Skanda Purana · Verses 7.8-2

// prahlāda uvāca // //
mā gacchadhvaṃ suranadīṃ kāliṃdīṃ mā sarasvatīm //
gacchadhvaṃ ca dvijaśreṣṭhā gomatyudadhisaṃgame

prāpyate helayā yatra sarve kāmā na saṃśayaḥ //
gomatījalakallolaiḥ krīḍate yatra sāgaraḥ

pāpaghnaṃ gomatītīraṃ prāpyate puṇyavannaraiḥ //
sāgareṇa ca saṃmiśraṃ mahāpātakanāśanam

gomatī saṃgatā yatra sāgareṇa dvijottamāḥ //
muktidvāraṃ tu tatproktaṃ kalikāle na saṃśayaḥ

yatpuṇyaṃ labhate tūrṇaṃ gaṃgāsāgarasaṃgame //
tatpuṇyaṃ samavāpnoti gomatyudadhisaṃgame

namaskṛtya ca toyeśaṃ gomatīṃ ca saridvarām //
arghyaṃ dadyādvidhānena kṛtvā ca karayoḥ kuśān

maṃtreṇānena vipreṃdrā dadyādarghyaṃ vidhānataḥ //
brāhmaṇaiḥ saha saṃgatya sadā tattīrthavāsibhiḥ

bhaktyā cārghyaṃ pradāsyāmi devāya paramā tmane //
trāhi māṃ pāpinaṃ ghoraṃ namaste surarūpiṇe

tīrtharāja namastubhyaṃ ratnākara mahārṇava //
gomatyā saha goviṃda gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te

dattvā cārghyaṃ śikhāṃ baddhvā saṃsmṛtya jalaśāyinam //
kuryācca prāṅmukhaḥ snānaṃ tataḥ pratyaṅmukhastathā

snātvā ca parayā bhaktyā pitṝnsaṃtarpayettataḥ //
viśvedevādi saṃpūjya pitṝṇāṃ śrāddhamācaret

yathoktāṃ dakṣiṇāṃ dadyādviṣṇurme prīyatāmiti //
viśeṣataḥ pradātavyaṃ suvarṇaṃ viprasattamāḥ

daṃpatyorvāsasī caiva kaṃcukoṣṇīṣameva ca //
lakṣmyā saha jagannātho viṣṇurme prīyatāmiti

mahādānāni sarvāṇi gomatyudadhisaṃgame //
saptadvīpapatirbhūtvā viṣṇuloke mahīyate

yastulāpuruṣaṃ dadyādgomatyudadhisaṃgame //
saptadvīpapatirbhūtvā viṣṇuloke mahīyate

ātmānaṃ tolayedyastu svarṇena rajatena vā //
vastrairvā kuṃkumairvāpi phalairvāpi tathā rasaiḥ

bhuktvā bhogānsuvipulāṃstathā kāmānmanoharān //
saṃpūjyamānastridaśairyāti viṣṇvālayaṃ naraḥ

hiraṇyarūpyadānaṃ ca hyaśvaṃ dhenuṃ tathaiva ca //
gomatīsaṃgame dattvā sarvānkāmānavāpnuyāt

bhūmidānaṃ ca yo dadyādgomatyudadhisaṃgame //
snātvā śucirhariṃ smṛtvā tasmāddhanyataro nahi

kanyādānaṃ ca yaḥ kuryādvidyādānamathāpi vā //
gomatyāḥ saṃgame snātvā yāti brahmapadaṃ naraḥ

yo dadyātsvarṇadhenuṃ ca ghṛtadhenuṃ samāhitaḥ //
brahmāṇḍadānamapi vā tasya puṇyamanaṃtakam

tathā lavaṇadhenuṃ ca jaladhenumathāpi vā //
dattvā yāti paraṃ sthānaṃ gomatyudadhisaṃgame

yugādiṣu ca sarveṣu gomatyudadhisaṃgame //
snātvā saṃtarpya ca pitṝnakṣayaṃ lokamāpnuyāt

