Skanda Purana · Verses 7.24-2

// śrīmārkaṃḍeya uvāca // //
pitṝṇāṃ pretarūpāṇāṃ kṛtvā vākyaṃ mahīpate //
caṃdraśarmā dvijaśreṣṭho dvārakāṃ samupāgataḥ

rukmiṇīsahitaḥ kṛṣṇo yatra tiṣṭhati cānvaham //
yatra tiṣṭhaṃti tīrthāni tatra yāto dvijottamaḥ

yatra tiṣṭhaṃti yajñāśca yatra tiṣṭhaṃti devatāḥ //
yatra tiṣṭhaṃti ṛṣayo munayo yogavittamāḥ

yā purī siddhagaṃdharvaiḥ sevyate kiṃnarairnareḥ //
apsarogaṇayakṣaiśca dvārakā sarvakāmadā

svargārohaṇaniśreṇī vahate yatra gomatī //
sā purī mokṣadā nṛṇāṃ dṛṣṭā vipravareṇa hi

yasyāḥ sīmāṃ praviṣṭasya brahmahatyādipātakam //
naśyate darśanādeva tāṃ purīṃ ko na sevate

gatvā kṛṣṇapurīṃ dṛṣṭvā gomatīṃ caiva sāgaram //
manye kṛtārthamātmānaṃ jīvitaṃ yauvanaṃ dhanam

dṛṣṭvā kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ kṛṣṇasya mukhapaṃkajam //
dhanyo'haṃ kṛtyakṛtyohaṃ sabhāgyo'haṃ dharātale //

dṛṣṭvā kṛṣṇamukhaṃ ramyaṃ rukmiṇīṃ dvārakāṃ purīm//
tīrthakoṭisahasraistu sevitaiḥ kiṃ prayojanam

puṇyairlakṣasahasraistu prāptā dvāravatī śubhā //
śuklā vaiśākhamāse tu saṃprāptā madhusūdanī

dvādaśī trispṛśānāma pāpakoṭiśatāpahā //
dhanyāḥ sarve manuṣyāste vaiśākhe madhusūdanī //१ १//
saṃprāptā trispṛśā yaistu budhavāreṇa saṃyutā //
na yajñaistu na vedaistu na tīrthaiḥ koṭisevitaiḥ //
prāpyate tatphalaṃ naiva dvārakāyāṃ yathā nṛṇām

evamuktvā dvijaśreṣṭho gomatītīramāśritaḥ //
upaspṛśya yathānyāyaṃ śāstradṛṣṭena karmaṇā

kṛtvā snānaṃ yathoktaṃ tu saṃtarpya pitṛdevatāḥ //
cakratīrthātsamādāya śilāṃścakrāṃkitāñchubhān //
pūjitāḥ puruṣasūktena yathoktavidhinā nṛpa

śivapūjā kṛtā paścātsaṃsmṛtya pitṛbhāṣitam //
dattvā piṃḍodakaṃ samyakpitṝṇāṃ vidhipūrvakam

vilepanaṃ ca vastrāṇi puṣpāṇi dhūpadīpako //
naivedyāni manojñāni kaṃdamūlaphalāni ca

tāṃbūlaṃ ca sakarpūraṃ kṛtvā nīrājanādikam //
pradakṣiṇāṃ namaskāraṃ stutipūrvaṃ punaḥpunaḥ

kṣamāpayitvā deveśaṃ cakre jāgaraṇaṃ tataḥ //
yāmatraye vyatīte tu caṃdraśarmā hyuvāca ha

āturasya ca dīnasya śṛṇu kṛṣṇa vaco mama //
saṃsārabhayasaṃtrastaṃ māṃ tvamuddhara keśava

tvatpādāṃbuja bhaktānāṃ na duḥkhaṃ pāpināmapi //
kiṃ punaḥ pāpahīnānāṃ dvādaśīsevināṃ nṛṇām

daśamīvedhajaṃ pāpaṃ kathitaṃ mama pūrvajaiḥ //
duṣkṛtaṃ nāśamāyātu tvatprasādājjanārddana

saviddhaṃ tvaddinaṃ kṛṣṇa yatkṛtaṃ jāgaraṃ hare //
tatpāpaṃ vilayaṃ yātu yathālavaṇamaṃbhasi

saviddhaṃ vāsaraṃ yasmā tkṛtaṃ mama pitāmahaiḥ //
pretatvaṃ tena saṃprāptaṃ mahāduḥkhaprasādhakam

