Skanda Purana · Verses 7.4-2

// śrīprahlāda uvāca //
evaṃ saṃpūjitastena hariṇā brāhmaṇottamaḥ //
uvāca parisantuṣṭo varaṃ brūhīti keśavam

// śrīkṛṣṇa uvāca // //
yadi tuṣṭo'si bhagavanyadi deyo varo mama //
sthātavyamatra bhavatā na tyaktavyaṃ kadācana

// durvāsā uvāca // //
yadi tiṣṭhāmyahaṃ kṛṣṇa tathā tvamapi keśava //
tiṣṭhasva ṣoḍaśakalo nityaṃ madvacanena hi

// śrīkṛṣṇa uvāca // //
ye'tra paśyaṃti bhaktyā tvāṃ māṃ cāpi dvijasattama //
kiṃ dāsyasi phalaṃ teṣāṃ bhāvināṃ bhagavanvada

// durvāsā uvāca // //
yaḥ snātvā saṃgame kṛṣṇa gomatyāḥ sāgarasya ca //
tvāṃ māṃ samarcati naraḥ sarvapāpaiḥ samucyate

tathānyacchṛṇu kṛṣṇātra snātvā dāsyati yaddhanam //
mama dattasya deveśa prāpnuyātṣoḍaśottaram

// śrīkṛṣṇa uvāca //
yo naraḥ pūjayitvā tvāṃ pūjayiṣyati māmiha //
tasya muktiṃ pradāsyāmi yā surairapi durllabhā

// prahlāda uvāca // //
parasparaṃ varau dattvā kṛṣṇadurvāsasau mudā//
tataḥ prabhṛti viprendrāstasminsthāne hyatiṣṭhatām//
varadānamiti proktaṃ tattīrthaṃ sarvakāmadam

varadāne naraḥ snāto gosahasraphalaṃ labhet //
viṣṇudurvāsasoryatra varadānamabhūtpurā

tadāprabhṛti viprendrāstiṣṭhate dvārakāṃ hariḥ //
durvāsasā girā baddho na jahāti kadācana

yatra traivikramī mūrtirvahate yatra gomatī //
narā muktiṃ prayāsyaṃti cakratīrthena saṃgatāḥ

kalevaraṃ parityaktaṃ prabhāse hariṇā yadā //
kalābhiḥ sahitaṃ tejastasyāṃ mūrtau niveśitam

tasmātkaliyuge viprā nānyatra prāpyate hariḥ //
yadi kāryyaṃ hi kṛṣṇena tatra gacchata mā ciram

// ṛṣaya ūcuḥ // //
sādhu bhāgavataśreṣṭha sādhu mārgapradarśaka //
yattvayā hi parijñātaṃ tanna jānāti kaścana

kiṃ phalaṃ gamane tasyāṃ kiṃ phalaṃ kṛṣṇadarśane //
kāni tīrthāni tatraiva ke devāstadvadasva naḥ

kasminmāse tithau kasyāṃ kasminparvaṇi mānavaiḥ //
gantavyaṃ kāni deyāni dānāni danujarṣabha

//sūta uvāca // //
iti pṛṣṭastadā taistu mahābhāgavato'suraḥ //
kathayāmāsa viprebhyo bhagavadbhaktisaṃyutaḥ

// prahlāda uvāca // //
bho bhūmidevāḥ śṛṇuta paraṃ guhyaṃ sanātanam //
yatkasyacinna cākhyātaṃ tadvadāmi suvistarāt

yadā matiṃ ca kurute dvārakāgamanaṃ prati //
tadā narakanirmuktā gāyanti pitaro divi

yāvatpadāni kṛṣṇasya mārge gacchati mānavaḥ //
padepade'śvamedhasya yajñasya labhate phalam

yātrārthaṃ devadevasya yaḥ prerayati cāparān //
mānavānnātra sandeho labhate vaiṣṇavaṃ padam

