradānaṃ ca / atha bahunyasaṃkhyeyakalpakoṭiniyutaśatasahasrāṇi bhagavāñchākyamuniḥ prāṇātipātavirato babhūva / yāvaddaśakuśalakarmapathaṃ samādāpayet, tāvadbhagavatā bhojanamādhyātmikaṃ bāhyāni ca vastūni sattvānāṃ parityaktāni / antaśaḥ svaśarīramāṃsarudhirāsthimajjayā bubhukṣitāḥ sattvāḥ saṃtarpitāḥ prāgevānyena bhojanena /
atha tasya puruṣasya buddhānusmṛtimanasikārasyemāmevaṃrūpāṃ cintāṃ cintayamānasya gṛhaṃ vipulaṃ vistīrṇaṃ saṃpravṛttamabhavat / vaiḍūryamayamanekadivyaratnapratyuptaṃ tathāgatavigrahaṃ divyātikrāntena gandhena sphuṭam / tasmiṃśca gṛhe caturdiśi catvāri divyaratnamayānyāsanāni prādurbhutānyabhūvan / teṣu cāsaneṣu divyāni paryaṅkāni divyaratnapuṣpapatraiḥ prajñaptāni prādurbhūtāni babhūvaḥ / teṣu paryaṅkeṣu divyānyanekaratnapratyuptāni tathāgatavigrahāṇi padmāni prādurbhūtāni / teṣu ca padmeṣu catvāro buddhā bhagavantaḥ prādurbhūtāḥ babhuvuḥ / purāntikena tvakṣobhyastathāgataḥ prādurbhūto dakṣiṇena ratnaketustathāgataḥ prādurbhūtaḥ paścimenāmitāyustathāgataḥ prādurbhūta uttareṇa dundubhisvarastathāgataḥ prādurbhūtaḥ / samanantaraprādurbhūtāśca te buddhā bhagavantasteṣu siṃhāsaneṣu /
atha tāvadeva rājagṛhaṃ mahānagaraṃ mahatāvabhāsenāvabhāsitaṃ sphuṭaṃ babhūvu / yāvatrisāhasramahāsāhasralokadhāturyāvatsamantāddaśasu dikṣu gaṅgānadīvālukāsamā lokadhātavastenāvabhāsena sphuṭā babhūvaḥ / divyāni ca puṣpāṇi prāvarṣurdivyāni ca tūryāṇi pravādayāmāsuḥ / sarve cāsmiṃstrisāhasramahāsāhasralokadhātau sattvā buddhānubhāvena divyasukhena samanvāgatā babhūvuḥ / jātyandhāśca sattvā rūpāṇi paśyanti sma / vadhirāśca sattvāḥ sattvebhyaḥ śabdāni śṛṇvanti / unmattāśca sattvāḥ smṛtiṃ pratilabhante 'vikṣiptacittāśca smṛtimanto babhūvuḥ / nagnāśca sattvāścīvaraprāvṛtā ( Bagchi 5 ) babhūvuḥ / jighatsitāśca sattvāḥ paripūrṇagātrā babhūvuḥ / tṛṣitāśca sattvā vigatatṛṣṇā babhūvaḥ / rogaspṛṣṭāśca sattvā vigatarogā babhūvuḥ / hīnakāyāśca sattvāḥ paripūrṇendriyā babhūvuḥ / vistareṇa bahūnāmāścaryādbhutadharmāṇāṃ loke prādurbhāvo 'bhūt /
atha khalu ruciraketurbodhiosattvo mahāsattvastānbuddhānbhagavato dṛṣṭvāścaryaprāpto babhūva / kathametaditi santuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto yena te buddhā bhagavantastenāñjāliṃ praṇāmyakāratastānbuddhānbhagavato 'nusmaramāṇo bhagavataḥ śākyamunerguṇānanusmaramāṇo bhagavataḥ śākyamunerāyuḥpramāṇasaṃśayaprāptastāṃ cintāṃ cintayamānaḥ sthito babhuva / kathametat,kimetad yadbhagavataḥ śākyamunerevaṃ parīttamāyuḥpramāṇaṃ yadutāśīti varṣāṇi /
atha khalu te buddhā bhagavantaḥ smṛtāḥ saṃprajānāstaṃ ruciraketuṃ bodhisattvametadavocan / mā tvaṃ kulaputraivaṃ cintaya evaṃ parīttaṃ bhagavataḥ śākyamunerāyuḥpramāṇam / tatkasya hetoḥ / na ca vai kulaputra taṃ samanupaśyāmaḥ sadevake loke samārake sabrahmake saśramaṇabrāhmaṇikāyāṃ prajāyāṃ sadevamānuṣāsurāyāṃ yaḥ samarthaḥ syādbhagavataḥ śākyamunestathāgatasyāyuḥpramāṇaparyantamadhigantuṃ yāvadaparāntakoṭibhiḥ sthāpayitvā tathāgatairarhadbhiḥ samyaksambuddhaiḥ / samanantarodāhṛte tairbuddhairbhagavadbhistathāgatāyuḥpramāṇanirdeśe /
atha tāvadbuddhānubhāvena kāmāvacarā rūpāvacarāśca devaputrāḥ saṃnipatitā yāvannāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragā anekāni ca bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrāṇi tasmin ruciraketubodhisattvasya gṛhe samāgatā āsan / atha te tathāgatāḥ sarvaparṣado bhagavataḥ śākyamunerāyuḥpramāṇanirdeśaṃ gāthābhirabhyabhāṣan /
jalārṇaveṣu sarveṣu śakyante bindubhirgaṇayitum /
na tu śākyamunerāyuḥ śakyaṃ gaṇayituṃ kvacit

