Sushruta Samhita · Chapter 4.13
athāto madhumehacikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ//
yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//
madhumehitvamāpannaṃ bhiṣagbhiḥ parivarjitam/ yogenānena matimān pramehiṇamupācaret//
māse śukre śucau caiva śailāḥ sūryāṃśutāpitāḥ/ jatuprakāśaṃ svarasaṃ śilābhyaḥ prasravanti hi//
śilājatviti vikhyātaṃ sarvavyādhivināśanam/ trapvādīnāṃ tu lohānāṃ ṣaṇṇāmanyatamānvayam//
jñeyaṃ svagandhataścāpi ṣaḍyoni prathitaṃ kṣitau/ lohādbhavati tadyasmācchilājatu jatuprabham//
tasya lohasya tadvīryaṃ rasaṃ cāpi bibharti tat/ trapusīsāyasādīni pradhānānyuttarottaram//
yathā tathā prayoge'pi śreṣṭhe śreṣṭhaguṇāḥ smṛtāḥ/ tatsarvaṃ tiktakaṭukaṃ kaṣāyānurasaṃ saram//
kaṭupākyuṣṇavīryaṃ ca śoṣaṇaṃ chedanaṃ tathā/ teṣu yat kṛṣṇamalaghu snigdhaṃ niḥśarkaraṃ ca yat//
gomūtragandhi yaccāpi tat pradhānaṃ pracakṣate/ tadbhāvitaṃ sāragaṇairhṛtadoṣo dinodaye//
pibet sārodakenaiva ślakṣṇapiṣṭaṃ yathābalam/ jāṅgalena rasenānnaṃ tasmiñjīrṇe tu bhojayet//
upayujya tulāmevaṃ girijādamṛtopamāt/ vapurvarṇabalopeto madhumehavivarjitaḥ//
jīvedvarṣaśataṃ pūrṇamajaro'marasannibhaḥ/ śataṃ śataṃ tulāyāṃ tu sahasraṃ daśataulike//
bhallātakavidhānena parihāravidhiḥ smṛtaḥ/ mehaṃ kuṣṭhamapasmāramunmādaṃ ślīpadaṃ garam//
śoṣaṃ śophārśasī gulmaṃ pāṇḍutāṃ viṣamajvaram/ apohatyacirātkālācchilājatu niṣevitam//
na so'sti rogo yaṃ cāpi nihanyānna śilājatu/ śarkarāṃ cirasaṃbhūtāṃ bhinatti ca tathāśmarīm//
bhāvanāloḍane cāsya kartavye bheṣajairhitaiḥ/ evaṃ ca mākṣikaṃ dhātuṃ tāpījamamṛtopamam//
madhuraṃ kāñcanābhāsamamlaṃ vā rajataprabham/ piban hanti jarākuṣṭhamehapāṇḍvāmayakṣayān//
tadbhāvitaḥ kapotāṃśca kulatthāṃśca vivarjayet/ pañcakarmaguṇātītaṃ śraddhāvantaṃ jijīviṣum//
yogenānena matimān sādhayedapi kuṣṭhanam/ vṛkṣāstuvarakā ye syuḥ paścimārṇavabhūmiṣu//
vīcītaraṅgavikṣepamārutoddhūtapallavāḥ/ teṣāṃ phalāni gṛhṇīyāt supakvānyambudāgame//
majjāṃ tebhyo'pi saṃhṛtya śoṣayitvā vicūrṇya ca/ tilavat pīḍayeddroṇyāṃ srāvayedvā kusumbhavat//
tattailaṃ saṃhṛtaṃ bhūyaḥ pacedātoyasaṃkṣayāt/ avatārya karīṣe ca pakṣamātraṃ nidhāpayet//
snigdhaḥ svinno hṛtamalaḥ pakṣādūrdhvaṃ prayatnavān/ caturthabhaktāntaritaḥ śuklādau divase śubhe//
mantrapūtasya tailasya pibenmātrāṃ yathābalam/ tatra mantraṃ pravakṣyāmi yenedamabhimantryate//
majjasāra mahāvīrya sarvān dhātūn viśodhaya/ śaṅkhacakragadāpāṇistvāmājñāpayate'cyutaḥ//
tenāsyordhvamadhaścāpi doṣā yāntyasakṛttataḥ/ asnehalavaṇāṃ sāyaṃ yavāgūṃ śītalāṃ pibet//
pañcāhaṃ prapibettailamanena vidhinā naraḥ/ pakṣaṃ parihareccāpi mudgayūṣaudanāśanaḥ//
pañcabhirdivasairevaṃ sarvakuṣṭhairvimucyate/ tadeva khadirakvāthe triguṇe sādhu sādhitam//
nihitaṃ pūrvavat pakṣāt pibenmāsamatandritaḥ/ tenābhyaktaśarīraśca kurvītāhāramīritam//
bhinnasvaraṃ raktanetraṃ viśīrṇaṃ kṛmibhakṣitam/ anenāśu prayogeṇa sādhayet kuṣṭhinaṃ naram//
sarpirmadhuyutaṃ pītaṃ tadeva khadirāmbunā/ pakṣimāṃsarasāhāraṃ karoti dviśatāyuṣam//
tadeva nasye pañcāśaddivasānupayojitam/ vapuṣmantaṃ śrutidharaṃ karoti triśatāyuṣam//
śodhayanti naraṃ pītā majjānastasya mātrayā/ mahāvīryastuvarakaḥ kuṣṭhamehāpahaḥ paraḥ//
sāntardhūmastasya majjā tu dagdhaḥ kṣiptastaile saindhavaṃ cāñjanaṃ ca/ paillyaṃ hanyādarmanaktāndhyakācān nīlīrogaṃ taimiraṃ cāñjanena//
Original text: Suśrutasaṃhitā · Edition: ed. Yādavaśarman Trivikrama Ācārya (Nirnaya Sagar Press); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0