yathā pretatvanirmuktā mama pūrvapitāmahāḥ //
muktiṃ prayāṃti deveśa tathā kuru jagatpate

punareva yaduśreṣṭha prasādaṃ kartumarhasi //
avidyāmohitenāpi na kṛtaṃ tava pūjanam

mayā pāpena deveśa śivabhaktiḥ samāśritā //
tava bhaktiḥ kṛtā naiva na kṛtaṃ tava vāsaram

na dṛṣṭā dvārakā kṛṣṇa na snāto gomatījale //
na dṛṣṭaṃ pādapadmaṃ ca tvadīyaṃ mokṣadā yakam

na kṛtā dvārakāyātrā dṛṣṭvā someśvaraṃ prabhum //
viphalaṃ sukṛtaṃ jātaṃ yanmayā samupārjitam

matpūrvajaistu kathitaṃ sarvameva sureśvara //
tatpuṇyaṃ mā vṛthā yātu prasādāttava keśava

dṛṣṭaṃ tu tava vaktraṃ ca durllabhaṃ bhuvanatraye //
tannāsti devakīputra purāṇeṣu śrutaṃ mayā

sāparādhāstu ye kecicchiśupālādayaḥ smṛtāḥ //
tvatkareṇa hatāḥ kopānmuktiṃ prāptā mahīvarāḥ

adyaprabhṛti karttavyaṃ pūjanaṃ pratyahaṃ ca tat//
palārdhenāpi viddhaṃ syādbhoktavyaṃ vāsare tava

tvatpriyā ca mayā kāryyā dvādaśī vratasaṃyutā //
bhaktirbhāgavatānāṃ ca kāryyā prāṇairddhanairapi //

nityaṃ nāmasahasraṃ tu paṭhanīyaṃ tava priyam //
pūjā tu tulasīpatrairmayā kāryā sadaiva hi

tulasīkāṣṭhasaṃbhūtā mālā dhāryyā sadā mayā //
nṛtyaṃ gītaṃ ca karttavyaṃ saṃprāpte jāgare tava

dvārakāyāṃ prakarttavyaṃ pratyahaṃ gamanaṃ mayā //
tvatkathāśravaṇārthaṃ ca nityaṃ pustakavācanam

nityaṃ pādodakaṃ mūrdhnā mayā dhāryaṃ subhaktitaḥ //
naivedyabhakṣaṇaṃ caiva kariṣyāmi subhaktitaḥ

nirmālyaṃ śirasā dhāryyaṃ tvadīyaṃ sādaraṃ mayā //
tava dattvā yadiṣṭaṃ tu bhakṣaṇīyaṃ sadā mayā

tathā tathā prakarttavyaṃ yena tuṣṭirbhavettava //
tathyametanmayā kṛṣṇa tavāgre parikīrtitam

// śrīkṛṣṇa uvāca // //
sādhusādhu mahābhāga candraśarmandvijottama //
āgamiṣyaṃti malloke tvayā saha pitāmahāḥ

paśya pretatvanirmuktā matprasādāddvijottama //
ākāśe garuḍārūḍhāstava pūrvapitāmahāḥ

// pitāmahā ūcuḥ // //
tvatprasādādvayaṃ putra muktiṃ prāptā na saṃśayaḥ //
pretayonervinirmuktāḥ kṛṣṇavaktrāvalokanāt // ४२.//
dhanyāste mānuṣe loke putrapautraprapautrakāḥ //
dṛṣṭvā śrīsomanāthaṃ tu kṛṣṇaṃ paśyaṃti dvārakām

dhanyā ca vidhavā nārī kṛṣṇayātrāṃ karoti yā //
uddhariṣyati loke'sminkulānāṃ nirayācchatam

/
śvapaco'pi karotyevaṃ yātrāṃ ca hariśāṃkarīm//
sa yāti paramāṃ muktiṃ pitṛbhiḥ parivāritaḥ

yaḥ punastīrthasaṃnyāsaṃ kṛtvā tiṣṭhati tatra vai //
viṣṇulokānnivṛttirna kalpakoṭiśatairapi

vaṃcitāste na sandeho dṛṣṭvā someśvaraṃ prabhum //
dṛṣṭaṃ kṛṣṇamukhaṃ naiva na snātā gomatījale

kiṃ jalairbahubhiḥ puṇyaistīrthakoṭisamudbhavaiḥ //
dṛṣṭvā someśvaraṃ yastu dvārakāṃ naiva gacchati //
dhikkurvaṃti ca taṃ pāpaṃ pitaro divi saṃsthitāḥ

dṛṣṭvā someśvaraṃ devaṃ kṛṣṇaṃ dṛṣṭvā punaḥ śivam//
sauparṇe kathitaṃ puṇyaṃ yātrāśatasamudbhavam

dṛṣṭvā someśvaraṃ devaṃ kṛṣṇaṃ naiva prapaśyati //
mohādvyarthagataṃ tasya sarvaṃ saṃsārakarma vai

āgatya yaḥ prabhāse ca kṛṣṇaṃ paśyati vai naraḥ //
prabhāsāyutasaṃkhyaṃ tu phalamāpnoti yatnataḥ

yasmātsarvāṇi tīrthāni sarve devāstathā makhāḥ //
dvārakāyāṃ samāyāṃti trikālaṃ kṛṣṇasaṃnidhau

tīrthairnānāvidhaiḥ putra tatsthānaiḥ kiṃ prayojanam //
phalaṃ samastatīrthānāṃ dṛṣṭvā dvāravatīṃ labhet

hate kaṃse jarāsandhe narake ca nipātite //
uttārite bhuvo bhāre kṛṣṇo devakinaṃdanaḥ //
cakre dvāravatīṃ ramyāṃ sannidhau sāgarasya ca

sthitaḥ prītamanāḥ kṛṣṇo lapsyate kāminīsukham

brahmāgnivāyusūryāśca vāsavādyā divaukasaḥ //
marttyā viprāśca rājānaḥ pātālātpannageśvarāḥ

nadyo nadāśca śailāśca vanānyupavanāni ca //
puragrāmā hyaraṇyāni sāgarāśca sarāṃsi ca

yakṣāścāsuragaṃdharvāḥ siddhā vidyādharāstathā //
rambhādyapsarasaścaiva prahlādādyā diteḥ sutāḥ //
rakṣā vibhīṣaṇādyāśca dhanado rakṣa nāyakaḥ

ṛṣayo munayaḥ siddhāḥ sanakādyāśca yoginaḥ //
grahā ṛkṣāṇi yogāśca dhruvaḥ paramavaiṣṇavaḥ

yatkiṃcittriṣu lokeṣu tiṣṭhate sthāṇujaṃgamam //
śrīkṛṣṇasannidhau nityaṃ pratyahaṃ tiṣṭhate sadā

na tyajaṃti purīṃ puṇyāṃ dvārakāṃ kṛṣṇasevitām //
sā tvayā sevitā putra sāṃprataṃ kṛṣṇadarśanāt //
piśācayoninirmuktā yāsyāmaḥ paramāṃ gatim

dvādaśīvedhajaṃpāpaṃ dvārakāyāḥ prabhāvataḥ //
naṣṭaṃ putra na sandehaḥ saṃprāptāḥ paramaṃ padam

dvādaśīvedhasambhūtaṃ yattvayā pāpamarjitam //
kṛṣṇasya darśanātkṣīṇaṃ na jahyaṃ dvādaśīvratam

rakṣaṇīyaṃ prayatnena vedho daśamisambhavaḥ //
no cetputra na saṃdehaḥ pretayonimavāpsyasi

trailokya saṃbhavaṃ pāpaṃ teṣāṃ bhavati bhūtale//
saśalyaṃ ye prakurvaṃti vāsaraṃ kṛṣṇasaṃjñakam

prāyaścittaṃ na tasyāsti saśalyaṃ vāsaraṃ hareḥ //
ye kurvaṃti na te yāṃti manvataraśatairdivam

pretatvaṃ duḥsahaṃ putra duḥsahā yamayātanā //
tasmātputra na karttavyaṃ saśalyaṃ dvādaśīvratam

kārayaṃti hi ye tvajñāḥ kūṭayuktāśca hetukāḥ //
pretayoniṃ prayāsyaṃti pitṛbhiḥ saha sarvataḥ

dvādaśī daśamīviddhā saṃtānapravināśinī //
dhvaṃsinī pūrvapuṇyānāṃ kṛṣṇabhaktivināśinī

svasti te'stu gamiṣyāmaḥ prasādādrukmiṇīpateḥ //
prāptaṃ viṣṇupadaṃ putra apunarbhavasaṃjñakam

