Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 1

1.1

Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS)
RKS adhyāya 1
majjanamātaṅgagaṇḍacyutamadamadirāmodamattālijālam /
snānaiḥ siddhāṅganānāṃ kucayugavigalatkuṅkumāsaṅgapiṅgam

1.2

sāyaṃ prātarmunīnāṃ kuśakusumacayācchannatīrasthanīram /
pāyādvo narmadāmbhaḥ karikarabhakarākrāntarahastaraṅgam

1.3

mārkaṇḍeya uvāca:
himavacchikhare ramye siddhagandharvasevite /
yakṣavidyādharākīrṇe nānāgaṇasamanvite

1.4

brahmaviṣṇusurāḥ sarve skandanandigaṇeśvarāḥ /
candrādityau grahaiḥ sārdhaṃ nakṣatradhruvamaṇḍalam

1.5

vāyuśca varuṇaścaiva kubero 'tha yamastathā /
indrādyā devatās sarve gandharvagaṇa eva ca

1.6

brāhmyādyā mātaraśca ṛṣayaśca tapodhanāḥ /
mūrtimantaśca tīrthāni caṇḍabhṛṅgimahābalāḥ

1.7

dānavāsuradaityāśca piśācā bhūtarākṣasāḥ /
sūryakoṭisamaprakhyaṃ maṇimāṇikyaśobhitam

1.8

ratnavaidūryasopānavāpīkūpasahasrakam /
padmanīlotpalopetaṃ nānāvṛkṣasamanvitam

1.9

kāmyakāmaphalair vṛkṣaiḥ puṣpitaiḥ phalitair yutam /
haṃsakāraṇḍavākīrṇaṃ cakravākopakūjitam

1.10

kokakokilasaṃghuṣṭaṃ nānāpakṣisamākulam /
sthānaṃ sarve harasyāpuḥ siddhaiśca parisevitam

1.11

tatrāsīnaṃ mahādevaṃ śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram /
stuvantaḥ ke 'pi deveśaṃ kecin nṛtyanti cāgrataḥ

1.12

divyasiṃhāsanāsīnam umayā sahitaṃ haram /
teṣāṃ madhye samutthāya skando vacanam abravīt

1.13

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā sāṣṭāṅgaṃ praṇipatya ca /
sṛṣṭisaṃhārakarttāraṃ surāsuranamaskṛtam

1.14

brahmaviṣṇvindravaradaṃ bhaktānāṃ bhaktavatsalam /
tryambakasitakaṇṭhāya jñātājñātasvarūpiṇe

1.15

īśvarāyāvināśāya gajacarmāvaguṇṭhine /
kapālamālābharaṇadvīpicarmadharāya ca

1.16

bhasmoddhūlitadehāya namaste 'stu pinākine /
anantānantarūpāya kālāya parameṣṭhine

1.17

sadyo vāmas tathā ghoras tatpuruṣāya te namaḥ /
īśānāya pareśāya sadāśiva namo 'stu te

1.18

ṛgyajuḥ sāmarūpāya atharvāya namo 'stu te /
namaḥ kālāgnirūpāya sarvalokanivāsine

1.19

namaḥ kāntārddhadehāya varṣiṣṭhāya ca te namaḥ /
oṃ namaḥ śivāya rūpāya bhīmāya bhavarūpiṇe

1.20

śivāya bhavarūpāya bhīmarūpakapardine /
tvayā vyāptaṃ jagat sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

1.21

jihvācāpalyabhāvena khedito 'si mayā prabho /
kṣamasva mama īśāna ajñānāñjñānato 'pi vā

1.22

īśvara uvāca:
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te stavenānena suvrata /
dadāmi te na sandeho varaṃ manasi kāṅkṣitam

1.23

skanda uvāca:
yadi tuṣṭo 'si me deva varaṃ dātumamecchasi /
uttare tu diśābhāge harmyā hemamayāḥ śubhāḥ

1.24

saptabhaumāstu vistīrṇahemaprākāratoraṇāḥ /
nānāmaṇisamuktādyā vajravaidūryamaṇḍitāḥ

1.25

tatraiva madhurā vāṇī veṇuvīṇāḥ sahasraśaḥ /
prekṣaṇīyair nṛtyagītair divyakāntimanoharaiḥ

1.26

kasyaitāni gṛhāṇīti meroruttarataḥ śiva /
tvatprasādāt tu pṛcchāmi paraṃ kautūhalaṃ hi me

1.27

īśvara uvāca:
śṛṇu skanda suraśreṣṭha kathyamānaṃ nibodha me /
bhṛgusthāne pure ye vai rāhusūrvyasamāgame

