Language

ENहिગુ
Scripture Library

Sushruta Samhita · Chapter 2.14

2.14.1

athātaḥ śūkadoṣanidānaṁ vyākhyāsyāmaḥ//

2.14.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

2.14.3

liṅgavṛddhimicchatāmakramapravṛttānāṁ śūkadoṣanimittā daśa cāṣṭau ca vyādhayo jāyante/ tadyathā sarṣapikā aṣṭhīlikā grathitaṁ kumbhīkā alajī mṛditaṁ saṁmūḍhapiḍakā avamanthaḥ puṣkarikā sparśahāniḥ uttamā śataponakaḥ tvakpākaḥ śoṇitārbudaṁ māṁsārbudaṁ māṁsapākaḥ vidradhiḥ tilakālakaśceti//

2.14.4

gaurasarṣapatulyā tu śūkadurbhagnahetukā/ piḍakā kapharaktābhyāṁ jñeyā sarṣapikā budhaiḥ//

2.14.5

kaṭhinā viṣamairantairmārutasya prakopataḥ/ śūkaistu viṣasaṁbhugnaiḥ piḍakāṣṭhīlikā bhavet//

2.14.6

śūkairyat pūritaṁ śaśvadgrathitaṁ tat kaphotthitam/ kumbhīkā raktapittotthā jāmbavāsthinibhāśubhā//

2.14.7

alajīlakṣaṇairyuktāmalajīṁ ca vitarkayet/ mṛditaṁ pīḍitaṁ yattu saṁrabdhaṁ vāyukopataḥ//

2.14.8

pāṇibhyāṁ bhṛśasaṁmūḍhe saṁmūḍhapiḍakā bhavet/ dīrghā bahvyaśca piḍakā dīryante madhyatastu yāḥ//

2.14.9

so'vamanthaḥ kaphāsṛgbhyāṁ vedanāromaharṣakṛt/ pittaśoṇitasaṁbhūtā piḍakā piḍakācitā//

2.14.10

padmapuṣkarasṁsthānā jñeyā puṣkariketi sā/ janayet sparśahāniṁ tu śoṇitaṁ śūkadūpitam//

2.14.11

mudgamāṣopamā raktā piḍakā raktapittajā/ uttamaiṣā tu vijñeyā śūkājīrṇanimittajā//

2.14.12

chidrairaṇumukhairvastu citaṁ yasya samantataḥ/ vātaśoṇitajo vyādhirvijñeyaḥ śataponakaḥ//

2.14.13

pittaraktakṛto jñeyastvakpāko jvaradāhavān/ kṛṣṇaiḥ sphoṭaiḥ saraktaiśca piḍakābhiśca pīḍitam/ yasya vastu rujaścogrā jñeyaṁ tacchoṇitārbudam//

2.14.14

māṁsadoṣeṇa jānīyādarbudaṁ māṁsasaṁbhavam/ śīryante yasya māṁsāni yatra sarvāśca vedanāḥ//

2.14.15

vidyāttaṁ māṁsapākaṁ tu sarvadoṣakṛtaṁ bhiṣak/ vidradhiṁ sannipātena yathoktamabhinirdiśet//

2.14.16

kṛṣṇāni citrāṇyathavā śūkāni saviṣāṇi ca/ pātitāni pacantyāśu meḍhraṁ niravaśeṣataḥ//

2.14.17

kālāni bhūtvā māṁsāni śīryante yasya dehinaḥ/ sannipātasamutthānaṁ taṁ vidyāttilakālakam//

2.14.18

tatra māṁsārbudaḥ yacca māṁsapākaśca yaḥ smṛtaḥ/ vidradhiśca na sidhyanti ye ca syustilakālakāḥ//

Original text: Suśrutasaṃhitā · Edition: ed. Yādavaśarman Trivikrama Ācārya (Nirnaya Sagar Press); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc