Language

ENहिગુ
Scripture Library

Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0907-0926

0907

dūre kasyacideṣa kopyakṛtadhīrnaivāsya vettyantaraṃ
mānī kopi na yācate mṛgayate kopyalpamalpāśayaḥ /
itthaṃ prārthitadānadurvyasanino naudāryarekhojjvalā
jātā naipuṇadustareṣu nikaṣā sthāneṣu cintāmaṇeḥ //

0908

ye gṛhṇanti haṭhāttṛṇāni maṇayo ye vāpyayaḥpiṇḍikāṃ
te dṛṣṭāḥ pratidhāma dagdhamaṇayo vicchinnasaṃkhyāściram /
no jāne kimabhāvataḥ kimathavā daivādiha śrūyate
nāmāpyatra na tādṛśasya tu maṇe ratnāni gṛhṇāti yaḥ //

0909

yanmuktāmaṇayombudherudarataḥ kṣiptā mahāvīcibhiḥ
paryanteṣu luṭhanti nirmalarucā spaṣṭāṭṭahāsā iva /
tattasyaiva parikṣayājjalanidherdvīpāntarālambināṃ
ratnānāṃ tu parigrahavyasaninaḥ santyeva sāṃyātrikāḥ //

0910

māṇikyoyaṃ mahārghaḥ kṣititalamahito dīptimānuccajanmā
dṛṣṭvainaṃ nūnamārādvyapasaratitarāṃ kāpi daurgatyanītiḥ /
itthaṃ bhrāntiprapañcairvipadapahṛtaye kenacitsthāpitaḥ sa-
nnante dṛṣṭaḥ sa eva vraṇaśataparuṣaḥ kopi pāṣāṇakhaṇḍaḥ //

0911

yāmaḥ svasti tavāstu rohaṇagire mattaḥ sthitipracyutā
vartiṣyanta ime kathaṃ kathamiti svapnepi maivaṃ kṛthāḥ /
śrīmaṃste maṇayo vayaṃ yadi bhavallabdhapratiṣṭhāstadā
te śṛṅgāraparāyaṇāḥ kṣitibhujo maulau kariṣyanti naḥ //

0912

uccairuccaratu ciraṃ cīrī vartmani taruṃ samāruhya /
digvyāpini śabdaguṇe śaṅkhaḥ saṃbhāvanābhūmiḥ //

0913

śaṅkhosthiśeṣaḥ sphuṭito mṛto yad-
ucchvāsitenocchvasate nu satyam /
kiṃ tūccaratyeva na sosya śabdaḥ
śravyo na yo yo na sadarthaśaṃsī //

0914

prāṇānvihāya dhavalatvaguṇocitāni
prāptāni yajjagativaktraviśeṣayogāt /
śaṅkhairmahāvibhavaśabdavijṛmbhitāni
tajjīvitaṃ sahṛdayāḥ prabhavanti yeṣām //

0915

dhīraḥ śrotrasukhāvahopi sadṛśaḥ satyaṃ paraṃ maṅgalaṃ
kvāpi grāmasurāṅgaṇe sa tu lasansaṃdhyāsu śaṅkhadhvaniḥ /
mādyanmedurasārameyasaralagrīvāgradīrghībhavan-
nādo nāma kṛtānukāramuditagrāmyāṭṭahāsāhataḥ //

0916

ratnākarājjanibhuvopyapacāyamānaḥ
śuṣkāsthiśeṣatanutāmapi lambamānaḥ /
śvāsaiḥ saphūtkṛtibhirapyupahanyamānaḥ
śuddhāśayo vadati maṅgalameva śaṅkhaḥ //

0917

śaṅkhāḥ santi sahasraśo jalanidhervīcicchaṭāghaṭṭitāḥ
paryanteṣu luṭhanti ye dalaśataiḥ kalmāṣitakṣmātalāḥ /
ekaḥ kopi sa pāñcajanya udabhūdāścaryabhūtaḥ satāṃ
yaḥ saṃvartabharakṣamairmadhuripoḥ śvāsānilaiḥ pūryate //

0918

sarvāśāparipūri huṃkṛtamado janmāpi dugdhodadher-
govindānanacumbi sunadarataraṃ pūrṇendubimbādvapuḥ /
śrīreṣā sahajā guṇāḥ kimaparaṃ bhaṇyanta ete hi yat-
kauṭilyaṃ hṛdi pāñcajanya bhavatastenātilajjāmahe //

0919

varamaśrīkataivāstu netaraśrīsamānatā /
iti kairavakodbhede kamalaṃ mukulāyate //

0920

lakṣmīsaṃparkarūpoyaṃ doṣaḥ padmasya niścitam /
yadayaṃ guṇasaṃdohadhāmanīndau parāṅmukhaḥ //

0921

antaśchidrāṇi bhūyāṃsi kaṇṭakā bahavo bahiḥ /
kathaṃ kamalanālasya mā bhūvanbhaṅgurā guṇāḥ //

0922

kiṃ dīrghadīrgheṣu guṇeṣu padma
siteṣvavacchādanakāraṇaṃ te /
astyeva tānpaśyati cedanāryā
trasteva lakṣmīrna padaṃ vidhatte //

0923

sthalakuśeśaya saṃcinu kaṇṭakān-
prathaya paṅkakulodbhavatāṃ mudā /
api badhāna dhṛtiṃ jalasaṃgame
vrajasi yena parāspadatāṃ śriyaḥ //

0924

akṣeṣviyaṃ vyasanitā hṛdaye yadete
rāgo ghano madhumadotkaṭamānanaṃ ca /
padmastathāpi paramāspadameva lakṣmyās-
taddainyameva kila durbhagatā yadebhiḥ //

0925

padmādayo bahuguṇā api yanniśāsu
nāśaṃ na yānti viraheṇa divākarasya /
tatpaṅkasaṃkarajalāśayajanmajāḍya-
jyāyovijṛmbhitamidaṃ trijagatpratītam //

0926

lakṣmīṃ viśeṣaya kuśeśaya kauśalāṅkāṃ
jṛmbhā jahīhi calatāṃ ca vimuñca kiṃcit /
āśāgatānyalikulāni mudaṃ nayeha
mittre vidhau sati vidhatsa yatheṣṭametat //

Original text: Subhāṣitāvali 1-1040 · Edition: P. Peterson, Bombay 1886 (Bombay Sanskrit Series ; 31) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc