Language

ENहिગુ
Scripture Library

Surya Siddhanta · Chapter 14

14.01

brāhmaṃ divyaṃ tathā pitryaṃ prājāpatyaṃ guros tathā/
sauraṃ ca sāvanaṃ cāndram ārkṣaṃ mānāni vai nava//

14.02

caturbhir vyavahāro +atra sauracāndrārkṣasāvanaiH/
bārhaspatyena ṣaṣṭyabdaṃ jñeyaṃ nānyais tu nityaśaH//

14.03

saureṇa dyuniśor mānaṃ ṣaḍaśītimukhāni ca/
ayanaṃ viṣuvaccaiva saṃkrānteH puṇyakālatā//

14.04

tulādi ṣaḍaśītyahnāṃ ṣaḍaśītimukhaṃ kramāt/
taccatuṣṭayam eva syād dvisvabhāveṣu rāśiṣu//

14.05

ṣaḍviṃśe dhanuṣo bhāge dvāviṃśe nimiṣasya ca/
mithunāṣṭādaśe bhāge kanyāyās tu caturdaśa//

14.06

tataH śeṣāṇi kanyāyā yāny ahāni tu ṣoḍaśa/
kratubhis tāni tulyāni pitṝṇāṃ dattam akṣayam//

14.07

bhacakranābhau viṣuvaddvitayaṃ samasūtragam/
ayanadvitayaṃ caiva catasraH prathitās tu tāH//

14.08

tadantareṣu saṃkrāntidvitayaṃ dvitayaṃ punaH/
nairantaryāt tu saṃkrānter jñeyaṃ viṣṇupadīdvayam//

14.09

bhānor makarasaṅkrānteH ṣaṇmāsā uttarāyaṇam/
karkyādes tu tathaiva syāt ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam//

14.10

dvirāśinātha ṛtavas tato +api śiśirādayaH/
meṣādayo dvādaśaite māsās tair eva vatsaraH//

14.11

arkamānakalāH ṣaṣṭyā guṇitā bhuktibhājitāH/
tadardhanāḍyaH saṅkrānter arvāk puṇyaṃ tathā pare//

14.12

arkād viniHsṛtaH prācīṃ yad yāty aharahaH śaśī/
tac cāndramānam aṃśais tu jñeyā dvādaśabhis tithiH//

14.13

tithiH karaṇam udvāhaH kṣauraṃ sarvakriyās tathā/
vratopavāsayātrāṇāṃ kriyā cāndreṇa gṛhyate//

14.14

triṃśatā tithibhir māsaś cāndraH pitryam ahaH smṛtam/
niśā ca māsapakṣāntau tayor madhye vibhāgataH//

14.15

bhacakrabhramaṇaṃ nityaṃ nākṣatraṃ dinam ucyate/
nakṣatranāmnā māsās tu jñeyāH parvāntayogataH//

14.16

kārtikyādiṣu saṃyoge kṛttikādi dvayaṃ dvayam/
antyopāntyau pañcamaś ca tridhā māsatrayaṃ smṛtam//

14.17

vaiśākhādiṣu kṛṣṇe ca yogaH pañcadaśe tithau/
kārttikādīni varṣāṇi guror astodayāt tathā//

14.18

udayād udayaṃ bhānoH sāvanaṃ tat prakīrtitam/
sāvanāni syur *etena yajñakālavidhis tu taiH//(ḍ etana)

14.19

sūtakādiparicchedo dinamāsābdapās tathā/
madhyamā grahabhuktis tu sāvanenaiva gṛhyate//

14.20

surāsurāṇām anyonyam ahorātraṃ viparyayāt/
yatproktaṃ tad bhaved divyaṃ bhānor bhagaṇapūraṇāt//

14.21

manvantaravyavasthā ca prājāpatyam udāhṛtam/
na tatra dyuniśor bhedo brāhmaṃ kalpaH prakīrtitam//

14.22

etat te paramākhyātaṃ rahasyaṃ paramādbhutam/
brahmaitat paramaṃ puṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam//

14.23

divyaṃ cārkṣaṃ grahāṇāṃ ca darśitaṃ jñānam uttamam/
vijñāyārkādilokeṣu sthānaṃ prāpnoti śāsvatam//

14.24

ity uktvā mayam āmantrya samyak tenābhipūjitaH/
divam ācakrame +arkāṃśaH praviveśa svamaṇḍalam//

14.25

mayo +atha divyaṃ tajñānaṃ jñātvā sākṣād vivasvataH/
kṛtakṛtyam ivātmānaṃ mene nirdhūtakalmaṣam//

14.26

jñātvā tam ṛṣayaś cātha sūryalabdhavaraṃ mayam/
paribabrur upetyātho jñānaṃ papracchur ādarāt//

14.27

sa tebhyaH pradadau prīto grahāṇāṃ caritaṃ mahat/
atyadbhutatamaṃ loke rahasyaṃ brahmasammitam//

Original text: Sūryasiddhānta · Edition: B: The Surya-siddhanta with its commentary the Gudhartha-prakasaka, edited by Fits-Edward Hall, Bibliotheca Indica No.79, Calcutta 1854. (reprinted as volume 25 of Bibliotehca Indica, Biblio Verlag, Osnabruck 1980). C: Kasi samskrta granthamala 144, Caukhamba Sanskrit Samsthaana, Fourth edition, 1987. D: With the Commentary of Sudhakara Dvivedi, ed. by Dr. Sri Krsna Candra Dvivedii, Sampurnanand S · Data entry Michio Yano · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc