Skanda Purana · Verses 7.29-2

// prahlāda uvāca // //
athānyacca pravakṣyāmi guhyādguhyataraṃ mahat //
dvārakāyāḥ paraṃ puṇyaṃ māhātmyaṃ hyuttamottamam

itihāsaṃ purāvṛttaṃ varṇayiṣye manoharam //
tīrthakṣetrādidevānāmṛṣīṇāṃ saṃśayāpaham

saubhāmyamatulaṃ dṛṣṭvā siṃharāśigate gurau //
godāvaryyāṃ dvijaśreṣṭhā nārado bhagavatpriyaḥ

gautamasyā'bhito dṛṣṭvā trailokyasaṃbhavāni vai //
tīrthāni saritaḥ sarvā vismayaṃ paramaṃ gataḥ

tatra kāśī kurukṣetramayodhyā mathurāpurī //
māyā kāṃcī hyavaṃtī ca araṇyānyāśramaiḥ saha

harikṣetraṃ gayā miśrakṣetraṃ ca puruṣottamam //
prabhāsādīni puṇyāni muktikṣetrāṇyaśeṣataḥ

jāhnavī yamunā revā tatra puṇyā sarasvatī //
sarayūrgaṃḍakī tāpī payoṣṇī saritāṃ varā

kṛṣṇā bhīmarathī puṇyā kāveryyādyāḥ saridvarāḥ //
svarge martye ca pātāle varttamānāḥ satīrthakāḥ

sthitā godāvarītīre siṃharāśiṃ gate gurau //
tathā ca puṣkarādīni saptasiṃdhusarāṃsi ca

mervādiparvatāḥ puṇyā darśanātpāpanāśanāḥ //
tīrtharāja prayāgaśca sarvatīrthasamanvitaḥ

vedopavedāḥ śāstrāṇi purāṇāni ca sarvaśaḥ //
siddhā munigaṇāḥ sarve devarṣipitṛdevatāḥ

caṃdrādityau suragaṇāḥ siṃhasthe ca bṛhaspatau //
sthitā godāvarītīre varṣamekaṃ praharṣitāḥ

yāni kāni ca puṇyāni tīrthakṣetrāṇi saṃti vai //
trailokye tāni sarvāṇi gautamyāṃ vīkṣya vismitāḥ

devarṣirnāradastatra munibhirmudito'vasat //
siṃhasyāṃte(sthāṃte) ca sarvāṇi svasthānagamanāya vai

āmantrya gautamīṃ devīṃ sthitāni puratastataḥ //
sarveṣāṃ śṛṇvatāṃ viprā gautamī khinnamānasā //
taptā durjanasaṃsargānnāradaṃ duḥkhitā'bravīt

// gautamyuvāca // //
paśyaitāni sutīrthāni gaṃgādyāḥ sarito'malāḥ //
sāgarā girayaḥ puṇyā gayātritayameva ca

kṣetrāṇi mokṣadānyaṃga trailokyajāni nārada //
devāśca pitaraḥ siddhā ṛṣayo mānavādayaḥ

tīrtha rāja prayāgaśca sarvatīrthasamanvitaḥ //
eteṣāmeva sarveṣāṃ matsaṃsargānmahāmune //
viśuddhānāṃ prakāśena rājate bhuvanatrayam

prayāṃti tāni sarvāṇi svaṃsvaṃ sthānaṃ prati prabho //
adhunā'haṃ pariśrāṃtā dahyamānā tvaharniśam

durjanānāṃ susaṃparkādbhṛśaṃ pāpātmanā prabho //
saubhaṇyamadhunā prāptaṃ satsaṃsargeṇa nārada

prayāṃtyetāni sarvāṇi svasthānaṃ muditāni ca

etāni matprasādena puṇyāni kathitāni ca //
kathaya śramaśāṃtyarthaṃ duḥkhi tā kiṃ karomyaham

// prahlāda uvāca // //
godāvaryyā vacaḥ śrutvā bhagavānnārado dvijāḥ //
kṣaṇaṃ dhyātvā tu duḥkhārttaḥ prāha saṃśayamānasaḥ

//
// nārada uvāca // //
aho atyadbhutaṃ hyetadgautamyā vyasanaṃ mahat //
paśyantvasaṃśayaṃ devāstīrthakṣetrasaridvarāḥ

satpuṇyanicayo yasyāṃ yuṣmākaṃ samabhūddhruvam //
tasyāḥ pāpāgniśamanaṃ kathaṃ syāditi cintyatām

// śrīprahlāda uvāca // //
tadā cintayatāṃ teṣāṃ sarveṣāṃ bhāvitātmanām //
gautamo bhagavāṃstatra samāyāto munīśvarāḥ

dṛṣṭvā tamṛṣayo devā yathocitamapūjayan //
jāhnavī yamunā puṇyā narmadā ca sarasvatī

anyāśca sarvāḥ saritastrailokyamanuvartitāḥ //
vārāṇasī kurukṣetra pramukhānyāśramaiḥ saha //
yugapattāni sarvāṇi saṃpūjya munimabuvan

tvatprasādena vai trātāḥ samyakchuddhā mahāmune //
yadānītā tvayā gaṃgā gautamī bhūtalaṃ prati

kṛtārthā mānavāḥ sarve sarvapāpavivarjitāḥ //
kiṃtu durjanasaṃparkātsaṃtaptā gautamī bhṛśam

kathaṃ pāpairvinirmuktā paramānandasaṃplutā //
suprabhā jāyate devī tadgautama vicintyatām

// prahlāda uvāca // //
evamukto munistaistu cintākulitamānasaḥ //
nāradasya mukhaṃ vīkṣya prahasangautamo'bravīt

// gautama uvāca // //
sarveṣāṃ kṣetratīrthānāṃ mahāśubhavināśinī //
gautamīyaṃ mahābhāgā asyāstāpaḥ kva śāmyati

nāsti lokatraye tīrthaṃ snātuṃ siṃhagate gurau //
yadvai nāyāti gautamyāṃ kṣetraṃ cāpi viśuddhaye //
kāśīprayāgamukhyāni rājaṃte yatprasādataḥ

vadaṃtu munayaḥ sarve kṣetratīrthasamāśritāḥ //
śuddhaṃ vicāryaṃ yatkāryyaṃ mayā'smiñjātasaṃkaṭe

// prahlāda uvāca // //
ityuktvā munayaḥ sarve nocuḥ kiñcidvimohitāḥ //
tatropāyamavijñāya gautamīṃ gautamo'bravīt

// gautama uvāca // //
ānītāsi mayā devi tapasā''rādhya śaṃkaram//
vadiṣyati sa copāyamityuktvā'cintayattadā

gautamaḥ śraddhayā bhaktyā gaṃgāmaulimakhaṃḍadhīḥ //
tadā'bhūnmahadāścaryaṃ śṛṇvaṃtu ṛṣayo'malāḥ

dhyāyamāne mahādeve gautamena mahātmanā //
akasmādabhavadvāṇī harṣayantī jagattrayam

nādayantī diśaḥ sarvā ābrahmabhuvanaṃ dvijāḥ //
arūpalakṣaṇākārā viṣādaśamanī śubhā ///

// divyavāṇyuvāca // //
aho bata mahāścaryyaṃ sarveṣāṃ sukhade śubhe //
prasaṃge'tra mahākṣetre magnā duḥkhārṇave budhāḥ

aho he gautamācāryya ṛṣayo nāradādayaḥ //
śṛṇvaṃtu tīrthakṣetrāṇi kṛpayā saṃvadāmyaham

paścimasya samudrasya tīramāśritya vartate //
asmācca diśi vāyavyāṃ dvārakākṣetramuttamam

yatrā''ste gomatī puṇyā sāgareṇa samanvitā //
paścimābhimukho yatra mahāviṣṇuḥ sadā sthitaḥ

anekapāparāśīnāmugrāṇāmapi sarvadā //
dāhasthāna samākhyātamindhanānāṃ yathā'nalaḥ

devaviśvadruho yatra dagdhvā pātakamadbhutam //
lokatrayavadhājjātaṃ virājate'rkavatsadā

tadgamyatāṃ mahābhāgā gomatīmaghadāhakām //
godāvarīṃ puraskṛtya kṣetratīrthasamanvitām

prāpya dvāravatīṃ puṇyāṃ matprasādāddvijottamāḥ //
prabhāvāddvārakāyāśca satyamāvirbhaviṣyati

// prahlāda uvāca // //
ityukte sati te sarve harṣa nirbharamānasāḥ //
śrutvā sarvottamaṃ kṣetraṃ jagarjurharināmabhiḥ

jitaṃ bho jitamasbhābhirdhanyā dhanyatamā vayam //
daivādapagato moho jñātaṃ tīrthottamottamam

tadā sarvāṇi tīrthāni kṣetrāraṇyāśramaiḥ saha //
vārāṇasīprayāgādi sarāṃsi sindhavo nagāḥ

gayā ca devakhātāni pitaro devamānavāḥ //
śrutvā pramuditā vācaṃ procurjayajayeti ca

aho sarvottamaṃ kṣetraṃ sarveṣāṃ no'ghanāśanam //
rājānaṃ tīrtharājānaṃ dvārakāṃ śirasā namaḥ

// śrīprahlāda uvāca // //
śrutvā sarvottamaṃ kṣetraṃ tīrthaṃ sarvottamottamam //
devottamottamaṃ devaṃ śrīkṛṣṇaṃ kleśanāśanam

utkaṇṭhā hyabhavatteṣāṃ tīrthādīnāṃ hyanuttamā //
procuranyonyato vācaṃ sarvāṇi yugapattadā

// ṛṣitīrthadevā ūcuḥ // //
kadā drakṣyāmahe puṇyāṃ dvārakāṃ kṛṣṇapālitām //
śrīkṛṣṇadevamūrtiṃ ca kṛṣṇavaktraṃ suśobhitam

kadā nu gomatīsnānamasmākaṃ tu bhaviṣyati //
cakratīrthe kadā snātvā kṛṣṇadevasya maṃdiram //
drakṣyāmaḥ sumahāpuṇyaṃ muktidvāramapāvṛtam

durllabho dvārakāvāso durllabhaṃ kṛṣṇadarśanam //
durllabhaṃ gomatī snānaṃ rukmiṇīdarśanaṃ dvijāḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye gautamītīrasthasamastatīrthakṣetrādīnāṃ devavāṇyā dvārakāprabhāvaṃ śrutvā dvārakāgamanotsukatāpūrvaka gomatīvarṇanaṃnāmaikonatriṃśattamo'dhyāyaḥ