Skanda Purana · Verses 7.36-3

// devyuvāca //
yadetadbhavatā proktaṃ prācī sarvatra durllabhā //
viśeṣeṇa kurukṣetre prabhāse puṣkare tathā

kathaṃ prabhāsamāsādya saṃsthitā pāpanāśinī //
māhātmyamakhilaṃ tasyāḥ prācyāḥ pātakanāśanam //
kathayasva maheśāna yadyahaṃ te priyā vibho

// īśvara uvāca // //
sādhu proktaṃ tvayā bhadre prācī sarvatra durlabhā //
kurukṣetre puṣkare ca tasmātprābhāsike'dhikā

prabhāse tu mahādevī prācīṃ pāpapraṇāśinīm //
nāpuṇyo veda deveśi karmanirmūlanakṣamām

ye pibaṃti narāḥ puṇyāṃ prācīṃ devīṃ sarasvatīm //
na te manuṣyā vijñeyāḥ satyaṃsatyaṃ varānane

dhanyāste munayaste ca puṇyāste ca tapasvinaḥ //
ye ca sārasvataṃ toyaṃ pibaṃtyaharahaḥ sadā

devāste na manuṣyāste nadīstisra pibaṃti ye //
caṃdrabhāgāṃ ca gaṃgāṃ ca tathā devīṃ sassvatīm

bhuktvā vā yadi vā'bhuktvā divā vā yadi vā niśi //
na kālaniyamastatra yatra prācī sarasvatī

prācīṃ sarasvatīṃ ye tu pibaṃti satataṃ mṛgāḥ //
te'pi svargaṃ gamiṣyaṃti yajñairdvijavarā yathā

sarvakāmaprapūrtyarthaṃ nṛṇāṃ tatkṣetramuttamam //
ciṃtāmaṇisamā devī yatra prācī sarasvatī

yathā kāmadughā gāvaḥ sarvakāmaphalapradāḥ //
tathā svargāpavargābhyāṃ prācī devī sarasvatī

aṣṭāśītisahasrāṇi munīnāmūrdhvaretasām //
yatra sthitāni saṃnyāsaṃ tasmātkimadhikaṃ smṛtam

yatra maṃkaṇakaḥ siddhaḥ prācīne niyatātmavān //
brahmahatyāvrataṃ cīrṇaṃ mayā yatra varānane

vṛṣatīrthe mahāpuṇye prācīkūlasamāśrite //
nivṛtte bhārate yuddhe tasmiṃstīrthe kirīṭinā //
prāyaścittaṃ purā cīrṇaṃ viṣṇunā preritātmanā

trailokye sarvatīrthānāṃ tattīrthaṃ pravaraṃ smṛtam //
pāpaghnaṃ puṇyajananaṃ prāṇināṃ puṇyakīrttida

// sūta uvāca // //
āhaivamukte sā devī śaṃkaraṃ loka śaṃkaram//
prāyaścittaṃ kathaṃ prāptaḥ pārthaḥ parapuraṃjayaḥ //
jñātikṣayodbhavaṃ pāpaṃ kathaṃ nāśamagātprabho

evamuktaḥ punaḥ prāha viśveśo nīlalohitaḥ //
prāyaścittasya saṃprāptaḥ kāraṇaṃ tadyathā sthitam

// īśvara uvāca // //
śṛṇuṣvāvahitā bhadre kathāṃ pātakanāśinīm //
yāṃ śrutvā mānavo bhaktyā pavitrātmā prajāyate

yo'sau devi samākhyātaḥ kirīṭī śvetavāhanaḥ//
sa jitvā kauravānsarvānsaṃhṛtya hayakuñjarān

paścātsuyodhanaṃ hatvā bhīmena prayayau gṛhān//
nārāyaṇena sahito naro'sau prasthito raṇāt

draṣṭuṃ dharmasutaṃ dṛṣṭaḥ praṇataḥ prāṃjaliḥ sthitaḥ//
sa vijñāya tadā''yāntau naranārāyaṇāvubhau

rājā yudhiṣṭhiraḥ prāha dvārasthāndvārapālakān //
bhavadbhiretāvāyāṃtau niṣedhyau dvārasaṃsthitau

nara nārāyaṇau krūrau pāpapaṃkānulepinau //
evametaditi proktau tau tadā dvāramāgatau

bhavantau necchati draṣṭuṃ rājā durnayakāriṇau //
tatrasthaḥ pṛṣṭavānbhūyaḥ pratīhāraṃ naraḥ svayam

āvāṃ kiṃ kāraṇaṃ rājā nekṣate vaśavartinau //
provāca praṇato rājā tato dvāḥsthaṃ puraḥsthitam

nārāyaṇena sahitaṃ naraṃ narakanirbhayam //
duryodhanena sahitā bāṃdhavāste yato hatāḥ //
pitṛtulyāśca rājānastena vai pāpabhājanam

evamukte tu tenātha mukhamālokitaṃ hareḥ //
tena proktamidaṃ tathyaṃ yatte rājñā prabhāṣitam

evamukte naraḥ prāha punareva janārddanam //
kathayasva kathaṃ pāpātkṛṣṇa śuddhyāmahe vayam

tīrthasnānena me śuddhiryathā syāttadvada sphuṭam //
tacca gaṃgādikaṃ kṛṣṇa yathā'syāghasya nāśanam