//
// śrīkṛṣṇa uvāca // //
caṃdraśarmanprasanno'haṃ tava bhaktyā dvijottama //
śaivabhāvaprapanno'pi yastvaṃ jāto'si vaiṣṇavaḥ

navasaptativarṣāṇi na kṛtaṃ vāsare mama //
saṃpūrṇaṃ matprasādena tava jātaṃ na saṃśayaḥ

ekenaivopavāsena trispṛśāsaṃbhavena hi //
dvārakāyāḥ prasādena maddṛṣṭyālokanena hi

avidyāmohitenaiva śivabhaktyā mamārcanam //
na kṛtaṃ matprasādena kṛtaṃ caiva bhaviṣyati

vaiśākhe yairahaṃ dṛṣṭo dvārakāyāṃ dvijottama //
trispṛśāvāsare caiva vaṃjulīvāsare tathā

unmīlinīdine prāpte prāpte vā pakṣavarddhinī //
naiteṣāṃ cāparādho'sti yadyapi brahmaghātakāḥ

janmaprabhṛti puṇyasya prakṛtasyāpi bhūsura //
matpurīdarśanenāpi phalabhāgī bhavennaraḥ

dṛṣṭvā samastatīrthāni prabhāsādīni bhūtale //
matpurīdarśanenaiva pṛṣṭvā'pīha bhavetphalam

māhātmyaṃ dvārakāyāstu maddine yatra tatra vā //
paṭhenmama purīṃ puṇyāṃ labhate matprasādataḥ

matpurīṃ vasatāṃ puṇyaṃ trikālaṃ mama darśanāt //
tatphalaṃ samavāpnoti yastvidaṃ paṭhate kalau

kalau kāśī ca mathurā hyavaṃtī ca dvijottama //
ayodhyā ca tathā māyā kāṃcī caiva ca matpurī

śāligrāmabhavaṃ caiva badarī ca tathottamā //
kurukṣetraṃ bhṛgukṣetraṃ puṣkaraṃ śubhasaṃjñakam

prayāgaṃ ca prabhāsaṃ ca kṣetraṃ vai hāṭakeśvaram //
gaṃgādvāraṃ śaukaraṃ ca gaṃgāsāgarasaṃgamam

naimiṣaṃ daṇḍakāraṇyaṃ tathā vṛndāvanaṃ dvija //
saiṃdhavaṃ cārbudākhyaṃ ca sarvāṇyāyatanāni ca

vanāni māgadhādīni puṣkarāṇi dvijottama //
śailarājādayaḥ śailā himādripramukhā hi ye

gaṃgādayaśca sarito bhūtale saṃti yāni vai //
tīrthāni triṣu kāleṣu samāni dvārakāpuraḥ

kalinā kalitaṃ sarvaṃ varjayitvā tu matpurīm //
vipra varṣaśate prāpte matpuryāṃ mama darśane

tava mṛtyurmahīdeva matprasādādbhaviṣyati //
trispṛśāvāsare prāpte vaiśākhe śuklapakṣataḥ

saṃgame budhavārasya divā bhūmau mamāgrataḥ //
daśamaṃ dvāramāsādya tava prāṇasya nirgamam //
bhaviṣyati na saṃdeho matprasādena bhūsura

svasthānaṃ gaccha vipreṃdra sarvānkāmānavāpsyasi //
madbhaktānāṃ yugāṃte'pi vināśo nopapadyate

madbhaktiṃ vahatāṃ puṃsāmiha loke pare'pi vā //
nāśubhaṃ vidyate kiṃcitkulakoṭiṃ nayeddivam

// mārkaṇḍeya uvāca // //
tato varṣaśate prāpte gatvā dvāravatīṃ purīm //
prāṇānkṛṣṇopadeśena tyaktvā mokṣaṃ jagāma ha

indradyumna tadākhyātaṃ māhātmyaṃ dvārakābhavam //
punarev pravakṣyāmi yatte manasi varttate

śṛṇvatāṃ paṭhatāṃ caiva māhā tmyaṃ dvārakābhavam //
sarvaṃ phalamavāpnoti kṛṣṇena kathitaṃ ca yat

vistārayaṃti loke'smim̐llikhitaṃ yasya veśmani //
pratyakṣaṃ dvārakāpuṇyaṃ prāpyate kṛṣṇasaṃbhavam

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakākhaṇḍe candraśarmopākhyāne candraśarmaṇo dvārakāgamanapūrvaka kṛṣṇadattavaragrahaṇādi dvārakānagarīśraiṣṭhyamāhātmyavarṇanaṃnāma caturviṃśatitamo'dhyāyaḥ