2.2

sumeruṃ paramāṇavaḥ kṛtvā śakyaṃ ca saṃkhyayā /
na tu śākyamunerāyuḥ śakyaṃ gaṇayituṃ kvacit

2.3

yāḥ kāścit pṛthivīḥ santi yāvantaḥ paramāṇavaḥ /
śakyaṃ gaṇayituṃ sarvā na tu cāyurjinasya vai

2.4

ākāśaṃ yadi vā kaścidicchetpramituṃ kenacit /
na tu śākyamunerāyuḥ śakyaṃ gaṇayituṃ kvacit

2.5

ityuktāni ca kalpāni kalpakoṭiśatāni ca /
eṣa tiṣṭhecca saṃbuddhaḥ saṃkhyāto na hi labhyate

2.6

yasmād dve kāraṇe tasya tathaiva dvau ca pratyayau /
virataḥ parahiṃsāyā bahu dattaṃ ca bhojanam

2.7

yasmāttasya mahātmasya hyāyuḥsaṃkhyā na labhyate /
ityuktāni ca kalpāni saṃkhyāyāṃ na tathaiva ca

2.8

tasmānna saṃśayo bho hi mā kiñcit kuru saṃśayam /
na jinasyāyuḥparyantaṃ kācitsaṃkhyopalabhyate

2.9

atha khalu tasminsamaye tatra parṣadyācāryavyākaraṇaprāptaḥ kauṇḍinyo nāma brāhmaṇo 'nekairbrāhmaṇasahasraiḥ sārdhaṃ bhagavataḥ pūjākarma kṛtvā tathāgatasya mahāparinirvāṇaśabdaṃ śrutvā sahasotthāya bhagavataścaraṇayornipatya bhagavantamevamāha / sacetkila bhagavansarvasattvānukampako mahākāruṇiko hitaiṣī sarvasattvānāṃ mātāpitṛbhūto 'samasamabhūtaścandrabhūta ālokakaro mahāprajñājñānasūryasamudgataḥ / yadi tvaṃ sarvasattvān rāhulaṃ svaṃ saṃpaśyasi mahyamekaṃ varaṃ dehi / bhagavāṃstūṣṇīmbhūto 'bhūt /
atha buddhānubhāvena tasyāṃ parṣadi sarvasattvapriyadarśano nāma litsavikumāraḥ / tasya pratibhānamutpannam / sa ācāryavyākaraṇaprāptaṃ kauṇḍinyaṃ brāhmaṇamevamāha / kiṃ nu tvaṃ mahābrāhmaṇa bhagavantamekaṃ varaṃ yācase / ahaṃ te varaṃ dadāmi / brāhmaṇa āha / ahamasmiṃllitsavikumāra ( Bagchi 7 ) bhagavataḥ pūjopasthānāya bhagavataḥ sarṣapaphalamātraṃ dhātumicchāmi nikṣepituṃ cūrṇaṃ dhātumabhiprayojanāyainaṃ sarṣapaphalamātraṃ dhātumabhipūjayitvā tridaśādhipatyaṃ labhyata ityevaṃ śrūūyate / śṛṇu tvaṃ litsavikumāra suvarṇaprabhāsottamasūtraṃ durvijñeyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ tādṛśairlakṣaṇaguṇaiḥ samanvāgataṃ kila suvarṇaprabhāsottamasūtraṃ bhāvayiṣyati / evaṃ bho litsavikumāra durvijñeyaṃ duranubodhaṃ suvarṇaprabhāsottamasūtram / asmākameva pratyantadvīpikānāṃ brāhmaṇānāṃ sarṣapaphalamātraṃ dhātuṃ karaṇḍake nikṣipya dhāraṇamucitam / ahaṃ te varaṃ yāce yena sattvāḥ kṣiprameva tridaśādhipatyaṃ pratilambhino bhaviṣyanti / tvaṃ kila bho litsavikumāra sarṣapaphalamātraṃ dhātuṃ tathāgatasya yācitum / dhātuṃ ratnakaraṇḍake nikṣipya dhāraṇāt sarvasattvānāṃ tridaśādhipatyeśvaralābha itīcchase / evaṃ mayā ca litsavikumāra iṣṭaṃ varam /
atha sarvasattvapriyadarśano nāma litsavikumāra ācāryavyākaraṇaprāptaṃ kauṇḍinyabrāhmaṇaṃ gāthābhirabhyabhāṣata /
yadā strotaḥsu gaṅgāyā roheyuḥ kumudāni ca /
raktāḥ kākā bhaviṣyanti śaṅkhavarṇāśca kokilāḥ