//
// kṛṣṇa uvāca // //
mā gayāṃ gaccha kauṃteya mā gaṃgāṃ mā ca puṣkaram //
tatra gaccha kuruśreṣṭha yatra prācī sarasvatī

brahmaghnāśca surā pāśca ye cānye pāpakāriṇaḥ //
tatra snātvā vimucyaṃte yatra prācī sarasvatī

nārāyaṇena prokto'sau narastadvacanāddrutam //
sahitastena saṃprāptaḥ prācīnaṃ tīrthamuttamam

trirātropoṣitaḥ snātastrikālaṃ niyatātmavān //
tena tasmādvinirmuktaḥ pātakātpūrvasaṃcitāt

/
vijñāya śuddhamenaṃ tu rājā dharmasuto drutam //
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ prāptastaṃ draṣṭuṃ narapuṃgavam

tatastaṃ praṇataṃ dṛṣṭvā dharmaputraḥ puraḥsthitam //
āliliṃga prahṛṣṭātmā pṛṣṭavāṃścāpyanāmayam

bhīmādibhirbhrātṛbhiśca tadā gurugaṇairvṛtaḥ //
āliṃgitaḥ prahṛṣṭaistu naro guṇagaṇairvṛtaḥ

etaddhi tanmahātīrthaṃ prācīneti ca śabditam //
snānakrameṇa marttyānāmanyeṣāmapi pāvakam

trirātropoṣitaḥ snātastīrthe'sminbrahmahā'pi yaḥ //
vimuktaḥ pātakāttasmānmodate divi rudravat

prācīne devyahaṃ nityaṃ vasāmi sahitastvayā //
prabhāse tu mahākṣetre viśeṣāttatra bhāmini //

sarasvatyuttare tīre yastyajedātmanastanum //
prācīne tu varārohe na cehāgacchate punaḥ

āpluto vājimedhasya phalaṃ prāpsyati puṣkalam //
niyamaiścopavāsaiśca śoṣayeddehamātmanaḥ

jalāhārā vāyubhakṣāḥ parṇāhārāśca tāpasāḥ //
yathā sthaṃḍilagā nityaṃ ye cānyaniyamāḥ pṛthak

evaṃ maṃkyāśrame yeṣāṃ vasatāṃ mṛtyurāgataḥ //
na te manuṣyā devāste satyametadbravīmi te

asmiṃstīrthe tu yo dadyāttruṭimātraṃ tu kāṃcanam//
śraddhayā dvijamukhyāya merutulyaṃ phalaṃ labhet

asmiṃstīrthe tu ye śrāddhaṃ kariṣyaṃti ca mānavāḥ //
ekaviṃśatkulopetāḥ svargaṃ yāsyaṃti te dhruvam

pitṝṇāṃ vallabhe tīrthe piṇḍenaikena tarppitāḥ //
brahmalokaṃ gamiṣyaṃti gayāśrāddhakṛto yathā //

kṛṣṇapakṣe caturddaśyāṃ snānaṃ ca vihitaṃ sadā //
piṇyākaiṃgudakenāpi piṃḍaṃ tatra dadāti yaḥ //
pitṝṇāmakṣayā tṛptiḥ pitṛlokaṃ sa gacchati

bhūyaścānnaṃ prayacchaṃti mokṣamārgaṃ vrajaṃti te

dadhi dadyādyo'pi tatra brāhmaṇāya manoramam //
so'gnilokaṃ samāsādya bhuṃkte bhogānsuśobhanān

ūrṇāṃ prāvaraṇaṃ yo'pi bhaktyā dadyāddvijottame //
so'pi yāti parāṃ siddhiṃ martyairanyaiḥ sudurllabhām

ye cātra malanāśāya viśeyurmānavā jalam//
gopradānasamaṃ teṣāṃ sukhena phalamādiśet

bhāvena yo narastatra kaścitsnānaṃ samācaret //
sarvapāpavinirmukto brahmaloke mahīyate

tarpaṇātpiṃḍadānācca narakeṣvapi saṃsthitāḥ //
svargaṃ prayāṃti pitaraḥ suputreṇa hi tāritāḥ

prācīṃ sarasvatīṃ prāpya yāti tīrthaṃ himālayam//
sa karasthaṃ samutsṛjya kūrpareṇa samālihet

yaṃyaṃ kāmamabhidhyāya tasminprāṇānparityajet //
taṃtaṃ sakalamāpnoti tīrthamāhātmyayogataḥ

anyaddevi purā gītaṃ gāṃgeyena yudhiṣṭhire //
satyameva hi gaṃgāyāṃ vayaṃ jātā yudhiṣṭhira

yāḥ kāścitsarito loke tāsāṃ puṇyā sarasvatī

sarasvatī sarvanadīṣu puṇyā sarasvatī lokasukhāvahā sadā //
sarasvatīṃ prāpya suduḥkhitā narāḥ sadā na śocanti paratra ceha ca

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye prācīsarasvatīmāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