dvārakāṃ gacchamānasya yo dadāti pratiśrayam //
tathaiva madhurāṃ vācaṃ nandate krīḍate hi saḥ

adhvani śrāṃtadehasya vāhanaṃ yaḥ prayacchati //
haṃsayuktena sa naro vimānena divaṃ vrajet

yātrāyāṃ gacchamānasya madhyāhne kṣudhitasya ca //
annaṃ dadāti yo bhaktyā śṛṇu tasyāpi yadbhavet

gayāśrāddhena yatpuṇyaṃ labhate mānavo bhuvi //
annadānena tatpuṇyaṃ pitṝṇāṃ tṛptirakṣayā

upānahau tu yo dadyāddvārakāṃ prati gacchatām//
kṛṣṇaprasādātsa naro gajaskandhena gacchati //

vighnamācarate yastu dvārakāṃ prati gacchatām//
narake majjate mūḍhaḥ kalpamātraṃ tu raurave

mārgasthitasya yo dhanyaḥ prayacchati kamaṇḍalum//
prapādānasahasrasya phalamāpnoti mānavaḥ

yātrāyāṃ gacchamānasya pādabhyaṃgaṃ dadāti yaḥ//
pādaprakṣālanaṃ caiva sarvānkāmānavāpnuyāt

gāthāṃ śṛṇoti yo viṣṇorgītaṃ ca gāyataḥ pathi //
dānaṃ dadāti viprendrāstasmāddhanyataro na hi

kailāsaśikharāvāsaṃ śvetābhramiva nirmalam //
prāsādaṃ kṛṣṇadevasya yaḥ paśyati narottamaḥ

dūrāddhemamayaṃ dṛṣṭvā kalaśaṃ dhvajasaṃyutam//
vāhanaṃ saṃparityajya luṭhate dharaṇīṃ gataḥ

pañcasūnākṛtaṃ pāpaṃ tathā'dharmakṛtaṃ ca yat //
kṛmikīṭapataṃgāśca nihatāḥ pathi gacchatā //
parānnaṃ parapānīyamaspṛśya sparśasaṃgamam //
tatsarvaṃ nāśamāpnoti bhagavatketudarśanāt

paṭhennāmasahasraṃ tu stavarājamathāpi vā //
gajendramokṣaṇaṃ caiva pathi gacchañchanaiḥ śanaiḥ

gāyamāno bhagavataḥ prādurbhāvānanekadhā //
nṛtyadbhirharṣasaṃyuktairhṛṣyamāṇaḥ punaḥpunaḥ //
svayaṃ nṛtyanharṣayukto bhakto gaccheddhareḥ puram

viṣṇoḥ krīḍākaraṃ sthānaṃ bhuktimuktipradāyakam //
yasmindṛṣṭe kalau nṝṇāṃ muktirevopajāyate

// prahlāda uvāca // //
pūrvaṃ hi devarājena bṛhaspatirudāradhīḥ //
praṇamya parayā bhaktyā pṛṣṭaśca sa mahāmatiḥ

// indra uvāca // //
dvārakāyāśca māhātmyaṃ kathayasva prasādataḥ //
caturyugaṃ yathābhāgairdharmavṛddhiṃ jano labhet

etacchrutvā mahendrasya vacanaṃ munisattamāḥ //
bṛhaspatiruvācainaṃ mahendraṃ deva saṃvṛtam

// bṛhaspatiruvāca // //
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliśca surasattama //
caturyugamidaṃ proktaṃ tattvato munisattamaiḥ

kṛte dharmaścatuṣpādo vedādiphalameva ca //
tīrthaṃ dānaṃ tapo vidyā dhyānamāyurarogatā

pādahīnaṃ sarvametadyugaṃ tretābhidhaṃ prabho //
pādadvayaṃ dvāpare tu sarvasyaitasya vāsava

pādenaikena tatsarvaṃ vibhāge prathame kalau //
ūrdhvaṃ vināśaḥ sarvasya bhaviṣyati na saṃśayaḥ

mantrāstīrthāni yajñāśca tapo daivādikaṃ tathā //
pragacchaṃti samucchedaṃ vedāḥ śāstrāṇi caiva hi

mlecchaprāyāśca bhūpālā bhaviṣyantyamarādhipa//
lokaḥ kariṣyate nindāṃ sādhūnāṃ vratacāriṇām

// prahlāda uvāca // //
śrutvā bṛhaspatervākyametattīrthasya bho dvijāḥ //
prakaṃpitāḥ surāḥ sarve mleccha saṃsargajādbhayāt

bṛhaspatiṃ suraguruṃ papracchurvinayānvitāḥ //
mlecchasaṃsargajo doṣo gaṃgayāpi na pūyate

kathayasva prasādena sthānaṃ kalivivarjitam //
yatra gatvā nivatsyāmo yāsyāmo nirvṛtiṃ parām

yena duḥkhavinirmuktā bhaviṣyāmo gatavyathāḥ //
kṛpayā sumukho bhūtvā brūhi tīrthaṃ hitāya naḥ

// prahlāda uvāca // //
etacchrutvā surendrasya vākyamaṃgirasāṃ varaḥ //
ciraṃ dhyātvā jagādedaṃ vākyaṃ devapurohitaḥ //

// bṛhaspatiruvāca // //
pañcakrośapramāṇaṃ hi tīrthaṃ tīrthavarottamam//
dvārakānāma vikhyātaṃ kalidoṣavivarjitam//

viṣṇunā nirmitaṃ sthānaṃ lokasya gatidāyakam //
muktidaṃ kalikāle tu jñānahīnajanasya ca

ūṣaraṃ karmaṇāṃ kṣetraṃ puṇyaṃ pāpavināśanam//
na prarohaṃti pāpāni punarnaṣṭāni tatra vai

tisraḥ koṭayo'rdhakoṭī ca tīrthānīha mahītale

evaṃ tīrthayutā tatra dvārakā muktidāyakā //
sevanīyā prayatnena prāpya mānuṣyamuttamam

// prahlāda uvāca // //
bṛhaspatervacaḥ śrutvā śatakraturathā'bravīt //
vācaspate mama ihi dvāravatyā mahodayam//
gamane kiṃ phalaṃ proktaṃ kṛṣṇadevasya darśane

anyāni tatra tīrthāni mukhyāni vada me guro //
yathābhiṣeke gomatyāḥ phalaṃ yadapi saṃgame

/ //
// bṛhaspatiruvāca // //
śrūyatāṃ tāta vakṣyāmi māhātmyaṃ dvārakodbhavam //
manuṣyarūpo bhagavānyatra krīḍati keśavaḥ

nārāyaṇaḥ sa īśāno dhyeyaścādau jaganmayaḥ //
sa eva devatāmukhyaḥ purīṃ dvāravatīṃ sthitaḥ

ekaikasminpade datte purīṃ dvāravatīṃ prati //
puṇyaṃ kratusahasreṇa kalau bhavati dehinām

kalau kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ ye gacchaṃti narottamāḥ //
kulakoṭiśatairyuktāste gacchanti hareḥ padam

ye dhyāyaṃti manovṛttyā gamanaṃ dvārakāṃ prati //
teṣāṃ vilīyate pāpaṃ pūrvajanmāyutaiḥ kṛtam

kṛṣṇasya darśane buddhirjāyate yasya dehinaḥ //
vaktrāvalokanāttasya pāpaṃ yāti sahasradhā

ye gatā dvārakāyāṃ ca ye mṛtāḥ kṛṣṇasannidhau //
na teṣāṃ punarāvṛttiryāvadābhūtasaṃplavam

sulabhā mathurā kāśī hyavantī ca tathā surāḥ //
ayodhyā sulabhā loke durlabhā dvārakā kalau