2.10

jambustālaphalaṃ dadyāt kharjūraścāmramañjarīm /
tadā sarṣapamātraṃ ca vyaktaṃ dhāturbhaviṣyati

2.11

yadā kacchapalomānāṃ prāvāraiḥ suvṛto bhavet /
hemante śītaharaṇo tadā dhāturbhaviṣyati

2.12

yadā maśakapādānāmaṭṭakālambanaṃ bhavet /
dṛḍhaṃ cāpyaprakampi ca tadā dhāturbhaviṣyati

2.13

yadā tīkṣṇā mahāntaśca dantā jāyanti pāṇḍurāḥ /
jalaukānāṃ hi sarveṣāṃ tadā dhāturbhaviṣyati

2.14

yadā śaśaviṣāṇena niḥśreṇī sudṛḍhā bhavet /
svargasyārohaṇārthāya tadā dhāturbhaviṣyati

2.15

tāṃ niśreṇīṃ yadāruhya candraṃ bhakṣati mūṣikaḥ /
rāhuṃ ca paridhāveta tadā dhāturbhaviṣyati

2.16

yadā madyaghaṭaṃ pītvā makṣikā grāmacāriṇyaḥ /
agāre vāsaṃ kalpeyustadā dhāturbhaviṣyati

2.17

yadā bimboṣṭhasampanno gardabhaḥ sukhito bhavet /
kuśalaṃ nṛtyagīteṣu tadā dhāturbhaviṣyati

2.18

yadā hyulūkakākāśca ramayeyuḥ sahāgatāḥ /
anyonyamanukūlena tadā dhāturbhaviṣyati

2.19

yadā palāśapatrāṇāṃ chatraṃ hi vipulaṃ bhavet /
varṣasya pratipātāya tadā dhāturbhaviṣyati

2.20

yadā sāmudrikā nāvaḥ sayantrāḥ sapatākikāḥ /
sthalamāruhya gaccheyustadā dhāturbhaviṣyati

2.21

yadā hyulūkaśakunāḥ parvataṃ gandhamādanam /
tuṇḍenādāya gaccheyustadā dhāturbhaviṣyati

2.22

etāśca gāthāḥ śrutvācāryavyākaraṇaprāptaḥ kauṇḍinyo brāhmaṇaḥ sarvalokapriyadarśanaṃ litsavikumāraṃ gāthābhiḥ pratyabhāṣata /
sādhu sādhu kumārāgra jinaputra mahāgira /
upāyakuśalo vīraḥ prāptavyākaraṇottamaḥ

2.23

mama kumāra śṛṇohi lokanāthasya tāyinaḥ /
tathāgatasya māhātmyaṃ yathākramamacintitam

2.24

acintyaṃ buddhaviṣayamasamāśca tathāgatāḥ /
sarvabuddhāḥ śivā nityaṃ sarvabuddhāḥ samācarāḥ

2.25

sarvabuddhāḥ samavaṇā eṣā buddheṣu dharmatā /
na kṛtrimo 'sau bhagavānnotpannaśca tathāgataḥ

2.26

vajrasaṃhananakāyo nirmitakāyadarśakaḥ /
nāpi sarṣapamātraṃ ca dhāturnāma maharṣiṇām

2.27

anasthirudhire kāye kuto dhāturbhaviṣyati /
upāyadhātunikṣepaḥsattvānāṃ hitakāraṇam

2.28

dharmakāyo hi sambuddho dharmadhātustathāgataḥ /
idṛśo bhagavatkāya īdṛśī dharmadeśanā

2.29

etacchrutaṃ mayā jñātvābhiyācitaṃ varaṃ mayā /
tattvavyākaraṇārthāya varotpādaṃ muneḥ kṛtam

2.30

atha khalu dvātriṃśaddevaputrasahasrāṇi tathāgatasya yaṃ gambhīramāyuḥpramāṇanirdeśaṃ śrutvā sarvairanuttarāyāṃ samyaksambodhau cittānyutpāditāni te prahṛṣṭamanaḥsaṃkalpā ekasvaranirghoṣeṇa gāthāmabhāṣan /
na buddhaḥ parinirvāti na dharma parihīyate /
sattvānāṃ paripākāya parinirvāṇaṃ nidarśayet

2.31

acintyo bhagavānbuddho nityakāyastathāgataḥ /
deśeti vividhānvyūhānsattvānāṃ hitakāraṇāt

Original text: Suvarṇaprabhāsasūtra · Edition: S. Bagchi: Suvarnaprabhasasutram, Darbhanga: The Mithila Institute, 1967. (Buddhist Sanskrit Texts, 8) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc