Sushruta Samhita · Chapter 4.26

athātaḥ kṣīṇabalīyaṃ vājīkaraṇacikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

kalyasyodagravayaso vājīkaraṇasevinaḥ/ sarveṣvṛtuṣvaharaharvyavāyo na nivāritaḥ//

sthavirāṇāṃ riraṃsūnāṃ strīṇāṃ vāllabhyamicchatām/ yoṣitprasaṅgāt kṣīṇānāṃ klībānāmalparetasām//

vilāsināmarthavatāṃ rūpayauvanaśālinām/ nṛṇāṃ ca bahubhāryāṇāṃ yogā vājīkarā hitāḥ//

sevamāno yadaucityādvājīvātyarhtavegavān/ nārīstarpayate tena vājīkaraṇamucyate//

bhojanāni vicitrāṇi pānāni vividhāni ca/ vācaḥ śrotrānugāminyastvacaḥ sparśasukhāstathā//

yāminī sendutilakā kāminī navayauvanā/ gītaṃ śrotramanohāri tāmbūlaṃ madirāḥ srajaḥ//

gandhā manojñā rūpāṇi citrāṇyupavanāni ca/ manasaścāpratīghāto vājīkurvanti mānavam/ taistairbhāvairahṛdyaistu riraṃsormanasi kṣate//

dveṣyastrīsaṃprayogācca klaibyaṃ tanmānasaṃ smṛtam/ kaṭukāmloṣṇalavaṇairatimātropasevitaiḥ//

saumyadhātukṣayo dṛṣṭaḥ klaibyaṃ tadaparaṃ smṛtam/ ativyavāyaśīlo yo na ca vājīkriyārataḥ//

dhvajabhaṅgamavāpnoti tacchukrakṣayahetukam/ mahatā meḍhrarogeṇa marmacchedena vā punaḥ//

klaibyametaccaturthaṃ syānnṝṇāṃ puṃstvopaghātajam/ janmaprabhṛti yaḥ klībaḥ klaibyaṃ tat sahajaṃ smṛtam//

balinaḥ kṣubdhamanaso nirodhād brahmacaryataḥ/ ṣaṣṭhaṃ klaibyaṃ mataṃ tattu kharaśukranimittajam//

asādhyaṃ sahajaṃ klaibyaṃ marmacchedācca yadbhavet/ sādhyānāmitareṣāṃ tu kāryo hetuviparyayaḥ//

vidhirvājīkaro yastu taṃ pravakṣyāmyataḥ param/ tilamāṣavidārīṇāṃ śālīnāṃ cūrṇameva vā//

pauṇḍrakekṣurasairārdraṃ marditaṃ saindhavānvitam/ varāhamedasā yuktāṃ ghṛtenotkārikāṃ pacet//

tāṃ bhakṣayitvā puruṣo gacchettu pramadāśatam/ bastāṇḍasiddhe payasi bhāvitānasakṛttilān//

śiśumāravasāpakvāḥ śaṣkulyastistailaiḥ kṛtāḥ/ yaḥ svādet sa pumān gacchet strīṇāṃ śatamapūrvavat//

pippalīlavaṇopete bastāṇḍe kṣīrasarpiṣi/ sādhite bhakṣayedyastu sa gacchet pramadāśatam//

pippalīmāṣaśālīnāṃ yavagodhūmayostathā/ cūrṇabhāgaiḥ samaistaistu ghṛte pūpalikāṃ pacet//

tāṃ bhakṣayitvā pītvā tu śarkarāmadhuraṃ payaḥ/ naraścaṭakavadgaccheddaśavārānnirantaram//

vidāryāḥ sukṛtaṃ cūrṇaṃ svarasenaiva bhāvitam/ sarpirmadhuyutaṃ līḍhvā daśa strīradhigacchati//

evamāmalakaṃ cūrṇaṃ svarasenaiva bhāvitam/ śarkarāmadhusarpibhiryuktaṃ līḍhvā payaḥ pibet//

etenāśītivarṣo'pi yuveva parihṛṣyati/ pippalīlavaṇopete bastāṇḍe ghṛtasādhite//

śiśumārasya vā khādette tu vājīkare bhṛśam/ kulīrakūrmanakrāṇāmaṇḍānyevaṃ tu bhakṣayet//

mahiṣarṣabhabastānāṃ pibecchukrāṇi vā naraḥ/ aśvatthaphalamūlatvakśuṅgāsiddhaṃ payo naraḥ//

pītvā saśarkarākṣaudraṃ kuliṅga iva hṛṣyati/ vidārimūlakalkaṃ tu śṛtena payasā naraḥ//

uḍumbarasamaṃ pītvā vṛddho'pi taruṇāyate/ māṣāṇāṃ palamekaṃ tu saṃyuktaṃ kṣaudrasarpiṣā//

avalihya payaḥ pītvā tena vājī bhavennaraḥ/ kṣīrapakvāṃstu godhūmānātmaguptāphalaiḥ saha//

śītān ghṛtayutān khādettataḥ paścāt payaḥ pibet/ nakramūṣikamaṇḍūkacaṭakāṇḍakṛtaṃ ghṛtam//

pādābhyaṅgena kurute balaṃ bhūmiṃ tu na spṛśet/ yāvat spṛśati no bhūmiṃ tāvadgacchennirantaram//

svayṃguptekṣurakayoḥ phalacūrṇaṃ saśarkaram/ dhāroṣṇena naraḥ pītvā payasā na kṣayaṃ vrajet//

uccaṭācūrṇaṃ peyamevaṃ balārthinā/ svayaṃguptāphalairyuktaṃ māṣasūpaṃ pibennaraḥ//

guptāphalaṃ gokṣurakācca bījaṃ tathoccaṭāṃ gopayasā vipācya/ khajāhataṃ śarkarayā ca yuktaṃ pītvā naro hṛṣyati sarvarātram//

māṣān vidārīmapi soccaṭāṃ ca kṣīre gavāṃ kṣaudraghṛtopapannām/ pītvā naraḥ śarkarayā suyuktāṃ kuliṅgavaddhṛṣyati sarvarātram//

gṛṣṭīnāṃ vṛddhavatsānāṃ māṣaparṇabhṛtāṃ gavām/ yat kṣīraṃ tat praśaṃsanti balakāmeṣu jantuṣu//

kṣīramāṃsagaṇāḥ sarve kākolyādiśca pūjitaḥ/ vājīkaraṇahetorhi tasmāttuttu prayojayet//

ete vājīkarā yogāḥ prītyapatyabalapradāḥ/ sevyā viśuddhopacitadehaiḥ kālādyapekṣayā//