gatvā kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ ṣaṇmāsātkṛṣṇasaṃnidhau//
jīvanmuktāstu te jñeyāḥ satyametatsurottama

kṛṣṇakrīḍākaraṃ sthānaṃ vāñchanti manasā priye //
teṣāṃ hṛdi sthitaṃ pāpaṃ kṣālayetpretanāyakaḥ

atyugrāṇyapi pāpāni tāvattiṣṭhanti vigrahe //
yāvanna gacchati naraḥ kalau dvāravatīṃ prati

puṇyasaṃkhyā ca tīrthānāṃ brahmaṇā vihitā purā //
dānādhyayana saṃjñānāṃ muktvā dvāravatīṃ kalau

cakratīrthe tu yo gacchetprasaṃgenāpi mānavaḥ //
kulaikaviṃśatiyutaḥ sa gacchetparamaṃ padam

lobhenā'pyaparādhena dambhena kapaṭena vā //
cakratīrthaṃ ca yo gacchenna punarviśate bhavam

prayāge hyasthipātena yatphalaṃ parikīrtitam //
tadeva śatasāhasraṃ cakratīrthāsthipātanāt

pṛthivyāṃ caiva tattīrthaṃ paramaṃ parikīrtitam //
cakratīrthamiti khyātaṃ brahmahatyāvināśanam

ye ye kule bhaviṣyaṃti tatpūrvaṃ mānavāḥ kṣitau //
sarve viṣṇupuraṃ yāṃti cakratīrthāsthipātanāt

kiṃ jātairbahubhiḥ putrairgaṇanāpūrakātmakaiḥ //
varameko bhavetputraścakratīrthaṃ tu yo vrajet

tapasā kiṃ prataptena dānenādhyayanena kim //
sarvāvastho'pi mucyeta gataḥ kṛṣṇapurīṃ yadi

kalikāla kṛtairdoṣairatyugrairapi mānavaḥ //
kalau kṛṣṇamukhaṃ dṛṣṭvā lipyate na kadācana

dānaṃ cādhyayanaṃ śaucaṃ kāraṇaṃ na hi putraka //
hīnavarṇo'pi pāpātmā gataḥ kṛṣṇapurīṃ yadi

vārāṇasyāṃ kurukṣetre narmadāyāṃ ca yatphalam //
tatphalaṃ nimiṣārdhena dvāravatyāṃ dinedine

dhanyānāmapi dhanyāste devānāmapi devatāḥ //
kṛṣṇopari matiryeṣāṃ hīyate na kadācana

śravaṇadvādaśīyoge gomatyudadhisaṃgame //
snātvā kṛṣṇasutaṃ dṛṣṭvā lipyate naiva sa kvacit

yasya kasyāpi māsasya dvādaśī prāpya mānavaḥ //
kṛṣṇakrīḍāpurīṃ dṛṣṭvā muktaḥ saṃsāragahvarāt

yeṣāṃ kṛṣṇālaye prāṇā gatāḥ surapate kalau //
svargānna teṣāmāvṛttiḥ kalpakoṭiśatairapi

vijñeyā mānuṣā vatsa garbhasthāste mahītale //
dvāravatyāṃ na yairdevo dṛṣṭaḥ kaṃsaniṣūdanaḥ

durlabho dvārakāvāso durlabhaṃ kṛṣṇadarśanam //
durlabhaṃ gomatīsnānaṃ durlabho rukmiṇīpatiḥ

tapaḥ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ jñānamucyate //
dvāpare tu paro yajñaḥ kalau keśavakīrtanam

hemabhārasahasraistu dattairyatphalamāpyate //
dṛṣṭvā tatkoṭi guṇitaṃ hareḥ sarvapradaṃ mukham

dvārakāyāṃ ca yaddattaṃ śaṃkhoddhāre tathaiva ca //
piṃḍārake mahātīrthe dattaṃ caivākṣayaṃ bhavet

gomahiṣyādi yaddattaṃ suvarṇavasanāni ca //
vṛṣo bhūmigraho rūpyaṃ kanyādānaṃ tathaiva ca

yaccānyadapi devendra triṣu sthāneṣu yacchati //
tanmuktikārakaṃ proktaṃ pitṝṇāmātmanastathā

