Sushruta Samhita · Chapter 6.62

athāta unmādapratiṣedhamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

madayantyuddhatā(madayantyudgatā) doṣā yasmādunmārgamāśritāḥ/
mānaso'yamato vyādhirunmāda iti kīrtitaḥ//

ekaikaśaḥ samastaiśca doṣairatyarthamūrcchitaiḥ/
mānasena ca duḥkhena sa pañcavidha ucyate//

viṣādbhavati ṣaṣṭhaśca yathāsvaṃ tatra bheṣajam/
sa cāpravṛddhastaruṇo madasaṃjñāṃ bibharti ca//

mohodvegau svanaḥ śrotre gātrāṇāmapakarṣaṇam/
atyutsāho'ruciścānne svapne kaluṣabhojanam//

vāyunonmathanaṃ cāpi bhramaścakragatasya vā/
yasya syādacireṇaiva unmādaṃ so'dhigacchati//

rūkṣacchaviḥ paruṣavāgdhamanītato vā śītāturaḥ kṛśatanuḥ sphuritāṅgasandhiḥ/
āsphoṭayasyaṭati gāyati nṛtyaśīlo vikrośati bhramati cāpyanilaprakopāt//

tṛṭsvedadāhabahulo bahubhigvinidrāśchāyāhimānilajalāntavihārasevī/
tīkṣṇo himāmbuni caye'pi sa vahniśaṅkī pittāddivā nabhasi paśyati tārakāśca//

chardyagnisādasadanārucikāsayukto yoṣidviviktaratiralpamatipracāraḥ/
nidrāparo'lpakathano'lpabhuguṣṇasevī rātrau bhṛśaṃ bhavati cāpi kaphaprakopāt//

sarvātmake pavanapittakaphā yathāsvaṃ saṃharṣitā iva ca liṅgamudīrayanti//

caurairnarendrapuruṣairaribhistathānyairvitrāsitasya dhanabāndhavasaṃkṣayādvā/
gāḍhaṃ kṣate manasi ca priyayā riraṃsorjāyeta cotkaṭataro manaso vikāraḥ//

citraṃ sa jalpati manonugataṃ visaṃjño gāyatyatho hasati roditi mūḍhasaṃjñaḥ/
raktekṣaṇo hatabalendriyabhāḥ sudīnaḥ śyāvānano viṣakṛto'tha bhavet parāsuḥ//

snigdhaṃ svinnaṃ tu manujamunmādārtaṃ viśodhayet/
tīkṣṇairubhayatobhāgaiḥ śirasaśca virecanaiḥ//

vividhairavapīḍaiśca sarṣapasnehasaṃyutaiḥ/
yojayitvā tu taccūrṇaṃ ghrāṇe tasya prayojayet//

satataṃ dhūpayeccainaṃ śvagomāṃsaiḥ supūtibhiḥ/
sarṣapānāṃ ca tailena nasyābhyaṅgau hitau sadā//

darśayedadbhutānyasya vadennāśaṃ priyasya vā/
bhīmākārairnarairnāgairdāntairvyālaiśca nirviṣaiḥ//

bhīṣayet saṃyataṃ pāśaiḥ kaśābhirvātha tāḍayet/
yantrayitvā suguptaṃ vā trāsayettaṃ tṛṇāgninā//

jalena tarjayedvāpi rajjughātairvibhāvayet/
balavāṃścāpi saṃrakṣet jale'ntaḥ parivāsayet/
pratudedārayā cainaṃ marmāghātaṃ vivarjayet/
veśmano'ntaḥ praviśyainaṃ rakṣaṃstadveśma dīpayet//

sāpidhāne jaratkūpe satataṃ vā nivāsayet/
tryahāttryahādyavāgūśca tarpaṇān vā pradāpayet//

kevalānambuyuktān vā kulmāṣān vā bahuśrutaḥ/
hṛdyaṃ yaddīpanīyaṃ ca tatpathyaṃ tasya bhojayet(yojayet)//

(viḍaṅgatriphalāmustamañjiṣṭhādāḍimotpalaiḥ/
śyāmailavālukailābhiścandanāmaradārubhiḥ//

barhiṣṭharajanīkuṣṭhaparṇinīsārivādvayaiḥ/
hareṇukātrivṛddantīvacātālīsakeśaraiḥ//

dvikṣīraṃ sādhitaṃ sarpirmālatīkusumaiḥ saha/
gulmakāsajvaraśvāsakṣayonmādanivāraṇam//

etadeva hi saṃpakvaṃ jīvanīyopasaṃbhṛtam/
caturguṇena dugdhena mahākalyāṇamucyate//

apasmāraṃ grahaṃ śoṣaṃ klaibyaṃ kārśyamabījatām/
ghṛtametannihantyāśu ye cādau gaditā gadāḥ//

barhiṣṭhakuṣṭhamañjiṣṭhākaṭukailāniśāhvayaiḥ/
tagaratriphalāhiṅguvājigandhāmaradrumaiḥ//

vacājamodākākolīmedāmadhukapadmakaiḥ/
saśarkaraṃ hitaṃ sarpiḥ pakvaṃ kṣīracaturguṇam//

bālānāṃ grahajuṣṭānāṃ puṃsāṃ duṣṭālparetasām/
khyātaṃ phalaghṛtaṃ strīṇāṃ vandhyānāṃ cāśu garbhadam//)

brahmīmaindrīṃ viḍaṅgāni vyoṣaṃ hiṅgu surāṃ jaṭhām/
viṣaghnīṃ laśunaṃ rāsnāṃ viśalyāṃ surasāṃ vacām//

jyotiṣmatīṃ nāgaraṃ ca anantāmabhayāṃ tathā/
saurāṣṭrīṃ ca samāṃśāni gajamūtreṇa peṣayet//

chāyāviśuṣkāstadvartīryojayedvidhikovidaḥ/
avapīḍe'ñjane'bhyaṅge nasye dhūme pralepane//

uropāṅgalalāṭeṣu sirāścāsya vimokṣayet/
apasmārakriyāṃ cāpi grahoddiṣṭāṃ ca kārayet//

śāntadoṣaṃ viśuddhaṃ ca snehabastibhirācaret/
unmādeṣu ca sarveṣu kuryāccattaprasādanam/
mṛdupūrvāṃ made'pyevaṃ kriyāṃ mṛdvīṃ prayojayet//

śokaśalyaṃ vyapanayedunmāde pañcame bhiṣak/
viṣaje mṛdupūrvāṃ ca viṣaghnīṃ kārayet kriyām//