1.28

kurukṣetre prabhāse ca mokṣe rudrapade tathā /
kedārakṣetrake sthāne rudre kanakhale tathā

1.29

bhairave lalitākṣetre śiva dhyātvā ca putraka /
ye pṛtāḥ śivanadyāṃ tu śivadhyānaparāyaṇā

1.30

teṣāṃ gṛhāṇi ramyāṇi svayaṃ karmaphalārjitaiḥ /
saptabhaumair gṛhair divyair vastrabhogāś ca puṣkalāḥ

1.31

dattāni ca mayaiteṣāṃ harmyabhogasukhāni ca /
skanda uvāca:
sahasraśatabhaumāśca vaidūryamāṇamaṇḍitāḥ

1.32

kūṭaiḥ kapāṭakair naddhasiddhadvārāṇyanekaśaḥ /
nityotsavair nṛtyagītaiḥ kāmyair divyair manoharaiḥ

1.33

asaṃkhyātā gṛhā ramyāḥ sūryakoṭisamaprabhāḥ /
kasyaitānīha harmyāṇi pūrvabhāge maheśvara

1.34

dakṣiṇe paścime caiva nānābhogāḥ sahasraśaḥ /
surendrabhavane bhogāḥ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

1.35

kena karmmavipākena śūbhenāpyaśubhena vā /
kūṣmāṇḍavāsinaścakre ghore majjanti tāmase

1.36

pūyaśoṇitakūpeṣu kṛmikīṭapataṅginaḥ /
tiryagyonigatāḥ pāpaiḥ pīḍyamānās tu mānuṣāḥ

1.37

dāridryaduḥkhitā dīnāḥ pacyamānā bubhukṣitāḥ /
kena karmmavipākena śūbhāśubhagati prabho

1.38

etatsarvaṃ yathānyāyaṃ kathayasva prasādataḥ /
īśvara uvāca:
ye mṛtā narmadātīre saṅgame tigmadārśite

1.39

teṣāṃ gṛhāṇi ramyāṇi pūrvabhāge ca ṣaṇmukha /
oṃkāradakṣiṇe bhāge pūrvato 'marakaṇṭake

1.40

narmadākoṭitīrthe ca ye mṛtāḥ skandamānuṣāḥ /
harmye manorame ramye te vasanti narottamāḥ

1.41

bhṛgāvagnau jale vāpi revākapilasaṅgame /
dānaṃ dattaṃ tapastaptaṃ te vasanti gṛhair imaiḥ

1.42

godāvaryyāṃ payasvinyāṃ tapatyāṃ caiva saṅgame /
tryambake dhautapāpe ca himādrau vindhyaparvate

1.43

maheśvaramaye sahye gokarṇe ca mahābale /
hariścandrapure candre śrīśaile tripurāntake

1.44

kṛṣṇāyāṃ sasamudrāyām ekādaśyāṃ mahānade /
kārtike yonikuṇḍe ca ye mriyante ca putraka

1.45

yāmye harmye hemamaye teṣāṃ śreṣṭhās svayambhuvaḥ /
nānā bhogāṃśca bhuñjanti yathā śakras triviṣṭape

1.46

sarasvatyāṃ tyajet prāṇān prabhāse śaśibhūṣaṇe /
pāriyātre mahākāle prayāge ca mahāpathe

1.47

teṣāṃ gṛhāṇi ramyāṇi nānābhogāśca puṣkalāḥ /
maṇimāṇikyadīptābhāḥ saumye koṭitrayodaśa

1.48

evaṃ tathaikāviṃśatyā bhūrve caivopaveśitāḥ /
dakṣiṇe navakoṭyastu bhṛtā harmyā hiraṇmayāḥ

1.49

gṛhā mauktikasaṃkāśāḥ koṭyaḥ ṣoḍaśa vāruṇe /
tīrthayātrāviśeṣeṇa dānadharmaviśeṣataḥ

1.50

bhuñjanti vividhān bhogān mayā tuṣṭena putraka /
meroruttarato bhāge dakṣiṇe vāruṇe tathā

1.51

krīḍanti ca manohārimandire devanirmite /
devānāṃ vārddhakistatra kartā viśvasya karmaṇaḥ

1.52

sarvaratnamayaṃ harmyaṃ bhuvanopari paśyasi /
pūrvabhāge mahāsena nārmadaḥ phalamaśnute

1.53

etatte kathitaṃ skanda paripṛṣṭaṃ tvayā ca yat /
devānāṃ ca hitārthāya tubhyaṃ sarvaṃ mayānagha

Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc