Sushruta Samhita · Chapter 2.8
athāto mūḍhagarbhanidānaṁ vyākhyāsyāmaḥ//
yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//
grāmyadharmayānavāhanādhvagamanapraskhalanaprapatanaprapīḍānadhāvanābhighātaviṣamaśayanāsanopavāsavegābhighātātirūkṣakaṭutiktabhojanaśokātikṣārasevanātisāravamanavirecanapreṅkholanājīrṇagarbhaśātanaprabhṛtibhirviśeṣairbandhānānmucyate garbhaḥ, phalamiva vṛntabandhanādabhighātaviśeṣaiḥ; sa vimuktabandhano garbhāśayamatikramya yakṛtplīhāntravivarairavasraṁsamānaḥ koṣṭhasaṁkṣobhamāpādayati, tasyā jaṭharasaṁkṣomādvāyurapāno mūḍhaḥ pārśvabastiśīrṣodarayoniśūlānāhamūtrasaṅgānāmanyatamamāpādya garbhaṁ cyāvayati taruṇaṁ śoṇitasrāveṇa; tameva kadācidvivṛddhamasamyagāgatamapatyapathamanuprāptamanirasyamānaṁ viguṇāpānasaṁmohitaṁ garbhaṁ mūḍhagarbhamityācakṣate//
tataḥ kīlaḥ pratikhuro bījakaḥ parigha iti/ tatra ūrdhvabāhuśiraḥpādo yo yonimukhaṁ niruṇaddhi kīla iva sa kīlaḥ; niḥsṛtahastapādaśirāḥ kāyasaṅgī pratikhuraḥ; yo nirgacchatyekaśirobhujaḥ sa bījakaḥ; yastu parigha iva yonimukhamāvṛtya tiṣṭhati sa parighaḥ; iti caturvidho bhavatītyeke bhāṣante/ tattu na samyak; kasmāt sa yadā viguṇānilaprapīḍito'patyapathamanekadhā prapadyate tadā saṅkhyā hīyate//
tatra kaściddvābhyāṁ sakthibhyāṁ yonimukhaṁ pratipadyate; kaścidābhugnaikasakthirekena; kaścidābhugnasakthiśarīraḥ sphigdeśena tiryagāgataḥ; kaściduraḥpārśvapṛṣṭhānāmanyatamena yonidvāraṁ pidhāyāvatiṣṭhate; antaḥpārśvāpavṛttaśirāḥ kaścidekena bāhunā; kaścidābhugnaśirā bāhudvayena; kaścidābhugnamadhyo hastapādaśirobhiḥ; kaścidekena sakthnā yonimukhaṁ pratipadyate'pareṇa pāyum; ityaṣṭavidhā mūḍhagarbhagatiruddiṣṭā samāsena//
tatra dvāvantyāvasādhyau mūḍhagarbhau, śeṣānapi viparītendriyārthākṣepakayonibhraṁśasṁvaraṇamakkallaśvāsakāsabhramanipīḍitān pariharet//
bhavanti cātra kālasya pariṇāmena muktaṁ vṛntādyathā paham/ prapadyate svabhāvena nānyathā patituṁ dhruvam//
evaṁ kālaprakarṣeṇa mukto nāḍīnibandhanāt/ garbhāśayastho yo garbho jananāya prapadyate//
kṛmivātābhighātaistu tadevopadrutaṁ phalam/ patatyakāle'pi yathā tathā syādgarbhavicyutiḥ//
ācaturthāttato māsāt prasravedgarbhavicyutiḥ/ tataḥ sthiraśarīrasya pātaḥ pañcamaṣaṣṭhayoḥ//
pravidhyati śiro yā tu śītāṅgī nirapatrapā/ nīloddhatasirā hanti sā garbhaṁ sa ca tāṁ tathā//
garbhāspandanamāvīnāṁ praṇāśaḥ śyāvapāṇḍutā/ bhavatyucchvāsapūtitvaṁ śūlaṁ cāntarbhṛte śiśau//
mānasāgantubhirmāturupatāpaiḥ prapīḍitaḥ/ garbho vyāpadyate kukṣau vyādhibhiśca prapīḍitaḥ//
bastamāravipannāyāḥ kukṣiḥ praspandate yadi/ tatkṣaṇājjanmakāle taṁ pāṭayitvoddharedbhiṣak//
Original text: Suśrutasaṃhitā · Edition: ed. Yādavaśarman Trivikrama Ācārya (Nirnaya Sagar Press); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0