āṣāḍhyāṃ ca tathā māghyāṃ kārtikyāṃ saṃgame naraḥ //
pitṝṇāṃ tarpaṇaṃ snānaṃ śrāddhaṃ pāvakapūjanam //
kuryāccaiva tathā dānaṃ yadīcchedakṣayaṃ padam

pitṝṇāṃ cākṣayā tṛptirgayāśrāddhena vai yathā //
tadvacchrāddhānmahābhāga gomatyudadhisaṃgame

kuryyātsnānaṃ tathā dānaṃ pitṝṇāṃ tarpaṇaṃ tathā //
pañcakāsu dvijaśreṣṭhāstathā caivāṣṭakāsu ca

vaidhṛtau ca vyatīpāte chāyāyāṃ kuṃjarasya ca //
ṣaṣṭhyāṃ ca kapilākhyāyāṃ tathā hi dvādaśīṣu ca

gomatyāṃ saṃgame snātvā dadyāddānaṃ viśeṣataḥ //
nirmalaṃ sthānamāpnoti yatra gatvā na śocati

śrāddhapakṣe tvamāvāsyāṃ gomatyudadhisaṃgame //
helayā prāpyate puṇyaṃ dattvā piṇḍaṃ gayāsamam

tasmātsarvaṃ prayatnena tvamāvāsyāṃ dvijottamāḥ //
śrāddhaṃ hi pitṛpakṣāṃte kāryyaṃ gomatisaṃgame

yadyapyaśrotriyaṃ śrāddhaṃ yadyapyupahataṃ bhavet //
pakṣaśrāddhakṛtaṃ puṇyaṃ dinenaikena labhyate

śraddhāhīnaṃ mantrahīnaṃ pātrahīnamathāpi vā //
dravyahīnaṃ kālahīnaṃ manasaḥ svāsthyavarjitam

śrāddhapakṣe hyamāyāṃ tu gomatyudadhisaṃgame //
paripūrṇaṃ bhavetsarvaṃ pitṝṇāṃ tṛptirakṣayā

gomatī kamalā caiva caṃdrabhāgā tathaiva ca //
tisrastu saṃgatā nadyaḥ praviṣṭā varuṇālayam

gayāyāṃ piṃḍadānena prayāge hyasthipātane //
tatpuṇyaṃ samavāpnoti pakṣāṃte śrāddhakṛnnaraḥ

yadīcchetsarvatīrtheṣu helayā tvabhiṣecanam //
snānaṃ kurvīta bhaktyā vai gomatyudadhisaṃgame

pakṣepakṣe samagrā tu pitṛpūjā kṛtā ca yaiḥ //
sampūrṇā jāyate teṣāṃ gomatyudadhisaṃgame

śrāddhe kṛte tvamāvasyāṃ pitṛpakṣe ca vai dvijāḥ //
aputrā caiva yā nārī kākavaṃdhyā ca yā bhavet

mṛtaputrā tathā viprāḥ saṃgame snānamācaret //
doṣaiḥ pramucyate sarvairgomapyudadhisaṃgame //
snātvā sukhamavāpnoti prajāṃ ca cirajīvinīm

yāni kāni ca dānāni pṛthivyāṃ sambhavaṃti hi //
tāni sarvāṇi deyāni gomatyudadhisaṃgame

sarvadaiva ca viprendrā viśeṣātsarvaparvasu //
snānaṃ kurvīta niyato gomatyudadhisaṃgame

darśanādeva pāpasya kṣayo bhavati bho dvijāḥ //
praṇāme manasastuṣṭirmuktiścaivāvagāhane

śrāddhe kṛte pitṝṇāṃ tu tṛptirbhavati śāśvatī //
dāne manorathāvāptirjāyate nātra saṃśayaḥ

kṛtakṛtyāstu te dhanyā yaiḥ kṛtaṃ pitṛtarpaṇam //
śrāddhaṃ ca ṛṣiśārdūlā gomatyudadhisaṃgame

pitṛpakṣe ca vai kecinmātṛpakṣe tathaiva ca //
tathā śvaśurapakṣe ca ye cānye mitrabāṃdhavāḥ

sthāvaratvaṃ gatā ye ca pudgalatvaṃ ca ye gatāḥ //
piśācatvaṃ gatā ye ca ye ca pretatvamāgatāḥ

tiryyagyonigatā ye ca ye ca kīṭatvamāgatāḥ //
snānamātreṇa te sarve muktiṃ yāṃti na saṃśayaḥ

kiṃ punaḥ śrāddhadānādi gomatīsaṃgame tathā //
kṛtvā muktimavāpnoti mānavo nātra saṃśayaḥ

