Subhāṣitaratnakośa · Chapter 1

ābāhūdgata-maṇḍalāgra-rucayaḥ saṃnaddha-vakṣaḥ-sthalāḥ soṣmāṇo vraṇino vipakṣa-hṛdaya-pronmāthinaḥ karkaśāḥ
utsṛṣṭāmbara-dṛṣṭa-vigraha-bharā yasya smarāgresarā mārā māra-vadhū-stanāś ca na dadhuḥ kṣobhaṃ sa vo 'vyāj jinaḥ //

namrāḥ pāda-nakheṣu yasya daśasu brahmeśa-kṛṣṇāstraya ste devāḥ pratibimbanās tridaśatāṃ suvyaktam āpedire
sa trailokya-guruḥ sudustara-bhavākūpāra-pāraṅgato māra-vyūha-jaya-pragalbha-subhaṭaḥ śāstā tava stān mude //

kāma-krodhau dvayam api yadi pratyanīkaṃ prasiddhaṃ hatvānaṅgaṃ kim iva hi ruṣā sādhitaṃ try-ambakena
yas tu kṣāntyā śamayati śataṃ manmathādīna-rātīn kalyāṇaṃ vo diśatu sa muni-grāmaṇīr arka-bandhuḥ //

śreyāṃsi vaḥ sa sugataḥ kurutād apāra saṃsāra-sāgara-samuttaraṇaika-setuḥ
durvāra-māra-parivāra-balāvalepa kalpānta-saṃtata-payaḥ-prasarair ahāryaḥ //

śāstā samasta-bhuvanaṃ bhagavān apāyāt pāyād apāsta-timiro mihiropameyaḥ
saṃsāra-bhitti-bhiduro bhava-kanda-kandu kandarpa-darpa-dalana-vyasanī munīndraḥ //

kāruṇyāmṛta-kandalī-sumanasaḥ prajñā-vadhū-mauktika grīvālaṃkaraṇa-śriyaḥ śama-sarit-pūrocchalac-chīkarāḥ
te maulau bhavatāṃ milantu jagatī-rājyābhiṣekocita srag-bhedā abhaya-pradāna-caraṇa-preṅkhan-nakhāgrāṃśavaḥ //

śīlāmbhaḥ-pariṣeka-śītala-dṛḍha-dhyānālavāla-sphurad dāna-skandha-mahonnatiḥ pṛthutara-prajñollasat-pallavaḥ
deyāt tubhyaṃ avārtha-vīrya-viṭapaḥ kṣānti-prasūnodgamaḥ succhāyaḥ ṣaḍ-abhijña-kalpa-viṭapī-saṃbodha-bījaṃ phalam //

ekasyāpi mano-bhuvas tad-abalāpāṅgair jagan-nirjaye kāmaṃ nihnuta-sarva-vismaya-rasa-vyakti-prakārā vayam
yas tv enaṃ sabalaṃ ca jetum abhitas tat-kampa-mātraṃ bhruvo rnārebhe sugatas tu tad-guṇa-kathā stambhāya naḥ kevalam //

pratyekānanta-jāti-prativapur amitāvṛttijanmārijair no bhoktṛ-vrātojjhihīrṣā-phala-nilaya-mahā-pauruṣasyāpi śāstuḥ
ke 'py utkarṣaṃ stuvanti smaram api jayatas tad vadāmaḥ kim asmin yo bhasmāsīt kaṭākṣa-jvalana-kaṇikayā drāg umā-kāmukasya //

pāyād vaḥ samayaḥ sa māra-jayino bandhyāyitāstrotkaraḥ krodhād yatra tad-uttamāṅga-kavalonmīlan-mahā-vikramaḥ
āsīd adbhuta-maulir atra-militāṃ vyāttānana-cchāyikām ālokyātmana eva māra-sumaṭaḥ paryasta-dhairyodayaḥ //

khelā-cañcala-saṃcaran-nija-pada-preṅkhola-līlā-milat sadyaḥ-sāndra-parāga-rāga-racitāpūrva-prasūna-śriyaḥ
āśliṣyan-madhu-lampaṭāli-nivahasyoccair mithaś cumbanair vyākoṣaḥ kusumāñjalir diśatu vaḥ śreyo nijāyārpitaḥ //

daronmuktārakta-sphurad-adhara-vīthī-krama-vaman mayūkhāntar-mūrcchad-dyuti-daśanam uddeśa-vaśinaḥ
sukhaṃ tad vaḥ śāstur diśatu śivam ajñāna-rajanī vyavacchedodgacchan mahima-ghana-saṃdhyātapa iva //

kandarpād api sundarākṛtir iti prauḍhotsalad-rāgayā vṛddhatvaṃ vara-yoṣito 'nayad iti trāsākula-svāntayā
mārasyāpi śarair abhedya-hṛd iti śraddhābhara-prahvayā pāyād vaḥ sphuṭa-bāṣpa-kampa-pulakaṃ ratyā jino vanditaḥ //

pādāmbhoja-samīpa-sannipatita-svarṇātha-deha-sphuran netra-stomatayā parisphuṭa-milan-nīlābja-pūjā-vidhiḥ
vandārutridaśaudharatramukuṭotsarpat-prabhā-pallava pratyunmīlad-apūrva-cīvara-paṭaḥ śākyo muniḥ pātu vaḥ //

ka ekas tvaṃ puṣpāyudha mama samādhi-vyayavidhau suparvāṇaḥ sarve yadi kusuma-śastrās tad api kim
itīvainān nūnaṃ ya iha sumano 'stratvam anayat sa vaḥ śāstā śastraṃ diśatu daśa-diṅ-māra-vijayī //