Language

ENहिગુ
Scripture Library

Sushruta Samhita · Chapter 2.8

2.8.1

athāto mūḍhagarbhanidānaṁ vyākhyāsyāmaḥ//

2.8.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

2.8.3

grāmyadharmayānavāhanādhvagamanapraskhalanaprapatanaprapīḍānadhāvanābhighātaviṣamaśayanāsanopavāsavegābhighātātirūkṣakaṭutiktabhojanaśokātikṣārasevanātisāravamanavirecanapreṅkholanājīrṇagarbhaśātanaprabhṛtibhirviśeṣairbandhānānmucyate garbhaḥ, phalamiva vṛntabandhanādabhighātaviśeṣaiḥ; sa vimuktabandhano garbhāśayamatikramya yakṛtplīhāntravivarairavasraṁsamānaḥ koṣṭhasaṁkṣobhamāpādayati, tasyā jaṭharasaṁkṣomādvāyurapāno mūḍhaḥ pārśvabastiśīrṣodarayoniśūlānāhamūtrasaṅgānāmanyatamamāpādya garbhaṁ cyāvayati taruṇaṁ śoṇitasrāveṇa; tameva kadācidvivṛddhamasamyagāgatamapatyapathamanuprāptamanirasyamānaṁ viguṇāpānasaṁmohitaṁ garbhaṁ mūḍhagarbhamityācakṣate//

2.8.4

tataḥ kīlaḥ pratikhuro bījakaḥ parigha iti/ tatra ūrdhvabāhuśiraḥpādo yo yonimukhaṁ niruṇaddhi kīla iva sa kīlaḥ; niḥsṛtahastapādaśirāḥ kāyasaṅgī pratikhuraḥ; yo nirgacchatyekaśirobhujaḥ sa bījakaḥ; yastu parigha iva yonimukhamāvṛtya tiṣṭhati sa parighaḥ; iti caturvidho bhavatītyeke bhāṣante/ tattu na samyak; kasmāt sa yadā viguṇānilaprapīḍito'patyapathamanekadhā prapadyate tadā saṅkhyā hīyate//

2.8.5

tatra kaściddvābhyāṁ sakthibhyāṁ yonimukhaṁ pratipadyate; kaścidābhugnaikasakthirekena; kaścidābhugnasakthiśarīraḥ sphigdeśena tiryagāgataḥ; kaściduraḥpārśvapṛṣṭhānāmanyatamena yonidvāraṁ pidhāyāvatiṣṭhate; antaḥpārśvāpavṛttaśirāḥ kaścidekena bāhunā; kaścidābhugnaśirā bāhudvayena; kaścidābhugnamadhyo hastapādaśirobhiḥ; kaścidekena sakthnā yonimukhaṁ pratipadyate'pareṇa pāyum; ityaṣṭavidhā mūḍhagarbhagatiruddiṣṭā samāsena//

2.8.6

tatra dvāvantyāvasādhyau mūḍhagarbhau, śeṣānapi viparītendriyārthākṣepakayonibhraṁśasṁvaraṇamakkallaśvāsakāsabhramanipīḍitān pariharet//

2.8.7

bhavanti cātra kālasya pariṇāmena muktaṁ vṛntādyathā paham/ prapadyate svabhāvena nānyathā patituṁ dhruvam//

2.8.8

evaṁ kālaprakarṣeṇa mukto nāḍīnibandhanāt/ garbhāśayastho yo garbho jananāya prapadyate//

2.8.9

kṛmivātābhighātaistu tadevopadrutaṁ phalam/ patatyakāle'pi yathā tathā syādgarbhavicyutiḥ//

2.8.10

ācaturthāttato māsāt prasravedgarbhavicyutiḥ/ tataḥ sthiraśarīrasya pātaḥ pañcamaṣaṣṭhayoḥ//

2.8.11

pravidhyati śiro yā tu śītāṅgī nirapatrapā/ nīloddhatasirā hanti sā garbhaṁ sa ca tāṁ tathā//

2.8.12

garbhāspandanamāvīnāṁ praṇāśaḥ śyāvapāṇḍutā/ bhavatyucchvāsapūtitvaṁ śūlaṁ cāntarbhṛte śiśau//

2.8.13

mānasāgantubhirmāturupatāpaiḥ prapīḍitaḥ/ garbho vyāpadyate kukṣau vyādhibhiśca prapīḍitaḥ//

2.8.14

bastamāravipannāyāḥ kukṣiḥ praspandate yadi/ tatkṣaṇājjanmakāle taṁ pāṭayitvoddharedbhiṣak//

Original text: Suśrutasaṃhitā · Edition: ed. Yādavaśarman Trivikrama Ācārya (Nirnaya Sagar Press); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc