Skanda Purana · Verses 7.7-4

// rājovāca // //
kathaṃ tvaṃ hariṇīrūpe jātā mānuṣarūpiṇī //
kena saṃvardhitā bālye kathaṃ te rūpamīdṛśam

// mṛgyuvāca // //
śṛṇu deva pravakṣyāmi yadvṛttaṃ kanyake vane //
ṛṣiruddālakonāma gaṃgākūle mahātapāḥ

prabhāte mūtramutsṛṣṭuṃ gato deva vanāṃtare //
mūtrāṃte patito bhūmau vīryabiṃdurdvijanmanaḥ

yāvatsa calito vipraḥ śaucaṃ kṛtvā prayatnataḥ //
tāvanmṛgī samāyātā dṛṣṭvā puṣpavanāṃtarāt

cāpalyādbhakṣitaṃ vīryaṃ dṛṣṭaṃ brahmarṣiṇā svayam //
yasmādaśnāti me vīryaṃ tasmādgarbho bhaviṣyati

mamarūpā tavavaktrā nārī garbhe bhaviṣyati //
varddhayiṣyati devyastāṃ rasairdivyaiḥ sutāṃ tava

kenāpi daivayogena jñānaṃ tasyā bhaviṣyati //
evamuddālakādeva saṃjātāhaṃ mṛgānanā //
praviśyāgnau mṛtā pūrvaṃ tvayā sārddhaṃ narādhipa

tasmājjātaṃ satītvaṃ me saptajanmani vai prabho //
yattvayā kurvatā rājyaṃ pāpaṃ vai samupārjitam

kṣattradharmaṃ parityajya palāyanaparo mṛtaḥ //
tadeno hi mayā dagdhaṃ citāgnau nṛpasattama

patiṃ gṛhītvā yā nārī mṛtamagnau viśedyadi //
sā tārayati bhartāramātmānaṃ ca kuladvayam

gograhe deśabhaṃge ca saṃgrāme sammukhe mṛtaḥ //
sa sūryamaṇḍalaṃ bhittvā brahmaloke mahīyate

anāśakaṃ yo vidadhāti marttyo dinedine yajñasahasrapuṇyam //
sa yāti yānena gaṇānvitena vidhūya pāpāni suraiḥ sa pūjyate

gaṃgājale prayāge vā kedāre puṣkare ca ye //
vastrāpathe prabhāse ca mṛtāste svargagāminaḥ

dvārāvatyāṃ kurukṣetre yogābhyāsena ye mṛtāḥ //
harirityakṣaraṃ mṛtyau yeṣāṃ te svargagāminaḥ

pūjayitvā hariṃ ye tu bhūmau darbhatilaiḥ saha //
tilāṃśca pañcalohaṃ ca dattvā ye tu payasvinīm

ye mṛtā rājaśārdūla te narāḥ svarga gāminaḥ //
utpādya putrānsaṃsthāpya pitṛpaitāmahe pade

nirmalā niṣkalaṃkā ye te mṛtāḥ svargagāminaḥ //
vratopavāsaniratāḥ satyācāraparāyaṇāḥ //
ahiṃsāniratāḥ śāṃtāste narāḥ svargagāminaḥ

sāpavādo raṇaṃ tyaktvā mṛto yasmānnarādhipa //
saptayoniṣu te janma tasmājjātaṃ mayā saha

tvāṃ vinā me patirmā bhūnmaraṇe yācitaṃ mayā //
tadāṃtarikṣe rājendra vāguvācāśarīriṇī //
ādau pāpaphalaṃ bhuktvā paścā tsvargaṃ gamiṣyasi

yadi vastrāpathe gatvā śiraḥ kaścidvimuṃcati //
svarṇarekhājale rājanmānuṣaṃ syānmukhaṃ mama

ahaṃ mānuṣavaktrā'smi pāpacchāyā''vṛtaṃ mukham //
dṛśyate mṛgavaktrābhaṃ tasmācchīghraṃ vimuṃcaya

iti śrutvā vaco rājā sārasvatamudaikṣata //
jano vihasya sānandaṃ sarvaṃ satyaṃ mṛgīvacaḥ

ityuktvā''ha dvijendraḥ sa evaṃ kuru nṛpottama //
evaṃ rājñā samādiṣṭaḥ pratīhāro yayau vanam

vastrāpathe mahātīrthe bhavaṃ draṣṭuṃ tvarānvitaḥ //
tvaksārajālirmahatī svarṇarekhājalopari

varttate tacchiro yatra vaṃśaprotaṃ mahāvane //
sārasvatasya śiṣyeṇa kuśalena niveditam

tīrthaṃ vastrāpathaṃ gatvā bhavasyāgre mahānadī //
jāle tatra śiro dṛṣṭaṃ tacca toye vimocitam

snātvā saṃpūjya tīrtheśaṃ pratīhāraḥ samabhyagāt //
śiṣyeṇa sahito vegādrathenādityavarcasā

yadāgataḥ pratīhārastadā sārasvatena sā //
vṛtā cāndrāyaṇenaiva māsamekaṃ nirantaram

saṃpūrṇe tu vrate tasyā divyaṃ vaktraṃ sulocanam //
suśobhanaṃ dīrghakeśaṃ dīrghakarṇaṃ śubhadvijam

kambugrīvaṃ padmagaṃdhaṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam//
vratāṃte mūrcchitā bālā gatajñānā vabhūva sā

na devī na ca gaṃdharvī nāsurī na ca kiṃnarī //
yādṛśī sā tadā jātā tīrthabhāvena sundarī

pariṇītā tu sā tena bhojarājena sundarī //
mṛgīmukhīti vikhyātā devī sā bhuvaneśvarī

na jānāti punaḥ kiṃcidyadvṛttaṃ rājamandire //
kṛtā sā paṭṭamahiṣī bhojarājena dhīmatā

// īśvara uvāca // //
deśānāṃ pravaro deśo girīṇāṃ pravaro giriḥ //
kṣetrāṇāmuttamaṃ kṣetraṃ vanānāmuttamaṃ vanam

gaṃgā sarasvatī tāpī svarṇarekhājale sthitā //
brahmā viṣṇuśca sūryaśca sarva indrādayaḥ surāḥ

nāgā yakṣāśca gandharvā asminkṣetre vyavasthitāḥ //
brahmāṃḍaṃ nirmitaṃ yena trailokyaṃ sacarācaram

devā brahmādayo jātāḥ sa bhavo'tra vyavasthitaḥ //
śivo bhaveti vikhyātaḥ svayaṃ devastrilocanaḥ

veveti skandaracanādbhavānī cātra saṃsthitā //
ato yannādhikaṃ proktaṃ tīrthaṃ devi mayā tava

tasmiñjale snānaparo naro yadi saṃdhyāṃ vidhāyānu karoti tarpaṇam //
śrāddhaṃ pitṝṇāṃ ca dadāti dakṣiṇāṃ bhavodbhavaṃ paśyati mucyate bhavāt

atha yadi bhavapūjāṃ divyapuṣpaiḥ karoti tadanu śivaśiveti stotrapāṭhaṃ ca gītam //
suravara gaṇavṛndaiḥ stūyamāno vimānaiḥ suravaraśivarūpo mānavo yāti nākam

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe dvitīye vastrāpathakṣetramāhātmye svarṇarekhāyāṃ mṛgānanāyāḥ pūrvajanmamṛgamukhaprakṣepaṇena divyamukhatvaprāptyuttaraṃ bhojanṛpatipariṇaya vṛttāntapūrvakaṃ svarṇarekhāmāhātmyavarṇanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