śravaṇadvādaśīyoge gomatyudadhisaṃgame //
snātvā muktimavāpnoti yatra gatvā na śocati

santyajya sarvatīrthāni gomatyudadhisaṃgame //
snānaṃ kṛtvā tathā śrāddhaṃ kṛtakṛtyo bhavennaraḥ //
paraṃ lokamavāpnoti hyarcayitvā tu vāmanam

samyaksnātvā naro yastu pūjayedgaruḍadhvajam //
pītāṃbaradharo bhūtvā divyābharaṇabhūṣitaḥ

vīkṣyamāṇaḥ surastrībhirnāgārikṛtaketanaḥ //
caturbhujadharo bhūtvā vanamālāvibhūṣitaḥ //
saṃstūyamāno munibhiryāti viṣṇvālayaṃ naraḥ

gomatīsaṃgame snātvā kṛtakṛtyo bhavennaraḥ //
yatra daityavadhaṃ kṛtvā viṣṇunā prabhaviṣṇunā

cakraṃ prakṣālitaṃ pūrvaṃ kṛṣṇena svayameva hi //
tenaiva cakratīrthaṃ hi khyātaṃ lokatraye dvijāḥ

bhavaṃti yatra pāṣāṇāścakrāṃkā muktidāyakāḥ //
yaiḥ pūjitairjagannāthaḥ kṛṣṇaḥ sāṃnidhyamāvrajet

tatraiva yadi labhyeta cakrairdvādaśabhiḥ saha

dvādaśātmā sa vijñeyo mokṣadaḥ sarvadehinām //
ekacakrāṃkito yastu dvāravatyāṃ suśobhanaḥ

sudarśanābhidhāno'sau mokṣaikaphalado hi saḥ //
lakṣmīnārāyaṇo dvābhyāṃ bhuktimuktiphalapradaḥ

tribhistrivikramaścaiva trivargaphaladāyakaḥ //
śrīprado ripuhantā ca caturbhiḥ saṃyutaḥ sa hi

pañcabhirvāsudevastu janmamṛtyubhayāpahaḥ //
pradyumnaḥ ṣaḍbhirevāsau lakṣmīṃ kāṃtiṃ dadāti yaḥ

saptabhirbalabhadraśca cakrago'tra prakīrtitaḥ //
lācchitaścāṣṭabhirbhaktiṃ dadāti puruṣottamaḥ

sarvaṃ dadyānnavavyūho durlabho yaḥ surairapi //
daśāvatāro daśamī rājyado nātra saṃśayaḥ

ekādaśabhiraiśvaryaṃ cakragaḥ saṃprayacchati //
nirvāṇaṃ dvādaśātmā ca dvādaśabhirdadāti ca

ata ūrdhvaṃ mahābhāgāḥ saukhyamokṣapradāyakāḥ //
yato'tra te ca pāṣāṇāḥ kṛṣṇacakreṇa citritāḥ

teṣāṃ sparśanamātreṇa mucyate sarvakilbiṣaiḥ //
cakratīrthe naraḥ snātvā kṛṣṇacakreṇa cihnitaḥ

pūjayitvā cakradharaṃ hariṃ dhyāyetsanātanam //
nāputro nādhano rogī na sa saṃjāyate naraḥ

brahmahatyādikaṃ pāpaṃ manovākkāyakarmajam //
tatsarvaṃ vilayaṃ yāti sakṛccakrāṃkadarśanāt

mleccha deśe śubhe vāpi cakrāṃko dṛśyate yadi //
tatra caiva harikṣetraṃ muktidaṃ nātra saṃśayaḥ

mṛtyukāle'pi samprāpte yadi dhyāyeddhariṃ naraḥ //
cakrāṃkaṃ dhārayedaṃge sa yāti paramaṃ padam

hṛdayasthe ca cakrāṃke pūto bhavati tatkṣaṇāt //
nopasarpaṃti taṃ bhītā dūtāḥ kṛṣṇāyudhaṃ tadā //
vaiṣṇavaṃ lokamā pnoti nātra kāryā vicāraṇā

api pāpasamācāraḥ kiṃ punardhārmikaḥ śuciḥ //
gomatī saṃgame snātvā cakratīrthe tathaiva ca //
mucyate pātakairghorai rmānavo nātra saṃśayaḥ

rājasāḥ sattvamāyāṃti viṣṇudharmaṃ sanātanam //
kṣetrasya tasya māhātmyātsatyametatprakīrtitam

tāmasaṃ rājasaṃ cāpi yatkiñcidviṣṇupūjane //
tacca sattvatvamāyāti nimnagā ca yathārṇave

durlabhā dvārakā vipra durlabhaṃ gomatījalam //
durlabhaṃ jāgaro rātrau durlabhaṃ kṛṣṇadarśanam

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye gomatyudadhi saṃgamasnānādimāhātmyapūrvaka cakratīrthamāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭamo'dhyāyaḥ