ūṣaraṃ hi yato loke kṣetrametatprakīrtitam //
ato muktikaraṃ sarvaṃ dānaṃ coktaṃ maharṣibhiḥ

yatkiṃcitkurute tatra dānaṃ krīḍāvagāhanam //
tadanantaphalaṃ prāha bhagavānmadhusūdanaḥ

pretatvaṃ naiva tasyāsti na yāmyā nārakī vyathā //
yena dvāravatīṃ gatvā kṛtaṃ kṛṣṇā'valokanam

vārimātreṇa gomatyāṃ piṇḍadāne kṛte kalau //
pitṝṇāṃ jāyate tṛptiryāvadābhūtasaṃplavam

nityaṃ kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ ye smaranti gṛhasthitāḥ //
namasyāḥ sarvalokānāṃ devānāṃ ca surottama

brahmajñānaṃ gayāśrāddhaṃ maraṇaṃ gograheṣu ca //
vāsaḥ puṃsāṃ dvārakāyāṃ muktireṣā caturvidhā

brahmajñānena mucyante prayāge maraṇena vā //
athavā snānamātreṇa gomatyāṃ kṛṣṇasaṃnidhau

kṛtārthaḥ kṛtapuṇyo'haṃ bravītyevaṃ mahodadhiḥ //
pavitritaṃ ca madgātraṃ gomatīvārisaṃplavāt

atyugrāṇyapi pāpāni tāvattiṣṭhaṃti vigrahe //
yāvatsnānaṃ na gomatyāṃ vāriṇā pāpahāriṇā

cakratīrthe naraḥ snātvā gomatyāṃ rukmiṇīhrade //
dṛṣṭvā kṛṣṇamukhaṃ ramyaṃ kulānāṃ tārayecchatam

kṛṣṇaṃ ca ye dvāravatīṃ manuṣyāḥ smaraṃti nityaṃ haribhaktiyuktāḥ //
vidhūtapāpāḥ kila saṃbhavāṃte gacchaṃti lokaṃ paramaṃ murāreḥ

adhautapādaḥ prathamaṃ namaskuryādgaṇeśvaram //
sarvavighravināśaśca jāyate nātra saṃśayaḥ

nīlotpaladalaśyāmaṃ kṛṣṇaṃ devakinandanam //
daṇḍavatpraṇametprītyā praṇamedagrajaṃ punaḥ

bālye ca yatkṛtaṃ pāpaṃ kaumāre yauvane tathā //
darśanātkṛṣṇadevasya tannaśyennātra saṃśayaḥ

vāṇyā'tha manasā yacca karmaṇā samupārjitam //
pāpaṃ janmasahasreṇa tannaśyennātra saṃśayaḥ

hemabhārasahasraistu dattairyatphalamāpyate //
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ kṛṣṇavaktrāvalokanāt

namaskṛtya ca deveśaṃ puṇḍarīkākṣamacyutam //
durvāsasaṃ maheśānaṃ dvārakāparirakṣakam

praṇamya parayā bhaktyā vainateyasamanvitam /'/
dvāramāgatya ca punaḥ svargadvāropamaṃ śubham

viśramya ca muhūrttārddhaṃ suhṛdbhirbāndhavairvṛtaḥ //
tatrāśritānsamāhūya brāhmaṇānmantrakovidān //
pūjādravyaṃ samānīya tatastīrthaṃ vrajedbudhaḥ

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye dvārakāyātrāvidhivarṇanaṃnāma caturtho'dhyāyaḥ